Penang Sentral

Terminal Penang Sentral
Terminal Penang Sentral
Pembangunan Berorientasikan Transit (TOD) dan Hab Pengangkutan Bersepadu
	Pandangan luaran Terminal Penang Sentral
Lokasi	MalaysiaBagan Dalam, Butterworth, Pulau Pinang
Koordinat	5°23′38″U 100°22′05″T / 5.3938276°U 100.3680574°T
Dimiliki oleh	Bangunan Utama: MRCB; Stesen Kereta Api: KTMB; Terminal Feri: Pelabuhan Pulau Pinang
Sambungan	Akses ke Terminal Feri Sultan Abdul Halim dan Stesen keretapi Butterworth melalui jambatan pejalan kaki berbumbung
Sejarah
Dibuka	22 November 2018
Perkhidmatan
	Rapid Penang, Bas ekspres, Teksi
Lokasi

Terminal Penang Sentral ialah sebuah hab pengangkutan awam bersepadu serta pusat pembangunan komersial utama yang terletak di Butterworth, Pulau Pinang, Malaysia. Ia merupakan sebuah hab yang menyepadukan perkhidmatan bas, rel, dan feri. Projek ini dirancang sebagai pintu masuk utama bagi wilayah utara Malaysia dengan berkonsepkan hab pengangkutan KL Sentral di Kuala Lumpur. Fasa pertama terminal ini telah dibuka secara rasmi pada 22 November 2018. Terminal ini berfungsi sebagai pusat tumpuan bagi bas awam Rapid Penang dan perkhidmatan bas ekspres antara bandar, selain dihubungkan secara fizikal dengan Stesen keretapi Butterworth dan Terminal Feri Sultan Abdul Halim menerusi jambatan pejalan kaki berbumbung.

Sejarah

Projek Terminal Penang Sentral telah diumumkan buat kali pertama pada tahun 2007 oleh Perdana Menteri Malaysia ketika itu, Abdullah Badawi, dan dibangunkan secara usahasama antara MRCB dan Pelaburan Hartanah Bumiputera Berhad^[1]^[2]. Reka bentuk projek ini dikendalikan oleh firma Veritas Architects^[3], merangkumi kawasan seluas 12.8 hektar (32 ekar) dengan matlamat untuk menjadikannya pintu masuk pengangkutan utama bagi wilayah utara^[4]. Walau bagaimanapun, projek ini menghadapi pelbagai cabaran dan penangguhan akibat isu pengambilan tanah yang melibatkan pelbagai pihak termasuk kerajaan persekutuan, kerajaan negeri, dan KTMB^[5]. Sepanjang tempoh tersebut, sebuah terminal bas sementara bernilai RM5 juta telah dibina bagi menampung kira-kira 4,500 penumpang harian^[6]^[7].

Pembinaan fasa pertama akhirnya bermula secara intensif pada tahun 2015 dan dibuka sepenuhnya kepada orang awam pada 22 November 2018 bagi menggantikan fungsi terminal sementara tersebut^[8]^[9]. Pada November 2025, satu mercu tanda baharu tercipta apabila Pusat Transformasi Bandar (UTC) Seberang Perai yang menelan belanja RM40 juta dibuka secara rasmi di aras tiga dan empat bangunan ini. Majlis perasmian telah disempurnakan oleh Perdana Menteri Anwar Ibrahim. Sebagai UTC ke-24 dan yang paling moden di negara ini, ia menghimpunkan 9 agensi kerajaan utama termasuk Jabatan Pendaftaran Negara, Jabatan Imigresen, JPJ, PDRM, dan LHDN, selain dilengkapi zon perkhidmatan "Kiosk Madani" beroperasi 24 jam. Pembukaan ini bukan sahaja memperkasakan perkhidmatan pentadbiran awam, malah bertindak sebagai pemangkin ekonomi bagi bandar lama Butterworth^[10]^[11]. Perancangan masa hadapan projek ini turut merangkumi pembangunan menara komersial, peruncitan, dan kawasan kediaman^[12].

Struktur dan Kemudahan

Bangunan fasa pertama yang telah siap ini tertumpu kepada perkhidmatan bas dan teksi, di samping menyediakan kemudahan komersial dan pentadbiran kerajaan yang lengkap.

Susunan Aras

Aras 4	Pusat Transformasi Bandar	Pusat Transformasi Bandar (UTC) Seberang Perai
Aras 3	Kemudahan Komersial & UTC	Kedai serbaneka, tempat letak kereta, medan selera, Pusat Transformasi Bandar (UTC)
Aras 2	Ruang Legar Stesen	Kaunter tiket bersepadu, pusat khidmat pelanggan, kedai serbaneka, stesen teksi, jambatan pejalan kaki (menghala ke Stesen keretapi Butterworth dan Terminal Feri Sultan Abdul Halim)
Aras 1	Platform Bas	Bas bandar Rapid Penang, bas ekspres antara bandar

Hab Pengangkutan Rel

Terminal Penang Sentral bukan sahaja merupakan terminal bas utama, malah menjadi nadi bagi rangkaian pengangkutan rel di wilayah Greater Penang. Bersebelahan dengan bangunan utama, terdapat stesen rel sedia ada dan stesen masa hadapan yang penting. Stesen keretapi Butterworth yang dikendalikan oleh KTMB menawarkan perkhidmatan KTM Komuter Utara dan Perkhidmatan Tren Elektrik (ETS). Penumpang boleh mengakses stesen ini terus dari aras dua terminal melalui jambatan pejalan kaki berbumbung^[3]. Selain itu, perancangan masa hadapan merangkumi pembinaan terminal merentasi laut bagi Laluan Mutiara LRT Pulau Pinang iaitu Stesen LRT Penang Sentral yang dijangka beroperasi pada tahun 2031. Stesen bertingkat ini dirancang untuk dibina di kawasan rizab berhampiran Lebuhraya Luar Lingkaran Butterworth dan akan dihubungkan secara terus ke Stesen keretapi Butterworth, membolehkan penyepaduan menyeluruh antara mod pengangkutan laut, darat, dan rel^[13].

Rangkaian Laluan Bas

Aras satu di Terminal Penang Sentral merupakan tempat pelepasan utama bagi perkhidmatan bas ke seluruh daerah di Pulau Pinang serta bas ekspres merentas negeri.


Pengendali Bas	Platform	Nombor Laluan	Destinasi Mula	Destinasi Akhir
Rapid Penang	A02	703	Penang Sentral	Lotus's Seberang Jaya
	A03	601		Kepala Batas
	A04	613		Padang Serai
	A04	603		Kuala Muda
	A05	604		Desa Murni
	A05	605		Pekan Darat
	A06	701		Bukit Mertajam (melalui Jalan Baru)
	A07	702		Bukit Mertajam (melalui Permatang Pauh)
	A09	709		Machang Bubok
	A10	801		Nibong Tebal
	A11	EB60		Sungai Petani
	A12	EB80		Parit Buntar
Gopi Travel & Tours	-	17		Sungai Petani
Lean Hock Bus	-	62		Kulim

Galeri

Platform bas awam di Aras 1 Penang Sentral
Bas Rapid Penang sedang beroperasi di platform
Bas Lean Hock yang beroperasi ke arah Kulim, Kedah
Sistem Paparan Maklumat Penumpang (PIDS) yang memaparkan jadual perlepasan bas ekspres
Kaunter tiket di Aras 2
Jambatan pejalan kaki berbumbung menghubungkan Aras 2 ke Stesen keretapi Butterworth
Pandangan luaran Penang Sentral ketika fasa pembinaan
Medan selera yang terletak di Aras 3