Jabatan Kastam Diraja Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke navigasi Pergi ke carian
Jabatan Kastam Diraja Malaysia
جابتن كستم دراج مليسيا
Coat of arms of Malaysia.svg
Kerajaan Malaysia
Crest of the Royal Malaysian Customs.svg
Gambaran keseluruhan
Dibentuk10 Februari 1964; 57 tahun yang lalu (1964-02-10)
JenisKerajaan
Di bawah bidang kuasa
Malaysia
Ibu pejabatKompleks Kementerian Kewangan, No 3, Persiaran Perdana, Presint 2, 62596 Putrajaya
Kakitangan14,773 (2018)
Belanjawan tahunanMYR 1,255,889,000 (2018)
Menteri bertanggungjawab
Eksekutif Kerajaan
  • YBhg. Dato' Sri Abdul Latif bin Abdul Kadir, Ketua Pengarah Kastam Malaysia
Agensi induk
Kementerian Kewangan Malaysia
Dokumen-dokumen penting
  • Akta Kastam 1967, Akta Dadah Berbahaya 1952, Akta Eksais 1976, Akta Cukai Jualan 2018, Akta Cukai Perkhidmatan 2018, Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram 2001, Akta Zon Bebas 1990, Akta Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014, Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran (ATIPSOM) 2007, Akta Perdagangan Strategik 2010 dll.
Laman web rasmiwww.customs.gov.my

Jabatan Kastam Diraja Malaysia (Tulisan Jawi: جابتن كستم دراج مليسيا; singkatan: JKDM) adalah salah sebuah badan jabatan kerajaan di bawah Kementerian Kewangan Malaysia. JKDM berfungsi sebagai pemungut cukai tidak langsung utama negara. Pengurusan tertinggi JKDM diterajui oleh Ketua Pengarah Kastam (Turus III) dan dibantu oleh 3 orang timbalan iaitu, Timbalan Ketua Pengarah Kastam Bahagian Penguatkuasaan / Pematuhan (Jusa A), Timbalan Ketua Pengarah Kastam Bahagian Perkastaman / Cukai Dalam Negeri (Jusa A) dan Timbalan Ketua Pengarah Kastam Bahagian Pengurusan (Jusa B).

Fungsi JKDM:

  1. Memungut Hasil Negara. Memungut hasil negara dalam bentuk cukai dan duti Kastam yang terdiri daripada duti import, duti eksport, duti eksais, cukai jualan, cukai perkhidmatan, levi keuntungan luar biasa, levi kenderaan dan hasil-hasil bukan cukai.
  2. Memberi Fasilitasi Perdagangan. Pelbagai kemudahan dalam bentuk insentif dan fasilitasi kepada sektor perindustrian dan perdagangan yang bertujuan untuk menjana ekonomi negara selaras dengan perubahan dasar kerajaan yang lebih mengutamakan sektor perindustrian telah disediakan JKDM.
  3. Menguatkuasakan Undang-Undang. JKDM diberi kuasa untuk melaksanakan peruntukan undang-undang di bawah Akta Kastam 1967, Akta Dadah Berbahaya 1952, Akta  Pencegahan Pengubahan Wang Haram 2001, Akta Akta Cukai Jualan 1972, Akta Cukai Perkhidmatan 1975, Akta Eksais 1976, Akta Zon Bebas 1990 dan lain lain perundangan subsidiari berkaitan. Adalah menjadi tanggungjawab utama JKDM untuk menguatkuasakan perundangan yang ditadbir oleh JKDM.

JKDM terbahagi kepada beberapa bahagian utama bagi Memakmurkan Negara dan Menyejahterakan Masyarakat, iaitu;

  1. Bahagian Penguatkuasaan,
  2. Bahagian Cukai Dalam Negeri,
  3. Bahagian Pematuhan,
  4. Bahagian Perkastaman, dan
  5. Bahagian Perkhidmatan Teknik.

Disamping itu, JKDM turut mengadakan kerjasama dengan badan dunia, World Customs Organisation Diarkibkan 2011-04-08 di Wayback Machine ( WCO ) dan negara-negara ASEAN yang lain iaitu, Royal Customs and Excise Department Negara Brunei Darussalam, The Bureau of Customs (BOC) Philippines, Direktorat Jenderal Bea & Cukai Indonesia, General Department of Customs and Excise of Cambodia, Laos P.D.R Customs, Myanmar Customs Department, Singapore Customs Department ( 新加坡海关总署 ), The Customs Department of the Kingdom of Thailand ( กรมศุลกากรของราช อาณาจักรไทย ) dan The Vietnam Customs ( Cục Hải quan Myanmar).

Sejarah Awal Perkastaman[sunting | sunting sumber]

Sebelum Tanah Melayu dijajah oleh Barat, sistem pentadbiran cukai telah sekian lama wujud, iaitu semenjak Kegemilangan Pemerintahan Melayu Melaka dan Kesultanan Johor-Riau. Dalam era Kesultanan Melayu Melaka, Pelabuhan-pelabuhan Pesisir Laut dan perundangan, adalah saling kaitan dengan struktur cukai yang melibatkan pedagang-pedagang asing dan tempatan. Sepanjang tempoh tersebut, pungutan cukai dan hal-hal yang berkaitan dengan percukaian, adalah dibawah tanggungjawab Penghulu Bendahari ( Chief of the Exchequer ). Dan pegawai percukaian dikenali sebagai Syahbandar.

" ... the Chief of the Exchequer. (He) controlled all the revenue and Customs Officers and looked after the palace building and equipment (...Penghulu Bendahari. (Dia) Mengawal semua sumber perbendaharaan dan semua Syahbandar serta bangunan Istana dan peralatannya)".

