Pergi ke kandungan

Boeing 747-400

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Boeing 747-400
A large white and red four-engine jet airliner with union tail fin, with landing gear extended
Sebuah pesawat 747-400 milik pengendali penumpang terbesarnya yang masih tinggal, Lufthansa, fotograf pada tahun 2023
Maklumat am
JenisPesawat berbadan lebar
Negara asalAmerika Syarikat
PengeluarBoeing
StatusDalam perkhidmatan penumpang terhad, dalam perkhidmatan kargo
Pengguna utamaAtlas Air
Jumlah dibina694[1]
Sejarah
Dikilangkan
  • Versi penumpang: 1988–2005[2]
  • Versi freighter: 1993–2009
  • Versi Combi: 1989–2002
Tarikh diperkenalkan9 Februari 1989 dengan Northwest Airlines
Penerbangan sulung29 April 1988
Dibangunkan dariBoeing 747-300
Variants
Dibangunkan kepada

Boeing 747-400 ialah sebuah pesawat penumpang badan lebar jarak jauh yang besar yang dikeluarkan oleh Boeing Commercial Airplanes, sebagai versi termaju daripada pesawat asal Boeing 747. Model ini, yang mula-mula diperkenalkan sebagai Advanced Series 300, telah diumumkan pada September 1984 di Pertunjukan Udara Farnborough, dengan menyasarkan pengurangan kos sebanyak 10% melalui enjin yang lebih cekap serta peningkatan jarak penerbangan sebanyak 1,000 batu nautika [nmi] (1,900 km; 1,200 bt). Northwest Airlines menjadi pelanggan pelancar dengan tempahan sepuluh buah pesawat pada 22 Oktober 1985.[3] Pesawat 747-400 pertama telah dikeluarkan daripada kilang (rolled out) pada 26 Januari 1988, melakukan penerbangan sulung pada 29 April 1988, menerima sijil jenis pada 9 Januari 1989, dan mula beroperasi dengan Northwest sebulan kemudian pada 9 Februari 1989.[4]

Ia mengekalkan kerangka 747, termasuk dek atas 747-300 yang dipanjangkan, dengan sirip hujung sayap (winglet) sepanjang 6-kaki (1.8 m). 747-400 menawarkan pilihan enjin turbofans yang dipertingkatkan: Pratt & Whitney PW4000, General Electric CF6-80C2 atau Rolls-Royce RB211-524G/H. Kokpit kaca kendalian dua kru menghapuskan keperluan untuk seorang jurutera penerbangan. Pesawat ini biasanya boleh memuatkan 416 penumpang dalam susun atur tiga kelas bagi jarak penerbangan melebihi 7,285 nmi (13,492 km; 8,383 bt) dengan berat berlepas maksimum (MTOW) sebanyak 875,000-paun (397 t).

Pesawat kombinasi (combi) -400M pertama telah dikeluarkan pada Jun 1989. Varian -400D Domestik untuk pasaran Jepun, yang dibina tanpa winglet, mula beroperasi pada 22 Oktober 1991. Varian kargo -400F, tanpa dek atas yang dipanjangkan, mula dihantar pada Mei 1993. Dengan MTOW yang dipertingkatkan kepada 910,000 lb (410 t), versi jarak lanjutan mula beroperasi pada Oktober 2002 sebagai pesawat kargo -400ERF, diikuti oleh versi penumpang -400ER pada bulan berikutnya. Beberapa pesawat 747-400 telah menjalani pengubahsuaian menjadi pesawat kargo atau ubah suai lain untuk beroperasi sebagai pengangkutan ketua negara, platform ujian laser YAL-1, pesawat ujian enjin atau peluncur udara Spirit of Mojave. Dreamlifter pula merupakan pengubahsuaian kargo bersaiz luar biasa yang direka untuk mengangkut komponen-komponen Dreamliner.

Dengan 694 penyerahan sepanjang tempoh 20 tahun dari 1989 hingga 2009,[5] ia menjadi varian 747 yang paling banyak dihantar. Pesaing terdekatnya ialah pesawat berenjin tiga yang lebih kecil iaitu McDonnell Douglas MD-11 dan pesawat berenjin empat Airbus A340. Ia telah digantikan oleh Boeing 747-8 yang lebih panjang dan dipertingkatkan, yang diperkenalkan pada Oktober 2011. Bermula pada lewat dekad 2010-an, pesawat penumpang 747-400 mula dihentikan secara berperingkat oleh syarikat penerbangan bagi memberi laluan kepada pesawat badan lebar berenjin berkembar jarak jauh yang lebih cekap, seperti Boeing 777 dan Airbus A350.

Varian

[sunting | sunting sumber]

747-400

[sunting | sunting sumber]
PH-BFB, sebuah bekas pesawat Boeing 747-400 KLM yang dinamakan Bangkok (2006).

Sebagai varian asal bagi pesawat 747 yang direka semula, 747-400 memunculkan julat sayap yang lebih luas, sirip hujung sayap (winglet), enjin yang disemak semula, serta kokpit kaca yang menghapuskan keperluan untuk seorang jurutera penerbangan. Model ini juga menampilkan ciri dek atas yang dipanjangkan (SUD) yang mula diperkenalkan pada pesawat 747-300. Model penumpang membentuk sebahagian besar daripada jumlah jualan 747-400, dengan sebanyak 442 buah telah dibina.[perlu rujukan]

Pada tahun 1989, pesawat 747-400 milik Qantas iaitu VH-OJA telah terbang tanpa henti dari London Heathrow ke Sydney, merentasi jarak sejauh 18,001 km (11,185 bt) dalam masa 20 jam dan 9 minit, sekali gus mencatatkan rekod dunia bagi jarak penerbangan pesawat komersial.[6][7] Setakat 2014, ini merupakan penerbangan pesawat berat paling pantas yang pernah direkodkan antara London dan Sydney.[8] Penerbangan ini merupakan sebuah penerbangan penghantaran tanpa membawa sebarang penumpang komersial mahupun kargo. Semasa fasa ujian, pesawat 747-400 pertama yang dibina turut melakar rekod dunia bagi berat berlepas pesawat penumpang paling berat pada 27 Jun 1988, dalam sebuah penerbangan simulasi keadaan pegun bagi berat maksimum.[9] Pesawat tersebut mencatatkan berat berlepas sebanyak 892,450 paun (404,810 kg), dan bagi memenuhi peraturan Fédération Aéronautique Internationale, ia telah mendaki sehingga ketinggian 6,562 kaki (2,000 m).[9]

