Bahasa Melayu Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Bahasa Malaysia)
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian
Bahasa Melayu Malaysia
بهاس ملايو مليسيا
Bahasa Melayu Standard/Moden
Asli kepada Malaysia
 Brunei
 Singapura
Penutur asli
15 juta penutur asal di Malaysia[1]
Bentuk awal
Bahasa Melayu Kuno atau Bahasa Melayu Induk
  • Bahasa Melayu Klasik Johor-Riau
Tulisan Rumi (rasmi) dan Jawi[2]
Status rasmi
Bahasa rasmi di
 Malaysia
 Brunei
 Singapura
Dikawal selia olehDewan Bahasa dan Pustaka Malaysia
Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei
Majlis Bahasa Melayu Singapura
Kod bahasa
ISO 639-3zsm
Glottologstan1306

Bahasa Melayu Malaysia atau Bahasa Melayu Standard juga disebut Bahasa Malaysia (tidak rasmi) ialah bahasa rasmi dan bahasa kebangsaan di Malaysia mengikuti standard tetapan Dewan Bahasa dan Pustaka dalam bentuk bahasa Melayu yang dipiawaikan dan digunakan sebagai bahasa kebangsaan. Bahasa Melayu lebih daripada 80% kognitif dengan Bahasa Indonesia dan dituturkan oleh lebih daripada 15 juta orang di Malaysia. Bahasa Melayu menjadi bahasa kebangsaan negara Malaysia mengikut Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan Malaysia, menyebut bahawa: "Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu".[3]

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Pada era kemerdekaan Malaysia, Tunku Abdul Rahman (Perdana Menteri pertama) memperkenalkan istilah "Bahasa Malaysia" sebagai nama untuk bahasa kebangsaan Malaysia kerana terpengaruh dengan negara jiran Indonesia. Istilah ini kemudiannya diguna pakai secara meluas. Sebenarnya istilah Bahasa Malaysia itu tidak disumbangkan oleh Tuanku Abdul Rahman (Yang di-Pertuan Agong Pertama) tetapi timbul secara spontan selepas tragedi 13 Mei 1969. Hal ini terbukti dalam liputan akhbar pada masa tersebut. Pada masa itu, wujud semacam persetujuan ramai terhadap istilah Bahasa Malaysia. Namun, Perlembagaan Malaysia tidak berubah.

Pada tahun 1986, istilah "Bahasa Malaysia" ditukar kepada "Bahasa Melayu". Penukaran ini dibuat selaras dengan apa yang termaktub dalam Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan Malaysia, iaitu: "Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu".[4][5]

Pada tahun 2007, berlaku kekeliruan dalam kalangan masyarakat dan kabinet mengenai istilah bahasa rasmi negara sama ada istilah "Bahasa Melayu" atau "Bahasa Malaysia" yang sebenarnya betul. Pada 4 Jun 2007, Kabinet Malaysia telah membuat keputusan untuk menukarkan penggunaan "Bahasa Melayu" kepada "Bahasa Malaysia" kerana ingin menanamkan semangat perpaduan kaum dalam kalangan rakyat (tetapi tidak berhasil)[6][7][8]. Kabinet mengarahkan semua kementerian, universiti dan pusat pengajian tinggi supaya memaklumkan jabatan serta agensi berkaitan untuk menggunakan istilah "Bahasa Malaysia" dalam surat-menyurat, notis dan dokumen. Namun perkara itu tidak dapat dilaksanakan kerana perkara 152 perlembagaan Malaysia jelas mengatakan bahasa rasmi negara adalah bahasa Melayu dan bukannya bahasa Malaysia.

Perkara 152. Bahasa kebangsaan

(1) Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu dan hendaklah dalam tulisan yang diperuntukkan melalui undang-undang oleh Parlimen:

Dengan syarat bahawa-

(a)

tiada seorang pun boleh dilarang atau dihalang daripada menggunakan (selain bagi maksud rasmi), atau daripada mengajarkan atau belajar, apa-apa bahasa lain; dan

(b)

tiada apa-apa jua dalam Fasal ini boleh menjejaskan hak Kerajaan Persekutuan atau hak mana-mana Kerajaan Negeri untuk memelihara dan meneruskan penggunaan dan pengajian bahasa mana-mana kaum lain di dalam Persekutuan.

