Sukan Asia

Logo Sukan Asia

Sukan Asia juga dipanggil Asiad, adalah acara pelbagai sukan yang diadakan setiap empat tahun dalam kalangan atlet dari seluruh benua Asia. Sukan Asia dikawal oleh Majlis Olimpik Asia (OCA) di bawah pengawasan Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa (IOC). Pingat akan dianugerahkan dalam setiap acara dengan emas untuk tempat pertama, perak untuk tempat kedua dan gangsa untuk tempat ketiga, suatu tradisi bermula sejak tahun 1951.

Atlet perlu didaftarkan oleh Jawatankuasa Olimpik Kebangsaan (NOC) mengikut kewarganegaraan atau kerakyatan. Lagu kebangsaan dan bendera mengiringi upacara pemberian pingat dan angka yang diatur mengikut sistem pemberian pingat setiap negara yang memungut pingat. Secara umumnya, negara berdaulat sahaja dibenarkan mengambil bahagian.

Hal yang istimewa ialah apabila Taiwan dibenarkan turut serta dan namanya digelar China Taipei berdasarkan status politik Taiwan yang belum tetap. Sukan ini telah didominasikan oleh atlet dari Jepun, Republik Rakyat China, dan Korea Selatan.

[sunting] Sejarah

[sunting] Kejohanan Sukan Asia Timur

Sukan Asia ialah asal dari sukan kecil yang perbagai acara sukan dipertandingkan. Kejohanan Sukan Asia Timur telah diterima di bawah tiga bangsa iaitu Empayar Jepun, Kepulauan Filipina, dan Republik China. Sukan ini pertama kali diadakan di Manila pada 1913. Negara yang lain mengambil bahagian di Sukan Asia Timur selepas diadakan. Sambutan amat menggalakkan. Sukan Asia Timur telah memberi peluang kepada Jepun menjadi tuan rumah pada 1938 selepas menceroboh China dan sebagai akibatnya Filipina terjadilah sambungan Perang Dunia II di Pasifik.

[sunting] Pembentukan Sukan Asia

Setelah berlaku Perang Dunia II, kebanyakan negara Asia telah mencapai kemerdekaaan. Banyak negara Asia yang mencapai kemerdekaan baru mahukan satu contoh pertandingan di mana penguasaan Asia tidak sepatutnya ditunjukkan melalui kekejaman tetapi dari persefahaman. Pada Ogos 1948, semasa Sukan Olimpik ke-14 di London, England. Guru Dutt Sondhi yang mewakili IOC India iaitu pasukan Asia mengeluarkan idea yang boleh dipertimbangkan mengenai Sukan Asia. Mereka akur yang terdiri daripada Persekutuan Olahraga Asia. Sebagai persediaan, komiti telah membuat draf di carta untuk Persekutuan Olahraga Amatur Asia. Pada Februari 1949, Persekutuan Olahraga Asia telah berbincang dan akhirnya membuat keputusan untuk memberikan nama iaitu Persekutuan Sukan Asia. Sukan Asia pertama kali diadakan di New Delhi iaitu ibu negara India pada Sukan Asia ke-1. Mereka menambah bahawa Sukan Asia diadakan setiap empat tahun sekali sahaja.

[sunting] Penyusunan semula Persekutuan

1962

Persekutuan mempunyai perselisihan faham tentang penyertaan Republik China dan Israel. Indonesia menjadi tuan rumah Sukan Asia menentang ke atas penyertaan Republik China dijangka kewujudan Republik Rakyat China dan Israel menentang ketidak jujur perlakuan tentang Arab.

1970

Korea Selatan menggugur pelannya untuk menjadi tuan rumah sukan ini berikutan ancaman keselamatan dari Korea Utara, memaksa kuasa untuk menjadi tuan rumah diberikan kepada Thailand di Bangkok mempergunakan dana Korea Selatan.

1973

Persekutuan mempunyai satu lagi percanggahan setelah Amerika Syarikat dan negara lain secara rasmi mengakui Republik Rakyat China dan negara Arab menentang Israel.

1977

Pakistan melepaskan pelannya menjadi tuan rumah berikutan konflik dengan Bangladesh dan India. Thailand diberi tawaran untuk menolong dan sukan ini sekali lagi diadakan di Bangkok, Thailand.

Disebabkan rentetan peristiwa, Komiti Olimpik Kebangsaan (NOC) menyemak semula perlembagaan Persekutuan Sukan Asia. Persatuan baru yang dinamakan Majlis Olimpik Asia dibentuk. India sudah bersedia untuk menjadi tuan rumah Sukan Asia 1982 dan OCA bercadang untuk tidak menggugurkan jadual waktu AGF lama. OCA secara rasmi mengawasi sukan ini bermula dari Sukan Asia 1986 di Korea Selatan.

Di edisi berikutnya, Taiwan (Republik China) diakui tetapi OCA tegas mengikut piawai IOC dan diberi nama China Taipei. OCA juga bersetuju dengan tetap pengecualian Israel seperti anggota dan permohonan negara untuk bersama ke dalam perlawanan Eropah.

[sunting] Pengembangan

Di Sukan Asia 1994, meskipun tentangan dari lain-lain bangsa, OCA membenarkan negara bekas jajahan Union of Soviet Socialist Republics - USSR (Persekutuan Republik Rusia seperti Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, Turkmenistan, dan Tajikistan.

