Kwame Nkrumah

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Kwame Nkrumah dengan Martin Luther King, Jr. di perayaan kemerdekaan Ghana

.

Kwame Nkrumah (21 September 1909 - 27 April 1972) ialah pengasas dan presiden pertama negara Ghana moden. Beliau juga merupakan ketua anti penjajahan, anti-neo-kolonialisme, dan anti-imperialisme Afrika dari Ghana yang telah muncul sebagai salah satu penyokong Pan-Afrikanisme yang paling berpengaruh pada abad ke-20.

Kehidupan awal dan pendidikan[sunting | sunting sumber]

Dilahirkan di Nkroful, Pantai Emas (Ghana kini), Nkrumah menerima pendidikannya daripada Sekolah Achimota, Accra, dan Seminari Roman Katolik, Amisano. Beliau kemudian mengajar di sebuah sekolah Katolik di Axim. Pada tahun 1935, Nkrumah meninggalkan Afrika dan pergi ke Amerika Syarikat dan memperoleh ijazah Sarjana Muda Sastera daripada Universiti Lincoln, Pennsylvania pada tahun 1939. Beliau juga mendapat Sarjana Sains dalam bidang pendidikan daripada Universiti Pennsylvania pada tahun 1942, dan Sarjana Sastera dalam bidang falsafah pada tahun berikut. Semasa Nkrumah berkuliah dalam sains politik di Lincoln, beliau dipilih sebagai presiden Pertubuhan Pelajar Afrika untuk Amerika dan Kanada. Nkrumah juga menjadi tutor universiti dalam bidang falsafah.

Semasa Nkrumah berada di Amerika Syarikat, beliau melawat dan berkhutbah di Gereja-gereja Presbyterian orang kulit Hitam di Philadelphia dan bandaraya New York. Beliau juga membaca buku-buku mengenai politik serta ketuhanan, dan menyebarkan tentang idea-idea Marcus Garvey.

Nkrumah tiba di London pada tahun 1945 dengan tujuan untuk belajar di LSE. Akan tetapi selepas perjumpaannya dengan George Padmore, beliau membantu dalam pengurusan Kongres Seluruh Afrika Kelima di Manchester, England. Selepas itu, beliau berjuang anti penjajahan Afrika dan menjadi Naib Presiden Kesatuan Pelajar Afrika Barat.

Nkrumah kemudian dianugerahi dengan ijazah kedoktoran kehormat oleh Universiti Lincoln, Universiti Negara Moscow; Universiti Kaherah di Kaherah, Mesir; Universiti Jagiellon di Kraków, Poland; Universiti Humboldt di bekas Berlin Timur; serta universiti-universiti yang lain.

Kepulangan ke Pantai Emas[sunting | sunting sumber]

Pada musim luruh dalam tahun 1947, Nkrumah dijemput untuk menjadi Setiausaha Agung kepada Konvensyen Pantai Emas Bersatu (UGCC) di bawah Joseph B. Danquah. Konvensyen politik ini sedang memeriksa dengan teliti segala kemungkinan untuk kemerdekaan. Nkrumah menerima jawatan itu dan belayar ke Pantai Emas. Selepas singgah di Sierra Leone, Liberia, dan Pantai Ivory, beliau tiba di Pantai Emas pada Disember 1947.

Pada Februari 1948, pihak polis menembak bekas-bekas perajurit Afrika yang sedang membantah kos sara hidup yang meningkat dengan pesat. Penembakan ini mencetuskan sebuah siri rusuhan di Accra, Kumasi dan bandar-bandar yang lain. Kerajaan British mengesyaki bahawa UGCC adalah dibelakang bantahan-bantahan ini dan menangkap Nkrumah serta ahli-ahli utamanya yang lain dalam partinya. Menyedari kesilapan, pihak British membebaskan ketua-ketua konvensyen tidak lama kemudian. Disebabkan oleh pemenjaraannya oleh kerajaan jajahan, Nkrumah muncul sebagai perwira dan ketua gerakan belia pada tahun 1948.

Selepas pembebasannya, Nkrumah mula mengembara tumpang ke seluruh kawasan luar bandar. Di sebuah komuniti demi sebuah komuniti, beliau mengisytiharkan bahawa Pantai Emas memerlukan "pemerintahan sendiri sekarang juga". Nkrumah mengembangkan sebuah asas kuasa yang mengagumkan. Para petani koko berhimpun untuk menyokong perjuangannya kerana mereka tidak bersetuju dengan dasar British terhadap pengawalan penyakit pucuk bengkak. Nkrumah merayu kepada wanita-wanita supaya menjadi sebahagian proses politik pada ketika yang hak undi wanita masih merupakan sebuah konsep yang baru kepada Demokrasi Barat. Para Kesatuan juga bersekutu dengan gerakannya. Menjelang tahun 1949, Nkrumah menyatukan kumpulan-kumpulan itu menjadi sebuah parti politik yang baru yang dipanggil Parti Rakyat Konvensyen (CPP).

