Ini adalah rencana baik. Klik di sini untuk maklumat lanjut.
Laman separuh dilindungi

Anwar Ibrahim

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search

Yang Amat Berhormat Dato' Seri Diraja
Anwar Ibrahim
SSAP DGSM DMPN SPNS DUPN SSPJ SPDK
Anwar Ibrahim.jpg
Ahli Parlimen Malaysia
untuk P132 Port Dickson
Memegang jawatan
13 Oktober 2018
Didahului oleh Datuk Danyal Balagopal Abdullah
Majoriti 23,560
Ketua Umum Pakatan Harapan
Memegang jawatan
14 Julai 2017
Didahului oleh Jawatan diwujudkan
Pemimpin Pakatan Rakyat
Dalam jawatan
28 Ogos 2008 – 16 Jun 2015
Didahului oleh Wan Azizah Wan Ismail
Digantikan oleh Jawatan digugurkan
Ketua Pembangkang
Dalam jawatan
26 Ogos 2008 – 16 Mac 2015
Didahului oleh Democratic Action Party Flag.svg Lim Kit Siang
Digantikan oleh Parti Keadilan Rakyat logo.svg Datin Seri Wan Azizah Wan Ismail
Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-7
Dalam jawatan
1 Disember 1993 – 2 September 1998
Didahului oleh Tun Ghafar Baba
Digantikan oleh Dato' Seri Abdullah Ahmad Badawi
Presiden Universiti Islam Antarabangsa Malaysia
Dalam jawatan
1988–1998
Canselor Sultan Ahmad Shah
Didahului oleh Hussein Onn
Digantikan oleh Najib Razak
Ahli Parlimen Malaysia
untuk Permatang Pauh
Memegang jawatan
1982-1999
28 Ogos 2008 - 16 Mac 2015
Didahului oleh PAS logo.svg Zabidi Ali (pertama)
Parti Keadilan Rakyat logo.svg Wan Azizah Wan Ismail (ke-2)
Digantikan oleh Parti Keadilan Rakyat logo.svg Datin Seri Wan Azizah Wan Ismail
Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa
Dalam jawatan
Mac 1998 – September 1998
Didahului oleh Driss Jettou
Digantikan oleh Tarrin Nimmanahaeminda
Presiden Persidangan Umum UNESCO
Dalam jawatan
1989–1991
Didahului oleh Guillermo Putzeys Alvarez
Digantikan oleh Bethwell Allan Ogot
Butiran peribadi
Lahir Anwar bin Ibrahim
(1947-08-10) 10 Ogos 1947 (umur 71)
Ceruk Tok Kun, Bukit Mertajam, Pulau Pinang, Negeri-negeri Selat (kini Malaysia)
Kewarganegaraan Malaysia
Kerakyatan Melayu
Parti politik Barisan Nasional.png UMNO (Malaysia).svg BN-UMNO
(1982-1999)
Pakatan Harapan Logo.svg Parti Keadilan Rakyat logo.svg PH-PKR (1999-kini)
Pasangan Datin Seri Diraja Wan Azizah Wan Ismail (k. 1980)
Anak-anak Nurul Izzah Anwar
Nurul Hana Anwar
Nurul Nuha Anwar
Mohd Ihsan Anwar
Nurul Iman Anwar
Nurul Ilham Anwar
Ibu bapa Dato' Ibrahim Abdul Rahman (Bapa)
Datin' Che Yan Abdul Hamid Hussein (Ibu)
Saudara Rehan Ibrahim (Adik Kandung)
Idrus Ibrahim (Adik Kandung)
Rani Ibrahim (Adik Kandung)
Marzuki Ibrahim (Adik Kandung)
Rusli Ibrahim (Adik Kandung)
Farizon Ibrahim (Adik Tiri)
Sukma Darmawan Sasmita Atmadja (Adik Angkat)
Pendidikan Pengajian Melayu
Alma mater Universiti Malaya
Pekerjaan Menteri
Ahli Parlimen
Profesion Ahli Politik
Tandatangan

Dato' Seri Diraja Anwar bin Dato' Ibrahim (lahir 10 Ogos 1947) ialah seorang ahli politik Malaysia, yang berkhidmat sebagai Ahli Parlimen di Parlimen Malaysia, atas kapasitinya sebagai Ahli Parlimen Port Dickson. Di peringkat akar umbi, Datuk Seri Anwar merupakan presiden Parti Keadilan Rakyat dan ketua umum Pakatan Harapan. Semasa awal kerjaya politiknya, beliau merupakan 'anak didik' Tun Dr. Mahathir Mohamad, tetapi kemudiannya tampil sebagai seorang pengkritik Tun Dr. Mahathir yang lantang.

Dalam tahun 1999, beliau telah dijatuhi hukuman penjara selama enam tahun kerana didapati bersalah atas kesalahan penyalahgunaan kuasa. Pada tahun 2000, iaitu selama sembilan tahun kerana didakwa melakukan kesalahan di luar tabii (liwat). Walau bagaimanapun, pada tahun 2004, Mahkamah Persekutuan Malaysia telah mengugurkan sabitan kesalahan liwat kerana pihak pendakwa raya gagal mengemukakan bukti yang kukuh tanpa sebarang keraguan bahawa perbuatan meliwat tersebut telah berlaku. Oleh itu, beliau telah dibebaskan. Pada Julai 2008, beliau telah ditahan sekali lagi atas tuduhan dakwaan bahawa beliau telah meliwat pembantu peribadinya iaitu Mohd Saiful Bukhari Azlan. Namun pada 9 Januari 2012, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur membuat ketetapan bahawa Dato Seri Anwar Ibrahim tidak bersalah atas kes liwat kedua yang dihadapi oleh beliau dan melepaskan beliau daripada sebarang pertuduhan liwat.[1]

Pada 26 Ogos 2008, Anwar telah berjaya memenangi pilihan raya kecil Permatang Pauh dengan menewaskan calon BN yang juga merupakan ADUN Seberang Jaya, Arif Shah Omar Shah, bersama-sama calon AKIM Hanafi Mamat seterusnya kembali ke parlimen sebagai ketua pembangkang Malaysia. Beliau telah menyatakan perlunya liberalisasi, termasuklah satu kehakiman dan media, untuk melawan rasuah yang endemik yang beliau dakwa menjadi sebab penolakan negara lantas menjadi status sebuah negara yang gagal.[2] Anwar memulakan hukuman penjara lima tahun pada 2015, selepas sabitan liwat kedua dipertahankan. Kumpulan hak asasi manusia lagi memanggil keyakinan politik bermotivasi. Walau bagaimanapun, beliau menerima pengampunan diraja dari Sultan Muhammad V,[3] dan dibebaskan dari penjara pada 16 Mei 2018.[4]

Anwar merupakan satu-satunya warga Malaysia yang pernah tersenarai dalam 100 orang yang dikatakan paling berpengaruh di dunia oleh majalah Time iaitu pada 2008.[5][6]

Selepas pemenjaraan beliau dan pembubaran Pakatan Rakyat, satu pakatan pembangkang baru bernama Pakatan Harapan dibentuk dengan Anwar sebagai ketua de facto. Ia adalah gabungan politik terbesar di rumah rendah Malaysia selepas pilihan raya umum 2018.