(R.J. Wilkinson "The Malacca Sultanate". JMBRAS VOL. XIII-Pt.2, 1935, p.31)

Penganugerahan Gelaran “Diraja” pada JKDM[sunting | sunting sumber]

Upacara pengurniaan penuh istiadat ini telah disempurnakan pada 29 Oktober 1963 oleh KDYMM Seri Paduka Baginda Yang Dipertuan Agong Ke-3, Al-Marhum Tuanku Syed Putra Al-Haj Ibni Al-Marhum Syed Hassan Jamalullail, melalui penyerahan Gencana Diraja kepada Ketua Pengarah Kastam yang pertama, Tuan Abdul Rahman Bin Ariffin.


Sesungguhnya pengiktirafan ini memcerminkan dampak yang utuh bahawa JKDM merupakan sebuah agensi utama dalam memperkasa kemakmuran ekonomi negara bangsa yang tercinta.

Visi, Misi, Etika Perkhidmatan, Slogan, Nilai Bersama, Logo & Lagu[sunting | sunting sumber]

Visi[sunting | sunting sumber]

Kastam Peneraju Kemakmuran Negara

Misi[sunting | sunting sumber]

Memungut Hasil Negara

Memberi Fasilitasi Perdagangan Dan-

Menguatkuasakan Undang-Undang

Demi Kemakmuran Negara

Etika Perkhidmatan[sunting | sunting sumber]

Amanah Berkhidmat Ikhlas Dedikasi (A.B.I.D.)

Slogan[sunting | sunting sumber]

Berkhidmat Memakmurkan Negara

Nilai Bersama: i-SPEED[sunting | sunting sumber]

i- Integrity / Integriti

S- Speed / Pantas

P- Professional / Profesional

E- Efficient / Cekap

E- Effective / Berkesan

D- Dynamic / Dinamik

Logo Jabatan Kastam Diraja Malaysia

Maksud Logo Kastam[sunting | sunting sumber]

Bulan Sabit & Bintang

Bulan Sabit dan Bintang melambangkan agama Islam sebagai agama rasmi negara Malaysia.

Bulan Sabit dan Bintang berwarna kuning

Bulan Sabit dan Bintang berwarna kuning melambangkan Kedaulatan Diraja Malaysia.

2 ekor Harimau

Harimau melambangkan ketegasan, kecekalan dan keberanian.

Bulatan berwarna biru

Bulatan yang berwarna biru melambangkan penambahbaikan yang berterusan dengan membudayakan pengurusan berkualiti yang menyeluruh.

2 penunjuk arah

Dua penunjuk arah dibahagian atas dan dibahagian bawah lambang segitiga, melambangkan halatuju yang strategik dalam usaha memungut hasil, mengawal serta memelihara kepentingan negara.

Bulatan Padat berwarna kuning

Bulatan padat kuning ditengah melambangkan fokus utama untuk memungut cukai dalam usaha bagi menambah hasil negara serta mengamalkan ciri pengurusan yang berkualiti.

Segitiga Tepat

Segitiga tepat melambangkan keupayaan menangani perubahan pembaharuan dan memelihara keutuhan jabatan.

Bulatan Dibahagi Dua

Bulatan yang dibahagi dua melambangkan visi jabatan kearah mencapai taraf dunia.

Lagu Rasmi Jabatan Kastam Diraja Malaysia[sunting | sunting sumber]

Kastam Diraja Malaysia tetap berjaya,

Pungut hasil negara,

Penyeludupan,

Kita basmikan,

Agar terkawal hasil berjuta-juta,

Kakitangan bertugas,

Penuh minat serta,

Penuh ketabahan,

Marilah kita,

Bersama-sama,

Memelihara,

Setiap masa,

Nama jabatan,

Kita megahkan,

Amanah suci,

Kita amali,

Jabatan Kastam Diraja Malaysia,

Berjasa pada nusa,

Bergiatlah kita Teguhlah negara.

Pengurusan Tertinggi dan Organisasi JKDM[sunting | sunting sumber]

Pengurusan Tertinggi[sunting | sunting sumber]

Pangkat Nama
Ketua Pengarah Kastam

(TURUS III)

Dato’ Sri Abdul Latif Bin Abdul Kadir
Timbalan Ketua Pengarah Kastam

(Penguatkuasaan & Pematuhan)

(JUSA A)

(Kosong)
Timbalan Ketua Pengarah Kastam

(Cukai Dalam Negeri & Perkastaman)

(JUSA A)

(Kosong)
Timbalan Ketua Pengarah Kastam

(Pengurusan)

(JUSA B)

Datuk Mohd Yunus Bin Charlie Charington

Bahagian Penguatkuasaan[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Penguatkuasaan


Penolong Ketua Pengarah Kastam

JUSA B

Cawangan Siasatan Pengarah Kastam JUSA C
Cawangan Risikan Pengarah Kastam JUSA C
Cawangan Pendakwaan, ABT dan Rayuan -
Cawangan Operasi, Marin dan Khidmat Sokongan -
Cawangan Narkotik -

Bahagian Khidmat Pengurusan Sumber Manusia[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Khidmat Pengurusan Sumber Manusia Pegawai Tadbir Diplomatik JUSA C
Cawangan Khidmat Pengurusan -
Cawangan Perkhidmatan dan Latihan -
Cawangan Pengurusan Kewangan -
Cawangan Logistik -
Cawangan Pengurusan Perolehan -
Cawangan Akaun -

Bahagian Teknologi Maklumat[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Teknologi Maklumat Pegawai Teknologi Maklumat JUSA C
Cawangan Aplikasi (CA) -
Cawangan Infrastruktur dan Rangkaian (CI) -
Cawangan Pengurusan Kewangan -

Bahagian Perancangan Korporat[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Perancangan Korporat Pengarah Kastam Jusa C
Cawangan Perancangan Strategik -
Cawangan Hal Ehwal & Antarabangsa -
Cawangan Hal Ehwal & Antarabangsa

