Letupan uvular tak bersuara

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
IPA – nombor 111
IPA – teks q
IPA – imej {{{imagesize}}}
Entiti q
X-SAMPA q
Kirshenbaum q
Mengenai bunyi ini Contoh bunyi 

Letupan uvular tak bersuara ialah sejenis bunyi konsonan yang terdapat dalam sebilangan bahasa lisan, dilambangkan oleh aksara q dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) dan q dalam X-SAMPA. Bunyinya seiras dengan [k], cuma lidah menyentuh anak tekak (uvula), bukan lelangit lembut. Dalam bahasa Melayu, letupan uvular tak bersuara dipinjam dari bahasa Arab dan dilambangkan oleh huruf q, contohnya: Qur'an, taqwa dan falaq.

Ciri-ciri[sunting | sunting sumber]

Ciri-ciri letupan uvular tak bersuara:

Bentuk varian[sunting | sunting sumber]

IPA Huraian
q q biasa
q terbibir
q ejektif
qʷʼ q ejektif terbibir
q̜ʷ q terbibir separa
q̹ʷ q terbibir kuat
q terlelangit
qʲʼ q ejektif terlelangit

Penggunaan[sunting | sunting sumber]

Bahasa Perkataan IPA Erti Catatan
Melayu Qur'an qur.an 'Qur'an' Rujuk fonologi bahasa Melayu
Aleut[1] qiighax̂ [qiːɣaχ] 'rumput'
Arab Standard[2] القرآن [ʔalqurˈʔaːn] 'Qur'an' Rujuk fonologi bahasa Arab
Inuktitut ᐃ"ᐃᑉᕆᐅᖅᑐᖅ /ihipqiuqtuq’ [ihipɢiuqtuq] 'menerokai' Dilambangkan oleh huruf <ᕆ>. Rujuk fonologi bahasa Inuit
Parsi Loghat Kermani قورباغه [quːrbɒɣe] 'katak' Rujuk fonologi bahasa Parsi
Quechua[3] qallu [qaʎu] 'lidah'
Urdu قِلعہ [qɪlaː] 'kubu' Rujuk fonologi bahasa Hindi-Urdu
Uyghur ئاق / aq [əq] 'putih'

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Bibliografi[sunting | sunting sumber]

  • Ladefoged, Peter (2005). Vowels and Consonants (edisi Second). Blackwell. 
  • Mc Laughlin, Fiona (2005), "Voiceless implosives in Seereer-Siin", Journal of the International Phonetic Association 35 (2): 201–214, doi:10.1017/S0025100305002215 
  • Watson, Janet (2002). The Phonology and Morphology of Arabic. New York: Oxford University Press.