Laktosa

Laktosa
Nama
	Nama IUPAC β-D-Galaktopiranosil-(1→4)-D-glukosa
	Nama IUPAC pilihan (2R,3R,4S,5R,6S)-2-()-6-{[(2R,3S,4R,5R,6R)-4,5,6-trihidroksi-2-(hidroksimetil)oksan-3-il]oksi}oksana-3,4,5-triol
	Nama lain Gula susu
Pengecam
No. Pendaftaran CAS	63-42-3 ;
Imej model 3D Jmol	Imej berinteraktif;
Rujukan Beilstein	90841
ChEBI	CHEBI:36218 ;
ChEMBL	ChEMBL417016 ;
ChemSpider	5904 ;
ECHA InfoCard	100.000.509
Nombor EC	200-559-2;
Rujukan Gmelin	342369
KEGG	C01970;
PubChem CID	6134;
UNII	3SY5LH9PMK ;
CompTox Dashboard (EPA)	DTXSID2023193 ;
	InChI InChI=1S/C12H22O11/c13-1-3-5(15)6(16)9(19)12(22-3)23-10-4(2-14)21-11(20)8(18)7(10)17/h3-20H,1-2H2/t3-,4-,5+,6+,7-,8-,9-,10-,11-,12+/m1/s1 Key: GUBGYTABKSRVRQ-DCSYEGIMSA-N ; InChI=1/C12H22O11/c13-1-3-5(15)6(16)9(19)12(22-3)23-10-4(2-14)21-11(20)8(18)7(10)17/h3-20H,1-2H2/t3-,4-,5+,6+,7-,8-,9-,10-,11-,12+/m1/s1 Key: GUBGYTABKSRVRQ-DCSYEGIMBP;
	SMILES C([C@@H]1[C@@H]([C@@H]([C@H]([C@@H](O1)O[C@@H]2[C@H](O[C@H]([C@@H]([C@H]2O)O)O)CO)O)O)O)O;
Sifat
Formula kimia	C12H22O11
Jisim molar	342.30 g·mol−1
Rupa bentuk	Pepejal putih
Ketumpatan	1.525 g/cm3
Takat lebur	252 °C (kontang) ; 202 °C (monohidrat)
Keterlarutan dalam air	195 g/L
Putaran kiral ([α]D)	+55.4° (kontang) +52.3° (monohidrat)
Termokimia
Entalpi pembakaran; piawai (ΔcH⦵298)	5652 kJ/mol, 1351 kcal/mol, 16.5 kJ/g, 3.94 kcal/g
Bahaya
NFPA 704 (berlian api)	0 0 0
Takat kilat	357.8 °C (676.0 °F; 631.0 K)
	Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa).
	pengesahan (apa yang perlu: /?)
	Rujukan kotak info

Laktosa (Jawi: ‏لاكتوسا‎‎) ialah sejenis gula disakarida iaitu heterodisakarida yang mempunyai ikatan glikosida β-1:4. Laktosa terdapat dalam susu. Laktosa apabila ditindakkan oleh enzim laktase akan menghasilkan galaktosa dan glukosa yang akan dibawa oleh darah ke hati. Penyerapan laktosa berlaku serentak dengan pencernaannya, kerana enzim laktase terdapat pada pinggiran berus sel epitelium usus.

Badan mamalia menghadam susu yang diberikan ibu dengan menghasilkan enzim laktase yang memecahkan gula-gula tersebut supaya boleh diserap.^[5]^[6] Orang-orang Eropah, Asia Barat dan Asia Selatan, serta rantau-rantau Sahil, Timur dan Tengah di Afrika yang menternak lembu, kambing dan biri-biri mempunyai gen yang membolehkan penghasilan enzim laktase mencernakan susu.^[7] Sebanyak lebih 70% orang dewasa Eropah barat dapat mencerna laktosa berbanding 30% orang-orang Afrika, Asia timur dan tenggara, serta Oceania.^[8]

Kimia

Laktosa bersifat penurun dan menunjukkan fenomena mutaputaran.

