Wangsa Achaemenid

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
امپراتوری هخامنشی
Emperâturi-ye Hakhâmaneshiyan
Empayar Achaemenid

 

 

 

ca. 550 SM–330 SM

Standard Cyrus Agung.

Wilayah Empayar Achaemenid pada kemuncaknya.
Ibu negara Pasargadae, Ecbatana, Persepolis, Susa, Babylon
Bahasa Parsi Kuno, Imperial Aramaik, Elamite, Akkadia
Agama Zoroastrianisme
Kerajaan Monarki
Maharaja
 - 559 BCE–529 BCE Cyrus II Agung
 - 336 BCE–330 BCE Darius III
Zaman bersejarah Sejarah purba
 - Diasaskan ca. 550 SM
 - Pembinaan bermula di Persepolis 515 BCE
 - Penaklukan Mesir oleh Cambyses II 525 BCE
 - Perang Greco-Parsi 498–448 BCE
 - Ditakluk semasa Perang Alexander Agung 330 SM
 - Darius III dibunuh oleh Bessus 330 BCE
Mata wang Daric dan Siglos
Kini sebahagian daripada  Afghanistan
 Armenia
 Azerbaijan
 Bulgaria
 Cyprus
 Egypt
 Georgia
 Greece
 Iran
 Iraq
 Israel
 Jordan
 Kuwait
 Lebanon
 Libya
 Macedonia
 Pakistan
 Syria
 Turkey
 Turkmenistan
 Uzbekistan
Faravahar at Behistun.jpg
Sejarah Iran
Empayar Parsi - Raja Parsi
sunting

Empayar Achaemenid atau Wangsa Achaemenid (Bahasa Parsi Lama: Hakhāmanishiya) (559 BC hingga 338 BC) adalah empayar Parsi pertama yang memerintah Iran dan negara negara sekitarnya (Afghanistan, Pakistan, Turki Barat, Iraq, Arab Saudi Utara, Palestin, Jordan, Israel dan Lebanon. Keluasan empayarnya dianggarkan seluas 7.5 juta km persegi.

Nama Achaemenid berasal daripada pengasas empayar ini Achaemenes, tetapi teori ini diperdebatkan oleh sejarahwan sehingga ke hari ini. Achaemenid pada mulanya adalah sebuah negeri naungan Empayar Medes, tetapi negeri ini berkembang dan berjaya menumpas dan mengakhirkan pertuanan Medes. Empayar Achaemenid kemudiannya berkembang sehingga ke Mesir dan menawan hampir ke semua jajahan Yunani. Namun begitu, wangsa Achaemenid diakhiri Iskandar Agung dari Yunani.

Antara raja terkenal yang juga dianggap pengasas Wangsa ini yang benar ialah Cyrus Agung.

Empayar Achaemenid merupakan sebuah empayar yang diasaskan oleh Cyrus Agung (r. c. 585–c. 529 B.C.E.). Pada kemuncak kekuasaannya pada Kurun ke-lima B.C.E. Empayar Achaemenid pernah menguasai kawasan yang terbentang dari Albania di sebelah Barat sehingga ke Taxila dan mengikuti Lembah Indus di sebelah Timur, dan dari Laut Aral sehingga ke Cyrene di Libya moden, termasuk Asia Barat dan Mesir.

Empayar Achaemenid dipecahkan menurut Wilayah. Di sebelah timur ia termasuk, dari utara sehingga ke selatan, Khwarizm selatan Laut Aral, Sogdiana di muara Sungai Syr Dar’ya, Arachosia dan Gedrosia di Baluchistan, dan Bactria, Margiana, dan Gandhara di Afghanistan. Penaklukan ini dirangsang oleh keinginan Cyrus bagi sempadan yang stabil menghadapai Scythians, dan juga keinginan kepentingan imperial bagi merampas dan menguasai jajahan. Polisinya termasuk mengasaskan penempatan di sempadan, yang mana bandar Cyropolis yang terletak di lembah Sungai Syr Dar’ya paling terkenal.

Pada akhir kurun ke-enam B.C.E., raja yang menggantikannya, Darius Agung (r. 522–489 B.C.E.), memimpin kempen di timur yang dikatakan sampai ke persisiran Laut Aral. Dalam beberapa tahun yang berselang,pihak Parsi menakluk kawasan yang kini utara Pakistan, dan tentera dari provinces timur menjadi penting dalam tentera Achaemenid. Empayar ini berakhir dengan kekalahan Darius III pada ALEXANDER THE GREAT dalam Pertempuran Gaugamela (Iraq moden) pada tahun 331 B.C.E.

Kesan peninggalan Empayar Achaemenid[sunting | sunting sumber]

Sepanjang pemerintahan Empayar Achaemenid selama dua kurun telah banyak membantu perhubungan budaya antara pusat dan timur. Orang-orang Scythian, Bactrian, Arachosian, Gandharan, dan India kesemuanya digambarkan di ukiran di Persepolis, pusat istiadat Parsi di kini selatan Iran moden. Puak Scythians digambarkan dengan ciri-ciri biasa mereka, mengenakan topi meruncing dengan pedang pendek; puak Bactrian dipaparkan memegang cawan dan memandu unta Bactrian dengan loceng pada lehernya. Orang-orang India mengenakan ikat kepala dan kain pendek dan membawa bekas dalam bakul yang disandang dari galang kayu yang digalas di atas bahu, sama yang seperti masih dilihat masa kini di India. Pergaulan dan pengembaraan ini mendedahkan peserta pada empayar terbesar di dunia, membabitkan pengetahuan mengenai skrip Aramaic dan kaedah pentadbiran. Kedua-duanya memudahkan pengukuhan hasil penaklukan Alexander Agung dan pasukannya.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  • Briant, P. From Cyrus to Alexander:A History of the Persian Empire. Winona Lake, Ind.:
  • Eisenbrauns, 2002; Dandamaev, M. A. Political History of the Achaemenid Empire (Ancient Near East).
  • Leiden: Brill, 1997; Dusinberre, E. R. M. Aspects of Empire in Achaemenid Sardis.
  • Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]


Wiki letter w.svg

 Rencana ini merupakan rencana tunas. Anda boleh membantu Wikipedia dengan mengembangkannya.