Letusan belakang gusi bersuara

IPA – nombor	104 (135)
IPA – teks	d͡ʒ
IPA – imej
Entiti	ʤ
X-SAMPA	dZ
Kirshenbaum	dZ
Contoh bunyi

Letusan belakang gusi bersuara ialah sejenis bunyi konsonan yang terdapat dalam sebilangan bahasa lisan, dilambangkan oleh aksara d͡ʒ dalam Abjad Fonetik Antarabangsa (IPA) dan dZ dalam X-SAMPA.

Dalam bahasa Melayu, letusan belakang gusi bersuara dilambangkan oleh huruf j, contohnya: jajah, anjak dan caj.

Ciri-ciri

Ciri-ciri letusan belakang gusi bersuara:

• Cara artikulasinya adalah letusan sibilan, iaitu dihasilkan mula-mulanya dengan menghalang arus udara sepenuhnya, kemudian mengarahkannya melalui alur pada lidah hingga ke hujung tajam gigi, menimbulkan gelora yang kuat.
• Daerah artikulasinya adalah lelangit-gusi, iaitu belakang gusi melengkung (separa dipalatalkan), dalam erti kata lain disebut dengan daun lidah di belakang batas gusi, dan bahagian hadapan lidah dilengkungkan ke arah lelangit.
• Jenis pembunyiannya adalah bersuara, iaitu pita vokal bergelar ketika penyebutan.
• Ini ialah satu konsonan lisan, iaitu udara dibenarkan keluar melalui mulut.
• Ini ialah satu konsonan tengah, iaitu dihasilkan dengan membenarkan arus udara mengalir melalui tengah lidah dan bukan sisinya.
• Mekanisme arus udaranya adalah egresif pulmonik, iaitu disebut dengan menolak udara keluar dari paru-paru melalui saluran vokal, dan bukannya dari glotis atau mulut.

Penggunaan

Bahasa		Perkataan	IPA	Erti	Catatan
Melayu		jahat	[d͡ʒahat]	'jahat'	Rujuk fonologi bahasa Melayu
Arab	Baku	جرس	[d͡ʒaras]	'loceng'	Rujuk fonologi bahasa Arab
Croatia		džep	[d͡ʒep]	'kantung'
Georgia		ჯიბე	[d͡ʒibɛ]	'poket'
Hindi		जाना	[d͡ʒɑːnɑː]	'pergi'	Rujuk fonologi bahasa Hindi-Urdu
Hungary		lándzsa	[laːnd͡ʒɒ]	'lembing'	Rujuk fonologi bahasa Hungary
Inggeris		jump	[ˈd͡ʒʌmp]	'lompat'	Rujuk fonologi bahasa Inggeris
Itali		gemma	[ˈd͡ʒɛmːa]	'permata'	Rujuk fonologi bahasa Itali
Jerman		Dschungel	[d͡ʒʊŋəl]	'hutan belantara'	Rujuk fonologi bahasa Jerman
Portugis	Brazil	grande	[ɡɾɐ̃d͡ʒi]	'hebat'	Rujuk fonologi bahasa Portugis
Turki		yatırımcı	[jät̪ɯɾɯmd͡ʒɯ]	'pelabur'	Rujuk fonologi bahasa Turki
Zapotec	Tilquiapan	dxan	[d͡ʒaŋ]	'dewa'

Bibliografi

• Barbosa, Plínio A.; Albano, Eleonora C. (2004), "Brazilian Portuguese", Journal of the International Phonetic Association 34 (2): 227-232 
• Merrill, Elizabeth (2008), "Tilquiapan Zapotec", Journal of the International Phonetic Association 38 (1): 107-114 
• Rogers, Derek; d'Arcangeli, Luciana (2004), "Italian", Journal of the International Phonetic Association 34 (1): 117-121 
• Shosted, Ryan K.; Vakhtang, Chikovani (2006), "Standard Georgian", Journal of the International Phonetic Association 36 (2): 255-264 
• Watson, Janet (2002). The Phonology and Morphology of Arabic. New York: Oxford University Press.