Lebuhraya Persekutuan

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Lebuh raya Persekutuan)
Lompat ke: pandu arah, cari

Jkr-ft2.png

Laluan Persekutuan 2
Lebuhraya Persekutuan
Maklumat laluan
Diselenggara oleh PLUS Expressway Berhad (pada bahagian bertol)
Panjang: 45 km (30 bt)
Bahagian bertol: 16 km (10 mi)
Wujud: 1974 – sekarang
Sejarah: Siap dibina pada tahun 1977, bahagian bertol siap pada tahun 1992–1993
Persimpangan utama
Penghujung
barat:
Klang, Selangor
  Jkr-ft2.png Jkr-ft5.png Jalan Jambatan Kota
Jkr-ft5.png Laluan Persekutuan 5
Mes-e30.png Jkr-ft20.png Jalan Pintasan Selat Klang Utara
Mes-e13.png Lebuhraya Kemuning-Shah Alam
Jkr-ft3214.png Jalan Subang-Batu Tiga
Persiaran Tujuan
Jkr-ft15.png Jalan Lapangan Terbang Subang
Majlis Link
Mes-e11.png Lebuhraya Damansara-Puchong
Mes-e10.png Lebuhraya Baru Pantai
Mes-e23.png Lebuhraya Sprint = Hubungan Kerinchi
Jalan Pintasan Bangsar-Petaling Jaya
Jkr-ft2.png Jalan Syed Putra
Jkr-ft2.png Jalan Klang Lama
Mes-e37.png Lebuhraya Hubungan Timur-Barat KL
Penghujung
timur:
Seputeh, Kuala Lumpur
Lokasi
Destinasi
utama:
Pelabuhan Klang, Sungai Rasau, I-City, Padang Jawa, Shah Alam, Batu Tiga, Subang Jaya, Petaling Jaya, Bangsar, Kuala Lumpur
Sistem jalan raya

Jalan raya di Malaysia
Lebuh raya • Persekutuan • Negeri

Lebuhraya Persekutuan ialah sebatang lebuh raya capaian terkawal di Malaysia yang menghubungkan bandar raya Kuala Lumpur Petaling Jaya, Shah Alam dan bandar Klang. Lebuh raya ini bermula dari Salak Selatan di Kuala Lumpur ke Bukit Raja di Klang. Lebuhraya Persekutuan dikodkan sebagai Laluan Persekutuan Jkr-ft2.png.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Lebuhraya Persekutuan, menghubungkan antara Kuala Lumpur dan Klang, Selangor.
Jajaran Petaling Jaya bagi Lebuhraya Persekutuan menghala ke Kuala Lumpur.

Sejarah lebuh raya ini bermula sejak pemisahan Singapura dari Malaysia, yang mengakibatkan kerajaan menjadikan Port Swettenham (kini Pelabuhan Klang) sebagai pelabuhan utama negara menggantikan Pelabuhan Singapura. Sehubungan itu, kerajaan merancang untuk membina sebuah lebuh raya bagi menghubungkan Pelabuhan Klang ke Kuala Lumpur dengan menaik taraf jajaran Jalan Kuala Lumpur-Klang sedia ada kepada sebuah lebuh raya penuh melalui penggantian persimpangan lampu isyarat searas kepada persimpangan bertingkat, menjadikan Lebuhraya Persekutuan sebagai lebuh raya ekspres pertama di Malaysia[1]. Dibina melalui pembiayaan daripada Bank Dunia, kerja naik taraf dimulakan dari tahun 1974 sehingga tahun 1977[1]. Lebuhraya Persekutuan pada asalnya ialah lebuh raya 4 lorong kecuali di bahagian Petaling Jaya di mana lebuh raya ini menjadi 6 lorong, tetapi pada tahun 1992 Plus Expressway Berhad, pemegang konsesi Lebuhraya Utara Selatan telah menaik taraf keseluruhan lebuh raya ini kepada 6 lorong.

