Penghapusan pemerintahan beraja

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Satu poskad tahun 1908 menunjukan 18 orang raja memerintah; 11 takhta darinya telah dihapuskan sejak itu.

Sepanjang sejarah, monarki atau pemerintahan beraja dihapuskan sama ada melalui pembaharuan perundangan, kudeta (rampasan kuasa) atau peperangan.

Contohnya penggulingan monarki Inggeris oleh Parlimen Inggeris yang diketuai oleh Oliver Cromwell pada tahun 1649. Monarki ini dipulihkan semula pada tahun 1660. Monarki Perancis menerima nasib yang sama pada tahun 1792 semasa Revolusi Perancis. Monarki Perancis dipulihkan beberapa kali sehingga tahun 1871. Monarki China tidak lagi wujud selepas revolusi Sun Yat-sen pada tahun 1912. Maharaja Korea hilang takhtanya apabila negara Korea diilhak oleh Jepun pada tahun 1910. Selepas kematian khan terakhir pada tahun 1924, Mongolia menjadi republik.

Pada tahun 1893, pemimpin perniagaan menggulingkan Ratu di Hawaii untuk menubuhkan sebuah republik sebelum Hawaii menyertai Amerika Syarikat pada tahun 1898. Monarki di Portugal digulingkan pada tahun 1910, dua tahun selepas pembunuhan Raja Carlos I.

Perang Dunia I berkemungkinan membawa kepada kejatuhan besar monarki dalam sejarah. Keadaan di dalam Rusia dan prestasi buruknya ketika perang membawa kepada revolusi komunis yang menggulingkan seluruh institusi monarki, menembak mati Tsar dan melaksanakan kerajaan diktator dari golongan bangsawan. Kekalahan empayar Jerman, Austria dan Turki menyaksikan penghapusan monarki mereka selepas perang. Begitu juga dengan negara naungan Jerman seperti Finland dan Lithuania yang kedua-dua raja mereka hilang takhta selepas kekalahan Jerman pada bulan November 1918.

Pada tahun 1939, Itali melanggar Albania dan membuang Raja Zog untuk meletakkan Raja Itali sebagai raja baru Albania. Itali bersama dengan beberapa monarki di timur Eropah seperti Bulgaria, Hungary dan Romania menyokong Jerman semasa Perang Dunia II menentang Yugoslavia, kuasa sekutu barat dan Soviet Union. Dengan kekalahan kuasa paksi dalam perang, golongan komunis di Yugoslavia merampas kuasa dan mengakhiri monarki. Golongan komunis di Bulgaria, Hungary dan Romania membuang raja mereka dengan sokongan kuat Soviet Union yang mempunyai ramai tentera dan penyokong yang diletakkan di sana ketika peperangan. Raja Itali berubah menyokong sekutu barat tetapi dalam satu referendum pada tahun 1946, sistem monarki di sana dihapuskan juga. Maharaja Jepun yang memainkan peranan penting dalam perang dunia juga dikurangkan kepentingannya kepada hanya menjadi simbol negara.

Di Greece, raja mereka terpaksa melarikan diri selepas kudeta pada tahun 1967 dan Greece diisytiharkan sebagai sebuah republik pada tahun 1973.

Monarki di India, Kenya, Tanzania, Zambia dan Zimbabwe dihapuskan apabila negara ini mencapai kemerdekaan dari United Kingdom. Monarki di Ireland dihapuskan oleh Akta Republik Ireland 1948 yang berkuat kuasa pada tahun 1949. Pakistan menjadi republik pada tahun 1956. Monarki di Afrika Selatan dihapuskan pada tahun 1961 oleh referendum apartheid. Mauritius pula menjadi republik pada tahun 1992.

Mesir dan Sudan menghapuskan monarki pada tahun 1953 selepas revolusi tahun 1952. Raja-raja dihapuskan di Tunisia pada tahun 1957, Iraq 1958, Libya 1969, dan Iran melalui revolusi pada tahun 1979. Di Ethopia, maharaja digulingkan pada tahun 1974 akibat dari revolusi demokrasi. Pergolakan politik dan kebangkitan komunis menamatkan monarki di Indochina selepas Perang Dunia II.

