Getaran gusi

IPA – nombor	122
IPA – teks	r
IPA – imej
Entiti	r
X-SAMPA	r
Kirshenbaum	r<trl>
Contoh bunyi

Getaran gusi ialah sejenis bunyi konsonan yang terdapat dalam sebilangan bahasa lisan, dilambangkan oleh aksara r dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) dan r dalam X-SAMPA.

Sesetengah penutur bahasa Melayu menyebut getaran gusi untuk huruf r, contohnya: rambut, dan harap, manakala yang lain menyebut malaran tak geser gusi ([ɹ]).

Ciri-ciri

Ciri-ciri getaran gusi:

• Cara artikulasinya ialah getaran, iaitu dihasilkan oleh getaran alat artikulasi.
• Daerah artikulasinya adalah gusi, iaitu disebut dengan hujung lidah menyentuh batas gusi.
• Jenis pembunyiannya adalah bersuara, iaitu pita vokal bergelar ketika penyebutan.
• Ini ialah satu konsonan lisan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui mulut.
• Ini ialah satu konsonan tengah, iaitu dihasilkan dengan membenarkan arus udara mengalir melalui tengah lidah dan bukan sisinya.
• Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.

Penggunaan

Bahasa		Perkataan	IPA	Erti	Catatan
Melayu	Baku	arah	[arah]	'arah'	Fonem /r/ juga disebut sebagai malaran tak geser gusi atau getaran uvular.
Arab		رأس	[rɑʔs]	'kepala'	Dilambangkan oleh huruf <ر>. Rujuk fonologi bahasa Arab
Catalinia		esborrar	[əsbuˈra]	'memadamkan'	Rujuk fonologi bahasa Catalonia
Hindi		घर	[ɡʱər]	'rumah'	Rujuk fonologi bahasa Hindi-Urdu
Inggeris	loghat Scotland	curd	[kʌrd]	'dadih'	Rujuk fonologi bahasa Inggeris
Itali		terra	[ˈtɛrra]	'bumi'	Rujuk fonologi bahasa Itali
Kele		[nrikei]		'kaki'
Poland		krok	[ˈkrɔk]	'langkah'	Rujuk fonologi bahasa Poland
Rusia		играть	[ɪˈɡr̠atʲ]	'bermain'	Tersentap. Rujuk fonologi bahasa Rusia
Sepanyol		perro	[ˈpe̞ro̞]	'perro'	Rujuk fonologi bahasa Sepanyol
Zapotec	Tilquiapan	r-ree	[rəˤə]	'keluar selalu'	Menyiratkan dua fonem /ɾ/ berturut-turut.

Bibliografi

• Carbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association 22 (1-2) 
• Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association 33 (1) 
• Ladefoged, Peter (2005). Vowels and Consonants, edisi Second, Blackwell.
• Ladefoged, Peter (1996). The Sounds of the World's Languages, Blackwell Publishing.
• Martínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2) 
• Merrill, Elizabeth (2008), "Tilquipan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association 38 (1) 
• Rogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association 34 (1) 
• Skalozub, Larisa (1963), Palatogrammy i Rentgenogrammy Soglasnyx Fonem Russkogo Literaturnogo Jazyka, Izdatelstvo Kievskogo Universiteta