Bahasa Ibrani Alkitabiah

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.


Bahasa Ibrani Alkitabiah
Bahasa Ibrani Klasik
שְֹפַת כְּנַעַן, יְהוּדִית, (לָשׁוֹן) עִבְרִית, לְשׁוֹן הַקֹּדֶשׁ
Kawasan
Eradibuktikan wujud sejak abad ke-10 SM; berkembang menjadi Bahasa Ibrani Misynah selepas peperangan Yahudi-Rom pada abad pertama TM
Bentuk piawai
Kod bahasa
ISO 639-3Salah satu:
hbo – Bahasa Ibrani kuno
smp – Bahasa Ibrani Samaria
hbo
 smp
Glottologanci1244
Rencana ini mengandungi simbol fonetik IPA. Tanpa sokongan perisian tertentu, anda mungkin melihat tanda tanya, kotak, atau simbol lain dan bukannya askara Unicode. Untuk panduan pengenalan mengenai simbol IPA, lihat Bantuan:IPA.

Bahasa Ibrani Alkitabiah ( עִבְרִית עִבְרִית מִקְרָאִית Mengenai audio ini(Ivrit Miqra'it)  atau לְשׁוֹן הַמִּקְרָא Mengenai audio ini(Lesyon ha-Miqra) ), juga dipanggil bahasa Ibrani Klasik, ialah bahasa Ibrani dalam bentuk kuno. Bahasa Ibrani merupakan salah satu ahli rumpun Kanaan bahasa Semitik yang dituturkan oleh bani Israel di barat Sungai Jordan dan timur Laut Mediterranean. Perkataan "Ibrani" (ivrit) tidak digunakan untuk bahasa Ibrani dalam Alkitab Ibrani, sebaliknya dipanggil שְֹפַת כְּנַעַן (sefat kena'an, 'bahasa Kanaan') atau יְהוּדִית (Yehudit, 'dari Yudea'), tetapi nama "Ibrani" ada digunakan dalam teks-teks berbahasa Yunani Kuno dan Ibrani Misynah.[1]

Bahasa Ibrani dibuktikan wujud dalam batu-batu bersurat dari kira-kira abad ke-10 SM, sewaktu ia hampir sama dengan bahasa Phoenicia dan bahasa-bahasa Kanaan yang lain, dan Ibrani basahan terus digunakan sepanjang dan selepas zaman Bait Suci Kedua, yang berakhir dengan pengepungan Baitulmaqdis (70 TM). Ia akhirnya menjadi bahasa Ibrani Misynah dan dituturkan sehingga abad ke-5 TM.

Bar-Kokhba revolt coin using Paleo-Hebrew script, showing on one side a facade of the Temple, the Ark of the Covenant within, star above; and on the other a lulav with etrog.
Syiling yang dicap semasa pemberontakan Bar Kokhba. Teks Paleo-Ibraninya berbunyi שמעון "Simeon" di hadapan dan לחרות ירושלם "untuk kebebasan Yerusalem" di belakang.

Pengelasan[sunting | sunting sumber]

Perkembangan pelbagai bunyi geseran dalam bahasa Ibrani, Aram dan Arab
Semitik Purba Ibrani Aram Arab Contoh
Ibrani Aram Arab maksud
*/ð/ *ḏ */z/ ז */d/ ד */ð/ ذ זָהָב

זָכָר

דְּהָב

דְּכָר

ذَهَب

ذَكَر

'emas'

'lelaki'

*/z/1 *z */z/ ז */z/ ز מֹאזְנָיִם

זְמָן

מֹאזְנָיִן

זְמָן

مَوَازَيْن

زَمَن

'timbang'

'waktu'

*/s/ *s */s/ ס */s/ س

*/ʃ/ ش
סַכִּין‎

סַהַר

سِكِّين

شَهْر

'pisau'

'bulan'

*/ɬ/ */s/ שׂ */ʃ/ ش עָשָׂר عَشْر 'sepuluh'
*/ʃ/ */ʃ/ שׁ */ʃ/ שׁ */s/ س שָׁנָה

שָׁלוֹם

שָׁנָה

שְׁלָם

سَنة

سَلام

'tahun'

'keamanan'

*/θ/ *ṯ */t/ ת */θ/ ث שָׁלוֹשׁ

שְׁתָּיִם

תְּלָת

תְּרֵין

ثَلاث

اِثْنان

'tiga'

'dua'

