Surudi Milli

Surudi Milli
Суруди Миллӣ
	Notasi muzik Surudi Milli
	Lagu kebangsaan Tajikistan
Juga dikenali sebagai	Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон
Lirik	Gulnazar Keldi
Muzik	Suleiman Yudakov, 1946
Diguna pakai	7 September 1994
Didahului oleh	Lagu Kebangsaan Republik Sosialis Soviet Tajikistan
Sampel audio
	Surudi Milli fail; bantu;

Surudi Milli (Суруди Миллӣ, "Lagu Kebangsaan"), secara rasmi Lagu Kebangsaan Republik Tajikistan (Суруди миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон), ialah lagu kebangsaan Tajikistan. Lirik semasanya ditulis oleh penyair Tajik Gulnazar Keldi, manakala melodinya digubah oleh Suleiman Yudakov pada 1946 untuk lagu kebangsaan Republik Sosialis Soviet Tajikistan. Melodi era Soviet itu dikekalkan selepas Tajikistan mencapai kemerdekaan, tetapi lirik baharu diperkenalkan selepas Majlis Tertinggi Republik Tajikistan meluluskan edisi baharu teks dan muzik lagu kebangsaan melalui Undang-undang No. 1074 pada 7 September 1994.^[1]^[2]

Perlembagaan Tajikistan menetapkan lagu kebangsaan, bersama-sama bendera dan jata negara, sebagai simbol negara.^[3] Kedudukan dan tatacara penggunaan rasmi Surudi Milli kini dikawal oleh Undang-undang Republik Tajikistan No. 254 Tahun 2007 mengenai simbol negara, yang antara lain mengatur bentuk persembahan, majlis rasmi yang menggunakan lagu tersebut dan kewajipan hadirin untuk berdiri semasa persembahan rasmi.^[4]

Sejarah

Asal usul melodi Surudi Milli bermula pada zaman Kesatuan Soviet. Pada 1946, Yudakov bekerjasama dengan penyair Abolqasem Lahouti untuk menghasilkan lagu kebangsaan Republik Sosialis Soviet Tajikistan. Menurut sejarah muzik yang diterbitkan oleh pihak berkuasa bandar Dushanbe, lagu itu mula dipersembahkan pada November tahun tersebut. Melodi Yudakov kemudiannya dikekalkan dan digunakan sebagai asas bagi lagu kebangsaan Tajikistan selepas era Soviet.^[2]

Teks lagu kebangsaan RSS Tajikistan mengalami perubahan pada zaman Soviet. Pada 4 November 1977, Presidium Majlis Tertinggi RSS Tajikistan mengeluarkan dekri mengenai edisi baharu teks lagu tersebut. Dekri itu kemudiannya dibatalkan secara khusus apabila undang-undang yang mewujudkan edisi semasa lagu kebangsaan Tajikistan diluluskan pada 1994.^[1]

Tajikistan mengisytiharkan kemerdekaannya pada 9 September 1991 ketika Kesatuan Soviet sedang menuju pembubaran.^[5] Daripada menggantikan keseluruhan lagu kebangsaan era Soviet, Tajikistan mengekalkan melodi Yudakov dan menggunakan teks baharu karya Gulnazar Keldi. Undang-undang Republik Tajikistan No. 1074 meluluskan edisi baharu teks dan muzik itu pada 7 September 1994 serta menetapkan bahawa persembahannya di seluruh negara bermula pada tarikh yang sama.^[1]

Undang-undang 1994 itu dimansuhkan pada 2007 apabila Tajikistan menggubal undang-undang menyeluruh mengenai simbol negara. Undang-undang No. 254 Tahun 2007 mengekalkan lagu kebangsaan sebagai salah satu simbol negara dan menetapkan peraturan bagi teks, melodi serta penggunaannya dalam upacara rasmi.^[4]

Kedudukan undang-undang dan penggunaan

Perkara 3 Perlembagaan Tajikistan menyatakan bahawa bendera, jata dan lagu kebangsaan ialah simbol negara Tajikistan.^[3] Di bawah undang-undang mengenai simbol negara, teks dan melodi lagu kebangsaan diluluskan oleh Majlisi Namoyandagon, iaitu dewan rendah Majlisi Oli.^[4]

Perkara 9 undang-undang tersebut menetapkan bahawa lagu kebangsaan terdiri daripada teks dan melodi. Lagu itu boleh dipersembahkan oleh orkestra, koir, gabungan orkestra dan koir, atau secara instrumental dan vokal; rakaman teknikal juga boleh digunakan. Persembahannya hendaklah menepati teks dan melodi yang diluluskan. Apabila lagu kebangsaan dimainkan secara rasmi, semua yang hadir dikehendaki berdiri.^[4]^[6]

Undang-undang itu juga menetapkan penggunaan lagu kebangsaan dalam pelbagai keadaan rasmi, termasuk selepas Presiden Republik Tajikistan mengangkat sumpah sebelum memulakan tugas, pada pembukaan dan penutupan persidangan badan perundangan tertentu, dalam sambutan rasmi ketua negara dan kerajaan asing, upacara ketenteraan, majlis tertentu di institusi pendidikan, pertandingan sukan serta upacara rasmi Tajikistan di luar negara. Apabila lagu kebangsaan dimainkan serentak dengan pengibaran bendera negara, mereka yang hadir menghadap bendera tersebut.^[4]^[6]

Lirik

Teks rasmi Surudi Milli terdiri daripada tiga rangkap, dengan rangkap ulang yang sama selepas setiap rangkap utama. Teks di bawah mengikuti bentuk Cyrillic Tajik yang diterbitkan oleh pihak berkuasa Tajikistan.^[7] Alih huruf Rumi disediakan untuk membantu pembacaan dan bukan merupakan bentuk rasmi kerajaan Tajikistan. Terjemahan bahasa Melayu ialah terjemahan makna untuk tujuan pemahaman dan juga bukan terjemahan rasmi.