Dipaksa mengelakkan keributan dan tekanan di dalam Pantai Emas, pihak British menyeru pendrafan sebuah Perlembagaan Baru yang memberikan sebahagian tanggungjawab untuk keputusan-keputusan dasar. Di bawah Perlembagaan Baru yang dibuat oleh sebuah suruhanjaya terpilih yang terdiri daripada orang-orang Afrika kelas menengah, orang-orang perseorangan yang kaya akan menguasai parlimen. Nkrumah membentuk "Dewan Undangan Rakyat" yang terdiri daripada wakil-wakil ahli parti, pertubuhan belia, kesatuan sekerja, petani, dan bekas perajurit. Cadangan-cadangnya termasuk francais sejagat demokrasi tanpa sebarang kelayakan harta, sebuah dewan ketua-ketua yang berasingan, sebuah kabinet yang bertanggungjawab, serta taraf pemerintahan sendiri di bawah Statut Westminster. Pindaan-pindaan ini yang dikenali sebagai "Cadangan-cadangan Perlembagaan Oktober 1949" ditolak oleh pentadbiran penjajah.

Penolakan pentadbiran penjajah terhadap cadangan-cadangan Dewan Undangan Rakyat mencetuskan "Tindakan Positif" yang diseru oleh Nkrumah pada Januari 1950. Tindakan Positif termasuk Keingkaran Awam, Tidak Bekerjasama, Pemulauan, serta Mogok. Pentadbiran penjajah membalas dengan menangkap Nkrumah dan banyak penyokongnya dalam CPP. Nkrumah dihukum pemenjaraan selama tiga tahun dan sekali lagi, menjadi orang yang berkorban dalam perjuangan untuk kebebasan. Banyak orang datang berduyun-duyun untuk menjadi ahli CPP.

Dihadapi oleh bantahan-bantahan antarabangsa serta tentangan dalaman, pihak British memutuskan untuk meninggalkan Pantai Emas. Britain mengadakan pilihan raya umum yang pertama di Afrika di bawah francais sejagat pada tahun 1951. Walaupun masih menjalani pemenjaraan, Nkrumah mendapat kemenangan besar dalam pilihan raya itu, dengan partinya memperoleh 34 daripada 38 kerusi di dalam Dewan Undangan. Kini merupakan Ketua Urusan Kerajaan, Nkrumah dibebaskan dari penjara pada 12 Februari 1951. Charles Arden-Clarke, Gabenor British, memintanya mengetuai sebuah kerajaan baru yang menuju ke arah kemerdekaan. Pada tahun 1952 ketika gabenor British itu meletakkan jawatannya, Nkrumah dilantik sebagai Perdana Menteri. Akhirnya, beliau menjadi Presiden pertama Ghana apabila beliau memenangi pilihan raya umum pada tahun 1960. Pada tahun 1962, Nkrumah dianugerahi dengan Hadiah Perdamaian Lenin.

Kemerosotan dan Kejatuhan[sunting | sunting sumber]

Dewan Nkrumah di Universiti Dar es Salaam yang terletak di Dar es Salaam, Tanzania.

Tahun 1954 merupakan tahun yang penting dalam kehidupan Kwame Nkrumah. Pada tahun itu, beliau memenangi Pilihan Raya Kemerdekaan dengan memperoleh 80% undi yang benar-benar menghairankan (tetapi agak sah). Bagaimanapun, tahun yang sama itu juga melihat penyemaian bibit-bibit yang akhirnya mengakibatkan keruntuhan politiknya. Pada tahun 1954, harga dunia koko naik dari £150 hingga £450 bagi setiap tan. Nkrumah tidak membenarkan petani-petani koko mendapat durian runtuh itu tetapi sebaliknya, memindahkan untung tambahan itu untuk membangun negara. Dasar baru ini mengakibatkannya tidak disukai lagi oleh salah satu daripada kawasan pilihan raya utama yang membantunya bangkit untuk berkuasa.

Tahun 1958 melihat pengenalan dua undang-undang yang menyekat kebebasan orang-orang Ghana. Ekoran daripada Mogok Pelombong Emas 1955, Nkrumah memperkenalkan Akta Kesatuan Sekerja yang menyebabkan mogok menjadi kegiatan yang menyalahi undang-undang. Sebagai reaksi terhadap komplot yang disyaki dibuat oleh seorang pembangkang ahli Parlimen, Akta Tahanan Cegahan membolehkan penangkapan dan penahanan sesiapa yang dituduh kerana menderhaka tanpa sebarang perbicaraan oleh mahkamah.