Pada 9 Februari 2020, sebuah pesawat Boeing 747-400 milik British Airways telah memecahkan rekod kelajuan pesawat penumpang subsonik bagi laluan New York–London dengan catatan masa 4 jam 56 minit, hasil dorongan arus udara kuat (Jetstream) yang dikaitkan dengan Ribut Ciara.[10]

747-400F

[sunting | sunting sumber]
Cargolux Boeing 747-400F

747-400F (Freighter) ialah sebuah versi kargo sepenuhnya bagi pesawat 747-400. Walaupun ia menggunakan sistem dan reka bentuk sayap yang dipertingkatkan daripada versi penumpang, ia mengekalkan ciri dek atas pendek yang asal seperti yang terdapat pada pesawat klasik 747 bertujuan untuk mengurangkan berat. Pesawat 747-400F mempunyai berat berlepas maksimum sebanyak 875,000 paun (397,000 kg) dan muatan maksimum sebanyak 274,100 paun (124,000 kg). Varian -400F ini boleh dibezakan dengan mudah daripada versi penumpang -400 melalui bonggol dek atasnya yang lebih pendek serta ketiadaan tingkap di sepanjang dek utama.[perlu rujukan]

Penerbangan sulung bagi model ini telah dilakukan pada 4 Mei 1993, dan ia mula beroperasi dengan Cargolux pada 17 November 1993. Antara pelanggan utama lain termasuklah Atlas Air, China Airlines, Korean Air, Nippon Cargo Airlines dan Singapore Airlines.[perlu rujukan]

Pesawat Boeing YAL-1 milik Tentera Udara AS (USAF) yang membawa sistem laser bawaan udara. Pesawat ini dahulunya merupakan sebuah Boeing 747-400F.

Pesawat 747-400F mempunyai pintu hidung pada dek utama serta sistem pengendalian kargo berjentera. Pintu hidung tersebut akan diayunkan ke atas supaya palet atau kontena bersaiz sehingga 40 ka (12 m) dapat dimuatkan terus ke dalam pesawat menggunakan penggulung pacuan motor. Pilihan untuk memasang pintu kargo sisi pada dek utama (seperti pesawat 747-400M Combi) membolehkan pemuatan modul kargo yang dimensinya lebih tinggi. Pintu sisi dek bawah ("perut pesawat") pula membolehkan pemuatan peranti muatan unit (ULD) berketinggian sehingga 64 inci (163 cm). Boeing telah menyerahkan sebanyak 126 buah pesawat Boeing 747-400F tanpa sebarang tempahan tertunggak setakat November 2009.[1] Pesawat -400F terakhir telah diserahkan kepada Nippon Cargo Airlines pada 2 Ogos 2008.[perlu rujukan]

747-400M

[sunting | sunting sumber]
Sebuah pesawat 747-400M "Combi" milik Air China pada tahun 2011 yang memaparkan pintu kargo belakang

Pesawat 747-400M (varian penumpang/kargo atau "Combi" yang pada asalnya ditetapkan sebagai 747-400BC) telah melakukan penerbangan sulung pada 30 Jun 1989, dan mula beroperasi dengan KLM pada 12 September 1989. Dibina berasaskan versi Combi pesawat Klasik 747 yang berjaya, 747-400M dilengkapi dengan sebuah pintu kargo yang besar pada bahagian belakang fiuslaj untuk pemuatan kargo ke dalam ruang kargo dek utama bahagian belakang. Satu sekatan yang berkunci memisahkan kawasan kargo daripada kabin penumpang di bahagian hadapan, manakala varian -400M ini juga menampilkan sistem perlindungan kebakaran tambahan, lantai dek utama yang diperkukuh, sistem penghantar penggulung (roller-conveyor), serta kelengkapan pertukaran fungsi daripada penumpang kepada kargo.[11] Pesawat 747-400M terakhir telah diserahkan kepada KLM pada 10 April 2002.[12] Boeing telah menjual sebanyak 61 buah pesawat 747-400M, iaitu jumlah yang hampir sama dengan versi 747 "Combi" terdahulu (78 buah 747-200M, 21 buah 747-300M).

KLM merupakan pengendali komersial terakhir bagi pesawat 747-400M. KLM pada mulanya merancang untuk menamatkan perkhidmatan 747-400M mereka menjelang 1 Januari 2021, namun armada Boeing 747-400M tersebut telah bersara lebih awal iaitu pada 27 Mac 2020. Langkah ini diambil selepas Air France-KLM mengumumkan pada awal Mac 2020 untuk menamatkan perkhidmatan kesemua baki pesawat penumpang Boeing 747-400 milik KLM (termasuk kesemua pesawat Boeing 747-400M KLM) dengan serta-merta ekoran kejatuhan permintaan perjalanan udara yang berpunca daripada Pandemik COVID-19. Walau bagaimanapun, disebabkan oleh kekurangan kapasiti kargo udara global, tiga buah pesawat 747-400M KLM telah diaktifkan semula buat sementara waktu selepas hanya seminggu bersara untuk mengendalikan penerbangan khusus kargo ke Asia.[perlu rujukan] Setakat tahun 2024, Air Atlanta Icelandic, sebuah syarikat penerbangan kargo dan sewa khas penumpang Iceland, mengendalikan sebuah pesawat Boeing 747-400M.[perlu rujukan]

747-400D

[sunting | sunting sumber]
Sebuah Boeing 747-400D (Domestik) milik All Nippon Airways tanpa ciri "winglet" dalam hiasan luaran (livery) Pokémon Jet