Teks, alih huruf Rumi dan terjemahan bahasa Melayu
Bahasa Tajik (Cyrillic)	Alih huruf Rumi	Terjemahan bahasa Melayu
Диёри арҷманди мо, Ба бахти мо сари азизи ту баланд бод, Саодати ту, давлати ту бегазанд бод. Зи дурии замонаҳо расидаем, Ба зери парчами ту саф кашидаем, кашидаем Зинда бош эй Ватан, Тоҷикистони озоди ман! Барои нангу номи мо Ту аз умеди рафтагони мо нишонаӣ, Ту баҳри ворисон ҷаҳони ҷовидонаӣ, Хазон намерасад ба навбаҳори ту, Ки мазраи вафо бувад канори ту, канори ту Зинда бош эй Ватан, Тоҷикистони озоди ман! Ту модари ягонаӣ, Бақои ту бувад бақои хонадони мо, Мароми ту бувад мароми ҷисму ҷони мо, Зи ту саодати абад насиби мост, Ту ҳастиву ҳама ҷаҳон ҳабиби мост, ҳабиби мост, Зинда бош эй Ватан, Тоҷикистони озоди ман!	Diyori arjmandi mo, Ba bakhti mo sari azizi tu baland bod, Saodati tu, davlati tu begazand bod. Zi durii zamonaho rasidaem, Ba zeri parchami tu saf kashidaem, kashidaem Zinda bosh ey Vatan, Tojikistoni ozodi man! Baroi nangu nomi mo Tu az umedi raftagoni mo nishonai, Tu bahri vorison jahoni jovidonai, Khazon namerasad ba navbahori tu, Ki mazrai vafo buvad kanori tu, kanori tu Zinda bosh ey Vatan, Tojikistoni ozodi man! Tu modari yagonai, Baqoi tu buvad baqoi khonadoni mo, Maromi tu buvad maromi jismu joni mo, Zi tu saodati abad nasibi most, Tu hastivu hama jahon habibi most, habibi most, Zinda bosh ey Vatan, Tojikistoni ozodi man!	Wahai tanah air kami yang mulia, Semoga kepalamu yang luhur sentiasa tertegak demi bahagia kami, Semoga sejahtera dan negaramu kekal terpelihara daripada segala bencana. Dari kejauhan zaman kami telah tiba, Di bawah panjimu kami berbaris bersama, berbaris bersama. Hiduplah, wahai tanah air, Tajikistanku yang merdeka! Demi maruah dan nama kami, Engkaulah tanda harapan mereka yang telah pergi, Engkaulah bagi para pewaris sebuah dunia yang abadi. Tiada musim gugur menyentuh musim semimu, Kerana di sisimu terbentang ladang kesetiaan, ladang kesetiaan. Hiduplah, wahai tanah air, Tajikistanku yang merdeka! Engkaulah ibu kami satu-satunya, Kekalnya dirimu bererti kekalnya keluarga kami, Cita-citamu ialah cita-cita jiwa dan raga kami. Daripadamu kami beroleh kebahagiaan yang abadi, Selagi engkau ada, seluruh dunia terasa kami kasihi, kami kasihi. Hiduplah, wahai tanah air, Tajikistanku yang merdeka!

Lihat juga

Rujukan

1 2 3 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 сентябри соли 1994 № 1074 «Дар бораи Суруди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". ADLIA (dalam bahasa Tajik). Kementerian Kehakiman Republik Tajikistan. 7 September 1994. Dicapai pada 20 Ogos 2026.
1 2 3 "Мусиқӣ". Laman rasmi pihak berkuasa eksekutif bandar Dushanbe (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.
1 2 "Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.
1 2 3 4 5 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 майи соли 2007 № 254 «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". ADLIA (dalam bahasa Tajik). Kementerian Kehakiman Republik Tajikistan. 12 Mei 2007. Dicapai pada 20 Ogos 2026.
↑ "History". Kedutaan Republik Tajikistan di Persekutuan Rusia (dalam bahasa Inggeris). Kementerian Hal Ehwal Luar Republik Tajikistan. Dicapai pada 20 Ogos 2026.
1 2 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.
↑ "Рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[law1994-1] 1 2 3 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 сентябри соли 1994 № 1074 «Дар бораи Суруди давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". ADLIA (dalam bahasa Tajik). Kementerian Kehakiman Republik Tajikistan. 7 September 1994. Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[dushanbe-2] 1 2 3 "Мусиқӣ". Laman rasmi pihak berkuasa eksekutif bandar Dushanbe (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[constitution-3] 1 2 "Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[symbols-4] 1 2 3 4 5 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 майи соли 2007 № 254 «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". ADLIA (dalam bahasa Tajik). Kementerian Kehakiman Republik Tajikistan. 12 Mei 2007. Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[independence-5] "History". Kedutaan Republik Tajikistan di Persekutuan Rusia (dalam bahasa Inggeris). Kementerian Hal Ehwal Luar Republik Tajikistan. Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[symbols-nlc-6] 1 2 "Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[official-text-7] "Рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон". Marказ Perundangan Kebangsaan di bawah Presiden Republik Tajikistan (dalam bahasa Tajik). Dicapai pada 20 Ogos 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]