Kehidupan awal dan pendidikan (1947–1967)

Anwar Ibrahim berucap

Beliau dilahirkan pada 10 Ogos 1947 di Ceruk Tok Kun, Bukit Mertajam, Pulau Pinang.[7] Anwar bermaksud 'bercahaya'. Bapanya ialah Datuk Haji Ibrahim Abdul Rahman ialah bekas ahli Parlimen dan Setiausaha Parlimen Kementerian Kesihatan. Manakala ibunya ialah Che Yan Abdul Hamid Hussein ialah ahli pidato Pergerakan Wanita UMNO. Semasa kecil, beliau sering dibawa ke majlis-majlis ceramah wanita. Pada 1980, beliau berkahwin dengan Datin Seri Dr Wan Azizah Datuk Ismail, seorang penuntut Royal College of Surgeons, Dublin, Ireland yang kemudiannya bertugas di klinik mata di Hospital Universiti, Petaling Jaya. Perkahwinannya dengan Datin Seri Azizah dikurniakan seramai 6 cahaya mata. Anak sulungnya, Nurul Izzah pernah dilantik sebagai Ahli Parlimen Lembah Pantai, Kuala Lumpur dan Permatang Pauh, Pulau Pinang.

Semasa kecil, beliau bersekolah rendah di Sekolah Kebangsaan Stowell, Bukit Mertajam, Pulau Pinang. Kemudian, beliau meneruskan pengajian persekolahan menengahnya di Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) dari tahun 1960 hingga 1966. Semasa di MCKK, beliau aktif dalam Persatuan Bahasa Melayu dan menjadi wakil pemidato sekolahnya. Beliau juga pernah dilantik sebagai Ketua Pengawas MCKK. Beliau juga mengenali Sanusi Junid, Kamaruddin Jaafar dan Yahaya Ahmad. Selepas itu pada tahun 1967, beliau melanjutkan pelajaran tinggi di Universiti Malaya dalam Pengajian Melayu (Sastera).[8][9][10][11][12]

Tahun-tahun terawal dan zaman belia (1968–1982)

Setiausaha Pertahanan AS William Cohen (kiri) bertemu Anwar (kanan) di Pentagon.

Dari tahun 1968 hingga 1971, sebagai pelajar, Anwar ialah Presiden Persatuan Kebangsaan Pelajar Islam Malaysia. Pada masa yang sama, beliau juga merupakan Presiden Persatuan Bahasa Melayu Universiti Malaya (PBMUM). Pada 1971, beliau adalah seorang ahli jawatankuasa tem yang pro-Angkatan Belia Islam Malaysia (ABIM) yang diasaskan bersama. Pada masa yang sama, beliau telah dipilih sebagai Presiden Majlis Belia Malaysia (MBM) kedua. Pada tahun 1974, Anwar telah ditangkap semasa protes pelajar terhadap kemiskinan luar bandar dan kelaparan. Ini didatangkan sebagai laporan timbul menyatakan bahawa keluarga berkenaan yang mati akibat kebuluran di sebuah kampung di Baling, Kedah, yang kemudiannya dibuktikan sebagai palsu. Walau bagaimanapun, penoreh getah di Baling telah mengalami kesusahan yang teruk kerana harga getah jatuh pada tahun 1974. Beliau telah dipenjarakan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri, yang membenarkan penahanan tanpa bicara, dan menghabiskan 20 bulan di Kem Tahanan Kamunting. Dari tahun 1975 hingga 1982 beliau merupakan wakil bagi Perhimpunan Dunia Belia Islam Asia Pasifik di bawah Sheikh Hassan Abdullah.

Semenjak dari zaman belia, Datuk Seri Anwar merupakan seorang individu yang popular. Beliau dikenali sebagai salah seorang daripada pengasas badan bukan kerajaan iaitu Persatuan Kebangsaan Pelajar Islam Malaysia, Angkatan Belia Islam Malaysia. Beliau pernah ditahan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri, ISA selama 3 tahun (1974-1976) kerana demonstrasi jalanan di Universiti Malaya berhubung kemiskinan tragis di Baling, Kedah. Penduduk pedalaman Baling dibiarkan 'reput' kerana dipercayai tempat persembunyian komunis. Anwar pernah berada di pentas PAS dan mengkritik Tunku Abdul Rahman berhubung Akta Keselamatan Dalam Negeri, Akta Pertubuhan, kemiskinan, ekonomi dan lain-lain. Berikut ialah catatan ringkas Dato' Seri Anwar semasa zaman belia:-

Kerjaya kerajaan (1982–1998)

Pada 1982, Anwar, yang merupakan pemimpin pengasas dan presiden kedua sebuah pertubuhan belia Islam yang dikenali sebagai Angkatan Belia Islam Malaysia (ABIM), mengejutkan penyokong liberal dengan menyertai Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO), yang diketuai oleh Mahathir bin Mohamad, yang menjadi Perdana Menteri pada tahun 1981. Anwar meninggalkan ABIM pada 29 Mac 1982 untuk menyertai UMNO, terdapat 40000 ahli ABIM ketika itu. Beliau dinaikkan pangkat politik dengan cepat: pejabat menteri pertamanya ialah Menteri Kebudayaan, Belia dan Sukan pada tahun 1983; selepas itu, beliau menerajui Kementerian Pertanian pada tahun 1984 sebelum dilantik sebagai Menteri Pelajaran pada tahun 1986. Pada masa itu, spekulasi bertiup kencang mengenai pendakian Anwar untuk jawatan Timbalan Perdana Menteri kerana ia adalah satu fenomena yang biasa berlaku di Malaysia bagi Menteri Pendidikan untuk mengambil alih jawatan Timbalan PM dalam masa terdekat.

Semasa menjadi Menteri Pendidikan, Anwar memperkenalkan pelbagai dasar pro-Melayu dalam kurikulum sekolah kebangsaan. Salah satu perubahan besar beliau adalah untuk menamakan semula bahasa kebangsaan dari Bahasa Malaysia kepada Bahasa Melayu. Bukan Melayu mengkritik langkah ini kerana ia akan menyebabkan generasi muda yang akan terpisah daripada bahasa kebangsaan, kerana mereka akan menyifatkan ia menjadi sesuatu yang dimiliki oleh orang Melayu dan tidak kepada rakyat Malaysia. Sebagai Menteri Pelajaran, Anwar telah dipilih sebagai ke-25 Presiden Persidangan Agung UNESCO. Pada tahun 1988, Anwar Ibrahim menjadi Presiden Universiti Islam Antarabangsa Malaysia yang kedua.[13]