Pesawat 747-400D (Domestik) ialah model dengan susunan tempat duduk berketumpatan tinggi yang dibangunkan untuk penerbangan domestik Jepun jarak dekat dan berkuantiti tinggi, yang memegang peranan yang sama seperti model domestik terdahulu iaitu Boeing 747SR. Model ini mampu memuatkan maksimum 568 penumpang dalam konfigurasi dua kelas atau 660 penumpang dalam konfigurasi kelas tunggal.[13][14]

Varian -400D dibina tanpa sambungan hujung sayap dan sirip hujung sayap (winglet) seperti yang ada pada varian lain. Ini kerana winglet hanya memberikan faedah yang sangat minima untuk laluan jarak dekat, di samping menambah berat dan kos operasi. Bagaimanapun, -400D boleh diubah suai kepada versi jarak jauh sekiranya perlu. Pesawat 747-400D boleh dibezakan daripada pesawat 747-300 yang mempunyai rupa bentuk yang hampir serupa melalui tingkap tambahan pada dek atas. Tingkap-tingkap ini membolehkan penambahan ruang tempat duduk di bahagian belakang dek atas, di mana ruang dapur pesawat (galley) biasanya diletakkan bagi penerbangan jarak jauh. Secara keseluruhan, sebanyak 19 buah pesawat jenis ini telah dibina, dengan unit terakhir diserahkan kepada All Nippon Airways pada 11 Februari 1996.[12] Varian ini telah dihentikan perkhidmatannya sepenuhnya apabila ANA menamatkan operasi pesawat 747-400D terakhirnya pada 31 Mac 2014.[15]

747-400ER

[sunting | sunting sumber]
Sebuah Boeing 747-400ER milik Qantas

Pesawat 747-400ER (Extended Range - Jarak Lanjutan) telah dilancarkan pada 28 November 2000, menyusuli tempahan enam buah pesawat oleh Qantas.[12] Model ini biasanya dipanggil sebagai '910k', yang mencerminkan berat berlepas maksimumnya sebanyak 910,000 lb (410 t), yang dijayakan melalui pengubahsuaian struktur dan sistem gear pendaratan yang diubah suai. Pesawat 747-400ER menyertakan pilihan untuk memasang satu atau dua tangki bahan api badan tambahan bersaiz 3,240 US gal (12,300 L) di dalam ruang kargo hadapan, namun Qantas hanya menempah konfigurasi tangki badan tunggal, dan tiada pesawat yang dihantar dengan konfigurasi dua tangki badan.[16] Dikilangkan oleh Marshall Aerospace, tangki-tangki tersebut menggunakan teknologi ikatan sarang lebah logam-ke-logam bagi mencapai nisbah volum bahan api-ke-berat kering yang tinggi. Tangki tersebut mempunyai dinding berkembar dan sistem pengudaraan bersepadu, serta mencapai kawalan bahan api melalui Kad Pengurusan Sistem Bahan Api (FSMC) yang diubah suai bagi mengoptimumkan pemindahan bahan api ke dalam Tangki Sayap Tengah (CWT) semasa penerbangan, bersama dengan pemindahan bahan api dari Tangki Penstabil Mendatar (HST). Tangki tersebut boleh dikeluarkan menggunakan peralatan khusus yang berhubung dengan sistem pemuatan kargo. Teknologi yang serupa telah digunakan oleh Marshall dalam pembangunan tangki bahan api badan untuk pesawat Boeing 777-200LR dan Boeing P-8A Poseidon. Perubahan lain pada 747-400ER termasuklah penempatan semula komponen sistem oksigen serta tangki dan pam bagi sistem air bersih, disebabkan oleh kedudukan tangki bahan api badan yang menghalang laluan ke lokasi standard asal.[17]Templat:Nonspecific

Pesawat 747-400ER yang pertama telah digunakan sebagai pesawat penerbangan ujian dan dicat dengan warna rasmi Boeing, menggunakan pendaftaran N747ER. Qantas menerima penghantaran pertama bagi pesawat 747-400ER dengan pendaftaran VH-OEF pada 31 Oktober 2002, walaupun ia merupakan pesawat kedua yang dibina. Pesawat ujian penerbangan tersebut kemudiannya diperbaharui semula, dicat dengan hiasan luaran standard Qantas, dan didaftarkan sebagai VH-OEE. Qantas merupakan satu-satunya pelanggan bagi versi penumpang 747-400ER, yang dipilih oleh syarikat penerbangan tersebut bagi membolehkan pemuatan penuh bagi laluan antara Melbourne dan Los Angeles, terutamanya bagi arah menghala ke barat. Pesawat 747-400ER mampu terbang sejauh 500 batu (800 km) lebih jauh, atau membawa muatan seberat 15,000 lb (6,800 kg) lebih banyak, berbanding varian -400 asal.[17]Templat:Nonspecific

Pada Mei 2018, Qantas mengumumkan bahawa ia akan menamatkan perkhidmatan armada 747 miliknya menjelang tahun 2020.[18] Pesawat 747-400ER terakhir telah dihentikan perkhidmatannya pada Julai 2020.[19]

747-400ERF

[sunting | sunting sumber]
Sebuah Boeing 747-400ERF Extended Range Freighter milik Air Bridge Cargo

Pesawat 747-400ERF (Extended Range Freighter - Pesawat Kargo Jarak Lanjutan) ialah versi kargo bagi model -400ER, yang dilancarkan pada 30 April 2001.[12] Kebanyakan ciri 747-400ERF adalah serupa dengan 747-400F, kecuali peningkatan keupayaan berat kasar yang membolehkannya membawa lebih banyak muatan. Tidak seperti pesawat 747-400ER, tiada pelanggan yang menempah tangki bahan api badan (ruang kargo) pilihan. Hal ini mencerminkan keinginan syarikat penerbangan untuk membawa lebih banyak kargo, bukannya bahan api, sebagai manfaat daripada kadar muatan yang dipertingkatkan. Pesawat 747-400ERF mempunyai berat berlepas maksimum sebanyak 910,000 paun (412,769 kg) dan muatan maksimum sebanyak 248,600 paun (112,760 kg). Ia menawarkan pilihan kepada syarikat penerbangan kargo sama ada untuk menambah muatan sebanyak 22,000 paun (10,000 kg) lebih banyak daripada varian kargo 747-400 yang lain, ataupun menambah jarak penerbangan maksimum sejauh 525 batu nautika (972 km; 604 bt).[20]