Pemerintahan beraja yang dihapuskan dalam kurun ke-20 dan 21[sunting | sunting sumber]

Negara

Monarki terakhir

Tahun

Catatan

1900an
1910an
Flag Portugal (1830).svg Portugal Manuel II 1910 Kudeta Republikan
Flag of Korea (1882-1910).svg Korea Sunjong Raja asal dihapuskan dan digantikan dengan pemerintahan Jepun, sehingga tahun 1945
China Qing Dynasty Flag 1889.svg China Puyi 1912 Revolusi Xīnhài – Maharaja disingkirkan oleh pemimpin perang dan republikan
Flag of Albania (1914-1920).svg Albania William I 1914 Pemerintahan monarki dikembalikan pada tahun 1928 (Kerajaan Albania)
Flag of Russia.svg Rusia Nikolai II 1917 Revolusi Februari
Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg Montenegro Nikola I 1918 Referendum menyingkirkan Raja dan bersatu dengan Serbia
Flag of the German Empire.svg Jerman Wilhelm II Semuanya kerana kekalahan Jerman dalam Perang Dunia I dan selepas itu Revolusi Jerman
Flag of Prussia 1892-1918.svg Prusia
Flag of Bavaria (striped).svg Bavaria Ludwig III
Flagge Königreich Württemberg.svg Württemberg Wilhelm II
Flagge Königreich Sachsen (1815-1918).svg Saxony Friedrich Augustus III
Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg Hesse Ernst Ludwig I
Flagge Großherzogtum Baden (1891–1918).svg Baden Friedrich II
Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1897-1920).svg Saxe-Weimar-Eisenach Wilhelm Ernst I
Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg Mecklenburg-Schwerin Friedrich Franz IV
Mecklenburg-Strelitz
Flagge Herzogtum Oldenburg.svg Oldenburg Friedrich August II
Flagge Herzogtum Braunschweig.svg Brunswick Ernst Augustus I
Flagge Herzogtum Anhalt.svg Anhalt Joachim Ernst I
Flagge Herzogtum Sachsen-Coburg-Gotha (1911-1920).svg Saxe-Coburg dan Gotha Carl Eduard I
Flagge Herzogtum Sachsen-Coburg-Gotha (1826-1911).svg Saxe-Meiningen Bernhard III
Flagge Herzogtum Sachsen-Coburg-Gotha (1826-1911).svg Saxe-Altenburg Ernst II
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Waldeck-Pyrmont Friedrich I
Flagge Fürstentum Lippe.svg Lippe Leopold IV
Flagge Fürstentum Schaumburg-Lippe.svg Schaumburg-Lippe Adolf II
Flagge Fürstentümer Schwarzburg.svg Schwarzburg-Rudolstadt Günther Victor I
Schwarzburg-Sondershausen
Flagge Fürstentum Reuß ältere Linie.svg Reuss Senior Line
Flagge Fürstentum Reuß jüngere Linie.svg Reuss Junior Line
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Austria Karl I dijatuhkan dan pemerintahan beraja dihapuskan
Flag of Finland.svg Finland Frederick Charles I (raja yang dilantik) tidak pernah berkuatkuasa
Flag of Lithuania (1918-1940).svg Lithuania Mindaugas II (raja yang dilantik)
Flag of Poland.svg Poland Tiada (diperintah oleh Majlis Pemangku Raja)
Flag of Hungary (1867-1918).svg Hungary Károly IV dipulihkan pada tahun 1920, tetapi takhta kosong dan diisi oleh pemangku raja
1920an
Flag of the Emirate of Bukhara.svg Bukhara (Uzbekistan) Mohammed Alim Khan 1920
Bandera de Khiva 1917-1920.svg Khiva (Uzbekistan) Abdallah Khan
Ottoman flag.svg Turki (Empayar Uthmaniyyah) Mehmed VI 1923 Perang Kemerdekaan Turki diikuti dengan keputusan parlimen pada tahun 1923
Flag of the Ottoman Caliphate (1793–1844).svg Khalifah Abdülmecid II 1924
Hellenic Kingdom Flag 1935.svg Greece Georgios II 1924 dipulihkan pada tahun 1935 dan kemudian dimusnahkan pada tahun 1974 (lihat bawah)
Flag of Mongolia.svg Mongolia Bogd Khan Kerajaan Komunis Mongolia diisytiharkan selepas kematian Khan
1930an
Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg Sepanyol Alfonso XIII 1931 dipulihkan kemudian (lihat bawah)
1940s
Flag of Independent State of Croatia.svg Croatia Tomislav II 1943 diturunkan selepas hilang sokongan Itali
Light Blue Flag of Iceland.svg Iceland Christian X 1944 penyatuan dengan Denmark ditamatkan
Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg Yugoslavia Petar II 1945 kebangkitan komunis
Flag of Manchukuo.svg Manchukuo Puyi bersatu dengan Republik China selepas penamatan Empayar