Pada 1991, Anwar telah dilantik sebagai Menteri Kewangan. Semasa menjadi Menteri Kewangan kesan beliau adalah serta-merta; Malaysia menikmati kemakmuran pernah berlaku sebelum dan pertumbuhan ekonomi. Tidak lama selepas menjadi Menteri Kewangan, Euromoney menamakannya sebagai empat menteri kewangan teratas dan pada tahun 1996 Asiamoney menamakannya sebagai Menteri Kewangan Terbaik. Di tengah-tengah krisis kewangan Asia pada tahun 1997, Anwar telah dinobatkan untuk membimbing Malaysia melalui tempoh ketidakstabilan. Beliau menyokong prinsip pasaran bebas dan menekankan isu kedekatan perniagaan dan politik di Malaysia. Beliau menyokong akauntabiliti, enggan untuk menawarkan ikat jamin kerajaan dan memulakan pemotongan perbelanjaan meluas. Sebagai Timbalan Perdana Menteri dan Menteri Kewangan, pada Mac 1998, Anwar Ibrahim telah dipilih sebagai Pengerusi Jawatankuasa Pembangunan Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa dari Mac hingga September 1998.[14]

Pada tahun 1993, beliau menjadi Timbalan Perdana Menteri Mahathir selepas memenangi Timbalan Presiden UMNO menentang Allahyarham Tun Ghafar Baba. Terdapat laporan Anwar telah menggunakan bayaran tunai yang besar untuk memenangi sokongan. Anwar didakwa telah menggunakan politik wang untuk menjamin kedudukannya sebagai Timbalan Presiden UMNO. Pengikut Anwar menjadi saksi, walaupun oleh wartawan asing, menyampaikan paket wang untuk memperolehi sokongan pemimpin bahagian UMNO. Mereka dikatakan bekerja di bawah arahan Anwar.[15] Anwar sedang dipersiapkan untuk menggantikan Mahathir sebagai Perdana Menteri, dan sering dirujuk di khalayak ramai untuk hubungan "anak lelaki bapa" beliau dengan Mahathir; pada awal tahun 1997, Mahathir melantik Anwar sebagai Pemangku Perdana Menteri semasa beliau mengambil cuti dua bulan.

Menjelang akhir tahun 1990-an, bagaimanapun, hubungan dengan Mahathir telah mula merosot, dicetuskan oleh pandangan yang bercanggah mereka tadbir urus. Dalam ketiadaan Mahathir, Anwar telah bebas mengambil langkah-langkah radikal, yang bercanggah dengan dasar-dasar Mahathir, untuk menukar mekanisme yang mentadbir negara. Isu-isu seperti bagaimana Malaysia akan bertindak balas terhadap krisis kewangan sering di barisan hadapan dalam konflik ini.

Serangan barisan Anwar terhadap apa yang disifatkannya sebagai budaya meluas nepotisme dan kronisme dalam UMNO (dan parti pemerintah secara keseluruhan) menimbulkan kemarahan Mahathir, seperti yang dilakukannya ialah percubaan untuk hapus dasar perlindungan yang Mahathir telah dirikan. "Kronisme" telah dikenal pasti oleh Anwar sebagai penyebab utama rasuah dan penyelewengan dana di negara ini.

Krisis kewangan, kejatuhan kuasa dan sabitan pertama

Anwar pada 1998.

Semasa Krisis Kewangan Asia 1997, Anwar, sebagai Menteri Kewangan, menyokong pelan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF). Beliau juga memulakan pakej penjimatan yang memotong perbelanjaan kerajaan sebanyak 18%, memotong gaji menteri dan projek-projek utama yang tertunda. "Projek-projek Mega", walaupun menjadi asas kepada strategi pembangunan Mahathir, telah banyak disekat.

Walaupun banyak syarikat Malaysia menghadapi kebankrapan, Anwar menyatakan: "Tidak ada persoalan bagi sebarang ikat jamin. Bank-bank akan dibenarkan untuk melindungi diri mereka dan kerajaan tidak akan campur tangan." Anwar menyokong pendekatan pasaran bebas kepada krisis, termasuk pelaburan asing dan liberalisasi perdagangan. Mahathir menyalahkan spekulator mata wang seperti George Soros untuk krisis, dan menyokong kawalan mata wang dan peraturan yang lebih ketat daripada pelaburan asing.[16]

Pada tahun 1998 majalah Newsweek menamakan Anwar "Asian of the Year". Walau bagaimanapun, pada tahun itu, perkara-perkara di antara Anwar dan Mahathir datang sekitar masa Perhimpunan Agung UMNO yang diadakan empat tahun sekali. Sayap Pemuda UMNO, yang diketuai oleh sekutu Anwar, Ahmad Zahid Hamidi, memberi notis bahawa ia akan memulakan perbahasan "kronisme dan nepotisme". Pada Perhimpunan Agung, buku, 50 Dalil Kenapa Anwar Tidak Boleh Jadi PM telah diedarkan mengandungi dakwaan grafik homoseksual, serta tuduhan rasuah terhadap Anwar. Buku ini telah ditulis oleh Khalid Jafri, bekas penyunting akhbar yang dikawal kerajaan Utusan Malaysia dan bekas ketua penyunting daripada majalah yang gagal, Harian Nasional. Anwar mendapat injunksi mahkamah untuk menghalang pengedaran selanjutnya buku dan memfailkan tuntutan mahkamah terhadap penulis kerana memfitnah. Polis mendakwa pengarang buku dengan penerbitan berniat jahat berita palsu.[17] Pihak polis telah diarahkan untuk menyiasat kebenaran dakwaan tersebut.

Dalam apa Sydney Morning Herald mengistilahkan sebagai "politik terang-terangan",[18] Anwar ditahan pada 20 September 1998. Beliau kemudiannya didakwa atas tuduhan rasuah kerana didakwa mengganggu siasatan polis terhadap dakwaan salah laku seksual yang dibuat terhadapnya. Ketika ia masih dalam tahanan polis pada tahun 1998, Anwar telah dipukul oleh bekas Ketua Polis Negara, Rahim Noor. Rahim kemudiannya didapati bersalah atas serangan dan dipenjara selama dua bulan pada tahun 2000. Beliau membuat permohonan maaf secara terbuka kepada Anwar dan membayar ganti rugi yang tidak didedahkan.[19] Pada April 1999, berikutan perbicaraan, Anwar dijatuhi hukuman penjara enam tahun. Dua bulan kemudian, dia dijatuhi hukuman penjara sembilan tahun, yang dia telah diarahkan untuk berkhidmat selepas beliau menamatkan hukuman enam tahun bagi kes liwat.[20]

Percubaan dan keyakinannya telah diragui secara meluas oleh masyarakat antarabangsa. Amnesty International menyatakan bahawa prosiding perbicaraan "mendedahkan corak manipulasi politik institusi penting kerajaan termasuk polis, pejabat pendakwa raya dan badan kehakiman" dan mengisytiharkan Anwar banduan hati nurani, yang menyatakan bahawa dia telah ditangkap untuk menutup mulut beliau sebagai lawan politik.[21] Ramai pemimpin dunia, termasuk Naib Presiden Amerika Syarikat Al Gore, yang dipanggil untuk pembebasannya dari penjara.

