Perancis

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Republik Perancis
ريڤوبليك ڤرانچيس
République Française
Bendera
Moto: Liberté, Égalité, Fraternité
Kebebasan, Kesaksamaan, Persaudaraan
Lagu: La Marseillaise
Ibu negara
dan bandar terbesar
Paris
Bahasa rasmi Bahasa Perancis
Kerajaan Republik Semiberpresiden
 -  Presiden François Hollande
 -  Perdana Menteri Manuel Valls
Penubuhan
 -  Republik kelima 1958 
 -  Perairan (%) -
Populasi
 -  2007 (anggaran) 64,102,140 (ke-20)
KDNK (PPP) 2006 anggaran
 -  Jumlah $2.232 trilion (ke-6)
 -  Per kapita $35,404 (ke-18)
HDI (2004) 0.942 (tinggi / ke-16)
Mata wang Euro (€), CFP franc1 (EUR, XPF)
Zon waktu CET (UTC+1)
 -  Musim panas (DST) CEST (UTC+2)
Kod panggilan 33
Internet TLD .fr
1di wilayah luar negeri sahaja

Perancis, secara rasmi dipanggil Republik Perancis (Bahasa Perancis: République française, disebut [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz] dalam bahasa Perancis), ialah sebuah negara di mana wilayah metropolitannya (dipanggil Perancis Metropolitan) terletak di Eropah Barat. Negara ini juga dibentuk oleh pulau-pulau dan wilayah yang terletak di benua-benua yang lain, yang dipanggil Wilayah Luar Negeri Perancis.

Perancis Metropolitan, iaitu wilayah Perancis yang utama, bersempadan dengan Teluk Biscay dan Selat Inggeris, antara Belgium dan Sepanyol, tenggara United Kingdom; bersempadan dengan Laut Mediterranean, antara Itali dan Sepanyol. Wilayah ini juga mempunyai sempadan dengan negara Belgium, Jerman dan Luxembourg di sebelah timur laut; Switzerland di sebelah timur; Itali dan Monaco di sebelah tenggara; dan Andorra dan Sepanyol di sebelah barat daya. Selain itu, Wilayah Luar Negeri Perancis Guiana Perancis juga berkongsi sempadan darat dengan Brazil dan Suriname, dan Saint-Martin pula bersempadan dengan Antillen Belanda. Perancis dihubungkan dengan United Kingdom melalui Terowong Selat, yang berlalu di bawah Selat Inggeris.

Perancis adalah antara anggota pertama Kesatuan Eropah, ahli NATO, dan ahli tetap Majlis Keselamatan PBB.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Sejarah Perancis

Sejarah awal[sunting | sunting sumber]

Sempadan Perancis moden lebih kurang sama seperti sempadan Gaul purba yang pernah diduduki oleh orang Gaul Celtic. Gaul ditakluki oleh Rom di bawah Julius Caesar pada abad pertama SM,[1] maka orang Gaul mula bertutur dalam bahasa orang Rom (bahasa Latin, yang berevolusi menjadi bahasa Perancis) serta juga budaya Rom. Agama Kristian mula bertapak pada abad ke-2 dan ke-3 Masihi, lalu kuat bertapak pada abad ke-4 dan ke-5 sehingga St. Jerome pernah mencatat bahawa Gaul satu-satunya kawasan yang "bebas daripada kekafiran".

Pada abad ke-4 M, sempadan timur Gaul sepanjang Sungai Rhine dicerobohi puak-puak Jerman, terutamanya orang Frank, iaitu punca terhasilnya nama kuno "Francie". Nama zaman sekarang "France" berasal daripada nama kawasan feudal Raja-Raja Capet di Perancis sekitar Paris. Orang Frank merupakan puak pertama antara penakluk Jermanik di Eropah setelah terjatuhnya Empayar Rom untuk memeluk mazhab Katolik dan bukan Arianisme (namun Raja Clovis memeluknya pada tahun 498); maka Perancis digelar "Saudari Tertua Gereja" (La Fille Ainée de l'Eglise), maka orang Perancis menerimanya sebagai justifikasi bagi menggelar diri mereka sebagai "Kerajaan Perancis Paling Beragama Kristian". Kewujudan Perancis sebagai entiti berasingan bermula dengan Perjanjian Verdun (tahun 843), dengan pembahagian Empayar Carolignian Charlemagne menjadi Francia Timur, Francia Tengah dan Francia Barat. Francia Barat hampir sama keluasannya dengan wilayah Perancis zaman kini, dan menjadi pelopor kepada Perancis moden dan juga negeri Perancis pertama.