(Atase Brussel)

-
Cawangan Hal Ehwal & Antarabangsa

(Atase Beijing)

-
Cawangan Hal Ehwal & Antarabangsa

(Atase Jakarta)

-
Cawangan Perhubungan Awam -
Pusat Panggilan Kastam (CCC) -

Bahagian Perkastaman[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Perkastaman Pengarah Kastam Jusa C
Cawangan Import/Eksport dan Kawalan Sempadan (IEKS) -
Cawangan Fasilitasi Perdagangan & Perindustrian (FPP) -
Cawangan Industri, Petroleum & Gas (IPG) -
Cawangan Mesin Pengimbas -
UCustoms


Pengarah Projek uCustoms

Jusa C

Bahagian Cukai Dalam Negeri[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Cukai Dalam Negeri Penolong Ketua Pengarah Kastam JUSA B
Cawangan Dasar & Perlaksanaan Cukai Jualan -
Cawangan Kawalan & Pemantauan Cukai Dalam Negeri -
Cawangan Dasar & Perlaksanaan Cukai Perkhidmatan -
Cawangan Kawalan Kemudahan, Fasilitasi dan Konsultasi -
Cawangan Pengurusan & Penyelarasan Risiko -
Cawangan Pengurusan Teknikal -
Cawangan Khas SST dan Cukai Perlancongan -
Pengurusan Perakaunan Hasil -
Bahagian Cukai Dalam Negeri Zon Tengah (Unit IV Putrajaya) Pengarah Kastam Jusa C
Pusat Pemprosesan Kastam (CPC) Zon Tengah (Unit IV Putrajaya) -

Bahagian Perkhidmatan Teknik[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Perkhidmatan Teknik Pengarah Kastam Jusa C
Cawangan Pengurusan Penilaian -
Cawangan Klasifikasi, Tarif dan Gubalan -
Cawangan Dasar & Perlaksanaan Cukai Perkhidmatan -
Cawangan Perakaunan Hasil -
Cawangan Customs Verification Initiative -

Bahagian Pengurusan Pematuhan[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Pengurusan Pematuhan Pengarah Kastam Jusa C
Cawangan Jaminan Kualiti Audit (CJKA) -
Cawangan Dasar dan Teknikal Audit Import & SST -
Cawangan Pendidikan Masyarakat & Pelanggan (CPMP) -
Cawangan Pengurusan Pembayar Cukai Utama (LTU) Zon Tengah (Unit IV Putrajaya) -
Cawangan Audit Import & SST Zon Tengah (Unit IV Putrajaya) -

Bahagian Perundangan[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Bahagian Perundangan Pegawai Undang-Undang Jusa C
Pejabat Pegawai Undang-Undang -

Cawangan Integriti[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Cawangan Integriti Pegawai Siasatan P54
Unit Pengesanan dan Pengesahan -
Unit Pemeriksaan dan Pematuhan Integriti -
Unit Pengukuhan Integriti -
Unit Tatatertib -
Unit Tadbir Urus -
Unit Aduan -

Cawangan Audit Kastam[sunting | sunting sumber]

Bahagian / Cawangan Pangkat
Pejabat Pengarah Cawangan Audit Kastam Juruaudit W54

Pengarah Kastam Zon / Negeri & Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL)[sunting | sunting sumber]

Zon / Negeri / AKMAL Pangkat Nama Pengarah Zon / Negeri / AKMAL
Zon Tengah (Selangor, Kuala Lumpur & KLIA) Penolong Ketua Pengarah Kastam

JUSA B

Dato’ Zazuli Bin Johan
Zon Sabah (Sabah & Labuan) Penolong Ketua Pengarah Kastam

JUSA B / JUSA C

Dato’ Abdullah Bin Jaapar
Kedah Pengarah Kastam

Jusa C

Puan Azizah Bin Kechik
Pulau Pinang Pengarah Kastam

Jusa C

Tuan Abdul Halim Bin Ramli
Perak Pengarah Kastam

Jusa C

Dr. Mohamed Bin Saprin
Melaka Pengarah Kastam

Jusa C

Puan Siti Zaleha Binti Mohd Said
Kelantan Pengarah Kastam

Jusa C

Tuan Mohd Rakbi Bin Mat Saud
Johor Pengarah Kastam

Jusa C

Tuan Sazali Bin Mohamad
Sarawak Pengarah Kastam

Jusa C

Tuan Herman Shah Bin Abdullah @ Dol Ragin
Perlis Pengarah Kastam

Jusa C

Tuan Ibrahim Bin Tuan Man
Negeri Sembilan Timbalan Pengarah Kastam

WK54

Tuan Mohammad Hafiz Bin Ishak
Terengganu Timbalan Pengarah Kastam

WK54

Tuan Wan Jamal Abdul Salam Bin Wan Long
Pahang Timbalan Pengarah Kastam

WK54

Tuan Abdul Ghafar Bin Mohamad
Pemungut Cukai Kastam Persekutuan Singapura - Tuan Nor Azuan Bin Jaffar
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Melaka Pengarah Kastam

Jusa C

Puan Nora’ini Binti Abd Khalid
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Langkawi - -
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Sarawak - -
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Sabah - -
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Timur (Kelantan) - -
Pengarah Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Selatan (Johor) - -

Customs Operational Battle Force Response Assault (COBRA)[sunting | sunting sumber]

Jabatan Kastam Diraja Malaysia (JKDM) menubuhkan Pasukan Tempur Operasi Medan Kastam atau Customs Operational Battle Force Response Assault (COBRA) pada tahun 2016. COBRA berfungsi sebagai penggempur dan pelindung Bahagian Penguatkuasaan JKDM, terutama dalam menangani kes berisiko tinggi berikutan peningkatan ancaman terutama kepada pegawai penguat kuasa seperti ugutan dan halangan, termasuk gangguan tonto.