Sabitan itu dibatalkan oleh Mahkamah Agung Malaysia dan Anwar akhirnya dibebaskan dari kurungan pada 2 September 2004.[22]

Pada Julai 2008, beliau telah ditangkap atas dakwaan meliwat seorang daripada pembantu lelakinya, tetapi telah dibebaskan daripada pertuduhan itu pada Januari 2012.[23] Hakim yang menjalankan perbicaraan memutuskan bahawa bukti DNA yang digunakan dalam kes itu telah dikompromi. Walau bagaimanapun, pada 7 Mac 2014 mahkamah rayuan ke atas yang diperintah mahkamah tinggi mengembalikan semula sabitan itu. Keputusan itu dibuat kerana Anwar telah bersedia untuk bertanding dalam pilihan raya kecil pada 23 Mac 2014 yang beliau dijangka menang. Sabitan itu menghalangnya daripada berdiri. Human Rights Watch mengkritik keputusan itu, berkata ia bermotifkan politik.[24]

Krisis politik dan pemecatan keluar dari UMNO

Anwar ditahan oleh polis pada 7 Februari 2002.

Pada tahun 1998, Anwar dikatakan melakukan jenayah luar tabii, iaitu liwat terhadap beberapa individu yang warak dan rapat dengannya seperti Azizan Abu Bakar.[25][26] Azizan telah bersumpah dengan nama Allah dan memegang surah Yasin dan mengatakan sekiranya beliau berbohong maka beliau akan dilaknati Allah.[27][28] Anwar Ibrahim tidak melakukan perkara sama selepas itu bagi menentang dakwaan Azizan. Azizan Abu Bakar, mendedahkan di Mahkamah Tinggi pada 3 Ogos 1999 bahawa Datuk Seri Anwar Ibrahim pernah meliwatnya sebanyak 10 hingga 15 kali sejak tahun 1992.[29] Semasa perbicaraan, sebuah tilam sebagai bahan bukti telah dibawa ke mahkamah, yang dikatakan berwarna dengan air mani Anwar. Ini dikemukakan sebagai bukti DNA tindakan seks Anwar. Anwar menafikan bukti tersebut, walaupun ujian DNA keluar positif. Lim Kong Boon, seorang ahli kimia DNA, memberi keterangan semasa perbicaraan bahawa DNA yang diambil dari 10 daripada 13 noda cecair di tilam yang dipadankan dengan DNA Anwar.[30] Anwar dipecat pada 2 September 1998 atas dakwaan rasuah dan liwat, dan beberapa bulan selepas itu, beliau ditahan atas tuduhan perbuatan homoseksual. Setelah 3 kali pihak pendakwa memindah tuduhan, barulah Anwar disabitkan kesalahan berdasarkan satu saksi. Saksi tersebut menjadi pertikaian kerana telah beberapa kali menukar pengakuan.

Anwar kemudiannya disabitkan kesalahan di atas empat tuduhan rasuah berhubung penyalahgunaan kuasa dengan campur tangan dalam penyiasatan polis terhadap dakwaan salah laku seksual. Beliau menjalani hukuman enam tahun penjara sebelum dibebaskan oleh Mahkamah Persekutuan di sini apabila rayuannya dibenarkan bagi mengetepikan sabitan kesalahan meliwat berhubung pensabitannya dalam kes, iaitu genap enam tahun beliau dipecat daripada Kabinet.

Keputusan itu bermakna Anwar telah bebas daripada hukuman penjara sembilan tahun yang dijatuhkan oleh Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur pada tahun 2000 atas kesalahan tersebut.

Beliau akhirnya dipenjarakan dibawah tuduhan lain, diatas tuduhan beliau cuba mempengaruhi penyiasatan polis ke dalam tuduhan beliau seorang homoseksual. Isteri beliau, Wan Azizah menubuhkan Parti Keadilan Rakyat (PKR) untuk memperjuangkan Anwar dan politiknya.

Dalam tahun 2004 Mahkamah Persekutuan menerima rayuan Anwar terhadap pensabitan atas tuduhan liwat dan beliau seterusnya dibebaskan. Selepas dibebaskan beliau pergi ke Munich, Jerman untuk menjalani pembedahan dan rawatan. Beliau kemudiannya dilantik sebagai Ahli Bersekutu Kanan di Kolej Santo Anthony, Universiti Oxford. Selepas tamat tugasnya di Oxford beliau pergi ke Washington untuk mengambil jawatan sebagai profesor pelawat di School of Advanced International Studies (SAIS) dan kemudiannya di Universiti Georgetown.

Pergerakan Reformasi dan pembentukan parti

Rencana utama: Reformasi (Malaysia)

Tidak lama selepas Anwar dipecat sebagai Timbalan Perdana Menteri oleh Perdana Menteri ketika itu Mahathir Mohamad, beliau dan penyokongnya memulakan gerakan Reformasi. Ia terdiri daripada beberapa demonstrasi besar-besaran dan perhimpunan menentang kerajaan campuran lama Barisan Nasional. Pada Sidang Kemuncak APEC 1998 di Kuala Lumpur, Naib Presiden Amerika Syarikat, Al Gore, memberi ucapan menyokong Anwar dan gerakan reformasi di hadapan Perdana Menteri Malaysia dan perdana menteri Asia Pasifik yang lain.

Reformasi membawa kepada pembentukan sebuah parti berasaskan kaum baru yang dinamakan Parti Keadilan Nasional. Pada tahun 1999, pilihan raya umum diadakan. Parti Keadilan Nasional yang baru, Parti Islam Se-Malaysia (PAS), dan Parti Tindakan Demokratik (DAP) membentuk Barisan Alternatif, dalam inisiatif gabungan untuk menggantikan kerajaan campuran berdiri Barisan Nasional (BN). Pada Ogos 2003, Parti Keadilan Nasional bergabung dengan Parti Rakyat Malaysia untuk membentuk Parti Keadilan Rakyat (PKR) yang diketuai oleh isterinya, Wan Azizah sebagai presiden. PKR membuat keuntungan yang besar dalam pilihan raya umum 2008, memenangi 31 kerusi dan menjadi parti pembangkang terbesar di Parlimen. Pada April 2008, PKR, PAS dan DAP membentuk pakatan baru yang dinamakan Pakatan Rakyat.[31]

Kerjaya politik

Tidak menyertai PAS

Anwar pernah dikatakan akan menyertai Parti Islam SeMalaysia (PAS).

  • Anwar pernah dianggap sebagai 'Pemimpin al-Khafi' oleh ahli-ahli PAS dan mereka benar-benar berharap Anwar akan menyertai PAS. Subki Latif dalam bukunya Siapa Ganti Asri menamakan Anwar Ibrahim akan mengambil teraju PAS daripada Datuk Mohd Asri Haji Muda. Calon ini layak kerana idealisme dan prinsip perjuangan yang sama dengan PAS.
  • Dalam pilihan raya umum 1978, Anwar dan ABIM pernah membantu Datuk Mohd Asri Haji Muda mempertahankan kerajaan PAS di Kelantan.
  • Beberapa pemimpin kanan ABIM menyertai PAS menjelang pilihan raya dan bertanding atas tiket PAS. Antaranya ialah Nakhaei Haji Ahmad, Datuk Fadzil Noor, Abdul Halim Arshad, Haji Abdul Hadi Awang, dan Ustaz Yahya Othman.
  • Keengganan Anwar menyertai PAS menyebabkan ada yang menuduh Anwar sebagai kecewa dan mengaku kalah sebelum berperang dengan UMNO.