Wangsa Carolingian memerintah Perancis sehingga 987, apabila Hugh Capet dimahkotakan sebagai Raja Perancis. Pewaris-pewarisnya, Wangsa Capet, Wangsa Valois dan Wangsa Bourbon, menyatukan negara Perancis melalui peperangan dan pewarisan dinasti. Perang Salib Albigensian dilancarkan pada tahun 1209 untuk menghapuskan penganut Cathar dari Occitania (di kawasan selatan Perancis masa kini), dan berakhir dengan kehancuran penganut Cathar dan kemerdekaan Perancis selatan.[2] Pada tahun 1337, sebelum gelombang pertama Maut Hitam,[3] England dan Perancis berperang dalam Perang Seratus Tahun.[4] Dalam peristiwa paling menggerunkan ketika Perang-perang Keagamaan Perancis (1562–98), ribuan warga Huguenot dibunuh pada Hari St. Bartholomew pada tahun 1572.[5] Pemerintahan beraja mencapai kemuncaknya pada abad ke-17 di bawah pemerintahan Louis XIV, apabila Perancis mempunyai jumlah penduduk teramai di Eropah dan amat kuat berpengaruh terhadap politik, ekonomi dan budaya Eropah. Bahasa Perancis menjadi bahasa perantara hubungan dan hal ehwal antarabangsa sehingga abad ke-20. Kebanyakan peristiwa Zaman Kesedaran berlaku dalam lingkungan cendekiawan Perancis, sementara abad ke-18 menyaksikan para saintis Perancis mencapai kejayaan besar dalam bidang sains. Selian tiu, Perancis banyak menakluki wilayah jajahan di benua-benua Amerika, Afrika dan Asia.

Perancis pada tahun 1477. Merah: sempadan Kerajaan Perancis; biru muda: kawasan kekuasaan langsung kerabat diraja

Penubuhan republik[sunting | sunting sumber]

Perancis diketuai raja-raja sehingga Revolusi Perancis pada tahun 1789. Raja Louis XVI dan ratu baginda, Marie Antoinette, dihukum mati, bersama beribu-ribu warga Perancis yang lain ketika Pemerintahan Ganas.[6] Setelah berlalunya beberapa skim kerajaan yang tidak tahan lamanya, Napoleon Bonaparte mengambil alih pemerintahan Republik pada tahun 1799, menjadikan diri beliau Konsul Pertama, dan kemudiannya Maharaja Empayar Perancis Pertama (18041814). Sepanjang beberapa peperangan, bala tenteranya menakluki kebanyakan tanah besar Eropah, sementara kerabat diraja Bonaparte dilantik sebagai raja negeri-negeri baru yang bernaung dalam empayar tersebut. Kira-kira sejuta warga Perancis terkorban sepanjang perang Napoleon.[7]

Setelah kekalahan terakhir Napoleon pada tahun 1815 sewaktu Perang Waterloo, pemerintahan beraja Perancis dipulihkan, namun dengan batasan perlembagaan baru. Pada tahun 1830, pemberontakan sivil menubuhkan Kerajaan July berpelembagaan yang bertahan sehingga tahun 1848. Republik Kedua yang juga singkat hayatnya tamat pada tahun 1852 apabila Louis-Napoléon Bonaparte mengisytiharkan Empayar Perancis Kedua. Louis-Napoléon diturunkan dari takhta setelah kalah dalam Perang Perancis-Prusia pada tahun 1870 dan rejimnya digantikan oleh Republik Ketiga.

Perancis mempunyai milikan penjajahan dalam pelbagai bentuk, sejak awal abad ke-17 sehingga 1960-an. Pada abad ke-19 dan ke-20, empayar jajahannya di seluruh dunia merupakan yang kedua terbesar selepas Empayar British. Pada zaman kemuncaknya, antara tahun 1919 dan 1939, empayar jajahan Perancis kedua mencapai tanah seluas 12,347,000 kilometer persegi. Termasuk Perancis metropolitan, jumlah keluasan wilayah di bawah kedaulatan Perancis mencapai 12,898,000 kilometer persegi pada 1920-an dan 1930-an, iaitu 8.6% daripada jumlah tanah di Bumi.