Apabila pekerja-pekerja kereta api mogok pada tahun 1961, Nkrumah mengarahkan bahawa para pemimpin mogok dan pembangkang politik ditangkap di bawah Akta Kesatuan Sekerja 1958. Walaupun Nkrumah sendiri pernah mengurus mogok-mogok beberapa tahun dahulu, mogok tidak lagi mempunyai peranan dalam rancangannya untuk menghasilkan pembangunan perindustrian yang pesat. Beliau memberitahu kesatuan-kesatuan itu bahawa zaman mereka sebagai penyokong keselamatan dan upah yang adil untuk pelombong-pelombong sudah lepas. Tugas baru mereka adalah untuk bekerjasama dengan pihak pengurusan dalam memobilisasi tenaga kerja. Gaji insentif harus memberi tempat kepada kewajipan setia negara. Pada matanya, kebaikan negara pada keseluruhannya adalah lebih penting daripada kebaikan pekerja-pekerja perseorangan.

Akta Tahanan Cegahan mengakibatkan perasaan tidak puas hati yang meluas terhadap pentadbiran Nkrumah. Sesetengah orangnya mempergunakan undang-undang itu untuk menangkap orang-orang yang tidak bersalah supaya dapat memperoleh jawatan politik serta harta perniagaan mereka. Penasihat-penasihat yang rapat dengan Nkrumah enggan membincangkan keadaan yang sebenar di Ghana kerana takut dianggap sebagai terlalu kritis. Apabila klinik-klinik negara kehabisan ubat, tiada sesiapa yang memberitahunya. Sesetengah orang mempercayai bahawa Nkrumah tidak peduli lagi, penasihat-penasihatnya takut, dan pihak polis berasa geram tentang peranan mereka dalam masyarakat. Di samping itu, ketakutan pembunuhan yang agak berjustifikasi juga bermakna bahawa Nkrumah semakin susah dihubungi. Pada tahun 1964, Ghana diisytiharkan sebagai sebuah negara satu parti, dengan Nkrumah sebagai Presiden Seumur Hidup.

Komitmennya kepada pembangunan perindustrian dengan apa cara sekalipun menyebabkan Nkrumah membina sebuah loji kuasa hidroelektrik di Sungai Volta. Perbadanan-perbadanan Amerika membina empangan untuk Nkrumah, tetapi mereka mengenakan banyak sekatan tentang kegunaan kuasa elektrik itu. Urus janji itu tidak baik, tetapi Nkrumah tidak menarik diri. Beliau menggunakan wang pinjaman untuk membina empangan itu dan mengakibatkan Ghana berhutang teruk. Menjelaskan hutang itu untuk membina empangan di utara memerlukan cukai yang lebih tinggi daripada petani-petani koko di selatan dan menonjolkan lagi perbezaan dan rasa cemburu kawasan. Projek empangan itu disiapkan dan dibuka secara rasmi oleh Nkrumah di tengah-tengah publisiti dunia pada 22 Januari 1966. Empangan itu terus menjanakan kuasa elektrik untuk Ghana dan negara-negara berjiran, dan Nkrumah kelihatan pada kemuncak kuasa tetapi sebenarnya, akan tetapi keakhiran rejimnya terjadi hanya beberapa hari lagi.

Nkrumah hendak Ghana memiliki sebuah angkatan tentera yang moden. Beliau memperoleh pesawat dan kapal perang serta memperkenalkan pengerahan. Nkrumah juga memberi bantuan ketenteraan kepada mereka yang bertempur dengan kerjaan minoriti orang putih di Rhodesia Selatan Zimbabwe). Pada Februari 1966, semasa Nkrumah membuat lawatan rasmi ke Beijing, China, kerajaannya digulingkan oleh sebuah rampasan kuasa.

Buangan, kematian, dan penghargaan[sunting | sunting sumber]

Tugu Peringatan untuk memperingati Kwame Nkrumah di Accra.

Nkrumah tidak pernah kembali ke Ghana, tetapi beliau terus mengusahakan visinya terhadap perpaduan Afrika. Beliau hidup dalam buangan di Conakry, Guinea sebagai tetamu Sekou Toure, dan menghabiskan masanya untuk membaca, menulis, berutus-utus surat, berkebun, dan meraikan tetamu. Walaupun telah bersara daripada dunia politik, ketakutannya terhadap agensi-agensi perisikan barat tidak reda. Apabila tukang masaknya mati, Nkrumah berasa takut bahawa ada orang hendak meracuninya dan beliau mula menyorokkan makanannya di dalam bilik sendiri. Beliau mengesyaki bahawa perisik-perisik asing sedang membaca surat-suratnya, dan hidup dalam ketakutan pemelarian dan pembunuhan yang tetap. Pada Ogos 1971, beliau diterbang ke Bucharest, Romania untuk rawatan perubatan dan maut, akibat barah, pada April 1972. Nkrumah dikebumikan di sebuah kubur (masih wujud) di Nkroful, kampung asalnya di Ghana, tetapi jasadnya kemudian dipindahkan ke sebuah kubur dan taman peringatan negara yang besar di Accra.

Karya-karya oleh Kwame Nkrumah[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]