Customs Contraband Enforcement Team (CCET)[sunting | sunting sumber]

Pasukan Penguatkuasaan Penyeludupan Kastam atau lebih dikenali sebagai Customs Contraband Enforcement Team (CCET) ditubuhkan pada tahun 2015 bagi memerangi jenayah penyeludupan di darat dan laut.

Unit Latihan & Pengendalian Anjing K9 Narkotik Kastam[sunting | sunting sumber]

Unit Anjing Pengesan Dadah (APD) ditubuhkan oleh Jabatan Kastam Diraja Malaysia di bawah Cawangan Narkotik JKDM bagi membantu Cawangan Narkotik JKDM untuk mengesan dadah yang disembunyikan di ruangan sulit atau sukar dikesan.

Unit Marin Kastam[sunting | sunting sumber]

Menurut rekod bertulis, Unit Marin Kastam telah wujud sejak 1917 lagi. Unit Marin Kastam adalah dibawah Bahagian Penguatkuasaan dan ditubuhkan bertujuan memerangai jenayah penyeludupan di laut. Pada 20 September 2020 adalah detik cemas berbalas tembakan diantara Unit Marin JKDM dan penyeludup di Perairan Bohey Dulang, Sabah. Pasca Covid 19 ini, Unit Marin Kastam telah terlibat secara aktif di dalam Op Benteng Laut (OBL) bagi mengekang kemasukkan Pendatang Asing Tanpa Izin (PATI), barang seludup/tak berkastam dan penularan wabak Covid 19 itu sendiri.

Senarai aset milik Unit Kastam Marin adalah seperti berikut:[sunting | sunting sumber]

Bil. Nama Bot/Kapal Jenis Bot/Kapal Bilangan Bot/Kapal Kelajuan Draft Panjang Enjin Kemudi
1. Penumpas Siri 7 Fast Patrol Craft (FPC) Sulit 45 knot 0.59 m 12 m Sulit Berumah, Hawa Dingin
2. Penumpas Siri 6 (Aluminium) Fast Patrol Craft (FPC) Sulit 45 knot 0.59 m 12 m Sulit Berumah, Hawa Dingin
3. Penumpas Siri 5 Fast Patrol Craft (FPC) Sulit 50 knot 0.55 m 12 m Sulit Terbuka
4. Penumpas Siri 4 Fast Patrol Craft (FPC) Sulit 60 knot 0.7 m 13 m Sulit Terbuka
5. Penumpas Siri 3 Fast Patrol Craft (FPC) Sulit 55 knot 0.55 m 9.50 m Sulit Terbuka
6. Perantas Siri 9 Fast Interceptor Craft (FIC) Sulit 60 knot 0.98 m 16.5 m Sulit Terbuka
7. Perantas Siri 8 Fast Interceptor Craft (FIC) - - - 15.25-16 m - -
8. Perantas Siri 7 Fast Interceptor Craft (FIC) - - - 15.25 - 16 m - -
9. Pemintas Fast Patrol Craft (FPC) - 45 knot 0.60 m 10.93 m - -
10. Risik - - - - 6.5 - 9.5 m - -
11. Bahtera Jerai Bahtera Class Diserahkan kepada

APMM

20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
12. Bahtera Juang Bahtera Class Diserahkan kepada

APMM

20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
13. Bahtera Perak Bahtera Class Diserahkan

kepada

APMM

20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
14. Bahtera Hijau Bahtera Class Diserahkan kepada

APMM

20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
15. Bahtera Pulai Bahtera Class - 20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
16. Bahtera Bayu Bahtera Class Diserahkan kepada

APMM

20 knot - 32 m 2 Paxman Valenta 16 Diesel Berumah, Hawa Dingin
17. Pembanteras Johan Pembanteras Class Diserahkan kepada

APMM

- - 22 m - Berumah, Hawa Dingin
18. Pembanteras Jaguh Pembanteras Class - - - 22 m - Berumah, Hawa Dingin
19. Pembanteras Juara Pembanteras Class - - - 22 m - Berumah, Hawa Dingin
20. Bot Ronda Bot Ronda 10 Buah - - 13.5 m - Berumah, Hawa Dingin
21. Bot Pelabuhan Bot Pelabuhan 2 Buah - - 11 m - Berumah, Hawa Dingin

Senarai Pangkalan Kastam Marin / Jeti Kastam Marin adalah seperti berikut:[sunting | sunting sumber]

Bil. Pangkalan Kastam Marin Negeri
1. Kastam Marin Kuala Perlis Perlis
2. Kastam Marin Langkawi Kedah
3. Kastam Marin Tanjung Dawai Kedah
4. Kastam Marin Weld Quay Pulau Pinang
5. Kastam Marin Lumut Perak
6. Kastam Marin Port Klang Selangor
7. Kastam Marin Lukut Negeri Sembilan
8. Kastam Marin Banda Hilir Melaka
9. Kastam Marin Sungai Pulai Johor
10. Kastam Marin Tanjung Surat Johor
11. Kastam Marin Mersing Johor
12. Kastam Marin Muar Johor
13. Kastam Marin Kuantan Pahang
14. Kastam Marin Tanjung Gemuk Pahang
15. Kastam Marin Kemaman Terengganu
16. Kastam Marin Kuala Terengganu Terengganu
17. Kastam Marin Pengkalan Kubor Kelantan
18. Kastam Marin Muara Tebas Kuching Sarawak
19. Kastam Marin Bintulu Sarawak
20. Kastam Marin Limbang Sarawak
21. Kastam Marin Lawas Sarawak
22. Kastam Marin Labuan WP. Labuan
23. Kastam Marin Kota Kinabalu Sabah
24. Kastam Marin Sandakan Sabah
25. Kastam Marin Lahad Datu Sabah
26. Kastam Marin Mempakul Sabah
27. Kastam Marin Tawau Sabah