Malahan Datuk Asri sanggup mengundurkan diri dari jawatan Yang diPertua PAS untuk memberi laluan kepada Anwar Ibrahim. Tindakan Anwar ini dianggap tidak syar'ie.

Penglibatan dengan politik UMNO

Anwar terjun ke dunia politik dan bertanding di kerusi parlimen Permatang Pauh atas tiket UMNO dalam tahun 1982. Beliau menang dengan majoriti yang besar. Beliau kemudian dilantik sebagai timbalan menteri di Jabatan Perdana Menteri. Dalam tahun yang sama, Anwar menewaskan Haji Suhaimi Kamarudin, penyandang (apa?), untuk menjadi ketua Pergerakan Pemuda UMNO. Anwar kemudiannya dilantik menjadi menteri penuh sebagai Menteri Belia, Kebudayaan dan Sukan. Dua tahun kemudian Anwar dilantik ke portfolio Kementerian Pertanian. Pada tahun 1987, beliau telah memenangi jawatan Naib Presiden UMNO dan kemudiannya dilantik sebagai Menteri Pendidikan. Beliau dilantik sebagai Menteri Kewangan pada 1991. Pada tahun 1993, Anwar telah memperolehi pencalonan yang terbanyak untuk kerusi Timbalan Presiden UMNO. Penyandang jawatan pada ketika itu ialah Tun Ghafar Baba yang telah gagal mendapatkan kuota yang mencukupi bagi mempertahankan kerusi. Oleh yang demikian, Anwar telah memenangi jawatan Timbalan Presiden UMNO tanpa bertanding. Susulan dari itu, sebagai memenuhi tradisi BN, Tun Dr. Mahathir telah melantik Anwar sebagai Timbalan Perdana Menteri.

Antara jawatan lain Datuk Seri Anwar ialah beliau pernah dipilih menjadi Presiden Persidangan Tahunan UNESCO dan Pengerusi Jawatakuasa Pembangunan dalam mesyuarat bersama Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF). Atas sumbangannya terhadap kesefahaman antara kebudayaan, beliau telah dianugerahi ijazah Doktor Kehormat oleh Universiti Ateneo de Manila dan anugerah Presiden oleh Universiti Georgetown.

Jawatan dalam kerajaan

Peristiwa-peristiwa dalam UMNO

Kementerian Kewangan

  • Ramai[nyatakan menurut siapa?] yang meragui kemampuannya kerana tiada asas kewangan.
  • Kadar pertumbuhan ekonomi naik 8% setahun selama 8 tahun berturut-turut.[perlu rujukan]
  • Dilantik Pengerusi Jawatankuasa Bank Dunia / Tabung Kewangan Antarabangsa pada 1 April 1998. Beliau mula berkenalan dengan Presiden Bank Dunia, James Wolfenson dan Ketua Pengarah Dana Kewangan Antarabangsa (IMF), Michael Camdessus.
  • Bekas Setiausaha Sulit Anwar, Anuar Shaari menyatakan bahawa Anwar Ibrahim selaku Menteri Kewangan ingin meminta bantuan IMF bagi menangani kemelesetan ekonomi dan jatuhnya mata wang 1997, tetapi Tun Dr Mahathir telah bertegas menolak pinjaman IMF dan menetapkan kadar pertukaran wang asing RM3.80 bagi setiap dollar Amerika. [33]

Terlalu pantas

  • Semasa pemimpin ABIM, Anwar dikatakan pernah memijak bendera UMNO tetapi segera dinafikan.
  • Beliau tidak hanya ditentang oleh Tengku Razaleigh Hamzah, Abdullah bin Ahmad Badawi dan Mohd Najib bin Abdul Razak kerana bergerak terlalu pantas dalam kepimpinan UMNO.
  • 1993 Anwar Ibrahim bertanding jawatan Timbalan Presiden UMNO menentang Ghafar Baba kerana Ghafar hanyalah tokoh sementara yang dilantik oleh Dr Mahathir selepas 'kekosongan' yang ditinggalkan oleh Datuk Musa Hitam. Ghafar Baba bukanlah calon yang sesuai untuk dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia. Golongan muda mahu Anwar berbanding Ghafar sebagai tokoh veteran sahaja. Anwar telah menguasai setiap sendi. Ghafar tidak jadi bertanding kerana tidak bersedia dan kemenangan percuma diberikan kepada Anwar Ibrahim.
  • Malah beliau ditentang oleh Dr Mahathir Mohamad sendiri yang dilihat terperangkap antara sayang dan benci dengan Anwar Ibrahim. Anwar dilihat boleh menguatkan kedudukan Dr Mahathir dan UMNO tapi pada akhirnya boleh menjahanamkan visi Dr Mahathir yang belum kesampaian.
  • Dalam Perhimpunan Agung UMNO 1997 tersebar surat layang setebal 30 halaman yang memfitnah Anwar Ibrahim. Kononnya mempunyai skandal dengan isteri orang dan homoseks. Anwar Buat laporan polis pada 15 Ogos 1997.
  • Kemasukan semula Tengku Razaleigh Hamzah selaku pemimpin Parti Melayu Semangat 46 ke dalam UMNO dilihat menggugat peluang Anwar Ibrahim untuk menjadi Perdana Menteri.
  • Pada 1997 golongan anti Anwar menganggap golongan yang cenderung kepada Anwar yang dikenali sebagai Anwarisme sudah menguasai setiap sendi UMNO dan bila-bila masa boleh menjatuhkan Dr Mahathir Mohamad yang dilihat tidak cukup Islamik.
  • Anwar sering mengadakan usrah, sembahyang jemaah di rumahnya dan memberi jamuan makan para wartawan Malaysia. Kegiatan ini dilihat sebagai kempen dan politik wang. Para pegawai kerajaan, ahli akademik dan rakyat bawahan menyokong Anwar yang tertarik dengan wawasan Islamnya.
  • Ada di antara golongan profesional merupakan rakan seangkatan dengan Anwar dan sama sekolah dengan Anwar di Maktab Melayu Kuala Kangsar, contohnya Tan Sri Yahya Ahmad.
  • Presiden Pas ketika itu iaitu Datuk Fadzil Mohd Noor menyokong Anwar . Anwar selaku Menteri Kewangan banyak meluluskan peruntukan di Kelantan.
  • Zahid Hamidi selaku Ketua Pemuda UMNO dan Datin Siti Zaharah Sulaiman selalu Ketua Wanita UMNO / Timbalan Menteri Kesihatan dilihat menyokong Anwar.
  • Pada tahun 1993, 95 % ahli UMNO menyokong Anwar semasa pencalonan Timbalan Presiden UMNO sebelum berlangsungnya Perhimpunan Agung UMNO pada waktu itu. 137 daripada 145 bahagian telah mencalonkan Anwar manakala Ghafar hanya 7 bahagian sahaja.

