Minyak sapi

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Minyak sapi

Minyak sapi atau Ghee (Hindi घी, Urdu گھی, Punjabi ਘੋ, Kashmiri ग्याव/گیاو - daripada Sanskrit ghṛtə घृत "terenjis"; juga dikenali dalam bahasa Arab sebagai سمن, samn, bermaksud "minyak sapi" atau "lemak") dikelaskan sebagai lemak daripada susu lembu (sapi) yang bersifat lebih jernih atau cair. Minyak sapi dipercayai bermula dibuat di India, yang digunakan sebagai bahan tambahan makanan atau bahan perisa makanan untuk masakan orang India dan juga orang Mesir.

Minyak sapi dibuat daripada mentega tanpa garam yang direneh yang diletakkan dalam periuk sehingga kesemua air telah habis dididih dan sehingga protein mendap atau mendak ke bawah. Kemudian, cecair lemak susu dicedok perlahan-lahan tanpa menggangu mendakan susu yang berada di bawah. Tidak seperti mentega, minyak sapi mampu bertahan lama dalam simpanan walaupun tidak diletakkan di dalam peti sejuk. Namun, ia perlu diletakkan dalam simpanan yang kedap udara bagi mengelakkan daripada pengoksidaan dan supaya dapat dikekalkan kelembapannya.

Ciri-ciri[sunting | sunting sumber]

Minyak sapi perlu disediakan atau dihasilkan pada suhu bilik dan dijadikan sehingga separa cair atau cecair. Minyak sapi yang dianggap berkualiti baik adalah berwarna kuning keemasan. Penyedian minyak sapi mungkin boleh berlarutan dari setahun atau sehingga mendapat kualiti yang dikehendaki iaitu melalui proses pengasingan air dan pengasingan susu pejal (atau pepejal susu) sehingga warna seperti putih telur terhasil bagi bertujuan untuk proses membenarkan kulat atau mikrob untuk membiak pada kadar sederhana. Pada suhu 190-250°C, pemprosesan minyak sapi mempunyai kadar asap yang paling tinggi, dengan ini, pada kadar suhu yang tinggi, minyak sapi selamat digunakan tanpa menghilangkan warna dan tanpa menerbitkan rasa hangit atau hangus pada masakan, dan ini membenarkan minyak sapi sesuai juga untuk dijadikan sebagai bahan untuk menggoreng.

Proses penyedian[sunting | sunting sumber]

Pepejal susu atau susu yang dibekukan akan dibentukkan seperti mentega yang mana krim diasingkan sehingga mentega disejat dan dibiarkan sedikit untuk bahagian susu yang penuh air dipisahkan. Proses pengasingan bahagian susu yang penuh dengan air akan menghasilkan dadih susu (whey). Dengan menggunakan api yang kecil, mentega tadi dicairkan sehingga lapisan buih-buih putih timbul di permukaan. Kemudian, cecair mentega yang diperolehi akan ditapis atau dikaut supaya buih-buih putih tidak termasuk sekali. Mendakan yang tertinggal selalunya akan digunakan orang Mesir sebagai bahan penggantian mentega untuk memasak. Ia dikenali sebagai "Morta".

Kegunaan[sunting | sunting sumber]

Keagamaan[sunting | sunting sumber]

Hindu[sunting | sunting sumber]

Penggunaan minyak sapi digunakan sebagai minuman untuk tuhan dalam ritual Yajurveda, malah ada gita puja (hymn) untuk dinyanyikan untuk minyak sapi tersebut. Penggunaan minyak sapi ada digunakan dalam pemujaan Aarti. Ia biasa digunakan ketika perkahwinan dan pengebumian, dan juga untuk memandikan berhala ketika penyembahan. Minyak sapi yang digunakan untuk sembahyang Shiva pada Maha Shivaratri, diberi kepada tuhan bersama-sama gula, susu, tairu dan madu. Mengikut Mahbharata, minyak sapi merupakan asas pengorbanan oleh Bhishma.

Islam[sunting | sunting sumber]

Dalam kesihatan permakanan Islam, minyak sapi dikatakan mampu membantu kecerdasan dan kecerdikan otak.[1]

Perubatan Ayuverda[sunting | sunting sumber]

Ayurveda menerangkan setiap fikiran dan badan berlainan kepentingan. Sebagai contoh:

  • Penyerapan: Minyak sapi merupakan bahagian yang perlu ada dalam pembuatan herba ayurveda. Hal ini kerana, minyak sapi boleh berpaut dengan khasiat bahan minyak cair dan herba untuk masuk ke dalam tubuh. Ia dipercayai dapat meningkatkan tenaga herba yang dibawa oleh komponen aktif ke bahagian dalam sel dan mengeluarkan kepentingan yang amat berguna.
  • Penghadaman: Dapat membantu asid gastrik, dan bantu mengekal dan memulihkan barisan mukus dalam perut.
  • Kesan terbakar ringan: Dapat mengelakkan gelombong di kulit
  • Minda: Dapat meningkatkan pembelajaran dari segi ingatan dan ingatan semula.
  • Seksual: Ia dipercayai meningkatkan kekuatan kelelakian dan seks.

Kontroversi[sunting | sunting sumber]

Di Malaysia, pada 2010, Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) pernah menarik balik sijil halal bagi satu jenama minyak sapi kerana dipercayai mengandungi campuran unsur yang meragukan.[2] Ia kemudian kembali disahkan halal oleh Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) berikutan penyerahan Sijil Pengesahan Halal JAKIM selepas pemeriksaan semula.[3]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]