Varian -400ERF mempunyai jarak penerbangan sejauh 5,700 batu (9,200 km) dengan muatan maksimum, iaitu kira-kira 326 batu (525 km) lebih jauh berbanding pesawat kargo standard 747-400. Ia juga mempunyai fiuslaj, sistem gear pendaratan, dan bahagian sayap yang diperkukuh, di samping dilengkapi dengan tayar baharu yang lebih besar. Pesawat -400ERF pertama telah diserahkan kepada Air France (melalui ILFC) pada 17 Oktober 2002. Boeing telah menyerahkan sebanyak 40 buah pesawat Boeing 747-400ERF tanpa mempunyai sebarang baki tempahan tertunggak.[1] Pesawat kargo 747-8 Freighter yang baharu mempunyai kapasiti muatan yang lebih besar, namun mempunyai jarak penerbangan yang lebih pendek berbanding 747-400ERF apabila kedua-duanya berada pada tahap berat berlepas maksimum.[21]

Pengubahsuaian pesawat kargo

[sunting | sunting sumber]
Sebuah pesawat Boeing 747-400BCF milik National Airlines

747-400BCF (Boeing Converted Freighter - Pesawat Kargo Ubah Suai Boeing), yang dahulunya dikenali sebagai 747-400SF (Special Freighter), merupakan satu program pengubahsuaian bagi pesawat penumpang standard 747-400. Projek ini telah dilancarkan pada tahun 2004 dengan kerja-kerja pengubahsuaian dijalankan oleh kontraktor beriktiraf seperti HAECO, KAL Aerospace, dan SIA Engineering Company. Pesawat Boeing 747-400BCF yang pertama telah diserahkan semula kepada Cathay Pacific Cargo dan mula beroperasi pada 20 Disember 2005.[22] Cathay menamatkan perkhidmatan 747-400BCF tersebut pada tahun 2017 selepas 11 tahun beroperasi.[perlu rujukan]

747-400BDSF (BeDek Special Freighter) pula merupakan satu lagi program pengubahsuaian daripada pesawat penumpang kepada pesawat kargo yang dikendalikan oleh Israel Aerospace Industries (IAI). Pesawat 747-400BDSF pertama telah diserahkan semula kepada Air China Cargo pada Ogos 2006.[23] Beberapa buah pesawat kombinasi "combi" Boeing 747-400M yang dikendalikan oleh EVA Air turut diubah suai menjadi pesawat kargo sepenuhnya oleh IAI.[24]

Sama ada varian 747-400BCF mahupun 747-400BDSF, kedua-duanya tidak mempunyai pintu kargo pada bahagian hidung pesawat; muatan kargo hanya boleh dimasukkan melalui pintu kargo sisi, berbeza dengan varian kargo yang dikeluarkan baharu dari kilang.[perlu rujukan]

Permintaan terhadap pesawat kargo ubah suai 747-400 mula merosot pada awal dekad 2010-an. Hal ini disebabkan oleh ketersediaan kapasiti kargo ruang perut (belly cargo) pada pesawat penumpang badan lebar berenjin kembar yang lebih cekap, serta tempahan baharu untuk pesawat kargo Boeing 747-8F dan 777F. Kira-kira 79 buah pesawat 747-400 telah diubah suai sebelum program-program ini ditamatkan; 50 daripada pesawat tersebut telah diubah suai melalui program BCF, manakala 29 buah lagi di bawah tawaran BDSF. Boeing mengumumkan penamatan program BCF bagi pesawat 747-400 pada tahun 2016, walaupun proses pengubahsuaian sebenarnya telah terhenti bertahun-tahun lebih awal tanpa sebarang tempahan baharu selepas tahun 2012.[25]

747 Large Cargo Freighter

[sunting | sunting sumber]
Pesawat Boeing Dreamlifter

Boeing mengumumkan pada Oktober 2003 bahawa disebabkan oleh tempoh masa yang lama yang terlibat dengan penghantaran maritim, pengangkutan udara akan menjadi kaedah utama untuk mengangkut komponen-komponen bagi pesawat Boeing 787 Dreamliner. Beberapa buah pesawat penumpang terpakai 747-400 telah diubah suai menjadi konfigurasi pesawat kargo bersaiz luar biasa yang dipanggil "Large Cargo Freighter" (LCF) untuk mengangkut sub-pemasangan ke Everett, Washington bagi proses pemasangan akhir.[26] LCF mempunyai bahagian fiuslaj yang membonjol besar, serupa dengan bentuk pesawat kargo Aero Spacelines Super Guppy atau Airbus Beluga.[27]

Kerja pengubahsuaian ini direka oleh para jurutera Boeing dari Puget Sound, Moscow dan Canoga Park, California, serta Gamesa Aeronáutica di Sepanyol,[28] dan telah dilaksanakan di Taiwan oleh sebuah anak syarikat bagi Kumpulan Evergreen.[29] Boeing membeli empat buah pesawat terpakai dan mengubah suai kesemuanya;[30] pesawat LCF yang keempat dan terakhir telah melakukan penerbangan sulungnya pada Januari 2010.[perlu rujukan]

Tempoh masa penghantaran adalah sesingkat satu hari sahaja dengan menggunakan pesawat 747 LCF, berbanding sehingga 30 hari sekiranya dihantar menggunakan kapal laut.[30] LCF mampu menampung volum kapasiti tiga kali ganda lebih banyak daripada sebuah pesawat kargo 747-400F dan pernah memiliki ruang kargo terbesar berbanding mana-mana pesawat lain, sehinggalah ia diatasi oleh Airbus BelugaXL.[28][31] Model LCF ini bukanlah sebuah model pengeluaran rasmi Boeing dan tidak pernah ditawarkan untuk jualan kepada mana-mana pelanggan. Pesawat-pesawat LCF ini dibina bertujuan untuk kegunaan eksklusif pihak Boeing sahaja.[perlu rujukan]

Perbandingan

[sunting | sunting sumber]

Berikut ialah senarai perbezaan utama antara varian-varian 747-400.