Pasukan Dron (Small Unmanned Aircraft System) Kastam[sunting | sunting sumber]

Pasukan Istiadat Kastam[sunting | sunting sumber]

Pasukan Pancaragam Kastam[sunting | sunting sumber]

Pasukan Pancaragam ini telah ditubuhkan pada 1 November 2020 dengan anggota seramai 57 orang yang terdiri daripada 28 orang lelaki dan 29 orang perempuan. Pasukan Pancaragam ini menjalani latihan di bawah bimbingan beberapa orang jurulatih bekas Tentera Udara Diraja Malaysia, dan telah berjaya membuat persembahan dengan beberapa buah lagu antaranya Berjaya, Perajurit Tanahair, Prebet Lapok dan Doraemon. Objektif penubuhan Pasukan Pancaragam JKDM adalah untuk menonjolkan imej dan identiti Jabatan Kastam Diraja Malaysia, mewujudkan semangat kerja berpasukan antara warga, melengkapkan Pasukan Istiadat Jabatan serta boleh melahirkan pegawai yang mempunyai disiplin yang tinggi dan seterusnya pasukan ini bertanggungjawab untuk menggiringi apa-apa program pengurusan tertinggi jabatan.

Persenjataan dan Kelengkapan[sunting | sunting sumber]

Model Gambar Jenis Kaliber Negara Pembuat
Pistol
Glock 17
GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg
Pistol 9×19mm Parabellum Austria
Glock 19
Glock 19 Generation 4-removebg.png
Pistol 9×19mm Parabellum Austria
Glock 26
Glock 26.JPG
Pistol 9×19mm Parabellum Austria
Glock 43
Glock17 photo.jpg
Pistol 9×19mm Parabellum Austria
Beretta 92FS
Beretta-92FS.jpg
Pistol 9×19mm Parabellum Italy
CZ P07
CZ 2075 RAMI P.JPG
Pistol 9×19mm Parabellum Czech Republic
Shotgun / Pumpgun
Benelli M4 Super 90
Benelli-SuperNova-Tactical.jpg
Semi Automatic Combat Shotgun 12-gauge United States
Sub Machine Gun (SMG)
HK MP5
MP5K Submachine Gun (7414624602) noBG.png
Sub Machine Gun (SMG) 9×19mm Parabellum German

Turkey

CZ Scorpion Evo 3
CZ Scorpion Evo 3.jpg
Sub Machine Gun (SMG) 9×19mm Parabellum Czech Republic
Rifle
Colt M4 Carbine
M4 PEO Soldier.jpg
Assault Rifle 5.56×45mm NATO United States
General Purpose Machine Gun (GPMG) / Long Machine Gun
-
C6 gpmg ch-146.jpg
General Purpose Machine Gun (GPMG) 7.62×51mm NATO -
-
M60GPMG.jpeg
Long Machine Gun 7.62×51mm NATO -
Lapang Sasar Jenis Lapang Sasar Lokasi Tarikh Dirasmikan Perasmi
Lapang Sasar Dato' Sri Subromaniam

(Lapang Sasar DSS)

Terbuka (Outdoor) Akademi Kastam Diraja Malaysia (AKMAL) Melaka 02.11.2017 Ketua Setiausaha Perbendaharaan,

Tan Sri Dr. Mohd Irwan Serigar Bin Abdullah,

Lapang Sasar Tan Sri Mohd Zuki Ali Tertutup (Indoor) Jabatan Kastam Diraja Malaysia Ibu Pejabat

(Putrajaya/Dengkil)

11.04.2021 Ketua Setiausaha Negara,

Tan Sri Mohd Zuki Ali

Bidang Kuasa JKDM[sunting | sunting sumber]

JKDM telah diberikan kuasa untuk menguatkuasakan Akta/Peraturan:

  • Akta Kastam 1967 & Peraturan-Peraturan
  • Akta Dadah Berbahaya 1952
  • Akta Eksais 1976 & Peraturan-Peraturan
  • Akta Cukai Jualan 2018
  • Akta Cukai Perkhidmatan 2018
  • Akta  Pencegahan Pengubahan Wang Haram 2001 (AMLATFPUAA)
  • Akta Zon Bebas 1990 & Peraturan-Peraturan
  • Akta Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014
  • Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran (ATIPSOM) 2007
  • Akta Perdagangan Strategik 2010
  • Larangan Mengenai Import 2017
  • Larangan Mengenai Eksport 2017
  • Akta Perdagangan Antarabangsa Mengenai Spesis Terancam 2008
  • Ordinan Perkapalan Saudagar 1952
  • Dan Lain-Lain

Insiden Melibatkan Pegawai/Anggota JKDM[sunting | sunting sumber]

Bil. Perkara Pautan
1. Timbalan Ketua Pengarah Kastam Ditembak Mati https://www.astroawani.com/berita-malaysia/timbalan-ketua-pengarah-kastam-ditembak-mati-12934

https://sg.news.yahoo.com/geng-36-dalang-pembunuhan-timbalan-ketua-pengarah-kastam-022346336.html

2. Pegawai Kastam Wanita Maut Kenderaan Dirempuh Tonto https://www.astroawani.com/berita-malaysia/pegawai-kastam-wanita-maut-kenderaan-dirempuh-tonto-118873

https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/09/470097/tertuduh-kes-pegawai-kastam-maut-diikat-jamin

3. Pegawai Kastam Mati Ditembak Depan Anak, Isteri https://www.klik.com.my/item/story/402489/pegawai-kastam-mati-ditembak-depan-anak-isteri
4. Bot Kastam Ditembak Di Semporna https://www.bharian.com.my/berita/kes/2019/12/640447/bot-milik-kastam-ditembak-penyeludup

https://www.sinarharian.com.my/article/62815/EDISI/Sabah-Sarawak/Bot-milik-kastam-ditembak-di-perairan-Semporna