Flag of Hungary (1920–1946).svg Hungary Tiada (Miklós Horthy sebagai pemangku raja) 1946 Keputusan parlimen tanpa referendum.
Flag of Italy (1861-1946).svg Itali Umberto II referendum; keputusan rasmi: 54,3% memihak kepada republik
Flag of Bulgaria.svg Bulgaria Simeon II inisiatif referendum oleh Soviet; keputusan rasmi: 95% menentang pemerintahan beraja
Flag of Albania (1934-1939).svg Albania Zog I disingkirkan oleh komunis
Flag of the Kingdom of Sarawak (1870).svg Sarawak Charles Vyner Brooke Rajah Putih menyerahkan kuasa kepada Mahkota British
Flag of Romania.svg Romania Mihai I 1947 dipaksa turun oleh komunis
Flag of India.svg Indian Princely States Lihat artikel 1947-
1950
menjadi negeri persekutuan daripada India
Flag of Ireland.svg Ireland George VI 1949 Raja Ireland yang Terakhir, Raja kepada United Kingdom
1950an
Flag of India.svg India George VI 1950 Monarki Alam Komanwel yang dihapuskan
Flag of Egypt (1922–1958).svg Egypt and Sudan Fuad II 1953 Revolution
Flag of South Vietnam.svg Vietnam Bảo Đại 1955 referendum
Flag of Pakistan.svg Pakistan Elizabeth II 1956 Abolished Commonwealth monarchy
Flag of Tunisia.svg Tunisia Muhammad VIII al-Amin 1957 coup d'état
Flag of Iraq (1921–1959).svg Iraq Faisal II 1958
1960s
Flag of Ghana.svg Ghana Elizabeth II 1960 Abolished Commonwealth monarchy
Flag of South Africa 1928-1994.svg South Africa 1961
Flag Rwanda 1959.svg Rwanda Kigeli V coup d'état
Flag of Tanganyika.svg Tanganyika Elizabeth II 1962 Abolished Commonwealth monarchy
Flag of the Mutawakkilite Kingdom of Yemen.svg Yemen Muhammad XI coup d'état
Flag of Nigeria.svg Nigeria Elizabeth II 1963 Abolished Commonwealth monarchy
Flag of Uganda.svg Uganda
Flag of Kenya.svg Kenya 1964
Flag of the Sultanate of Zanzibar.svg Zanzibar Jamshid bin Abdullah coup d'état
Flag of Burundi.svg Burundi Ntare V 1966
Flag of Malawi.svg Malawi Elizabeth II Abolished Commonwealth monarchy
Flag of Maldives.svg Maldives Muhammad Fareed Didi 1968 referendum
Flag of Libya (1951).svg Libya Idris I 1969 coup d'état
1970s
Flag of Cambodia.svg Cambodia Norodom Sihanouk 1970 later restored (see below)
Flag of The Gambia.svg The Gambia Elizabeth II Abolished Commonwealth monarchy
Flag of Guyana.svg Guyana
Flag of Sierra Leone.svg Sierra Leone 1971
Flag of Sri Lanka.svg Ceylon 1972 Abolished Commonwealth monarchy, state name changed in to "Sri Lanka"
Flag of Afghanistan (1931–1973).svg Afghanistan Mohammed Zahir Shah 1973 coup d'état
Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg Ethiopia Haile Selassie I 1974
Hellenic Kingdom Flag 1935.svg Greece Konstantinos II referendum; official result: 69% against monarchy
Flag of Malta (1875-1898).svg Malta Elizabeth II Abolished Commonwealth monarchy
Flag of Laos (1952-1975).png Laos Savang Vatthana 1975 Communist takeover
Flag of Sikkim (1967-1975).svg Sikkim Palden Thondup Namgyal referendum; official result: 97% to become a state of India
Flag of Trinidad and Tobago.svg Trinidad and Tobago Elizabeth II 1976 Penghapusan Monarki Alam Komanwel
Flag of Iran (1964).svg Iran Mohammad Reza Pahlavi 1979 Iranian Revolution
Flag of the Central African Republic.svg Central Africa Bokassa I coup d'état
1980s
Flag of Zimbabwe.svg Zimbabwe Elizabeth II 1980 Abolished Commonwealth monarchy. Unofficially, had declared a republic in 1965 under the name Rhodesia but this was not internationally recognised. State had previously been the British colony of Southern Rhodesia.
Flag of Fiji.svg Fiji Elizabeth II 1987 Abolished Commonwealth monarchy. Queen Elizabeth II recognised as Paramount Chief by the Great Council of Chiefs
1990s
Flag of Mauritius.svg Mauritius Elizabeth II 1992 Abolished Raja Komanwel
2000s
Flag of Samoa.svg Samoa Malietoa Tanumafili II 2007 Pemerintah tanpa pemilihan terakhir (O le Ao o le Malo) mati, negara secara de facto bertukar ke republik berparlimen
Flag of Nepal.svg Nepal Gyanendra I 2008 Monarchy abolished on 28 May 2008, replaced with secular federal republic[1]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Nota kaki[sunting | sunting sumber]