  1. ↑ Aras laut (SL), 86 °F (30 °C), MTOW.
  2. 1 2 Enjin PW, 416 pax.
  3. ↑ muatan maks., TOW maks., Enjin GE
  4. ↑ muatan maks., TOW maks., Enjin PW

Varian kerajaan, tentera dan lain-lain

[sunting | sunting sumber]
  • C-33: Versi pengangkut tentera AS bagi pesawat 747-400F yang pernah dicadangkan, bertujuan sebagai alternatif kepada pembelian tambahan pesawat McDonnell Douglas C-17 Globemaster III semasa program Pesawat Pengangkutan Udara Tanpa Pembangunan (NDAA) pada dekad 1990-an. Kos bagi C-33 adalah lebih murah dan mempunyai jarak penerbangan yang lebih jauh, walaupun ia tidak dapat menggunakan landasan terbang yang daif atau mengendalikan kelengkapan tentera bersaiz luar biasa, serta dijangka mempunyai kos operasi yang lebih tinggi. Rancangan tersebut akhirnya dibatalkan demi pembelian lebih banyak pesawat C-17.[35] Pada awal dekad 2000-an, satu dek analisis oleh Air Power Australia (sebuah badan pemikir bebas yang tidak mempunyai kaitan dengan RAAF mahupun Jabatan Pertahanan Australia) telah mengkaji pengubahsuaian platform 747-400 untuk digunakan sebagai pesawat tangki KC-33, namun cadangan itu akhirnya diabaikan demi memilih pesawat tangki berasaskan model 767.[36]
  • YAL-1: Pembawa "Laser Bawaan Udara" berasaskan pesawat 747-400F untuk Tentera Udara Amerika Syarikat. Pesawat ini telah diubah suai secara besar-besaran untuk membawa taret yang dipasang pada bahagian hidung serta peralatan Laser Iodin Oksigen Kimia (COIL) bertujuan untuk memusnahkan Peluru berpandu balistik antara benua. Pesawat ini telah dihentikan perkhidmatannya pada tahun 2012 selepas pembatalan dana bagi program berkenaan.[37]
  • Cosmic Girl: Sebuah bekas pesawat 747-400 milik Virgin Atlantic bernama Cosmic Girl yang digunakan oleh Virgin Galactic sebagai pelancar Pelancaran udara ke orbit bagi LauncherOne, sebuah roket orbit.[38][39]
  • Evergreen 747 Supertanker: Global SuperTankers telah mengubah suai sebuah bekas pesawat 747-400BCF milik Japan Airlines untuk digunakan sebagai pesawat pemadam api bawaan udara, yang berkhidmat sebagai generasi kedua bagi 747 Supertanker. Pesawat bom air yang diubah suai ini mampu membawa sebanyak 19,600 US gallon (74,190 L) air atau bahan kimia perencat api di dalam lapan buah tangki bertekanan. Perkhidmatan Perhutanan Amerika Syarikat pernah mempertimbangkan penggunaan pesawat ini pada tahun 2017.[40] Global SuperTanker menerima pensijilan daripada FAA pada 12 September 2016.[41]

Pengendali

[sunting | sunting sumber]

Penghantaran

[sunting | sunting sumber]
Jenis Jumlah 2009 2008 2007 2006 2005 2004 2003 2002 2001 2000 1999 1998 1997 1996 1995 1994 1993 1992 1991 1990 1989
747-400 442[14] 2 3 6 5 19 9 34 43 30 18 16 32 42 47 48 54 34
747-400D 19[14] 2 1 6 8 2
747-400ER 6[14] 3 3
747-400ERF 40[14] 6 6 8 6 2 5 4 3
747-400F 126[14] 2 8 8 8 9 7 6 15 12 15 10 8 4 3 5 4 2
747-400M 61[14] 1 1 3 2 5 5 2 3 6 6 12 8 7
Jumlah 694[14] 8 14 16 14 13 15 19 27 31 25 47 53 39 26 25 40 56 61 62 62 41

Insiden dan kemalangan

[sunting | sunting sumber]

Boeing 747-400 telah terlibat dalam beberapa insiden penerbangan. Kemalangan yang paling meragut nyawa berlaku pada 31 Oktober 2000, apabila pesawat Penerbangan 006 Singapore Airlines bertembung dengan jentera pembinaan semasa cuba berlepas dari landasan yang ditutup di Lapangan Terbang Taipei. Pesawat itu pecah dan terbakar, mengorbankan 83 daripada 179 orang di dalamnya.[42]

Pesawat untuk pameran

[sunting | sunting sumber]
N661US, pesawat 747-400 pertama yang dibina, dipelihara di pameran '747 Experience', Muzium Penerbangan Delta

Berikutan penarikan balik secara berperingkat model jenis ini daripada perkhidmatan penumpang bermula awal dekad 2010-an dan seterusnya, sejumlah besar pesawat Boeing 747-400 telah memasuki fasa pemeliharaan selepas ditamatkan perkhidmatannya.