5. Anggota Kastam Melaka Cedera Ditembak Di Hadapan Rumah https://www.theborneopost.com/2011/12/24/pegawai-kastam-melaka-cedera-ditembak/

https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2011/12/23/pegawai-kastam-ditembak-di-hadapan-rumah

6. Kereta Pegawai Kanan Kastam Dibakar Di Putrajaya https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/01/380158/dendam-mungkin-punca-kereta-pegawai-kastam-dibakar

https://www.hmetro.com.my/utama/2018/01/306373/4-kenderaan-pegawai-kanan-kastam-dibakar-metrotv

7. Kirim 2 Butir Peluru Hidup Kepada Pegawai Kastam https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ugut-pegawai-kanan-kastam-dengan-peluru-polis-tahan-tiga-lelaki-buru-suspek-utama-270463

https://www.bharian.com.my/berita/kes/2020/11/759967/dalang-kirim-peluru-kepada-pegawai-kanan-kastam-ditahan

7. Rumah Pegawai Kastam Dilempar Molotov Cocktail https://m.sinarharian.com.my/mobile-article?articleid=7274
8. Kereta Pegawai Kastam Dibaling Molotov Cocktail https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2014/10/22/kereta-kastam-terbakar

https://www.bharian.com.my/taxonomy/term/11/2014/10/13252/kereta-pegawai-kastam-dibakar-kerana-rasa-tidak-puas-hati-polis

9. Pegawai Kanan Kastam Jatuh Dari Bangunan SPRM https://www.malaysiakini.com/news/160754

https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2011/04/07/pegawai-kastam-ditemui-maut-dipercayai-terjatuh-di-bangunan-sprm

10. Seorang Maut, Empat Pegawai Kastam Parah Dalam Nahas di Marang https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2014/07/07/kemalangan-maut?itm_source=parsely-api
11. Pegawai Kanan Kastam Meninggal Dunia Setelah Menyelamatkan Keretanya Dalam Kebakaran Yang Dipercayai Perbuatan Khianat https://m.malaysiakini.com/news/208743
12. Pegawai Kastam Maut Kemalangan https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2021/02/674414/pegawai-kastam-maut-kemalangan
13. Anggota Kastam Maut Dilanggar Lori https://www.kosmo.com.my/2021/06/18/anggota-kastam-maut-dilanggar-lori/
14. Penguasa Kastam Maut Di Bukit Bauk https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/10/485978/penguasa-kastam-maut-di-bukit-bauk
15. Pegawai Kastam Maut Kemalangan 10 Februari 2015 https://www.klik.com.my/item/story/5559229/pegawai-kastam-maut-kemalangan
16. Dua Anggota Kastam Cedera Ringan Kenderaan Dilanggar Anggota Sindiket https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2012/03/26/dua-anggota-kastam-cedera-ringan-kenderaan-dilanggar-anggota-sindiket
17. Ambil Gambar Rumah, Ugut Pegawai Kastam http://www.eaic.gov.my/en/node/1794
18. Rumah Dan Kereta Pegawai Kastam Disimbah Cat https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/01/05/rumah-dan-kereta-pegawai-kastam-disimbah-cat
19. Dituduh Cuba Bunuh Pegawai Kastam https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2015/10/87735/dituduh-cuba-bunuh-kastam
20. Tonto Langgar Kastam https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2016/07/20/tonto-langgar-kastam
21. Dua Pegawai Kastam Parah Dirempuh Tonto https://www.sinarharian.com.my/semasa/dua-pegawai-kastam-parah-dirempuh-tonto-1.438454

https://www.klik.com.my/item/story/5943803/tonto-rempuh-penguat-kuasa-kastam-ditahan

Antara Kejayaan JKDM[sunting | sunting sumber]

Bil. Tajuk Pautan
1. Rampasan Dadah Terbesar Di Dalam Sejarah Negara https://www.sinarharian.com.my/article/129840/BERITA/Semasa/Kastam-tumpas-kartel-antarabangsa-rampas-dadah-RM52-bilion

https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/03/799340/kastam-rampas-16-tan-pil-captagon-rm52-bilion

https://www.astroawani.com/berita-malaysia/dadah-16-tan-bernilai-rm52-bilion-dirampas-terbesar-dalam-sejarah-negara-289550

2. Jabatan Kastam Bawa 'Untung' RM38.6 bilion https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2021/02/670528/jabatan-kastam-bawa-untung-rm386-bilion
3. Kastam Rampas 894.4 Juta Batang Rokok https://www.utusan.com.my/nasional/2021/02/hampir-900-juta-rokok-1-74-liter-juta-arak-dirampas-tahun-lalu/

https://www.bharian.com.my/berita/kes/2021/04/804563/kastam-rampas-rokok-seludup-lebih-rm500000

4 Kastam Rampas 1.74 Juta Liter Arak https://www.utusan.com.my/nasional/2021/02/hampir-900-juta-rokok-1-74-liter-juta-arak-dirampas-tahun-lalu/
5. Kastam Sita 19 Unit Kontena di Sibu https://www.utusanborneo.com.my/2020/11/20/kastam-sita-19-unit-kontena-termasuk-minuman-keras-barangan-kurang-ikrar-di-sibu

https://dayakdaily.com/minuman-keras-bernilai-rm1-46-juta-disita-kastam-di-sibu/

6. 57 Kontena Berisi Besi Dianggarkan RM9.65 Juta Dirampas https://www.bharian.com.my/berita/kes/2021/08/847600/57-kontena-berisi-besi-dianggarkan-rm965-juta-dirampas
7. Kastam Rampas Arak Tiruan RM3.12 Juta Di Rantau https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/03/799462/kastam-rampas-arak-tiruan-rm312-juta-di-rantau

https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2021/03/687279/sindiket-proses-arak-tiruan-di-gudang-tumpas