*/θʼ/1 *ṱ */sˤ/1 צ */tˤ/ ט */ðˤ/ ظ צֵל

צָהֳרָיִם

טְלָה

טֹהֶר

ظِلّ

ظُهْر

'bayang-bayang'

'tengah hari'

*/ɬʼ/1 *ṣ́ */ʕ/ ע */dˤ/ ض אֶרֶץ

צָחַק

אֶרַע

עֲחַק

أَرْض

ضَحِكَ

'tanah/bumi'

'tertawa'

*/sʼ/1 *ṣ */sˤ/ צ */sˤ/ ص צָרַח

צַבָּר

צְרַח

צַבָּר

صَرَخَ

صَبْر

'jerit'

'sejenis tumbuhan yang seperti tembikai'

*/χ/ *ḫ */ħ/ ח */x~χ/ خ חֲמִשָּׁה

צָרַח

חַמְשָׁה

צְרַח

خَمْسة

صَرَخَ

'lima'

'jerit'

*/ħ/ *ḥ */ħ/ ح מֶלַח

חָלוֹם

מֶלַח

חֲלָם

مِلْح

حُلْم

'garam'

'mimpi'

*/ʁ/ */ʕ/ ע */ɣ~ʁ/ غ עוֹרֵב

מַעֲרָב

עוֹרָב

מַעֲרָב

غُرَاب

غَرْب

'gagak'

'barat'

*/ʕ/ */ʕ/ ع עֶבֶד

שֶׁבַע

عَبْد

سَبْع

'hamba'

'tujuh'

Bahasa Ibrani Alkitabiah ialah bahasa Semitik Barat Laut daripada subkumpulan Kanaan.[2]

Ortografi[sunting | sunting sumber]

Nama Paleo-Ibrani Cetak Samaria Nilau fonetik
(Pra-Pembuangan)
(AFA)
Alef א [ʔ]
Bet ב [b], [β]
Gimel ג [ɡ], [ɣ]
Dalet ד [d], [ð]
He ה [h]
Wau ו [w]/wᶹ
Zain ז []
Het ח [ħ] or [χ]
Tet ט []
Yod י [j]
Kaf כ, ך [k], [x]
Lamed ל [l]
Mem מ, ם [m]
Nun נ, ן [n]
Samekh ס [s]
Ayin ע [ʕ] or [ʁ]
Pe פ, ף [p], [ɸ]
Tsadi צ, ץ []
Qof Qoph ק []
Resy ר [ɾ], [r]
Syin Shin ש [ʃ] or [ɬ͡s]
Tav Taw ת [t], [θ]

Fonologi[sunting | sunting sumber]

Fonologi rekonstruksi Ibrani Alkitabiah adalah seperti berikut:

Konsonan[sunting | sunting sumber]

Konsonan-konsonan Ibraani Alkitabiah
Bibir Koronal Lelangit gusi Velar Uvular Farinks Glotis
Dental Alveolar Lateral
Sengauan m n
Hentian tak bersuara p t k q ʔ
bersuara b d ɡ
tegas [3][4]
Geseran <small id="mwBqA">tak bersuara</small> ɸ2 θ2 s ɬ1 ʃ x2 χ1 ħ h
bersuara β2 ð2 z ɣ2[3][4] ʁ1[3] ʕ
tegas [3]
Malaran tak geser w/ʋ l j
Getaran r
  1. Konsonan hilang semasa bahasa Ibrani Alkitabiah masih hidup.
  2. Konsonan yang diperoleh semasa bahasa Ibrani Alkitabiah masih hidup.

Vokal[sunting | sunting sumber]

Sistem vokal Ibrani telah banyak berubah. Vokal-vokal berikut adalah rekonstruksi peringkat terawal bahasa Ibrani, yang diakui dalam Sekunda, pelbagai tradisi penyuaraan (qiraat Tabariah dan variasi Babylon dan Palestin), dan yang dalam tradisi Samaria, bersama-sama vokal yang tidak terdapat dalam beberapa tradisi diwarnakan.