  • Qantas 747-400 VH-OJA City of Canberra, pesawat 747-400 pertama yang dihantar kepada syarikat penerbangan tersebut, kini dipamerkan di muzium Historical Aircraft Restoration Society di Lapangan Terbang Shellharbour, Australia. Ia merupakan pesawat pertama daripada jenis ini yang dipelihara dan memegang rekod bagi penerbangan tanpa henti paling lama yang pernah dilakukan oleh pesawat komersial, iaitu dari London ke Sydney dalam masa 20 jam, 9 minit dan 5 saat, rekod yang dipegangnya sejak tahun 1989.[43][44]
  • N661US, sebuah bekas pesawat milik Delta Air Lines, kini dipamerkan di Muzium Penerbangan Delta di Lapangan Terbang Antarabangsa Hartsfield-Jackson Atlanta di Atlanta, Georgia.[45][46] Pesawat ini merupakan siri -400 pertama yang dibina, berfungsi sebagai prototaip (pada masa itu didaftarkan atas nama N401PW) sebelum dihantar kepada Northwest Airlines pada Disember 1989. Ia juga merupakan pesawat yang terlibat dalam insiden Penerbangan 85 Northwest Airlines.[45][47]
  • Pada Februari 2019, sebuah bekas pesawat 747-400 milik KLM yang didaftarkan sebagai PH-BFB dan dinamakan City of Bangkok telah diangkut menggunakan treler gergasi dari lapangan terbang Schiphol merentasi padang, jalan raya utama dan padang rumput ke Hotel Corendon Village di Badhoevedorp, selepas dicat semula dengan hiasan luaran (livery) Corendon Airlines. Bagi membolehkan pengangkutan ini dilakukan, Lebuhraya A9 telah ditutup pada waktu malam dari hari Jumaat 8 Februari sehingga Sabtu 9 Februari.[48] Pesawat ini telah ditarik sejauh 12.5 kilometer merentasi padang dan jalan raya untuk sampai ke rumah barunya di hotel tersebut.[49] Setibanya di sana, pesawat tersebut diletakkan di dalam kawasan pekarangan kompleks hotel berkenaan.[50]
  • PK-LHF, yang kali terakhir dikendalikan oleh Lion Air telah diubah suai untuk digunakan sebagai restoran Steak 21 di Summarecon Bekasi, Indonesia. Pesawat ini pada asalnya dikendalikan oleh Singapore Airlines dengan pendaftaran 9V-SMC.[51]
  • British Airways telah mengekalkan lima buah pesawat 747-400 miliknya berikutan penataran armada semasa pandemik COVID-19, walaupun kini hanya empat buah sahaja yang tinggal.[perlu rujukan]
    • G-BYGC, pesawat pertama daripada tiga buah pesawat retrojet British Airways yang dihiasi dengan livery British Overseas Airways Corporation (BOAC) pernah dipamerkan di Lapangan Terbang Bro Tathan, di dalam Taman Perniagaan Bro Tathan di St Athan, Vale of Glamorgan, Wales.[52][53] G-BYGC tiba di Bro Tathan untuk tujuan pemeliharaan pada 11 Disember 2020.[54] Walau bagaimanapun, menjelang Mei 2023, pesawat ini berada dalam bahaya untuk dilupuskan.[55] Menjelang Ogos 2023, kerja-kerja membuka komponen pesawat berkenaan telah disahkan.[56]
    • G-BNLY City of Swansea, pesawat kedua daripada tiga buah pesawat retrojet British Airways yang menggunakan livery klasik Landor Associates (digunakan dari dekad 1980-an hingga lewat 1990-an) kini dipamerkan di Lapangan Terbang Dunsfold, menyertai pesawat 747-400 G-CIVW dan 747-200 G-BDXJ sebagai lokasi penggambaran. Pengumuman pemeliharaannya dibuat pada masa yang sama dengan G-BYGC, yang bermaksud sehingga Disember 2020, kesemua tiga buah pesawat 747 warisan BA telah dipelihara.[57] G-BNLY tiba di Dunsfold pada 5 Disember 2020 selepas penerbangan pemindahan dari Cardiff.[58]
    • G-CIVB, pesawat ketiga daripada tiga buah retrojet 747-400 yang pernah dikendalikan oleh British Airways, kini dipamerkan di Lapangan Terbang Cotswold di Kemble, Gloucestershire di United Kingdom. Pesawat ini, yang merupakan salah satu daripada pesawat 747-400 BA terakhir yang meninggalkan London Heathrow bersama-sama dengan G-CIVY, tiba di Kemble pada 8 Oktober 2020. G-CIVB dihiasi dengan livery Negus yang digunakan oleh syarikat penerbangan itu semasa dekad 1970-an dan awal 1980-an, dan telah diubah suai untuk digunakan sebagai pusat acara.[59][60][61]
    • G-CIVW, sebuah lagi bekas pesawat 747-400 milik British Airways, tiba di Lapangan Terbang Dunsfold, Surrey di United Kingdom pada 22 Oktober 2020 untuk pemeliharaan selepas penerbangan pemindahan terakhir dari Cardiff. Pesawat yang menggunakan livery Chattam Dockyard ini menyertai pesawat Boeing 747-200 sedia ada di lapangan terbang itu, G-BDXJ, untuk kegunaan sebagai lokasi penggambaran dan pesawat latihan.[62][63][64]
    • G-BYGA, salah satu daripada pesawat 747-400 terakhir British Airways yang aktif terbang, telah bersara pada 8 September 2020.[65] Bahagian kokpit dan sebahagian dek atas pesawat ini telah diubah suai menjadi ruang acara dan simulator penerbangan di Lapangan Terbang Barton City yang dikenali sebagai 'The Deck' pada Ogos 2022.[perlu rujukan]
  • HS-STA, Sebuah bekas pesawat Boeing 747-400 milik Orient Thai telah diubah suai menjadi sebuah kafe dan restoran di daerah Lat Krabang, Bangkok.[66] Pesawat ini pada asalnya milik United Airlines dengan pendaftaran N187UA.[perlu rujukan]
  • HS-STB, Sebuah bekas pesawat Boeing 747-400 milik Orient Thai yang mengekalkan bahagian fiuslaj tanpa sayap kini dipelihara di restoran Flight of Happiness di Daerah Guanyin, Taoyuan, Taiwan.[perlu rujukan]
  • HS-TGR Siriwatthana, Sebuah bekas pesawat 747-400 milik Thai Airways telah dibeli oleh seorang ahli perniagaan Thailand bernama Somchai Phukieow pada Julai 2018 dan dihantar ke rumahnya di Wilayah Chai Nat, Thailand.[67] Enjin pesawat ini telah dikeluarkan dan nama syarikat penerbangannya dicat semula, namun keadaan fizikalnya yang lain tidak berubah seperti semasa ia aktif berkhidmat.