Meskipun menang di Perang Dunia I, Perancis dengan teruknya kehilangan nyawa manusia dan harta benda, menjadikannya kian lemah dalam dekad-dekad seterusnya. Era 1930-an menyaksikan banyak pembaharuan sosial yang diperkenalkan kerajaan Barisan Popular. Apabila Perang Dunia II terletus, Perancis melaksanakan saut siri kempen penyelamatan yang kurang berjaya di Norway, Belgium dan Belanda dari tahun 1939 hingga 1940. Menjelang pencerobohan tiba-tiba pada pertengahan tahun 1940 oleh Jerman Nazi yang disokong Itali Fasis sejak 10 Jun 1940, kepimpinan politik Perancis menolak cadangan Winston Churchill mengenai Kesatuan Perancis-British lalu menandatangani penyerahan Gencatan Senjata Kedua di Compiègne pada 22 Jun 1940. Dasar berpakat dengan musuh yang dibangkang sesetengah pihak, mencetuskan pembentukan Angkatan Pembebasan Perancis di luar Perancis serta penentangan Perancis dalam negara. France dibebaskan dengan usaha bersama Amerika Syarikat, United Kingdom, Kanada, Angkatan Pembebasan Perancis dan penentangan Perancis pada tahun 1944. Kemudian Nouvelle Armée Française ("tentera Perancis baru") ditubuhkan dengan bantuan bahan dan kelengkapan buatan Amerika Syarikat secara besar-besaran, lalu menyertai perjuangan bersama pihak Berikat dalam pelbagai pertempuran termasuk kempen Itali.

Republik Perancis Keempat ditubuhkan selepas Perang Dunia II untuk cuba mengekalkan status ekonomi dan politiknya sebagai negara yang dominan. Perancis cuba menguatkan genggamannya pada empayar penjajahannya, tetapi kemudiannya menghadapi masalah. Cubaan mengawal semula Indochina secara tidak bersungguh-sungguh pada tahun 1946 mengakibatkan Perang Indochina Pertama, yang berakhir dengan kekalahan Perancis di Pertempuran Dien Bien Phu pada tahun 1954. Cuma beberapa bulan kemudian, Perancis menghadapi konflik terbaru yang kian ganas dalam jajahan terlamanya, Algeria.

Perdebatan mengenai sama ada terus mengawal atau tidak bumi Algeria yang dijadikan tempat tinggal lebih sejuta penduduk Eropah, merapuhkan lagi negara dan nyaris mencetuskan perang saudara.[8] Pada tahun 1958, Republik Keempat yang lemah memberi laluan kepada Republik Kelima yang bercirikan kedudukan Presiden yang lebih kukuh. Selaku presiden Republik Kelima, Charles de Gaulle berupaya memastikan perpaduan negara sambil mengambil langkah menamatkan perang. Perang Algeri dan Perang Saudara Perancis-Perancis yang terletus di ibu kota Algiers, diakhiri dengan rundingan damai pada tahun 1962 yang membolehkan kemerdekaan Algeria.

Kebelakangan ini, pendamaian dan kerjasana Perancis dengan Jerman terbukti penting kepada persepaduan politik dan ekonomi untuk evolusi Kesatuan Eropah, termasuk pengenalan matawang euro pada bulan Januari 1999. Perancis telah menerajui negara-negara ahlu Kesatuan Eropah yang hendah memperoleh faedah daripada kekuatan kesatuan kewangan ini untuk mencipta sistem politik, pertahanan dan keselamatan Kesatuan Eropah yang lebih bersatu dan berkebolehan. Namun, para pengundi Perancis tidak merestui ratifikasi Perjanjian Perlembagaan Eropah pada Mei 2005.