8. Kastam Rampas Arak Seludup di Balakong https://bernama.com/bm/news.php?id=1907789
9. Kastam Tumpas Sindiket Dadah RM6.624 Juta https://www.sinarharian.com.my/article/157785/BERITA/Semasa/Kastam-tumpas-sindiket-dadah-RM6624-juta

https://www.bharian.com.my/berita/kes/2021/08/856313/kastam-rampas-dadah-rm66-juta

https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2021/08/747290/dadah-rm66-juta-dalam-dapur-elektrik-metrotv

10. Kastam Patahkan Penyeludupan Sisik Tenggiling https://www.airtimes.my/2020/04/01/kastam-patahkan-penyeludupan-sisik-tenggiling-bernilai-rm78-juta/
11. Kastam Sita 42 Kereta Mewah Bernilai RM6.5 Juta https://www.utusanborneo.com.my/2020/01/03/kastam-sita-42-kereta-mewah-bernilai-rm65-juta-dengan-jumlah-cukai-rm102-juta
12. Kastam Unit III Sita 21 Kereta Mewah Bernilai RM12.2 Juta https://paultan.org/2019/09/06/kastam-rampas-kereta-mewah/
13. Kastam KLIA Patahkan Cubaan Seludup Gading Gajah Dari Kongo https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2017/01/04/kastam-gading
14 Kastam Rampas Kayu Merah, Arak RM6.9 Juta https://www.sinarharian.com.my/article/119258/BERITA/Semasa/Kastam-rampas-kayu-merah-arak-RM69-juta
15. Kastam Kedah Bongkar Sindiket Pemerdagangan Orang https://www.sinarharian.com.my/article/27745/BERITA/Jenayah/Kastam-Kedah-berjaya-bongkar-sindiket-pemerdagangan-orang
16. Lelaki Hadapi Dua Pertuduhan AMLA Babit Setengah Juta Ringgit https://www.utusanborneo.com.my/2018/10/18/lelaki-hadapi-dua-pertuduhan-amla-babit-setengah-juta-ringgit
17. Kastam Rampas Mercun, Bunga Api RM3 Juta https://www.bharian.com.my/berita/kes/2019/01/515295/kastam-rampas-mercun-bunga-api-rm3-juta
18. Kastam Rampas Dadah RM676 Juta https://www.sinarharian.com.my/article/43737/BERITA/Jenayah/Kastam-rampas-dadah-RM676-juta
19. Kastam Rampas 9 Juta Batang Rokok Seludup Diikrar Pakaian https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2021/08/746754/kastam-rampas-9-juta-batang-rokok-seludup-diikrar-pakaian
20. Kastam Rampas Alat Ganti Kenderaan RM1.3 Juta https://www.kosmo.com.my/2021/08/19/kastam-rampas-alat-ganti-kenderaan-rm1-3-juta/
21. Datuk Antara Di Tahan Seludup Dadah RM14.4 Juta https://www.bharian.com.my/berita/kes/2021/09/859280/datuk-antara-tiga-ditahan-seludup-dadah-rm144-juta

https://www.utusan.com.my/nasional/2021/09/video-kastam-tahan-datuk-rampas-rm14-4-juta-syabu/

Skim Penguasa Kastam WK41[sunting | sunting sumber]

SYARAT LANTIKAN :
1. Calon bagi lantikan hendaklah memiliki kelayakan seperti berikut:
(a) warganegara Malaysia;
(b) berumur tidak kurang dari 18 tahun pada tarikh tutup iklan jawatan; dan
(c)
(i) ijazah sarjana muda yang diiktiraf oleh Kerajaan daripada institusi pengajian tinggi tempatan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 : RM2,094.00); atau

(ii) ijazah sarjana muda kepujian yang yang diiktiraf oleh Kerajaan daripada institusi pengajian tinggi tempatan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 : RM2,300.73); atau

(iii) Ijazah Sarjana Muda Undang-undang yang diiktiraf oleh Kerajaan daripada institusi pengajian tinggi tempatan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 : RM2,819.63); atau

(iv) Ahli Penuh Badan-badan Ikhtisas Perakaunan yang diiktiraf oleh Kerajaan.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 : RM2,819.63); atau

(v) Ijazah Sarjana Muda Perakaunan yang diiktiraf oleh Kerajaan daripada institusi pengajian tinggi tempatan serta menjadi Ahli Penuh Badan-badan Ikhtisas Perakaunan yang diiktiraf oleh Kerajaan.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 : RM2,923.41); atau

(vi) Ahli Penuh Institut Akauntan Malaysia.

(Gaji Permulaan pada Gred WK41 :RM3,027.19)

SYARAT KELAYAKAN BAHASA MELAYU
2. Calon bagi lantikan hendaklah memiliki Kepujian (sekurang-kurangnya Gred C) dalam subjek Bahasa Melayu pada peringkat Sijil Pelajaran Malaysia/ Sijil Vokasional Malaysia atau kelulusan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan.
SYARAT PENINGKATAN SECARA LANTIKAN
3. Pegawai sedang berkhidmat dalam perkhidmatan Penolong Penguasa Kastam adalah layak dipertimbangkan oleh Pihak Berkuasa Melantik berkenaan untuk Peningkatan Secara Lantikan ke jawatan Penguasa Kastam Gred WK41, tertakluk kepada kekosongan jawatan, apabila telah disahkan dalam perkhidmatan dan:
(a)
  1. mempunyai kelayakan di perenggan 1 (c); atau
  2. lulus Peperiksaan Khas; dan
(b) had umur pelantikan:
  1. berumur kurang dari 54 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 55 atau 56 tahun; atau
  2. berumur kurang dari 56 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 58 tahun; atau
  3. berumur kurang dari 58 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 60 tahun.
DESKRIPSI TUGAS :
Memperjeniskan barang-barang mengikut tarif-tarif, membuat taksiran harga bagi pungutan duti kastam/cukai jualan, memproses serta meluluskan permohonan pengimportan/pengeksportan barang-barang berduti tertakluk kepada larangan-larangan import/eksport di pintu-pintu masuk/keluar negara, Zon-zon Bebas Cukai dan Gudang-gudang Berlesen.