  • HS-TGT Watthanothai, Sebuah bekas pesawat 747-400 milik Thai Airways, telah diletakkan untuk pameran statik di Pasar Chic Chic di Nong Khai, Thailand, bersebelahan dengan pesawat Lockheed L-1011 TriStar N388LS milik bekas syarikat Las Vegas Sands.[perlu rujukan]
  • N940AS, Sebuah bekas pesawat 747-400 milik Air India, (sebelum ini didaftarkan sebagai VT-EVA), telah dijual kepada AerSale dan kemudiannya dibeli oleh Yayasan Soloviev yang dimiliki oleh Quintin Soloviev. Pesawat ini kini dipelihara di Pusat Udara Antarabangsa Roswell, New Mexico. Nama Air India telah dipadamkan namun livery asal pesawat itu masih dikekalkan.[68]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 3 747 Model Orders and Deliveries data Diarkibkan September 28, 2018, di Wayback Machine. Boeing, November 2009. Dicapai pada: 22 Disember 2009.
  2. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "747passend"
  3. ↑ "Airliners.net". Airliners.net. Diarkibkan daripada yang asal pada Jun 29, 2025. Dicapai pada 2025-12-16.
  4. ↑ "4/29/1988: The Prototype Boeing 747-400 Takes Flight". Airways (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2025-12-16.
  5. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "FI_last-400"
  6. ↑ "Boeing aircraft Take Qantas Further" Diarkibkan Oktober 5, 2012, di Wayback Machine. Qantas. Tarikh akses: November 11, 2013.
  7. ↑ "FAI Record ID #2201 - Distance Diarkibkan Mac 4, 2016, di Wayback Machine" Fédération Aéronautique Internationale (FAI). Dicapai pada: 17 September 2014.
  8. ↑ "FAI Record ID #2202 - Speed over a recognised course Diarkibkan Mac 4, 2016, di Wayback Machine" Fédération Aéronautique Internationale (FAI). Dicapai pada: 17 September 2014.
  9. 1 2 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "d26"
  10. ↑ "British Airways sets new transatlantic speed record". Flightradar24. February 9, 2020. Diarkibkan daripada yang asal pada February 10, 2020. Dicapai pada February 10, 2020.
  11. ↑ Dorr 2002, halaman 55–57.
  12. 1 2 3 4 "Boeing: Commercial Airplanes - 747 - About the 747 Family". Diarkibkan daripada yang asal pada June 15, 2006. Dicapai pada November 28, 2016.
  13. ↑ "Boeing 747-400 profile in flugzeuginfo". flugzeuginfo.net. Diarkibkan daripada yang asal pada August 13, 2018. Dicapai pada August 14, 2018.
  14. 1 2 3 4 5 6 7 8 "The 747-400: From mainstay to minority". Airliner World. April 2026. m/s. 38–43.
  15. ↑ "ANA Retires its Last Boeing 747". Airways. 31 March 2014. Diarkibkan daripada yang asal pada September 3, 2019. Dicapai pada 3 September 2019.
  16. ↑ "Boeing 747-400ER". Australian Aviation. No. 183. May 2002. m/s. 33–34.
  17. 1 2 Boeing Field Service Introduction Data 2012
  18. ↑ "Qantas orders $2b worth of Dreamliners, grounding its last 747 jets". Sydney Morning Herald. Australia. 2 May 2018. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-05-02. Dicapai pada 2026-03-28.
  19. ↑ "The last Qantas Boeing 747 leaves a flourish in the sky as it says goodbye to Australia". ABC News. Australia. July 22, 2020. Dicapai pada 2026-03-28.
  20. ↑ Boeing, Cathay Pacific Airways Celebrate First 747-400ERF Delivery Diarkibkan Jun 30, 2008, di Wayback Machine
  21. ↑ "Boeing 747 8 Specs - Modern Airliners". Modern Airliners. Diarkibkan daripada yang asal pada January 21, 2021. Dicapai pada 2021-01-16.
  22. ↑ Sutton, Richard (July 7, 2017). "New Life to Old Jumbos: 747-400BCF and BDSFs". Yesterday's Airlines. Dicapai pada September 7, 2021.
  23. ↑ Pocock, Chris (December 14, 2006). "Bedek boosts 747 freighter conversions". AINonline. The Convention News Company. Diarkibkan daripada yang asal pada May 18, 2018. Dicapai pada May 18, 2018.
  24. ↑ Harris, David (January 25, 2011). "Eva Air 747-400 BDSF". Cargo Facts. Royal Media. Diarkibkan daripada yang asal pada May 18, 2018. Dicapai pada May 18, 2018.
  25. ↑ Netz, Jacob. "Passenger to Freighter Conversions". AirCargoPedia. American Friendship World Air Cargo Corporation. Dicapai pada September 7, 2021.
  26. ↑ Lunsford, J. L. "Ugly in the Air: Boeing's New Plane Gets Gawks, Stares" Diarkibkan Mei 17, 2013, di Wayback Machine. The Wall Street Journal. 8 Januari 2007.
  27. ↑ "BelugaST | Freighter | Aircraft | Airbus Aircraft". Airbus (dalam bahasa Inggeris). 2021-10-07. Diarkibkan daripada yang asal pada Mac 26, 2024. Dicapai pada 2024-11-19.
  28. 1 2 "Boeing's 747 Large Cargo Freighter Development on Plan Diarkibkan Mei 27, 2006, di Wayback Machine." Siaran akhbar Boeing Commercial Airplanes. 22 Februari 2005.
  29. ↑ "Boeing Selects EGAT for 747 Large Cargo Freighter Modifications Diarkibkan 2008-03-05 di Wayback Machine." Siaran akhbar Boeing Commercial Airplanes. 18 Februari 2005.
  30. 1 2 747 Dreamlifter fact sheet Diarkibkan Februari 18, 2013, di Wayback Machine. Boeing.com.
  31. ↑ "Boeing 7E7 Will Use Air Transport for Component Delivery Diarkibkan 2008-03-05 di Wayback Machine." Siaran akhbar Boeing Commercial Airplanes. 13 Oktober 2003.
  32. 1 2 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "400pax"
  33. 1 2 "747-400/-400ER Freighters" (PDF). Startup. Boeing. May 2010. Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada August 19, 2018. Dicapai pada July 30, 2016.
  34. ↑ "Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada September 28, 2018. Dicapai pada July 27, 2008.CS1 maint: archived copy as title (link)
  35. ↑ Tirpak, John A. (February 1996). "Airlift Moves Up and Out". Air & Space Forces Magazine. Jil. 79 no. 2. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 September 2025. Dicapai pada 2 May 2010.