Pada 2006, entri Australia tidak diluluskan oleh Presiden OCA Sheikh Ahmad Al-Fahd Al-Sabah yang berpendapat kemasukan Australia ke Asia adalah tidak adil kepada negara benua Ocenia.

[sunting] Edisi

[sunting] Sukan Asia

Negara-negara yang pernah atau akan menganjurkan Sukan Asia sehingga 2014. Negara yang berwarna merah merupakan negara yang menganjurkan Sukan Asia paling kerap.

Berikut adalah senarai Sukan Asia yang dilangsungkan sejak 1951

Tahun	Edisi	Tuan rumah	Tarikh	Negara	Atlet	Sukan	Acara	Ruj
1951	I	New Delhi, India	Mac 4–11	11	489	6	57	^[1]
1954	II	Manila, Filipina	May 1–9	19	970	8	76	^[2]
1958	III	Tokyo, Jepun	May 28–Jun 1	16	1,820	13	97	^[3]
1962	IV	Jakarta, Indonesia	Ogos 24–September 4	12	1,460	13	88	^[4]
1966	V	Bangkok, Thailand	Disember 9–20	16	1,945	14	143	^[5]
1970	VI	Bangkok, Thailand¹	Ogos 24–September 4	16	2,400	13	135	^[6]
1974	VII	Tehran, Iran	September 1–16	19	3,010	16	202	^[7]
1978	VIII	Bangkok, Thailand²	Disember 9–20	19	3,842	19	201	^[8]
1982	IX	New Delhi, India	November 19–Disember 4	23	3,411	21	147	^[9]
1986	X	Seoul, Korea Selatan	September 20–Oktober 5	22	4,839	25	270	^[10]
1990	XI	Beijing, China	September 22–Oktober 7	36	6,122	29	310	^[11]
1994	XII	Hiroshima, Jepun	Oktober 2–16	42	6,828	34	337	^[12]
1998	XIII	Bangkok, Thailand	Disember 6–20	41	6,554	36	376	^[13]
2002	XIV	Busan, Korea Selatan	September 29–Oktober 14	44	7,711	38	419	^[14]
2006	XV	Doha, Qatar	Disember 1–15	45	9,520	39	424	^[15]
2010	XVI	Guangzhou, China	November 12–27			42	476
2014	XVII	Incheon, Korea Selatan	September 19–October 4	Future event
2019	XVIII	TBD (2011)	TBD	Future event
2023	XIX	TBD (2011)	TBD	Future event

¹ 1970 (Asalnya tuan rumah oleh Seoul, Korea Selatan)

² 1978 (Asalnya tuan rumah oleh Karachi, Pakistan)

Negara yang berminat untuk menjadi tuan rumah Sukan Asia 2014 ialah:

[sunting] Penyertaan negara

Kod	Negara / IOC	Tahun daftar	Nota
AFG	Afghanistan	1936
BAN	Bangladesh	1984
BHU	Bhutan	1984
BRN	Bahrain	1984
BRU	Brunei Darussalam	1988
CAM	Cambodia	1956
CHN	People's Republic of China	1932
D	Democratic People's Republic of Korea	1911
HKG	Hong Kong	1952	HKG ([[Image:{{{flag alias-colonial}}}\|22x20px\|border\|Bendera Hong Kong]] Hong Kong) 1952-1996
INA	Indonesia	1952
IND	India	1900
IRI	Iran	1948
IRQ	Iraq	1948
JOR	Jordan	1968
JPN	Japan	1912
K	Kazakhstan	1951
KAZ	Kazakhstan	1994	RUS ( Rusia) 1900-1912 URS ( Kesatuan Soviet) 1924-1988 EUN (Templat:EUN) 1992
KGZ	Kyrgyzstan	1994	RUS ( Rusia) 1900-1912 URS ( Kesatuan Soviet) 1924-1988 EUN (Templat:EUN) 1992
KOR	Republic of Korea	1948
KSA	Saudi Arabia	1972
KUW	Kuwait	1968
L	Lao People's Democratic Republic	1955
LAO	Laos	1980
LIB	Lebanon	1948
MAC	Macau
MAS	Malaysia	1992	MAL ( Malaysia) 1964-1988 MAL ( Malaya) 1956-1960
MGL	Mongolia	1964
MYA	Myanmar	1992	BIR (Burma) 1948-1988
NEP	Nepal	1964
OMA	Oman	1984
P	Pakistan	1971
PAK	Pakistan	1948
PHI	Philippines	1924
PLE	Palestine	1996
PRK	North Korea	1972
QAT	Qatar	1984
SIN	Singapore	1948	MAL ( Malaysia) 1964
SRI	Sri Lanka	1948
SYR	Syria	1948
T	Tajikistan	1987
THA	Thailand	1952
TJK	Tajikistan	1996	RUS ( Rusia) 1900-1912 URS ( Kesatuan Soviet) 1924-1988 EUN (Templat:EUN) 1992
TKM	Turkmenistan	1996	RUS ( Rusia) 1900-1912 URS ( Kesatuan Soviet) 1924-1988 EUN (Templat:EUN) 1992
TLS	Timor-Leste	2004
TPE	Chinese Taipei	1984
UAE	United Arab Emirates	1984
UZB	Uzbekistan	1994	RUS ( Rusia) 1900-1912 URS ( Kesatuan Soviet) 1924-1988 EUN (Templat:EUN) 1992
VIE	Vietnam	1952
YEM	Yemen	1992