Setelah Kekalahan Najib Razak dalam PRU ke-14, istilah Bahasa Melayu digunakan secara meluas dalam kalangan masyarakat dan semua pihak.[9]

Pada tahun 2022, isu nama bahasa rasmi mendapat kritikan daripada Indonesia kerana hasrat perdana menteri Malaysia yang ke-9 iaitu Ismail Sabri mahu menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi kedua ASEAN[10][11]. Menteri Indonesia Nadiem Makarim menolak sekeras-kerasnya cadangan Malaysia untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kedua ASEAN kerana menurutnya Bahasa Indonesia adalah lebih layak[12][13][14][15]. Menurut Timbalan Pengerusi Majlis Profesor Negara (MPN), Profesor Dr Kamaruddin M. Said berkata " selagi Malaysia berkeras namakan bahasa rasmi negara adalah bahasa Melayu dan bukannya bahasa Malaysia selagi itu Indonesia akan menolak kita"[16] [17]. Perbincangan ini sekaligus menjejaskan status nama bahasa rasmi Malaysia yang jelas menyebut bahasa Melayu.[18][19][20]

Kaedah menulis[sunting | sunting sumber]

Penulisan bahasa Melayu telah mengalami beberapa perubahan dan menggunakan beberapa jenis huruf yang saling berganti. Tulisan yang pertama dipakai ialah tulisan Pallava yang berasal dari India. Tulisan Pallava ini kemudian mengalami perubahan. Oleh itu, timbul jenis-jenis tulisan seperti berikut:

Dalam zaman pascamoden, Bahasa Malayu biasanya ditulis dalam tulisan Rumi dan kadangkalanya dalam tulisan Jawi untuk pengupacaraan agama.

Tulisan Rumi merupakan sistem penulisan rasmi Bahasa Melayu seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Malaysia.

Tulisan tersebut paling kerap digunakan dalam kehidupan seharian.

Walau bagaimanapun, tetap ada pelbagai usaha yang dilancarkan untuk menghidupkan semula kaedah penulisan Jawi.

Tetapi secara rasional dan relevan telah menamatkan usaha tersebut kerana tidak rasional serta tidak relevan untuk diguna pakai kerana berkait rapat hak asasi manusia sejagat kerana malaysia adalah sesebuah negara harmoni dengan pelbagai bangsa dan etnik dan juga suku-suku kaum keturunan.

Ejaan Rumi Baharu Bahasa Melayu pula merujuk kepada sistem ejaan yang telah diisytiharkan penggunaannya serentak di Kuala Lumpur dan di Jakarta pada tanggal 16 Ogos 1972. Di Kuala Lumpur, pengisytiharan tersebut dilakukan oleh Perdana Menteri Malaysia, Tun Abdul Razak bin Hussain manakala di Jakarta, pengisytiharan tersebut dilakukan oleh Presiden Suharto.

Mulai saat itu, bahasa Melayu di Malaysia dan juga bahasa Indonesia menggunakan sistem ejaan yang sama.

Dan telah menamatkan kefungsian sistem lain selain hanya sistem penulisan sepertimana sistem ejaan bahasa inggeris sahaja yang kekal rasional dan relevan penggunaan sistem tersebut.

Skop Penggunaan[sunting | sunting sumber]

Bahasa Melayu dijadikan bahasa rasmi tunggal di Semenanjung Malaysia pada 1968, dan di Sabah dan Sarawak mulai 1974. Walaupun status bahasa Inggeris sebagai bahasa rasmi di Sabah dan Sarawak disangkalkan dan penglibatannya dalam hal ehwal pentadbiran dikurangkan, bahasa Inggeris turut merupakan sebuah bahasa kedua yang penting di Malaysia.[petikan diperlukan]

Bahasa pasar[sunting | sunting sumber]

Sejak zaman kuno, Bahasa Melayu Malaysia telah lama banyak menyerap pengaruh bahasa-bahasa asing seperti Sanskrit, Inggeris, Portugis, Jawa, Arab dan sebagainya.

Pengaruh Sanskrit[sunting | sunting sumber]

Pengaruh Portugis[sunting | sunting sumber]

Terdapat 131 perkataan yang berasal daripada bahasa Portugis.[21] Beberapa contoh perkataan Portugis yang diserap dalam bahasa Melayu ialah:

Bahasa PortugisBahasa Melayu
ArmárioAlmari
BolaBola
CamisaKemeja
DadoDadu
GarfoGarpu
IgrejaGereja
LimãoLimau
ManteigaMentega
DomingoMinggu
PadrePaderi
ToalhaTuala
JanelaJendela
EscolaSekolah
SabadoSabtu
SabãoSabun
SapatoSepatu

Penggunaan kontemporari[sunting | sunting sumber]