Politik[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Politik Perancis
Fail:Logo de la République française.svg
Logo Republik Perancis. Cogan katanya bererti: "Kebebasan, kesamaan dan persaudaraan"

Republik Perancis ialah sebuah republik semiberpresiden kesatuan dengan tradisi demokratik yang kukuh. Perlembagaan Republik Kelima diluluskan melalui pungutan suara pada 28 September 1958 dan banyak mengukuhkan kekuasaan cabang eksekutif berhubungan dengan parlimen. Cabang eksekutif itu sendirinya dipimpin dua orang ketua, iaitu: Presiden Republik yang diundi secara langsung oleh hak undi dewasa universal untuk penggal 5 tahun (dahulunya 7 tahun) dan merupakan Ketua Negara, dan Kerajaan, yang dipimpin Perdana Menteri yang dilantik oleh Presiden.

Parlimen Perancis ialah sebuah badan perundangan dwidewan yang terdiri daripada sebuah Dewan Undangan Negara (Assemblée Nationale) dan sebuah Senat. Timbalan-timbalan Dewan Undangan Negara mewakili kawasan-kawasan pengundian setempan dan diundi secara langsung untuk penggal 5 tahun. Dewan Undangan berkuasa melucutkan Kabinet, dan maka itu majoriti dalam Dewan Undanganlah yang menentukan pilihan kerajaan. Senator-senator pula dipilih oleh sebuah kumpulan pengundi untuk penggal 6 tahun (asalnya 9 tahun), dan separuh kerusi-kerusinya diserahkan kepada pilihanraya setiap tahun bermula September 2008.[9] Kuasa perundangan Senat adalah terhad; sekiranya timbul perselisihan antara kedua-dua dewan, Dewan Undanganlah yang menentukan keputusan muktamad, kecuali bagi undang-undang perlembagaan dan lois organiques (undang-undang yang disediakan secara langsung oleh perlembagaan) dalam sesetengah kes. Kerajaan berpengaruh kuat terhadap pembentukan agenda Parlimen.

Politik Perancis disifatkan oleh dua kelompok yang bertentangan haluan politik: satunya berhaluan kiri, berpusatkan Parti Sosialis, dan yang lain itu berhaluan kanan, mula-mulanya berpusatkan Rassemblement pour la République (RPR) dan kini pewarisnya Kesatuan Pergerakan Popular. Cabang eksekutif kini didominasi ahli UPM.

Daerah[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Daerah di Perancis

Perancis terbahagi kepada 26 kawasan pentadbiran, dengan 22 daripadanya di Perancis Metropolitan. 26 daerah pentadbiran ini dibahagikan lagi kepada 100 jabatan.

Geografi[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Geografi Perancis

Sementara Perancis Metropolitan terletak di Eropah Barat, Perancis juga mempunyai sebilangan wilayah di Amerika Utara, Caribbean, Amerika Selatan, bahagian selatan Lautan Hindi, Lautan Pasifik, dan Antartika.[10] Wilayah-wilayah ini mempunyai bentuk kerajaan yang berbeza-beza dari jabatan seberang laut hingga kolektiviti seberang laut.

Perancis Metropolitan meliputi 551,695 kilometer persegi (213,010 batu persegi) menjadikannya negara yang terbesar dari segi keluasan dalam Kesatuan Eropah, hanya sedikit lebih besar berbanding Sepanyol. Perancis memiliki pelbagai landskap, dari dataran pantai di utara dan barat hingga banjaran gunung Alps di tenggara, Massif Central (Pusat Puncak Gunung) di selatan tengah dan Pyrenee di barat daya. Pada ketinggian 4,807 meter (15,770 kaki) atas paras laut, puncak tertinggi di Eropah Barat, Mont Blanc, terletak di banjaran Alps pada sempadan antara Perancis dan Itali.[11] Perancis Metropolitan juga mempunyai sistem sungai menyeluruh seperti Sungai Loire, Garonne, Seine dan Rhône, yang memisahkan Massif Central daripada Alps dan mengalir ke laut Mediterranean di Camargue, titik terendah di Perancis (2 m / 6.5 kaki bawah paras laut).[11] Corsica terletak di luar pesisiran Mediterranean.