Kesan pembinaan[sunting | sunting sumber]

Lebuhraya Persekutuan menjadi lebuh raya utama di kawasan Lembah Klang memandangkan ia menghubungkan bandar raya utama di kawasan tersebut termasuk Klang, Shah Alam, Petaling Jaya dan Kuala Lumpur. Walau bagaimanapun, peningkatan kadar trafik hasil peningkatan menyebabkan kapasiti lebuh raya tersebut mencapai tahap puncaknya pada pertengahan 1990-an dan akibatnya kesesakan jalan raya yang teruk sepanjang lebuh raya tersebut menjadi lumrah terutamanya pada awal pagi dan lewat petang. Dianggarkan sebanyak 25-30 ribu buah kenderaan melalui Lebuhraya Persekutuan pada waktu puncak setiap hari. Sehubungan dengan itu, kerajaan mula membina beberapa lebuh raya baru untuk mengurangkan kesesakan Lebuhraya Persekutuan.[perlu rujukan]

Perkembangan terkini[sunting | sunting sumber]

Kerja naik taraf Persimpangan Lapangan Terbang Subang dan Hubungan Majlis[sunting | sunting sumber]

Kerja naik taraf Persimpangan Lapangan Terbang Subang termasuklah pembinaan jalan hubungan Subang-Kelana dari Jalan Lapangan Terbang Subang (Laluan Persekutuan Jkr-ft15.png) di Lebuhraya Persekutuan (Laluan Persekutuan Jkr-ft2.png) ke Persiaran Kewajipan berhampiran Menara Mesiniaga sudah pun bermula pada penghujung tahun 2005 manakala pembinaan Hubungan Majlis pula dilakukan pada September 2005. Kedua-dua projek ialah kendalian Jabatan Kerja Raya Malaysia (JKR). Sementara itu, kontraktor utama yang dilantik ialah Ahmad Zaki Resources Berhad (AZRB) dan Ho Hup Construction Company Berhad (HHCC). Hubungan Majlis siap sepenuhnya pada Mac 2007 manakala Persimpangan Lapangan Terbang Subang siap pada September 2009.

Ciri-ciri[sunting | sunting sumber]

Mercu tanda[sunting | sunting sumber]

Lain-lain[sunting | sunting sumber]

  • Lebuhraya Persekutuan turut mempunyai lorong motosikal bagi mengelakkan kemalangan yang melibatkan antara motosikal dengan kenderaan lain yang lebih besar.
  • Bulatan Selangor atau dikenali sebagai Persimpangan Bunga Cengkeh Shah Alam merupakan persimpangan bertingkat bunga cengkih terbesar di Malaysia.

Isu kontroversi[sunting | sunting sumber]

Lorong motosikal yang berbahaya[sunting | sunting sumber]

Lebuhraya Persekutuan dikenali sebagai lebuh raya pertama di Malaysia yang mempunyai lorong motosikal. Walau bagaimanapun, lorong motosikal di Lebuhraya Persekutuan turut dikenali kerana ia dikatakan berbahaya kepada penunggang motosikal, seperti keadaan lorong dan lorong susur yang gelap, sempit dan kurang diselenggara, selekoh yang sangat tajam dan berbahaya, serta keadaan lorong motosikal itu sendiri yang menjadikannya lokasi berisiko terjadinya kes rompakan.[2] Keadaan ini berlaku berikutan lorong motosikal tersebut asalnya direka hanya untuk kegunaan penunggang basikal,[1] dengan had laju reka bentuk serendah 60 km/j.[3]

Peristiwa penting[sunting | sunting sumber]

Kadar tol[sunting | sunting sumber]

Plaza tol Sungai Rasau (SGR)[sunting | sunting sumber]

Kelas Jenis kenderaan Kadar (dalam RM)
0 Motosikal, basikal atau kenderaan dengan dua roda atau kurang Percuma
1 Kenderaan yang mempunyai dua gandar dan tiga atau empat roda (kecuali teksi) RM1.00
2 Kenderaan yang mempunyai dua gandar dan lima atau enam roda (kecuali bas) RM1.30
3 Kenderaan yang mempunyai tiga gandar atau lebih (kecuali bas) RM2.00
4 Teksi RM0.40
5 Bas RM0.40

Plaza tol Batu Tiga (BTT)[sunting | sunting sumber]

Kelas Jenis kenderaan Kadar (dalam RM)
0 Motosikal, basikal atau kenderaan dengan dua roda atau kurang Percuma
1 Kenderaan yang mempunyai dua gandar dan tiga atau empat roda (kecuali teksi) RM1.10
2 Kenderaan yang mempunyai dua gandar dan lima atau enam roda (kecuali bas) RM1.50
3 Kenderaan yang mempunyai tiga gandar atau lebih (kecuali bas) RM2.20
4 Teksi RM0.40
5 Bas RM0.50
  • Seperti lebuh raya kendalian PLUS lain, terdapat diskaun 10% untuk kenderaan kelas 1 di antara 12:00 tengah malam dan 7:00 pagi (RM0.90 di SGR dan RM1.00 di BTT) sejak 1 Mac 2009.[4]