Memproses permohonan lesen gudang-gudang eksais, gudang-gudang berlesen, gudang-gudang pengilangan berlesen. Mengaudit akaun syarikat-syarikat yang dilesenkan di bawah akta-akta Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan untuk pungutan cukai jualan/perkhidmatan. Memproses permohonan mendapatkan pengecualian cukai jualan, memeriksa stok dan penggunaan barang-barang berduti syarikat-syarikat yang mendapatkan pengecualian duti kastam, memproses permohonan remisi cukai, menyelia tugas pemeriksaan penumpang dan menjalankan siasatan ke atas syarikat/individu yang melakukan penyelewengan/penyeludupan dan bertindak sebagai Pegawai Pendakwa bagi kes-kes kastam di Mahkamah dan menjalankan lain-lain tugas penguat kuasaan.

Skim Penolong Penguasa Kastam WK29[sunting | sunting sumber]

  • Syarat Lantikan:Calon bagi lantikan hendaklah memiliki kelayakan seperti berikut:
    1. warganegara Malaysia;
    2. berumur tidak kurang dari 18 tahun pada tarikh tutup iklan jawatan; dan
      1. Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf oleh Kerajaan (Gaji Permulaan pada Gred WK29 : RM1,498.00); atau
      2. Sijil Tinggi Agama Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan. (Gaji Permulaan pada Gred WK29 : RM1,498.00); atau
      3. Diploma dalam bidang berkaitan oleh Kerajaan daripada institusi pengajian tinggi tempatan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya. (Gaji Permulaan pada Gred WK29 : RM1,776.08)
  • Syarat Bahasa MelayuCalon bagi lantikan hendaklah memiliki Kepujian (sekurang-kurangnya Gred C) dalam subjek Bahasa Melayu pada peringkat Sijil Pelajaran Malaysia/ Sijil Vokasional Malaysia atau kelulusan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan.
  • Syarat Peningkatan Secara LantikanPegawai sedang berkhidmat dalam perkhidmatan Pembantu Penguasa Kastam adalah layak dipertimbangkan oleh Pihak Berkuasa Melantik berkenaan untuk Peningkatan Secara Lantikan ke jawatan Penolong Penguasa Kastam Gred WK29, tertakluk kepada kekosongan jawatan, apabila telah disahkan dalam perkhidmatan dan:
    1. mempunyai kelayakan di perenggan 1 (c); atau
    2. lulus Peperiksaan Khas; dan
    3. had umur pelantikan:
      1. berumur kurang dari 54 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 55 atau 56 tahun; atau
      2. berumur kurang dari 56 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 58 tahun; atau
      3. berumur kurang dari 58 tahun pada tarikh lantikan bagi pegawai yang umur persaraan paksa 60 tahun.
  • Deskripsi Tugas :
    1. Menyediakan laporan-laporan harga serta menyelenggara doket-doket harga agensi, surat-surat pekeliling Jabatan, surat-surat jaminan bank.
    2. Membantu dalam tugas-tugas penjenisan barang-barang dan taksiran harga barang-barang bagi tujuan pungutan duti.
    3. Mengawal pergerakan barang-barang kedai-kedai bebas cukai, memproses permohonan-permohonan pengecualian dari perlesenan cukai jualan.
    4. Mengawal perolehan, penyimpanan serta pelupusan barang-barang rampasan dalam stor-stor pencegah.
    5. Menyemak invois-invois syarikat bagi menentukan peraturan-peraturan cukai jualan dipatuhi.
    6. Menyelenggara penyata-penyata bayaran cukai jualan/cukai perkhidmatan/kad-kad lejer bayaran-bayaran cukai pelesenan dan menjalankan tugas-tugas penguatkuasaan perkastaman yang lain.

Skim Pembantu Penguasa Kastam WK19[sunting | sunting sumber]

. SYARAT LANTIKAN
Calon bagi lantikan hendaklah memiliki kelayakan seperti berikut:
(a) Warganegara Malaysia; dan
(b) Berumur tidak kurang daripada 18 tahun pada tarikh tutup iklan jawatan; dan
(c) Memiliki Kepujian (sekurang-kurangnya Gred C) dalam subjek Bahasa Melayu pada peringkat Sijil Pelajaran Malaysia/ Sijil Vokasional Malaysia atau kelulusan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan; dan
(d)
  1. Sijil Pelajaran Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan serta Kepujian dalam subjek Matematik pada peringkat peperiksaan tersebut. (Gaji permulaan pada Gred WK19 : RM1,353.00) atau
  2. Sijil Pelajaran Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan serta Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 2 dalam bidang berkaitan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya. (Gaji permulaan pada Gred WK19 : RM1,409.40) atau
  3. Sijil Pelajaran Malaysia atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya oleh Kerajaan serta Sijil Kemahiran Malaysia Tahap 3 dalam bidang berkaitan atau kelayakan yang diiktiraf setaraf dengannya. (Gaji permulaan pada Gred WK19 : RM1,465.80)
3. DESKRIPSI TUGAS
Bertanggungjawab membantu memungut cukai dan memberi fasilitasi perkastaman kepada sektor perdagangan dan perindustrian serta mempertingkatkan pematuhan perundangan demi kepentingan ekonomi, sosial dan keselamatan negara.

Pautan Jabatan/Agensi Berkaitan[sunting | sunting sumber]