  36. ↑ "KC-33A: Closing the Aerial Refuelling and Strategic Air Mobility Gaps (PDF)." Air Power Australia Analysis APA-2005-02, April 16, 2005. Dicapai pada: 17 Disember 2007.
  37. ↑ "Boeing YAL1 Airborne Laser - Flight Image of the Day". Diarkibkan daripada yang asal pada Oktober 20, 2013. Dicapai pada Ogos 13, 2013.
  38. ↑ Rundle, Michael. "How Virgin Galactic will launch satellites from an old 747". Wired UK. Diarkibkan daripada yang asal pada May 10, 2016. Dicapai pada August 24, 2017.
  39. ↑ Jumbo for Virgin Galactic Airliner World February 2016 halaman 10
  40. ↑ Clarke, Chris (August 12, 2016). "What It Feels Like to Fly a Firefighting 747". Popular Mechanics. Diarkibkan daripada yang asal pada September 20, 2016. Dicapai pada August 14, 2016.
  41. ↑ "Global SuperTanker's Spirit of John Muir Cleared to Fly". September 12, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada January 18, 2017. Dicapai pada January 18, 2017.
  42. ↑ Ranter, Harro. "Accident Boeing 747-412 9V-SPK, Tuesday 31 October 2000". aviation-safety.net. Dicapai pada 2026-07-09.
  43. ↑ "Boeing 747-438 Longreach City of Canberra HARS". HARS Aviation Museum. Diarkibkan daripada yang asal pada December 8, 2015. Dicapai pada November 30, 2015.
  44. ↑ Frawley, Gerard (April 2015). "The longest hop". Australian Aviation (325): 24–25.
  45. 1 2 Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "DeltaMuseum"
  46. ↑ "Why did the historic 747 cross the road?". CNN. May 2, 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada May 4, 2016. Dicapai pada May 3, 2016.
  47. ↑ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama "NTSBEvent"
  48. ↑ "Corendon | Boeing 747 van KLM naar Corendon Village hotel". Diarkibkan daripada yang asal pada February 20, 2019. Dicapai pada February 19, 2019.
  49. ↑ Morris, Hugh (February 14, 2019). "Corendon Hotel with Boeing 747 jet: Jumbo jet hauled across field, roads to become new attraction". TravellerAU. Diarkibkan daripada yang asal pada March 27, 2019. Dicapai pada 27 March 2019.
  50. ↑ "Boeing 747". Corendon Village Hotel Amsterdam (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada October 27, 2020. Dicapai pada 2020-10-24.
  51. ↑ Makki, Safir. "FOTO : Merangkai Pesawat Bekas Jadi Restoran Berkelas - Foto 2". gaya hidup (dalam bahasa Indonesia). Diarkibkan daripada yang asal pada September 9, 2020. Dicapai pada 2020-06-22.
  52. ↑ Cooper, John (2020-12-01). "'City of Swansea' Boeing 747 is about to complete its final flight". WalesOnline (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada December 1, 2020. Dicapai pada 2020-12-01.
  53. ↑ Noëth, Bart (2020-12-01). "Permanent homes for last two British Airways retro-liveried Boeing 747's". Aviation24.be (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada December 1, 2020. Dicapai pada 2020-12-01.
  54. ↑ "Final British Airways 747 arrives at new home in Wales". British Airways (Siaran akhbar) (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada May 27, 2021. Dicapai pada 2020-12-13.
  55. ↑ Burgess, Rob (2023-05-13). "The 'saved' British Airways Boeing 747 in BOAC livery may be scrapped". Head for Points. UK. Dicapai pada 2023-06-10.
  56. ↑ McLanahan (2023-08-18). "British Airways BOAC-retro B747 scrapped". Scramble (dalam bahasa Inggeris). Netherlands. Dicapai pada 2023-08-18.
  57. ↑ "British Airways' queens of the skies saved for future generations". British Airways (Siaran akhbar) (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada December 1, 2020. Dicapai pada 2020-12-01.
  58. ↑ Fleming, Eleanor (2020-12-05). "Iconic BA aircraft flies from Cardiff to Cranleigh - live updates". SurreyLive (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada December 5, 2020. Dicapai pada 2020-12-05.
  59. ↑ Richards, Madelaine (2020-10-26). "British Airways saves iconic Boeing 747 from scrap yard". GloucestershireLive (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada October 31, 2020. Dicapai pada 2020-10-26.
  60. ↑ Kaminski-Morrow, David (2020-10-26). "BA heritage-livery 747-400 to become cinema and conference venue". Flight Global. Diarkibkan daripada yang asal pada October 27, 2020. Dicapai pada 2020-10-26.
  61. ↑ "Retired Boeing 747 transformed into party venue". BBC News (dalam bahasa Inggeris). 2022-01-25. Dicapai pada 2022-03-07.
  62. ↑ Bradley, William (2020-10-22). "In pictures: British Airways 747 G-CIVW lands in Surrey". SurreyLive (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada October 24, 2020. Dicapai pada 2020-10-23.
  63. ↑ Kaminski-Morrow, David (2020-10-22). "Ex-British Airways 747-400 to be preserved as UK film set". Flight Global (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada October 26, 2020. Dicapai pada 2020-10-23.
  64. ↑ Bradley, William (2020-10-22). "As it happened - Iconic aircraft 'Queen of the Skies' heads to Surrey". SurreyLive (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada October 24, 2020. Dicapai pada 2020-10-23.
  65. ↑ "British Airways 747 retirements" (Siaran akhbar). UK: British Airways. Dicapai pada 2024-02-09.
  66. ↑ coconutsbangkok (2021-03-05). "Retired Boeing 747 gets second life as a Bangkok cafe | Coconuts Bangkok". Coconuts (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2021-06-13.
  67. ↑ Schneider, Kate (July 10, 2018). "Baffled locals find abandoned 747 plane". News.com.au. Australia. Diarkibkan daripada yang asal pada December 12, 2018. Dicapai pada 12 December 2018.
  68. ↑ "N940AS Aircraft Details".
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Boeing_747-400&oldid=6902416"