Senarai persimpangan[sunting | sunting sumber]

Km Susur
keluar
Persimpangan Ke Catatan
BARAT
Jkr-ft2.png JALAN JAMBATAN KOTA
Jkr-ft5.pngBanting
Jkr-ft2.pngPelabuhan Klang Aiga watertransportation inv.svg
EXIT 207 KLANG
PERSIMPANGAN BULATAN 100
UTARA
Jkr-ft--.pngMeru
Jkr-ft5.pngKapar
Jkr-ft5.pngKuala Selangor

SELATAN
JALAN BATU TIGA
Pusat bandar
Persimpangan bulatan
Jkr-ft2.png PERSIARAN SULTAN IBRAHIM
Had penyelenggaraan JKR
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Lebuh raya tol bermula/tamat
Had penyelenggaraan PLUS Expressway
EXIT 208 PERSIMPANGAN BERKELEY Taman Berkeley
Jkr-ft3216.pngJalan Batu Tiga Lama
Jkr-ft--.pngJalan Dato' Mohd Sidin (Connaught Bridge)
Persimpangan bulatan
Jkr-ft2.png
5
5.7 EXIT 209 PERSIMPANGAN SUNGAI RASAU UTARA
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e30.png Jkr-ft20.png JALAN PINTASAN SELAT KLANG UTARA
Bandar Baru Klang
Pelabuhan Klang Aiga watertransportation inv.svg
Kapar
Meru
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e1.png LEBUH RAYA BARU LEMBAH KLANG
Ipoh
Kuala Lumpur
Damansara

SELATAN
Jkr-ft3216.png JALAN BATU TIGA LAMA
Jkr-ft--.pngJalan Dato' Mohd Sidin (Jambatan Connaught)
Persimpangan berlian
Jkr-ft2.png
6
Tugu Keris
Jambatan Sungai Rasau
Sempadan daerah Klang-Petaling
EXIT 210 SUSUR KELUAR SUNGAI RASAU BARAT
Jkr-ft3216.png JALAN BATU TIGA LAMA
Jalan Sungai Rasau
Arah Klang
Plaza tol Sungai Rasau
SGR
RM (Tunai) TnG POS TnG TAG TAG TnG RM (Tunai)
Sistem tol terbuka
Bayar tol
Jkr-ft2.png
7
P Plaza tol Sungai Rasau
SGR
TnG TAG i
Pusat Maklumat Pelanggan
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg TnG TAG i
Pusat Maklumat Pelanggan
Arah Kuala Lumpur
EXIT 211 PERSIMPANGAN PADANG JAWA UTARA
PERSIARAN KAYANGAN
Pusat bandar raya Shah Alam
Seksyen 1 hingga 14
Universiti Teknologi MARA (UiTM)

SELATAN
Padang Jawa
Ibu pejabat Jabatan Pengangkutan Jalan Malaysia (JPJ) Negeri Selangor
Persimpangan berlian
P Petronas Shell Hentian sebelah Petronas dan Shell Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Petronas KFC ATM
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Shell ATM
Arah Kuala Lumpur
P BH Petrol Hentian sebelah BH Petrol Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg BH Petrol ATM Arah Klang
Jambatan Sungai Renggam
EXIT 212 PERSIMPANGAN BULATAN DARUL EHSAN
(Persimpangan utama Shah Alam)
PERSIARAN SULTAN
UTARA
Pusat bandar raya Shah Alam
Seksyen 1 hingga 14

SELATAN
Kawasan Perindustrian Shah Alam
Seksyen 15 - 20
Persimpangan bunga cengkih
Jkr-ft2.png
13
Tanah Perkuburan Cina Sungai Renggam
P Petronas Hentian sebelah Petronas Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Petronas Arah Klang
Jkr-ft2.png
14
EXIT 213 PERSIMPANGAN BULATAN MELAWATI UTARA
PERSIARAN KAYANGAN
Pusat bandar raya Shah Alam
Stadium Shah Alam
Seksyen 1 hingga 14

