Pengisytiharan kemerdekaan

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search

Pengisytiharan kemerdekaan merupakan satu penegasan daripada sesebuah negara atau negara-negara yang bercita-cita untuk merdeka. Keadaan ini biasanya diistiharkan daripada sebahagian atau keseluruhan jajahan dari sesebuah negara lain, negara yang runtuh atau pemisahan jajahan daripada negara yang lebih besar. Bukan kesemua pengisytiharan kemerdekaan berjaya dan memberi kemerdekaan untuk kawasan-kawasan ini.

Pengisytiharan kemerdekaan selalunya dibuat tanpa persetujuan negara induk, maka ia kadang kala dikenali sebagai pengisytiharan kemerdekaan sebelah pihak, terutamanya daripada pihak yang mempersoalkan kesahan pengisytiharan.

Sejarah pengisytiharan kemerdekaan negara-negara[sunting | sunting sumber]

Wilayah Deklarasi Tarikh Tahun Induk Tandatangan Negara pertama mengakui
Albania Pengisytiharan kemerdekaan Albania 28 November 1912 Empayar Uthmaniyyah
Wilayah-wilayah Bersatu Amerika Selatan
(kini Argentina)
Pengisytiharan kemerdekaan Argentina 9 Julai 1816 Sepanyol Kongres Tucumán
Amerika Syarikat Perisytiharan Kemerdekaan Amerika Syarikat 4 Julai 1776 Great Britain Kongres Benua Kedua Perancis
Azerbaijan Republik Demokratik Azerbaijan 28 Mei 1918 Empayar Rusia Empayar Uthmaniyyah
Bangladesh Pengisytiharan kemerdekaan Bangladesh 16 Disember 1971 Pakistan Bhutan
Belarus Persetujuan Belavezha 8 Disember 1991 Kesatuan Soviet Presiden Rusia, Ukraine dan Belarus Turki
Belgium Pengisytiharan kemerdekaan Belgium 4 Oktober 1830 Belanda Kerajaan Sementara Belgium
Brazil Pengisytiharan kemerdekaan Brazil 7 September 1822 Portugal Pedro I dari Brazil Amerika Syarikat
Bulgaria Pengisytiharan kemerdekaan Bulgaria 22 September 1908 Ottoman Empire Ferdinand dari Bulgaria dan Kerajaan Bulgaria
Amerika Tengah Pengisytiharan Kemerdekaan Amerika Tengah 15 September 1821 Sepanyol
Belanda Akta Persumpahan 26 Julai 1581 Empayar Habsburg Kesatuan Utrecht
Cameroon Selatan Pengisytiharan Kemerdekaan Cameroon Selatan 31 Disember 1999 Cameroon tiada
Carolina Selatan Declaration of the Immediate Causes Which Induce and Justify the Secession of South Carolina from the Federal Union 24 Disember 1860 Amerika Syarikat penduduk Carolinia Selatan di Charleston
Chile Pengisytiharan Kemerdekaan Chile 12 Februari 1818 Sepanyol Kongres Kebangsaan Portugal
Colombia Pengisytiharan Kemerdekaan Colombia 20 Julai 1810 Sepanyol
Croatia Pengisytiharan Kemerdekaan Croatia 25 Jun 1991 Yugoslavia Iceland
Republik Cyprus Utara Turki Pengisytiharan Kemerdekaan Republik Cyprus Utara Turki 15 November 1983 Cyprus Turki
Republik Dominica Pengisytiharan Kemerdekaan Dominica 27 Februari 1844 Haiti
Estonia Pengisytiharan Kemerdekaan Estonia 24 Februari 1918 Rusia Jawatankuasa Penyelamat Republik Sosialis Persekutuan Soviet Rusia
Estonia Pengesahan semula kemerdekaan Estonia 20 Ogos 1991 Kesatuan Soviet Kongres Estonia Iceland (mengesahkan kembali pengakuan terdahulu)
Filipina Pengisytiharan Kemerdekaan Filipina 12 Jun 1898 Sepanyol Emilio Aguinaldo, Katipunan Amerika Syarikat
Finland Pengisytiharan Kemerdekaan Finland 19 Disember 1917 Rusia Parlimen Finland
Georgia (negara) Pengisytiharan kemerdekaan Georgia 9 April 1991 Kesatuan Soviet Jerman
Georgia (negeri A.S.) Pengisytiharan pemisahan Georgia 29 Januari 1861 Amerika Syarikat
Guinea-Bissau Pengisytiharan kemerdekaan Guinea-Bissau 24 September 1973 Portugal
Haiti Pengisytiharan Kemerdekaan Haiti 1 Januari 1804 Perancis Jean-Jacques Dessalines
Hungary Pengisytiharan Kemerdekaan Hungaria 17 April 1848 Empayar Austria
Iceland Pengisytiharan Kemerdekaan Iceland 17 Jun 1944 Denmark
India Pengisytiharan Kemerdekaan India 15 Ogos 1947 United Kingdom United Kingdom
Indonesia Pengisytiharan Kemerdekaan Republik Indonesia 17 Ogos 1945 Belanda Sukarno & Mohammad Hatta Mesir
Ireland Pengisytiharan Republik Ireland 24 April 1916 United Kingdom Irish Volunteers
Tentera Warganegara Ireland