Penyingkiran

Penyingkiran Anwar dari UMNO dan Kerajaan Persekutuan berkait rapat dengan krisis kewangan yang dialami oleh Malaysia dan negara-negara rantau Asia yang lain pada 1997. Anwar yang juga Menteri Kewangan dilihat telah gagal mengangani krisis tersebut. Dengan mengamalkan pelan-pelan tindakan yang digariskan oleh Bank Dunia dan IMF, negara telah terjerumus kedalam krisis kewangan yang lebih teruk. Oleh itu, Dr. Mahathir Mohamed telah membawa masuk bekas menteri kewangan sebelum ini, iaitu Tun Daim Zainuddin ke dalam barisan kabinet. Anwar melihat hal tersebut sebagai kehilangan kepercayaan dari Dr. Mahathir, lalu berusaha untuk terus relevan dalam UMNO. Usaha tersebut, termasuk menjatuhkan Dr. Mahathir dari kerusi Presiden UMNO. Gerakan telah dimulakan oleh Ketua Pemuda UMNO pada ketika itu, iaitu Ahmad Zahid Hamidi, yang dengan lantang membidas Dr. Mahathir yang dikatakan mengamalkan Nepotisma dan Kronisma.

Pada masa yang sama, buku 50 Dalil Mengapa Anwar Tidak Boleh Jadi PM oleh Khalid Jafri telah tersebar. Buku tersebut menyebut tentang aktiviti homoseksual Anwar.

Pada 1998, Anwar Ibrahim telah dipecat dari jawatan Timbalan Perdana Menteri Malaysia dan kemudian dari Timbalan Presiden UMNO serta keahlian dalam UMNO. Dr. Mahathir yang juga merupakan "mentor" kepada Anwar telah mengambil tindakan yang drastik tersebut setelah beliau mempunyai bukti kukuh untuk mempercayai bahawa Anwar terlibat dalam aktiviti homoseksual. Dr. Mahathir merasakan bahawa aktiviti tersebut boleh dijadikan "bahan ugutan" oleh anasir-anasir luar negara untuk mempengaruhi Malaysia seandainya Anwar dipilih sebagai Perdana Menteri suatu hari nanti.

Pandangan bukan Melayu

  • Segelintir kaum Cina dan India dan Melayu sendiri tidak senang dengan idealisme yang mungkin menjejaskan perpaduan kaum. Sebenarnya Dr Mahathir pernah dianggap sebagai 'Ultra Melayu' oleh Lee Kuan Yew.
  • Anwar Ibrahim dilihat terlalu Islamik yang mungkin akan melaksanakan perlembagaan dan Undang-Undang Islam seperti 'potong tangan'.
  • Sebenarnya Anwar tidak menolak integriti sejagat. Anwar sering menghadiri pada majlis perayaan Tahun Baru Cina dan Deepavali.

Tahun Interim (1999–2007)

Tahun di penjara dan pembebasan

Pada 1999, Anwar mengemukakan saman terhadap Perdana Menteri Mahathir bagi kes fitnah kerana didakwa mengucapkan tuduhan perbuatan tidak bermoral dan memanggil Anwar seorang homoseksual pada sidang akhbar di Malaysia.[34]

Keputusan liwat itu sebahagiannya dibatalkan pada tahun 2004, yang menyebabkan pembebasan Anwar dari penjara kerana beliau telah menjalani hukumannya atas kesalahan rasuah.[35] Penulis buku itu meninggal dunia pada tahun 2005 akibat komplikasi diabetis tetapi sebelum Mahkamah Tinggi mendapati bahawa beliau telah melakukan libel dan telah memberikan pampasan kepada Anwar berjuta-juta ringgit.[36] Mahkamah Persekutuan pada 8 Mac 2010 memutuskan bahawa pemecatan Anwar dari jawatan Kabinet beliau oleh Mahathir adalah berperlembagaan dan sah, bermakna Anwar gagal dalam usaha untuk mencabar pemecatannya.[37][38][39]

Walaupun titik itu kini ditangguhkan, rayuan atas tuduhan rasuah telah didengar pada 6 September 2004. Di bawah undang-undang Malaysia seseorang dilarang daripada aktiviti politik selama lima tahun selepas tamatnya hukumannya. Kejayaan dalam rayuan ini akan membolehkan beliau kembali ke politik dengan segera. Pada 7 September, mahkamah bersetuju untuk mendengar rayuan Anwar. Walau bagaimanapun, pada 15 September, Mahkamah Rayuan memutuskan sebulat suara bahawa keputusannya yang terdahulu untuk menegaskan keputusan Mahkamah Tinggi yang mendapati bahawa Anwar bersalah teratur, memancarkan Anwar di luar politik Malaysia sehingga 14 April 2008. Satu-satunya cara untuk Anwar dibebaskan dari ketetapan ini akan baginya untuk menerima pengampunan dari Yang di-Pertuan Agong.

Perguruan dan kerjaya bukan keuntungan

Selepas dibebaskan dari penjara, Anwar memegang jawatan mengajar di Kolej St Antony, Oxford, di mana beliau adalah rakan sekutu dan rakan sekutu kanan, di Universiti Pengajian Antarabangsa Advanced Johns Hopkins di Washington DC sebagai Felo Pelawat Kanan yang Cemerlang, dan pada tahun 2005 -2006 sebagai profesor lawatan di Pusat Alwaleed Pangeran untuk Pemahaman Muslim-Kristian di Sekolah Perkhidmatan Asing di Universiti Georgetown[40] Pada Mac 2006, beliau telah dilantik sebagai Presiden Kehormat di Institut Akauntabiliti Institut Sosial dan Etika.[41]

Pada bulan Julai 2006, Anwar dipilih sebagai Pengerusi Yayasan yang berpangkalan di Washington, Yayasan Untuk Masa Depan.[42] Dalam kapasiti ini, beliau menandatangani surat 1 Oktober 2006 kepada Robin Cleveland dari Bank Dunia, meminta pemindahan Shaha Riza dari Jabatan Negara AS kepada Yayasan untuk Masa Depan. Transaksi ini membawa kepada peletakan jawatan Paul Wolfowitz sebagai presiden organisasi.[43] Beliau adalah salah seorang penandatangan A Common Word Between Us and You pada tahun 2007, surat terbuka oleh ulama Islam kepada para pemimpin Kristian, yang memanggil untuk perdamaian dan pengertian.

Kembali ke politik

Pada November 2006, Anwar mengumumkan bahawa beliau merancang untuk bertanding di Parlimen pada tahun 2008, selepas kehilangan kelayakannya tamat. Anwar kritikal terhadap dasar kerajaan selepas dibebaskan dari penjara, terutamanya Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang kontroversi, yang memberikan tindakan afirmatif bagi Bumiputera. Dasar itu menetapkan beberapa kuota, seperti untuk unit perumahan dan tawaran awam permulaan, yang mesti dipenuhi.[44]

Sebelum menjadi hak untuk lari ke Parlimen pada tahun 2008, beliau bertindak sebagai "penasihat" Parti Keadilan Rakyat, parti yang isterinya Dr. Wan Azizah adalah presiden. Beliau berada di barisan hadapan dalam menganjurkan perhimpunan besar November 2007, yang dikenali sebagai Perhimpunan Bersih 2007, yang berlangsung di Dataran Merdeka Kuala Lumpur untuk menuntut pilihan raya yang bersih dan adil. Perhimpunan itu dianjurkan oleh BERSIH, sebuah gabungan yang terdiri daripada parti politik dan kumpulan masyarakat madani, dan menarik penyokong dari seluruh negara.

