Geseran gusi bersuara

IPA – nombor	133
IPA – teks	z
IPA – imej
Entiti	z
X-SAMPA	z
Kirshenbaum	z
Contoh bunyi

Geseran gusi bersuara ialah sejenis bunyi konsonan yang terdapat dalam sebilangan bahasa lisan, dilambangkan oleh aksara z dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) dan z dalam X-SAMPA. Geseran gusi tak bersuara terdapat dalam dua bentuk, iaitu sibilan dan bukan sibilan.

Geseran koronal

	Gigi	Gusi	Belakang gusi
				gelungan	lelangit- gusi	gusi- lelangit
sibilan	z̪	z͇	z̠	ʐ	ʒ	ʑ
bukan sibilan	ð	ð̠/ð͇/ɹ̝		ɻ̝

Sibilan gusi bersuara

Dalam bahasa Melayu, sibilan gusi bersuara dilambangkan oleh huruf z, contohnya: zaman, zip.

Ciri-ciri

Ciri-ciri sibilan gusi bersuara:

• Cara artikulasinya adalah geseran sibilan, iaitu dihasilkan dengan menghalakan aliran udara melalui alur di antara lidah dan deaerah artikulasi ke hujung tajam gigi, menimbulkan gelora yang kuat.
• Daerah artikulasinya adalah gusi, iaitu disebut dengan hujung lidah (apikal) atau daun lidah (laminal) menyentuh batas gusi.
• Jenis pembunyiannya adalah bersuara, iaitu pita vokal bergelar ketika penyebutan.
• Ini ialah satu konsonan lisan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui mulut.
• Ini ialah satu konsonan tengah, iaitu dihasilkan dengan membenarkan arus udara mengalir melalui tengah lidah dan bukan sisinya.
• Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.

Penggunaan

Bahasa		Perkataan	IPA	Erti	Catatan
Melayu		zaman	[zaman]	'zaman'
Arab	Baku	زائِر	[zaːˈʔir]	'pelawat'	Rujuk fonologi bahasa Arab
Belanda		zee	[zeː]	'laut'	Rujuk fonologi bahasa Belanda
Catalonia		zero	[z̺ɛɾu]	'sifar'	Rujuk fonologi bahasa Catalonia
Georgia		ზარი	[ˈzɑɾi]	'loceng'
Inggeris		size	[saɪz]	'saiz'	Rujuk fonologi bahasa Inggeris
Itali		caso	[ˈkazo]	'kes'	Rujuk fonologi bahasa Itali
Jepun		全部/zenbu	[zembɯ]	'segalanya'	Rujuk morfologi bahasa Jepun
Jerman		süß	[zyːs]	'manis'	Rujuk fonologi bahasa Jerman
Perancis		zèbre	[zɛbʀ]	'kuda belang'	Rujuk fonologi bahasa Perancis
Poland		zero	[ˈzɛrɔ]	'sifar'	Rujuk fonologi bahasa Poland
Portugal		casa	[ˈkazɐ]	'rumah'	Rujuk fonologi bahasa Portugis
Rusia		заезжать	[zəɪˈʑʑætʲ]	'mengutip'	Dibezakan dengan bentuk terlelangit. Rujuk fonologi bahasa Rusia
Yunani	loghat Athens	ζάλη	[ˈz̻ali]	'kepeningan'	Rujuk fonologi bahasa Yunani Moden
Zapotec	Tilquiapan	guanaz	[ɡʷanaz]

Geseran bukan sibilan gusi bersuara

Ciri-ciri

• Cara artikulasinya adalah geseran, iaitu dihasilkan dengan menjerut aliran udara melalui saluran sempit di daerah artikulasinya.
• Daerah artikulasinya adalah gusi, iaitu disebut dengan hujung lidah (apikal) atau daun lidah (laminal) menyentuh batas gusi.
• Jenis pembunyiannya adalah bersuara, iaitu pita vokal bergelar ketika penyebutan.
• Ini ialah satu konsonan lisan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui mulut.
• Ini ialah satu konsonan tengah, iaitu dihasilkan dengan membenarkan arus udara mengalir melalui tengah lidah dan bukan sisinya.
• Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.

Penggunaan

Bahasa		Perkataan	IPA	Erti	Catatan
Iceland		þakið	[θ̠akið̠]	'bumbung'	Rujuk fonologi bahasa Iceland
Inggeris	Scouse	maid	[meɪð̠]	'suri'	Alofon bagi /d/. Rujuk fonologi bahasa Inggeris
	Afrika Selatan	round	[ɹ̝ɑənd]	'bulat'

Bibliografi

• Adams, Douglas Q. (1975), "The Distribution of Retracted Sibilants in Medieval Europe", Language 51 (2): 282-292 
• Carbonell, Joan F.; Llisterri, Joaquim (1992), "Catalan", Journal of the International Phonetic Association 22 (1-2): 53-56 
• Cruz-Ferreira, Madalena (1995), "European Portuguese", Journal of the International Phonetic Association 25 (2): 90-94 
• Fougeron, Cecile; Smith, Caroline L (1993), "Illustrations of the IPA:French", Journal of the International Phonetic Association 23 (2): 73-76 
• Gussenhoven, Carlos (1992), "Dutch", Journal of the International Phonetic Association 22 (2): 45-47 
• Jassem, Wiktor (2003), "Polish", Journal of the International Phonetic Association 33 (1): 103-107 
• Honeybone, P (2001), "Lenition inhibition in Liverpool English", English Language and Linguistics 5 (2): 213-249 
• Jones, Daniel; Dennis, Ward (1969), The Phonetics of Russian, Cambridge University Press 
• Maddieson, Ian (1984), Patterns of Sound, Camebridge University Press 
• Marotta, Giovanna; Barth, Marlen (2005), "Acoustic and sociolingustic aspects of lenition in Liverpool English", Studi Linguistici e Filologici Online 3 (2): 377-413 
• Martínez-Celdrán, Eugenio; Fernández-Planas, Ana Ma.; Carrera-Sabaté, Josefina (2003), "Castilian Spanish", Journal of the International Phonetic Association 33 (2): 255-259 
• Merrill, Elizabeth (2008), "Tilquipan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association 38 (1): 107-114 
• Okada, Hideo (1991), "Phonetic Representation:Japanese", Journal of the International Phonetic Association 21 (2): 94-97 
• Pandeli, H; Eska, J; Ball, Martin; Rahilly, J, "Problems of phonetic transcription: the case of the Hiberno-English slit-t", Journal of the International Phonetic Association 27: 65-75 
• Rogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association 34 (1): 117-121 
• Shosted, Ryan K.; Vakhtang, Chikovani (2006), "Standard Georgian", Journal of the International Phonetic Association 36 (2): 255-264 
• Torreblanca, Máximo (1988), "Latín Basium, Castellano Beso, Catalán Bes, Portugués Beijo", Hispanic Review 56 (3): 343-348 
• Thelwall, Robin (1990), "Illustrations of the IPA: Arabic", Journal of the International Phonetic Association 20 (2): 37-41 
• Wheeler, Max W (2005). The Phonology Of Catalan. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0199258147.