Natrium bikarbonat

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Natrium bikarbonat
SodiumBicarbonate.svg
Model kation natrium
Model anion nitrat
Sampel natrium bikarbonat
Nama
Nama IUPAC
Natrium hidrogen karbonat
Sodium hydrogen carbonate
Nama lain
Soda penaik
Pengenalpasti
4153970
144-55-8 Yes check.svgY
ChEBI CHEBI:32139 Yes check.svgY
ChEMBL ChEMBL1353 Yes check.svgY
ChemSpider 8609 Yes check.svgY
DrugBank DB01390 Yes check.svgY
Nombor EC 205-633-8
4507
Imej Jmol-3D Imej
KEGG C12603 Yes check.svgY
MeSH Sodium+bicarbonate
PubChem 516892
Nombor RTECS VZ0950000
UNII 8MDF5V39QOTemplat:Fdacite
Sifat
NaHCO3
Jisim molar 84.0066 g mol−1
Rupa bentuk Hablur putih
Odor Tidak berbau
Ketumpatan
  • 2.20 g/cm3[1]
Takat lebur (Terurai menjadi natrium karbonat dari suhu 50 °C[1][6])
Keterlarutan 0.02 wt% aseton, 2.13 wt% metanol pada 22 °C.[4] tidak larut dalam etanol
log P −0.82
Keasidan (pKa)
  • 10.329[5]
  • 6.351 (asid karbonik)[5]
nα = 1.377 nβ = 1.501 nγ = 1.583
Struktur
Struktur kristal Monoklin
Termokimia
Muatan haba tentu, C 87.6 J/mol K[7]
Entropi molar
piawai
So298
101.7 J/mol K[7]
Entalpi piawai
pembentukan
ΔfHo298
−950.8 kJ/mol[7]
−851.0 kJ/mol[7]
Farmakologi
Kod ATC
Kaedah pemberian IV, oral
Bahaya
Bahaya-bahaya utama Menyebabkan kegatalan mata teruk
MSDS External MSDS
NFPA 704
Kemudahbakaran kod 0: Tidak terbakar. Cth, airKesihatan kod 0: Pendedahan dalam keadaan api tiada bahaya akan berlaku berbanding bahan bakar yang biasa. Cth, natrium kloridaKereaktifan kod 1: Biasanya stabil, tetapi boleh menjadi tidak stabil pada suhu dan tekanan yang tinggi. Cth, kalsiumBahaya khas (putih): tiada kodNFPA 704 berlian 4 warna
0
0
1
Takat kilat Incombustible
4220 mg/kg (tikus, oral)[8]
Sebatian berkaitan
Anion lain Natrium karbonat
Kation lain
Sebatian berkenaan
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa).
 Yes check.svgY pengesahan (apa yang perluYes check.svgY/X mark.svgN?)
Rujukan kotak info

Natrium bikarbonat atau soda penaik ialah sebatian kimia natrium dengan formula kimia NaHCO3.

Penghasilan[sunting | sunting sumber]

Natrium bikarbonat dihasilkan dalam industri daripada natrium karbonat.[9]

Natrium bikarbonat merupakan sebatian perantaraan dalam proses Solvay yang menghasilkan natrium karbonat, di mana natrium bikarbonat dihasilkan melalui tindak balas ammonia, natrium klorida dan karbon dioksida serta air.

Sebatian ini boleh juga dihasilkan melalui tindak balas antara karbon dioksida dan larutan akueus natrium hidroksida, tetapi tidak praktikal.

Tindak balas[sunting | sunting sumber]

Natrium bikarbonat merupakan sebatian amfoterik. Larutan akueus natrium bikarbonat adalah sedikit beralkali kerana berlaku pengionan yang menghasilkan asid karbonik dan ion hidroksida.

Kegunaan[sunting | sunting sumber]

Natrium bikarbonat biasanya digunakan dalam masakan sebagai agen penaik. Sebatian tersebut digunakan dalam tepung penaik, di mana kira-kira 30% bikarbonat dicampur dengan pelbagai jenis asid dan diaktifkan dengan air tanpa memerlukan sebarang asid tambahan.[10]

Sebatian ini boleh diguna pakai sebagai pengawal pertumbuhan kulat.[11]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b Haynes, p. 4.90
  2. ^ a b c Haynes, p. 5.194
  3. ^ a b c "Sodium Bicarbonate" (PDF). United Nations Environment Programme. Diarkibkan daripada asal (PDF) pada 2011-05-16. 
  4. ^ Ellingboe, J. L.; Runnels, J. H. (1966). "Solubilities of Sodium Carbonate and Sodium Bicarbonate in Acetone-Water and Methanol-Water Mixtures". J. Chem. Eng. Data. 11 (3): 323–324. doi:10.1021/je60030a009. 
  5. ^ a b Haynes, p. 7.23
  6. ^ Pasquali, Irene; Bettini, R.; Giordano, F. (2007). "Thermal behaviour of diclofenac, diclofenac sodium and sodium bicarbonate compositions". Journal of Thermal Analysis and Calorimetry. 90 (3): 903. doi:10.1007/s10973-006-8182-1. 
  7. ^ a b c d Haynes, p. 5.19
  8. ^ Chambers, Michael. "ChemIDplus – 144-55-8 – UIIMBOGNXHQVGW-UHFFFAOYSA-M – Sodium bicarbonate [USP:JAN] – Similar structures search, synonyms, formulas, resource links, and other chemical information". chem.sis.nlm.nih.gov. 
  9. ^ Christian Thieme (2000). Sodium Carbonates. Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a24_299. 
  10. ^ Czernohorsky, J. H. and Hooker, R. "THE CHEMISTRY OF BAKING" (PDF). New Zealand Institute of Chemistry. Diarkibkan daripada asal (PDF) pada 2016-11-27. Dicapai 2017-01-22. 
  11. ^ Potassium bicarbonate (073508) and Sodium bicarbonate (073505) Fact Sheet. United States Environmental Protection Agency. Updated 17 February 2011. Retrieved 25 November 2011.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]