Republik Ireland Pengisytiharan Kemerdekaan Ireland 21 Januari 1919 United Kingdom Dáil Éireann RSPS Rusia
Israel Pengisytiharan Kemerdekaan Israel 14 Mei 1948 United Kingdom Majlis Orang Yahudi Amerika Syarikat
Katanga Pengisytiharan Kemerdekaan Katangan 1960 Congo (Léopoldville)
Korea Pengisytiharan Kemerdekaan Korea 1 Mac 1919 Jepun
Kosovo Pengisytiharan Kemerdekaan Kosovo 1990 ? 1990 Serbia Albania
Kosovo Pengisytiharan kemerdekaan Kosovo 17 Februari 2008 Serbia Perhimpunan Kosovo Afghanistan
Republik Lakotah Pengisytiharan kemerdekaan Republik Lakotah 19 Disember 2007 Amerika Syarikat Perwakilan Pembebasan Lakotah
Latvia Pengembalian Kemerdekaan Republik Latvia 4 Mei 1990 Kesatuan Soviet Supreme Soviet of the Latvian SSR Iceland
Lithuania Akta Kemerdekaan Lithuania 16 Februari 1918 Jerman, Rusia Majlis Lithuania Jerman
Lithuania Akta Kewujudan Semula Negara Lithuania 11 Mac 1990 Kesatuan Soviet Majlis Tertinggi Lithuania Iceland
Makedonia Utara Kemerdekaan Republik Macedonia 1991 Yugoslavia Bulgaria
Mississippi A Declaration of the Immediate Causes which Induce and Justify the Secession of the State of Mississippi from the Federal Union 9 Januari 1861 Amerika Syarikat
Moldova Pengisytiharan Kemerdekaan Republik Moldova 27 Ogos 1991 Kesatuan Soviet Parlimen Republik Moldova Romania
Montenegro Pengisytiharan Kemerdekaan Montenegro 3 Jun 2006 Serbia dan Montenegro Perhimpunan Republik Montenegro Iceland
Negeri-Negeri Pamah (kini dalam Belanda) Akta Persumpahan 26 Julai 1581 Sepanyol
New Zealand Pengisytiharan Kemerdekaan New Zealand 1835 United Kingdom Ketua-ketua orang Māori
Norway Perlembagaan Norway 17 Mei 1814 Kesatuan berdasarkan Perjanjian Kiel Majlis perlembagaan
Papua New Guinea Hari Kemerdekaan 16 September 1975 Australia Perdana Menteri Pertama: Michael Somare
Peru Akta Pengisytiharan Kemerdekaan Peru 28 Julai 1821 Sepanyol José de San Martín
Rhodesia Pengisytiharan Kemerdekaan Sebelah Pihak Rhodesia 11 November 1965 United Kingdom Ian Smith dan anggota kabinet selebihnya tiada
Romania Pengisytiharan Kemerdekaan Romania 22 Mei 1877 Empayar Uthmaniyyah Raja Carol I
Republik Ruthenia Karpatos Pengisytiharan kemerdekaan Ruthenia Karpatos 25 Oktober 2008 Ukraine Kongres Ruthenia Karpatos
Russia Persetujuan Belavezha 8 Disember 1991 Kesatuan Soviet Presiden Rusia, Ukraine dan Belarus
Scotland Pengisytiharan Arbroath 6 April 1320 England pemimpin Scotland
Kewizuraian Sepanyol Baru
(kini Mexico)
Akta Rasmi Pengisytiharan Kemerdekaan Amerika Utara November 6 1813 Sepanyol Kongres Anáhuac
Singapura Pengisytiharan Singapura[1] 9 Ogos 1965 Malaysia Lee Kuan Yew, Perdana Menteri Singapura
Slovenia Pengisytiharan Kemerdekaan Slovenia 25 Jun 1991 Yugoslavia Croatia
Somaliland Pengisytiharan Kemerdekaan Somaliland 1991 Somalia tiada
Persekutuan Tanah Melayu (kini Malaysia) Akta Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 31 Ogos 1957 United Kingdom Tunku Abdul Rahman, Perdana Menteri Tanah Melayu United Kingdom
Texas Pengisytiharan Kemerdekaan Texas 2 Mac 1836 Mexico Perancis
A Declaration of the Causes which Impel the State of Texas to Secede from the Federal Union 1 Februari 1861 Amerika Syarikat Texas Legislature
Timor Leste Pengisytiharan Kemerdekaan Timur Timor 28 November 1975 Portugal Maghribi
Ukraine Pengisytiharan Kemerdekaan Ukraine 24 Ogos 1991 Kesatuan Soviet Verkhovna Rada Poland
Uzbekistan Pengisytiharan Kemerdekaan Uzbekistan 31 Ogos 1991 Kesatuan Soviet Majlis Tertinggi Uzbekistan Turki
Venezuela Pengisytiharan Kemerdekaan Venezuela 5 Julai 1811 Kerajaan Sepanyol Perwakilan negeri-negeri Venezuela
Vietnam Pengisytiharan Kemerdekaan Republik Demokratik Vietnam 2 September 1945 Jepun Ho Chí Minh Kesatuan Soviet

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Singapura dipaksa keluar oleh daripada Malaysia oleh Parlimen Malaysia, dan pengisytiharan kemudian dipersetujui oleh kedua-dua kerajaan. Lihat Independence of Singapore Agreement 1965 (1985 Rev. Ed.).