Gambar satelit Perancis metropolitan, Ogos 2002

Jumlah keluasan tanah Perancis, termasuk jabatan-jabatan dan wilayah-wilayah seberang lautnya (kecuali Tanah Adélie), ialah 674,843 kilometer persegi (260,558 batu persegi), iaitu 0.45% jumlah keluasan tanah Bumi. Namun begitu, Perancis memiliki Zon Ekonomi Eksklusif kedua terbesar di dunia, meliputi 11,035,000 kilometer persegi (4,260,000 batu persegi), iaitu kira-kira 8% jumlah keluasan segala Zon Ekonomi Eksklusif di dunia, mengekori Amerika Syarikat (11,351,000 km² / 4,383,000 batu persegi) dan mendahului Australia (8,232,000 km² / 3,178,000 batu persegi).[12]

Perancis Metropolitan terletak di antara selarian 41° dan 50° Utara, pada sisi barar Eropah dan maka itu, terletak dalam lingkungan zon sederhana utara. Bahagian utara dan barat laut mengalami iklim sederhana, namun, satu gabungan pengaruh maritim, latitud dan altitud menghasilkan kepelbagaian iklim di baahgian-bahagian lain dalam Perancis Metropolitan.[13] Bahagian tenggara didominasi iklim Mediterranean. Di barat, iklimnya ditakluki iklim lautan dengan curahan hujan yang banyak, musim sejuk yang ringan dan musim panas yang nyaman. Di pedalaman, iklimnya lebih cenderung kepada iklim benua dengan musim panas yang terik dan diselubungi ribut, musim sejuk yang lebih dingin dan kurangnya hujan. Iklim Alps dan kawasan pergunungan lain terutamanya beriklim Alps secara semula jadi dengan bilangan hari-hari yang mengalami suhu di bawah paras beku melebihi 150 setiap tahun dan liputan salji bertahan sehingga enam bulan.

Ekonomi[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Ekonomi Perancis
Airbus A380 lengkap yang pertama di acara "A380 Reveal" di Toulouse pada 18 Januari 2005. Airbus ialah lambang globalisasi ekonomi Perancis dan Eropah

Ekonomi Perancis menggabungkan keusahawanan swasta berleluasa (hampir 2.5 juta syarikat berdaftar) dengan campur tangan kerajaan yang banyak (namun kian merosot) (lihat dirigisme). Kerajaan masih berpengaruh besar terhadap segmen-segmen penting dalam sektor prasarana, melalui milikan majoriti firma-firma kereta api, elektrik, pesawat, dan telekomunikasi. Kerajaan selama ini telah meringankan pegangannya terhadap sektor-sektor inis sejak awal 1990-an. Kerajaan sedang beransur-ansur menjual pegangannya dalam France Télécom, Air France, serta industri insuran, perbankan dan pertahanan.

Perancis selaku ahli kumpulan negara-negara berindustri peneraju G8 merupakan ekonomi keenam terbesar di dunia pada tahun 2005, mengekori Amerika Syarikat, Jepun, Jerman, Republik Rakyat China dan United Kingdom. France menyertai 11 negara ahli Kesatuan Eropah yang lain untuk melancarkan matawang Euro pada 1 Januari 1999, manakala duit syiling dan wang kertas euro menggantikan franc Perancis (₣) sepenuhnya pada awal tahun 2002.

Menurut OECD, pada tahun 2004 Perancis adalah pengeksport kelima terbesar dan pengimport keempat terbesar barang buatan kilang. Pada tahun 2003, Perancis adalah penerima pelaburan langsung asing kedua terbesar di kalangan negara-negara OECD pada $47 bilion, mengekori Luxembourg (yang pelaburan langsung asingnya pokoknya merupakan pindahan kewangan ke bank-bank yang terletak di negara itu) tetapi mengatasi Amerika Syarikat ($39.9 bilion), United Kingdom ($14.6 bilion), Jerman ($12.9 bilion), atau Jepun ($6.3 bilion). pada tahun yanf sama, syarikat-syarikat Perancis melabur $57.3 bilion di luar Perancis, menjadikan Perancis pelabur langsung di luar negara kedua terpenting dalam OECD, mengekori Amerika Syarikat ($173.8 bilion), dan mendahului United Kingdom ($55.3 bilion), Jepun ($28.8 bilion) dan Jerman ($2.6 bilion).