Rujukan

1 2 Peter M. Collins (2006). Dictionary of Carbohydrates (ed. 2nd). Boca Raton: Chapman & Hall/CRC. m/s. 677. ISBN 978-0-8493-3829-8.
↑ "D-Lactose".
↑ Keterlarutan laktosa dalam air ialah 189.049 g pada 25 °C, 251.484 g pada 40 °C dan 372.149 g pada 60 °C setiap kg larutan. Keterlarutannya dalam etanol ialah 0.111 g pada 40 °C dan 0.270 g pada 60 °C per kg larutan. Machado, José J. B.; Coutinho, João A.; Macedo, Eugénia A. (2001), "Solid–liquid equilibrium of α-lactose in ethanol/water" (PDF), Fluid Phase Equilibria, 173 (1): 121–34, doi:10.1016/S0378-3812(00)00388-5. ds
↑ Sigma Aldrich
↑ Balaresque, P.; King, T. E. (2010). "Nine - Human Phenotypic Diversity: An Evolutionary Perspective". Dalam Orgogozo, Virginie (penyunting). Current Topics in Developmental Biology. Genes and Evolution. 119. Academic Press. m/s. 349–390. ISBN 9780124171947.
↑ Gerbault, Pascale; Liebert, Anke; Itan, Yuval; Powell, Adam; Currat, Mathias; Burger, Joachim; Swallow, Dallas M.; Thomas, Mark G. (2011-03-27). "Evolution of lactase persistence: an example of human niche construction". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 366 (1566): 863–877. doi:10.1098/rstb.2010.0268. ISSN 0962-8436. PMC 3048992. PMID 21320900.
↑ Itan, Yuval; Powell, Adam; Beaumont, Mark A.; Burger, Joachim; Thomas, Mark G. (Ogos 2009). Tanaka, Mark M. (penyunting). "The Origins of Lactase Persistence in Europe". PLOS Computational Biology (dalam bahasa Inggeris). 5 (8). Bibcode:2009PLSCB...5E0491I. doi:10.1371/journal.pcbi.1000491. ISSN 1553-7358. PMC 2722739. PMID 19714206. Unknown parameter |article-number= ignored (bantuan)
↑ Ridley, Matt (1999). Genome. HarperCollins. m/s. 193. ISBN 978-0-06-089408-5.

Pautan luar

[DoC-1] 1 2 Peter M. Collins (2006). Dictionary of Carbohydrates (ed. 2nd). Boca Raton: Chapman & Hall/CRC. m/s. 677. ISBN 978-0-8493-3829-8.

[PubChem-2] "D-Lactose".

[3] Keterlarutan laktosa dalam air ialah 189.049 g pada 25 °C, 251.484 g pada 40 °C dan 372.149 g pada 60 °C setiap kg larutan. Keterlarutannya dalam etanol ialah 0.111 g pada 40 °C dan 0.270 g pada 60 °C per kg larutan. Machado, José J. B.; Coutinho, João A.; Macedo, Eugénia A. (2001), "Solid–liquid equilibrium of α-lactose in ethanol/water" (PDF), Fluid Phase Equilibria, 173 (1): 121–34, doi:10.1016/S0378-3812(00)00388-5. ds

[Ald-4] Sigma Aldrich

[5] Balaresque, P.; King, T. E. (2010). "Nine - Human Phenotypic Diversity: An Evolutionary Perspective". Dalam Orgogozo, Virginie (penyunting). Current Topics in Developmental Biology. Genes and Evolution. 119. Academic Press. m/s. 349–390. ISBN 9780124171947.

[6] Gerbault, Pascale; Liebert, Anke; Itan, Yuval; Powell, Adam; Currat, Mathias; Burger, Joachim; Swallow, Dallas M.; Thomas, Mark G. (2011-03-27). "Evolution of lactase persistence: an example of human niche construction". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences. 366 (1566): 863–877. doi:10.1098/rstb.2010.0268. ISSN 0962-8436. PMC 3048992. PMID 21320900.

[7] Itan, Yuval; Powell, Adam; Beaumont, Mark A.; Burger, Joachim; Thomas, Mark G. (Ogos 2009). Tanaka, Mark M. (penyunting). "The Origins of Lactase Persistence in Europe". PLOS Computational Biology (dalam bahasa Inggeris). 5 (8). Bibcode:2009PLSCB...5E0491I. doi:10.1371/journal.pcbi.1000491. ISSN 1553-7358. PMC 2722739. PMID 19714206. Unknown parameter |article-number= ignored (bantuan)

[8] Ridley, Matt (1999). Genome. HarperCollins. m/s. 193. ISBN 978-0-06-089408-5.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

Pangkalan data kawalan kewibawaan
Antarabangsa	GND
Kebangsaan	Amerika Syarikat Perancis Data BnF Jepun Republik Czech Sepanyol Israel
Lain	LUX: Yale