Zaman kontemporari telah memperlihatkan perkembangan perbendaharaan bahasa pasar dalam Bahasa Malaysia. Antara perbendaharaan tersebut diwujudkan ekoran perpendekan bahasa asal. Bahasa ini tidak dikenali generasi lama. Antara perkataan tersebut. awek (perempuan); balak (lelaki); tak (tidak); no usha (tinjau); skodeng (intai); cun (cantik); poyo/slenge (teruk, mutu rendah) dan lain-lain. Kata ganti nama majmuk baharu telah dibentuk daripada kata ganti nama asal dan perkataan orang. Contohnya, kitorang (kita + orang, ganti kami); korang (kau + orang, "kamu semua"); diorang atau derang (dia + orang, "mereka").[petikan diperlukan]

Antara perkataan yang digunakan dalam abad ke-21:

Perkataan

Tidak Rasmi

Perkataan Rasmi
bleh/leh boleh/dapat
tak leh tidak boleh/tidak dapat
ko engkau/kamu/awak
nape kenapa
camne macam mana/bagaimana
gi/pegi pergi
kat dekat/di
ne mana
tau tahu
je/aja sahaja
a'ah ya
awek/minah teman wanita
pakwe/balak/mamat teman lelaki
skodeng mengintai
cun cantik/lawa
jom mari/ayuh
poyo/selenge teruk/buruk
blah beredar
meh mari
apsal/sal apa pasal/apa hal
tak yah tidak payah
pastu selepas itu/habis itu
amik ambil
pekena makan/minum
camtu macam itu

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Ethnologue report for language code: zsm. Ethnologue.com. Retrieved on 2010-10-19.
  2. ^ "Kedah MB defends use of Jawi on signboards". The Star. 2008-08-26. Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-10-25. Dicapai pada 2010-11-19.
  3. ^ Teks PDF oleh Jabatan Pengajian Tinggi, Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia-Perkara 152. Bahasa kebangsaan.
  4. ^ Perlembagaan Persekutuan Malaysia, Perkara 152
  5. ^ Teks PDF oleh Jabatan Pengajian Tinggi, Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia-Perkara 152. Bahasa kebangsaan.
  6. ^ https://www.bharian.com.my/kolumnis/2015/12/109757/kaum-cina-wajib-kuasai-bahasa-melayu
  7. ^ https://www.utusan.com.my/rencana/2020/09/cakap-melayu-pun-masih-pelat/
  8. ^ https://www.kosmo.com.my/2020/11/28/tidak-fasih-bahasa-melayu-memalukan/
  9. ^ https://www.bharian.com.my/rencana/muka10/2020/08/718423/tiada-tolak-ansur-daulatkan-bahasa-kebangsaan
  10. ^ https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2019/04/443334/bahasa-melayu-boleh-jadi-bahasa-kedua-dalam-asean
  11. ^ https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/04/941497/sokongan-indonesia-tingkat-peluang-bahasa-melayu-sebagai-bahasa-rasmi
  12. ^ https://www.bharian.com.my/dunia/asean/2022/04/942658/menteri-indonesia-tolak-bahasa-melayu-jadi-bahasa-rasmi-kedua-asean
  13. ^ https://www.sinarharian.com.my/article/196438/GLOBAL/Menteri-Indonesia-tolak-cadangan-bahasa-Melayu-bahasa-rasmi-kedua-ASEAN
  14. ^ https://www.utusan.com.my/luar-negara/2022/04/menteri-indonesia-bantah-bahasa-melayu-dijadikan-bahasa-asean/
  15. ^ https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/04/948112/bantah-bahasa-melayu-jadi-bahasa-kedua-asean-bersifat-politik
  16. ^ https://www.astroawani.com/berita-malaysia/indonesia-akan-tolak-selagi-malaysia-guna-istilah-bahasa-melayu-357992
  17. ^ https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/04/948219/guna-bahasa-melayu-supra-untuk-bahasa-rasmi-kedua-asean
  18. ^ https://www.bharian.com.my/amp/berita/nasional/2022/05/958132/sejarah-bahasa-melayu-akan-lenyap-jika-diganti-nama-lain
  19. ^ https://www.bharian.com.my/amp/berita/nasional/2022/04/942682/pada-asasnya-bahasa-indonesia-adalah-bahasa-melayu
  20. ^ https://www.astroawani.com/berita-malaysia/bukan-bahasa-malaysia-tapi-bahasa-melayu-sebagai-bahasa-pengantar-asean-pm-362536
  21. ^ http://www.youtube.com/watch?v=pycewToY3_A

Lihat Juga[sunting | sunting sumber]