Dengan menerima 82 juta pelancong asing setiap tahun.[14], Perancis merupakan tempat destinasi pelancongan teratas di dunia, mengatasi Sepanyol (55.6 juta pada tahun 2005) dan Amerika Syarikat (49.4 juta pada tahun 2005). Perangkaan ini tidak termasuk sesiapa yang menetap selama kurang 24 jam di Perancis, seperti orang Eropah utara yang merentasi Perancis dalam perjalanan ke Sepanyol atau Itali pada musim panas. Perancis menampilkan bandaraya-bandaraya yang penuh dengan kepentingan kebudayaan (Paris sebagai peneraju), pantai-pantai dan resort-resort tepi laut, resort-resort ski, dan kawasan laur bandar di mana keindahan dan ketenangan boleh dinikmati (pelancongan hijau). Selain pelancongan kasual, Perancis menarik ramai jemaah-jemaah keagamaan ke Lourdes, sebuah bandar di département Hautes-Pyrénées, yang merumahkan beberapa juta pelancong setiap tahun.

Perancis mempunyai industri aeroangkasa penting yang diterajui konsortium Eropah Airbus, dan merupakan satu-satunya kuasa Eropah (tidak termasuk Rusia) yang mempunyai spaceport kebangsaan sendirinya (Centre Spatial Guyanais). Perancis juga merupakan negara barat yang paling kurang bergantung kepada tenaga kerana pelaburan besar-besaran dalam kuasa nuklear yang menjadikan Perancis penghasil karbon dioksida yang paling kurang di kalangan tujuh negara paling berindustri di dunia. Oleh sebab pelaburan besar-besaran dalam teknologi nuklear, kebanyakan tenaga elektrik yang dihasilkan dalam negara ini dijana oleh loji tenaga nuklear (78.1% pada tahun 2006,[15] iaitu meningkat dari cuma 8% pada tahun 1973, 24% pada tahun 1980, dan 75% pada tahun 1990).

Demografi[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Demografi Perancis
Bandaraya-bandaraya Perancis metropolitan dengan lebih 100,000 penduduk

Dengan jumlah penduduk yang dianggarkan pada 64 juta orang, Perancis ialah negara ke-23 paling ramai penduduknya di dunia. Bandaraya-bandaraya terbesar di Perancis ialah Paris, Marseille, Lyon, Toulouse, Nice, dan Nantes.

Pada tahun 2003, pertumbuhan populasi semulajadi Perancis (tidak termasuk imigrasi) merupakan punca terbesar keseluruhan perumbuhan populasi semulajadi dalam Kesatuan Eropah. Pada tahun 2004, kadar pertumbuhan populasi ialah 0.68% dan kemudian pada tahun 2005 kadar kelahiran dan kesuburan terus meningkat. Peningkatan semula kelahiran berbanding kematian meningkat kepada 299,800 pada tahun 2006. Kadar kesuburan sepanjang hayat meningkat ke 2.00 pada tahun 2007, berbanding 1.92 pada tahun 2004.[1]

Pada tahun 2004, sejumlah 140,033 orang berhijrah ke Perancis; antaranya 90,250 orang berasal dari Afrika dan 13,710 orang pula dari Eropah.[16] Pada tahun 2005, tahap imigrasi jatuh sedikit pada 135,890.[17] Perancis ialah sebuah negara yang pelbgai kaum. Menurut Institut Kebangsaan Perancis untuk Kajian Statistik dan Ekonomi, Perancis mempunyai kira-kira 4.9 juta orang pendatang kelahiran asing, antaranya 2 juta have sudah meraih kewarganegaraan Perancis.[18] Perancis merupakan destinasi leading perlindungan utama di Eropah Barat dengan anggaran 50,000 permohonan pada tahun 2005 (jatuh 15% dari tahun 2004).[19] Kesatuan Eropah membenarkan pergerakan bebas antara negara-negara ahlinya. Meskipun UK (serta Ireland) tidak mengenakan apa-apa sekatan, namun Perancis pula mengenakan in sekatan untuk mengawal penghijrahan Eropah Timur.

Peninggalan Perancis: peta dunia berbahasa Perancis ██ bahasa ibunda ██ bahasa pentadbiran ██ bahasa sekunder atau bukan rasmi ██ bahasa minoriti
Evolusi demografi dari tahun 1961–2003 (menurut FAO, 2005). Perangkaan diberi dalam ribuan orang penduduk


Menurut Artikel 2 Perlembagaan, bahasa Perancis ialah satu-satunya bahasa rasmi Perancis sejak tahun 1992. Ini menjadikan Perancis satu-satunya negara Eropah barat (tidak termasuk negara kecil) yang mempunyai satu bahasa rasmi sahaja.