SELATAN
Jkr-ft3214.pngJALAN SHAH ALAM-PUCHONG
PERSIARAN TENGKU AMPUAN
Kawasan Perindustrian Shah Alam
Seksyen 15 hingga --
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e11.pngPuchong
Persimpangan bulatan
PHentian sebelah Esso dan Shell Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Esso ATM
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Shell ATM
Arah Kuala Lumpur
14.7 EXIT 214 SUSUR KELUAR PERSIARAN SELANGOR
(Susur keluar Kilang Carlsberg)
BARAT
Jkr-ft3216.png PERSIARAN SELANGOR
Kilang Carlsberg
Kawasan Perindustrian Shah Alam
Seksyen 15 hingga 16
Dari Kuala Lumpur sahaja
Jambatan Sungai Damansara
Jkr-ft2.png
15
EXIT 215 PERSIMPANGAN BATU TIGA Jkr-ft3214.pngJALAN SUBANG-BATU TIGA
UTARA
Jkr-ft3214.pngGlenmarie
Jkr-ft3214.pngTaman TTDI Jaya
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e35.pngLEBUHRAYA KORIDOR GUTHRIE
Ipoh
Rawang
Sungai Buloh

SELATAN
Jkr-ft--.pngBatu Tiga
Jkr-ft--.pngPuchong
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e6.pngLEBUHRAYA UTARA-SELATAN HUBUNGAN TENGAH
Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) 20 airtransportation inv.svg
Johor Bahru
Persimpangan berlian
Plaza tol Batu Tiga
BTT
RM (Tunai) TnG POS TnG TAG TAG MLFF TAG MLFF TAG TnG RM (Tunai)
Sistem tol terbuka
Bayar tol
Jkr-ft2.png
16
P Plaza tol Batu Tiga
BTT
TnG TAG i
Pusat Maklumat Pelanggan
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg TnG TAG i
Pusat Maklumat Pelanggan
Arah Kuala Lumpur
16.1 P Shell Hentian sebelah Shell Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg AB-Tank.svg Shell Arah Klang
16.9 EXIT 216 PERSIMPANGAN SUBANG JAYA SELATAN
PERSIARAN TUJUAN
Subang Jaya
USJ
Persimpangan trompet
Jkr-ft2.png
17
EXIT 217 PERSIMPANGAN LAPANGAN TERBANG SUBANG Jkr-ft15.pngJALAN LAPANGAN TERBANG SUBANG
UTARA
Lapangan Terbang Sultan Abdul Aziz Shah 20 airtransportation inv.svg
Subang
Sungai Buloh
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e1.pngLEBUH RAYA BARU LEMBAH KLANG
Ipoh
Kuala Lumpur
Damansara
Klang

SELATAN
Subang Jaya
USJ
Persimpangan bersusun
Susur keluar ke Subang Jaya
dari Kuala Lumpur sahaja

Persimpangan bersusun
Dalam pembinaan
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Lebuh raya tol bermula/tamat
Had penyelenggaraan PLUS Expressway
Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan JKR
Turapan tarmak
Turapan asfalt
Jkr-ft2.png
18
EXIT 218 PERSIMPANGAN HUBUNGAN MAJLIS UTARA
HUBUNGAN MAJLIS
Jalan Majlis
Kelana Jaya
Zon Perdagangan Bebas Cukai
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e11.pngLEBUHRAYA DAMANSARA-PUCHONG
Sungai Buloh
Kepong
Damansara
Persimpangan bertingkat
Dari/Ke Klang sahaja
EXIT 219 SUSUR JALAN SS 7/2 UTARA
JALAN SS 7/2
Stadium Petaling Jaya
Dari Klang sahaja
Setia Jaya Rumah-rumah kedai
Pusat Perabot LP

Stesen Komuter Setia Jaya Aiga railtransportation inv.svg
KTM Komuter = Laluan Sentul-Pelabuhan Klang
EXIT 220 PERSIMPANGAN FREESCALE
(dahulunya Motorola)
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e11.pngLEBUHRAYA DAMANSARA-PUCHONG
UTARA
Sungai Buloh
Kepong
Damansara
SOUTH
Bandar Sunway
Puchong
Putrajaya
Persimpangan perbandaran titik tunggal berbilang aras
EXIT 221 SUSUR KELUAR SERI SETIA UTARA
JALAN --
Seri Setia
Susur keluar
Dari Klang sahaja
Stesen Komuter Seri Setia Aiga railtransportation inv.svg
KTM Komuter = Laluan Sentul-Pelabuhan Klang
EXIT 222 PERSIMPANGAN NPE TIMUR
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e10.pngLEBUHRAYA PANTAI BARU
Jalan Klang Lama
Pantai Baru
Bangsar
Salak Selatan
Seremban
Persimpangan lebuh raya
Dari/Ke Klang sahaja
EXIT 223 SUSUR KELUAR JALAN 225 JALAN 225 Arah Kuala Lumpur
Jambatan Sungai Penchala
EXIT 224 PERSIMPANGAN TEMPLER BARAT
JALAN PP NARAYANAN (Jalan 222)
Seksyen 1 hingga 14