Tarikh pilihan raya umum 2008, bagaimanapun, ditetapkan pada 8 Mac 2008, yang mencetuskan kritikan bahawa Barisan Nasional menyeru pilihan raya awal dalam usaha untuk menafikan rancangan Anwar untuk kembali ke Parlimen. Sebagai tindak balas, isteri Anwar, Wan Azizah Wan Ismail, mengisytiharkan beliau akan meletak jawatan sekiranya mengekalkan kerusi Parlimen Permatang Pauh untuk memaksa pilihan raya kecil di mana Anwar sendiri akan bertanding.[45]

Ketika ditanya mengenai kemungkinan Anwar menjadi Perdana Menteri seterusnya, bekas pemimpin Tun Dr. Mahathir Mohamad bertindak balas dengan berkata, "Dia akan menjadikan Perdana Menteri Israel yang baik".[46]

Pada 14 April 2008, Anwar menyambut kembali kepulangan rasminya ke pentas politik, kerana larangannya dari jawatan awam tamat sedekad selepas beliau dipecat sebagai Timbalan Perdana Menteri. Pembangkang merampas satu pertiga daripada kerusi parlimen dan lima negara dalam menunjukkan yang paling buruk untuk gabungan Barisan Nasional yang memerintah selama setengah abad, dengan Anwar menerajui.[47] Perhimpunan lebih daripada 40,000 penyokong menyambut Anwar dalam satu perhimpunan menyambut kedatangannya ke politik. Polis mengganggu Anwar selepas dia mengarahkan perhimpunan tersebut selama hampir dua jam dan memanggilnya untuk menghentikan perhimpunan itu kerana tidak ada kebenaran undang-undang untuk perhimpunan tersebut.[48]

Pada 29 April 2008, selepas 10 tahun ketiadaannya, beliau kembali ke Parlimen, walaupun atas undangan sebagai tetamu isterinya, Parti Keadilan Rakyat dan pemimpin pembangkang wanita pertama dalam sejarah Parlimen Malaysia.[49]

Pilihan raya kecil Permatang Pauh

Anwar menang dalam pilihan raya kecil Permatang Pauh yang diadakan pada 26 Ogos 2008. Muhammad Haji Muhd Taib, ketua maklumat UMNO, menyatakan: "Ya tentu kita telah kehilangan ... kita adalah golongan yang kalah dalam pertandingan ini."[50] Keputusan akhir yang diumumkan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya mendedahkan bahawa Anwar memenangi 31,195 daripada anggaran 47,000 undi yang diletakkan di daerah itu, manakala Arif Shah Omar Shah menerima 15,524 undi dan calon ketiga mempunyai 92 undi.[51][52]

Pada 28 Ogos 2008, Anwar, yang memakai baju Melayu tradisional biru gelap dan topi hitam "songkok", bersumpah di ruang utama rumah Parlimen di Kuala Lumpur, sebagai Ahli Parlimen Permatang Pauh pada jam 10.03 pagi sebelum Speaker Tan Sri Pandikar Amin Mulia. Dia secara rasmi mengisytiharkan Anwar sebagai pemimpin parti pembangkang 3-parti. Dengan anak perempuannya Nurul Izzah, juga seorang ahli parlimen, Anwar mengumumkan: "Saya gembira dapat kembali selepas satu dekad. Perdana menteri telah kehilangan mandat negara dan negara."[53][54] Pada masa itu Anwar memerlukan 30 penggubal undang-undang untuk membelakangkan pembangkang untuk membentuk kerajaan yang akan datang.[55][56][57]

Kerjaya sebagai Ketua Pembangkang (2008–2014)

Anwar Ibrahim bercakap di kempen pilihan raya

Pada 26 Ogos 2008, Anwar memenangi pemilihan semula di Permatang Pauh dan kembali ke Parlimen sebagai ketua pembangkang. Beliau telah menyatakan perlunya liberalisasi, termasuk sistem kehakiman yang bebas dan media yang bebas, untuk memerangi rasuah endemik yang difikirkannya menolak Malaysia berhampiran dengan status negara yang gagal.[2]

Petisyen terhadap Najib Razak

Anwar terus menyerang Datuk Seri Najib pada hari pertama beliau sebagai Perdana Menteri, menyatakan beliau mendapati tidak konsisten dalam tindakan badan itu untuk melepaskan 13 Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA). Beliau berkata selagi ISA wujud, Barisan Nasional masih boleh menahan rakyat sesuka hati.[58] Pada September 2011 Perdana Menteri Datuk Seri Najib bertindak untuk memansuhkan ISA dan tiga undang-undang lain.[59] Beberapa anggota pembangkang tidak melihat ini dengan cara yang positif.[60]

Percubaan untuk membentuk gabungan majoriti

Anwar telah terlepas beberapa tarikh akhir beliau sendiri ditetapkan untuk pemindahan kuasa: Pada Selasa, 16 September 2008.[61] Anwar berkata beliau akan memerlukan lebih banyak masa, dan mengkalibrasi semula mesej beliau tidak mendapat perhatian Timbalan Perdana Menteri Najib Razak memilih hari itu untuk memulakan program internet jalur lebar Anwar menentang, mengatakan bahawa beliau tidak meragui bahawa kerajaan masih akan berada di pejabat pada 16 September.[62] Perdana Menteri Abdullah Badawi juga menegaskan bahawa Anwar telah terlepas tarikh akhir sendiri, dan menolak tuntutan beliau telah mendapat pembelotan 30 Ahli Parlimen.[63]

25 September, Anwar masih belum mengumpul undi yang mencukupi, mewujudkan keraguan rakyat Malaysia sama ada dia benar-benar bersedia untuk merampas kuasa,[64] khususnya dalam kegagalannya untuk bertemu sendiri 16 September tarikh akhir bagi peralihan kuasa. Sementara itu, UMNO telah mengadakan mesyuarat parti sendiri[65][66] untuk broker langkah Perdana Menteri Abdullah Ahmad Badawi turun dari kuasa pada Jun 2009, setahun lebih awal daripada yang dijanjikan sebelum ini.[67]

Pada 24 Oktober 2008, Anwar mengakui masalah dengan usahanya terhenti untuk menjatuhkan majoriti UMNO, mengatakan bahawa Pakatan Rakyat sedang berjalan keluar dari pilihan untuk mewujudkan majoriti..[68] "Kredibiliti di kalangan rakyat Malaysia telah agak terjejas selepas 16 September dan janji baru membentuk Kerajaan telah tidak dijana jenis jangkaan atau keseronokan seperti sebelum ini."[69] Media di negara ini telah mengambil pandangan yang semakin bermusuhan ke arah pembantahan Anwar dan menggagalkan ancaman untuk memasang sebuah kerajaan majoriti.[70]