Ibrani Purba Ibrani Alkitabiah[5] Ibrani Sekunda Tiberian, Babylonian, and Palestinian Hebrew Samaritan Hebrew
Depan Belakang
Sempit i u
Separuh sempit ()
Luas a
Depan Belakang
Sempit i1 u2
Separuh sempit 3
Luas a4 5
Depan Belakang
Sempit
Separuh sempit e o
Luas a1
Singkat ə
Depan Belakang
Sempit i u
Separuh sempit e o
Separuh luas ɛ1 ɔ2
Luas a
Singkat ă3 ɔ̆3 (ɛ̆)3

ə3
Depan Belakang
Sempit i u
Mid e (o)1
Luas a ɒ ɒː
Singkat (ə)2
alofon yang berpotensi
  1. /i/ – [i] [ɪ] [ẹ/ɛ]
  2. /u/ – [o̞] [o] [ʊ] [u]
  3. /eː/ – [ẹː] [ɛː]
  4. /a/ – [ɛ] [a] [ɐ]
  5. /aː/ – [aː] [ɐː]
  1. mungkin disebut sebagai [æ], kerana ortografi asyik menukar ganti α dan ε dengan satu sama lain[6]
  1. lebur dengan /e/ dalam qiraat Palestin dan dengan /a/ dalam qiraat Babylonia[nb 1][nb 2]
  2. lebur dengan /a/ atau /o/ dalam qiraat Palestin[7][nb 1]
  3. Qiraat Tabariah mempunyai fonem-fonem vokal penyingkatan /ă ɔ̆/ dan pinggiran /ɛ̆/, sedangkan Palestin dan Babylonia hanya ada satu, /ə/ (disebut sebagai [ɛ] dalam Ibrani Palestin yang datang kemudian)
  1. /u/ dan /o/ hanya berkontras dalam suku kata pascatonik terbuka, cth. ידו /jedu/ ('tangan dia') ידיו /jedo/ ('tangan-tangan dia'), yang mana /o/ datang daripada diftong yang disingkatkan.[8] Dalam persekitaran lain, /o/ muncul sebagai suku kata tertutup dan /u/ dalam suku kata terbuka, cth. דור /dor/ דורות /durot/.[8]
  2. hasil daripada /i/ dan /e/ dalam suku-suku kata pascatonik tertutup[9]

Teks contoh[sunting | sunting sumber]

Berikut adalah contoh daripada Mazmur 18 seperti yang terdapat dalam teks Masorah dengan niqqud dan kantilasi Tabariyah zaman pertengahan dan transkripsi Yunani Sekunda daripada Heksapla bersama-sama dengan sebutan rekonstruksi.

Ibrani Tabariyah

he

he

he

he

Sekunda[6]
29. χι αθθα θαειρ νηρι YHWH ελωαι αγι οσχι

30. χι βαχ αρους γεδουδ ουβελωαι εδαλλεγ σουρ

31. αηλ θαμμιν (*-μ) δερχω εμαραθ YHWH σερουφα μαγεν ου λαχολ αωσιμ βω

32. χι μι ελω μεββελαδη YHWH ουμι σουρ ζουλαθι ελωννου (*-ηνου)

Sebutan (Sekunda)[6] (AFA)
29. [kiː ʔatːaː taːʔiːr neːriː **** ʔaloːhaj aɡiːh ħoʃkiː]

30. [kiː baːk ʔaːruːsˤ ɡəduːd ubeloːhaj ʔədalːeɡ ʃuːr]

31. [haːʔeːl tamːiːm derkoː ʔemərat **** sˤəruːfaː maːɡen huː ləkol haħoːsiːm boː]

32. [kiː miː ʔeloːh mebːelʕadeː **** umiː sˤuːr zuːlaːtiː ʔeloːheːnuː]

Catatan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b Dalam hal ini, qiraat Palestin sepadan dengan sebutan Sefardi moden, dan qiraat Babylon dengan sebutan Yaman moden.
  2. ^ Walaupun vokal /a e i ɔ o u/ sudah tentu mempunyai status fonemik dalam qiraat Tabariyah, /ɛ/ mempunyai nilai fonemik dalam kedudukan tegasan akhir tetapi dalam kedudukan lain ia mungkin mencerminkan kehilangan kontras /a ː i/. Lihat Blau (2010:111–112)

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Barton, John, penyunting (2004) [2002]. The Biblical World. 2. Taylor & Francis. m/s. 7. ISBN 978-0-415-35091-4. Yang menariknya, istilah 'Ibrani' (ibrit) tidak digunakan untuk bahasa ini dalam teks alkitabiah.
  2. ^ Sáenz-Badillos 1993.
  3. ^ a b c d Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama b69
  4. ^ a b Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama r
  5. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama david
  6. ^ a b c Janssens (1982:173)
  7. ^ Ralat petik: Tag <ref> tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama b118-119
  8. ^ a b Ben-Ḥayyim (2000:44, 48–49)
  9. ^ Ben-Ḥayyim (2000:49)

Bibliografi[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]