Budaya[sunting | sunting sumber]

René Descartes, "Bapa Falsafah Moden"
Rencana utama: Budaya Perancis

Budaya Perancis dibentuk oleh geografinya, melalui peristiwa-peristiwa bersejarah yang mendalam, serta kuasa-kuasa dalam dan luar negara. Negara Perancis, khusunya ibu kota Paris, memainkan peranan penting sebagai pusat kebudayaan tinggi dan seni perhiasan seluruh Eropah sejak abad ke-17, dan seluruh dunia sejak abad ke-19. Sejak akhir abad ke-19, Perancis juga memainkan peranan penting dalam seni moden, wayang gambar, fesyen dan masakan. Kepentingan budaya Perancis turun naik mengikut peredaran zaman, bergantung pada kepentingan ekonomi, politik dan tenteranya. Budaya Perancis masa kini diketengahkan oleh perbezaan sosioekonomi dan serantau yang besar serta kencenderungan kesatuan yang teguh.

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Nota dan rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. Plutarch mendakwa seramai sejuta orang (barangkalinya 1 per 4 Gaul) terkorban, sejuta lagi diperhambakan, 300 puak ditakluki dan 800 kota musnah dalam Perang Gallik.
  2. Massacre of the Pure. Time. April 28, 1961.
  3. France VII. — History. Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2009. Archived 2009-10-31.
  4. Don O'Reilly. "Hundred Years' War: Joan of Arc and the Siege of Orléans". TheHistoryNet.com.
  5. Massacre of Saint Bartholomew’s Day. Encyclopaedia Britannica.
  6. Vive la Contre-Revolution!. The New York Times. 9 Julai 1989.
  7. Napoleon and German identity. Magazine article by Tim Blanning; History Today, Vol. 48, April 1998.
  8. In France, a War of Memories Over Memories of War. The New York Times. 4 Mac 2009.
  9. (Perancis) French Senate (2006). "Rôle et fonctionnement du Sénat". http://www.senat.fr/role/index.html. Capaian 2006-04-20. 
  10. Tuntutan kedaulatan di Antartika dikawal oleh Sistem Perjanjian Antartik
  11. 11.0 11.1 CIA (2006). "The World Factbook: Field Listing - Elevation extremes". https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2020.html. Capaian 2006-12-14. 
  12. Menurut satu pengiraan berbeza yang disebut oleh Pusat Penyelidikan Pew, Zon Ekonomi Eksklusif Perancis adalah 10,084,201 kilometer persegi (3,893,532 batu persegi), masih di belakang Amerika Syarikat (12,174,629 km² / 4,700,651 batu persegi), dan masih di hadapan Australia (8,980,568 km² / 3,467,416 batu persegi) dan Rusia (7,566,673 km² / 2,921,508 batu persegi).
  13. Ministry of Foreign Affairs (2005). "Discovering France: Geography". http://www.diplomatie.gouv.fr/en/france_159/discovering-france_2005/france-from-to-z_1978/country_2004/geography_4405/geography_1507.html. Capaian 2006-12-29. 
  14. "Le tourisme international en France en 2007" (PDF). Direction du Tourisme (French government's tourism agency). http://www.tourisme.gouv.fr/fr/z2/stat/tis/att00018288/TIS_EVE2007_2008-5.pdf. Capaian 2008-06-05.  (Perancis)
  15. DGEMP / Observatoire de l'énergie (April 2007). "Électricité en France : les principaux résultats en 2006.". http://www.industrie.gouv.fr/energie/statisti/se_elec.htm. Capaian 2007-05-23. 
  16. Inflow of third-country nationals by country of nationality
  17. Immigration and the 2007 French Presidential Elections
  18. (Perancis)INSEE (2005-01-25). "Enquêtes annuelles de recensement 2004 et 2005". http://www.insee.fr/fr/ffc/ipweb/ip1098/ip1098.html#encadre1. Capaian 2006-12-14. 
  19. UNHCR (2006). "UNHCR Global Report 2005: Western Europe" (PDF). http://www.unhcr.org/publ/PUBL/4492677f0.pdf. Capaian 2006-12-14. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Kerajaan Perancis

Profil negara

Wikivoyage memiliki panduan pelancongan bagi France.

Budaya