TIMUR
JALAN TEMPLER
Pusat bandar lama Petaling Jaya (Seksyen--)
Persimpangan berlian
EXIT 225 PERSIMPANGAN JALAN BARAT UTARA
JALAN UTARA
Seksyen -- hingga --
Filem Negara Malaysia

TENGGARA
JALAN BARAT
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg Stesen LRT Asia Jaya Aiga railtransportation inv.svg
Pusat bandar baru Petaling Jaya (Seksyen --)
Persimpangan berlian
EXIT 226 PERSIMPANGAN JALAN TIMUR BARAT LAUT
JALAN UTARA
Seksyen -- hingga --
Filem Negara Malaysia

SELATAN
JALAN TIMUR
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg Stesen LRT Taman Jaya Aiga railtransportation inv.svg
Pusat bandar baru Petaling Jaya (Seksyen --)
Persimpangan berlian
EXIT 227 PERSIMPANGAN JALAN GASING
(KWSP)
BARAT LAUT
JALAN UNIVERSITI
Seksyen -- hingga --
Universiti Malaya
Pusat Perubatan Universiti Malaya

SELATAN
JALAN GASING
Seksyen -- hingga --
Pusat bandar lama Petaling Jaya (Seksyen --)
Persimpangan separa berlian
Dari/Ke Kuala Lumpur sahaja
Turapan asfalt
Turapan tarmak
Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan JKR
Selangor Darul Ehsan
Sempadan daerah Petaling
Kota Darul Ehsan
Sempadan Selangor-WP Kuala Lumpur
Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan Sprint
EXIT 228 PERSIMPANGAN KERINCHI UTARA
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e23.pngLEBUHRAYA SPRINT = KERINCHI LINK
Mont Kiara
Sri Hartamas
Damansara

DI BAWAH JEJAMBAT
JALAN PANTAI BAHARU
Menara Telekom
Bangsar
Universiti Malaya
Kerinchi
Stesen LRT Universiti Aiga railtransportation inv.svg
Persimpangan lebuh raya halaan T
Persimpangan berlian
Jambatan Sungai Klang
EXIT 229 PERSIMPANGAN MID VALLEY UTARA
HUBUNGAN MID VALLEY
Bangsar

TIMUR
LINGKARAN SYED PUTRA
MID VALLEY CITY
Mid Valley Megamall Aiga shops inv.svg
Zeichen 314-50 - Parkplatz, StVO 2013.svg Zon A, B, C, D, E dan F
Persimpangan bertingkat
Dari/Ke Klang sahaja
EXIT 230 PERSIMPANGAN NPE SELATAN
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e10.pngLEBUHRAYA PANTAI BARU
Bandar Sunway
Subang Jaya
Susur pintasan ke NPE sahaja
Dari Kuala Lumpur sahaja
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan Sprint
Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan DBKL
EXIT 231 PERSIMPANGAN SEPUTEH UTARA
Jkr-ft2.pngJALAN SYED PUTRA
Pusat bandar raya Kuala Lumpur
Brickfields
KL Sentral Aiga railtransportation inv.svg

SELATAN
Jkr-ft2.pngJALAN KLANG LAMA
Kuchai Lama
Taman OUG
Puchong
Persimpangan bersusun
Jkr-ft2.png LEBUHRAYA PERSEKUTUAN
Had penyelenggaraan DBKL
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e37.png LEBUH RAYA SALAK
Lebuh raya bermula/tamat
Had penyelenggaraan MetaCorp
TIMUR
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e37.pngLEBUH RAYA SALAK
Jkr-ft1.svgCheras
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e7.png Jkr-ft1.svgKajang
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e37.png AH 2LEBUHRAYA KUALA LUMPUR-SEREMBAN
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e6.pngLapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) 20 airtransportation inv.svg
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e2.png AH 2Seremban
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e2.png AH 2Melaka
CH-Hinweissignal-Autobahn.svg Mes-e2.png AH 2Johor Bahru

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c I REMEMBER WHEN... Federal Highway was constructed - New Straits Times Online. Dicapai pada 23 Mac 2009.
  2. ^ Death traps on the Federal Highway - The Star Online. Dicapai pada 23 Mac 2009.
  3. ^ Arahan Teknik (Jalan) 8/86 - A Guide on Geometric Design of Roads, Jabatan Kerja Raya Malaysia - oleh Jabatan Kerja Raya Malaysia.
  4. ^ Diskaun tol 10 peratus, Utusan Online. Dicapai 26 Mac 2009.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]