Pada 30 Mac 2010, Anwar Ibrahim didakwa di Dewan Rakyat 1Malaysia dicerminkan selepas konsep "One Israel" dan direka oleh Mindteams Sdn Bhd, cawangan di Malaysia Apco Worldwide, sebuah syarikat perhubungan awam antarabangsa yang dilantik oleh kerajaan Malaysia yang juga dicipta konsep One Israel pada tahun 1999 untuk Perdana Menteri Israel ketika itu, Ehud Barak.[71] Kerajaan Barisan Nasional telah mendakwa ia adalah palsu dan penggubal undang-undang yang telah membentangkan usul mengecam Anwar kerana mengelirukan Parlimen atas dakwaan 1Malaysia-One Israel beliau yang telah diluluskan oleh Parlimen pada 22 April 2010.[72]

Tuduhan liwat 2008

Pada 29 Jun 2008, portal berita Malaysiakini melaporkan bahawa seorang pembantu Anwar, Saiful Bukhari Azlan, telah membuat laporan polis mendakwa dia telah diliwat oleh Anwar.[73] Anwar berkata bahawa kemungkinan hukuman penjara akibat dakwaan boleh dilihat sebagai satu cubaan untuk menyingkirkannya dari kepimpinan pembangkang berikutan sokongan yang semakin meningkat dan kemenangan pilihan raya kecil. Beliau juga menegaskan dia tidak bersalah dan memetik keterangan dalam bentuk laporan perubatan.[2] Anwar didapati tidak bersalah pada 9 Januari 2012 oleh Mahkamah Tinggi. Hakim mempengerusikan Hakim Mohamad Zabidin Mohd Diah mendapati bahawa bukti DNA yang dikemukakan oleh pihak pendakwaan tidak boleh dipercayai.[74] Sebelas hari kemudian, pihak pendakwaan memfailkan rayuan terhadap keputusan tersebut.[75]

Dua tahun kemudian, Mahkamah Rayuan membatalkan keputusan tersebut. Datuk Balia Yusof Wahi, Datuk Aziah Ali dan Datuk Mohd Zawawi Salleh sebulat suara memutuskan bahawa Mahkamah Tinggi gagal untuk "menilai secara kritikal" bukti yang dikemukakan oleh ahli kimia kerajaan Dr Seah Lay Hong.[76] Sebagai sebahagian daripada pembebasannya terbalik pada 4 Mac 2014, Anwar dijatuhi hukuman lima tahun penjara. Human Rights Watch dan Suruhanjaya Juri Antarabangsa menuduh Kerajaan Malaysia campur tangan dalam perkara ini kehakiman tertentu dan berkata, keputusan itu bermotifkan politik.[77] Pada 10 Februari 2015, Mahkamah Persekutuan mengekalkan keputusan Mahkamah Rayuan dan mengesahkan hukuman penjara lima tahun. Beliau telah dihantar segera ke Penjara Sungai Buloh, Selangor, bagi menjalani hukuman itu.[78]

Yahudi, Israel, APCO Worldwide, dan 1Malaysia

Anwar telah membuat banyak kenyataan tentang konspirasi sepatutnya antara kerajaan Malaysia, APCO (sebuah firma perhubungan awam yang ditahan oleh kerajaan Malaysia), Israel, dan Amerika Syarikat. Anwar telah mengutuk kerajaan Malaysia untuk mendapatkan nasihat daripada APCO. Dia mendakwa bahawa firma itu dikaitkan dengan "pembunuhan umat Islam di Palestin." Beliau juga mendakwa telah memberikan bukti kepada jawatankuasa tatatertib parlimen Malaysia, menyiasat komen beliau, bahawa APCO adalah depan untuk kerajaan Israel. Pada ketika yang lain, Anwar, bercakap dari Parlimen, mendakwa bahawa firma itu dikawal oleh Yahudi dan bekerja bagi pihak kerajaan Amerika untuk mempengaruhi dasar luar Malaysia. Beliau juga tersirat bahawa perubahan dalam dasar luar Malaysia hanya boleh dijelaskan jika Yahudi telah memanipulasi Malaysia untuk Amerika Syarikat.[79]

Pada 22 April 2010 Anwar telah dikecam oleh Parlimen Malaysia atas kenyataan yang dibuat dalam satu sidang akhbar di Parlimen pada 30 Mac 2010. Dalam sidang akhbar itu, Anwar mendakwa mempunyai dokumen yang mengaitkan 1Malaysia, One Israel, dan firma perhubungan awam APCO tetapi enggan membenarkan akses kepada dokumen-dokumen apabila dicabar. Kerajaan dan APCO Malaysia kedua-duanya menafikan sekeras-kerasnya dakwaan Anwar. Usul celaan yang diluluskan oleh Dewan Rakyat merujuk kes Anwar kepada Jawatankuasa Hak dan Kebebasan yang akan mengesyorkan hukuman untuk kelulusan oleh dewan penuh. Hukuman itu boleh termasuk yang diharamkan dari Parlimen.[72][80][81] Bagaimanapun Anwar membalas terhadap serangan kerajaan Malaysia dengan menghasilkan dua dokumen untuk menyokong tuntutan beliau perkaitan di antara APCO dan 1Malaysia.[80][81]

Dalam sidang akhbar di London School of Economics, Anwar membuat komen mengenai Zionis dan "Yahudi jahat". Dalam sidang akhbar itu beliau juga menyatakan bahawa, "Ada Yahudi baik, terdapat orang-orang Yahudi yang tidak baik, ada orang Islam yang baik dan umat Islam yang tidak baik."[82]

Pada bulan Mei 2010, B'nai B'rith International, sebuah pertubuhan hak asasi manusia Yahudi yang terkenal, mengutuk Anwar dalam surat kepada Jawatankuasa Senat Hubungan Luar Amerika Syarikat, dengan mendakwa bahawa Anwar adalah "penyampai kebencian anti-Yahudi" dan bertanya kepada kerajaan Amerika untuk menggantung semua hubungan dengan Anwar.[83]

Komen Keselamatan Israel-Palestin 2012

Dalam temu bual dengan Wall Street Journal, Anwar Ibrahim menyatakan, "Saya rasa dasar kita perlu jelas-melindungi keselamatan [Israel] tetapi anda mesti menjadi tegas dalam melindungi kepentingan sah rakyat Palestin." [84]

Ulasan ini mencetuskan pelbagai kritikan daripada parti pemerintah Malaysia, UMNO. Ahli Parlimen UMNO Khairy Jamaluddin menyatakan bahawa komen Anwar "menunjukkan sokongan menyeluruh bagi apa-apa Israel tidak" dan bahawa "Isu Palestin adalah keutamaan dasar luar untuk parti saya, ia akan menjadi isu pada tahun pilihan raya atau sebaliknya ... masa tidak mengapa."[85]

Bekas Perdana Menteri Mahathir Mohamad berkata beliau tidak terkejut dengan komen Anwar, dan menyatakan dengan mengambil kira hubungan Ibrahim dengan masyarakat Yahudi, "Anda tidak boleh menjadi mesra dengan mereka dan terhadap mereka"..[86]

Parti pembangkang PAS menyatakan bahawa ia akan bertindak balas kepada komen Anwar pada 12 Februari 2012.[86]

Kemudian, Anwar menjelaskan pendiriannya; beliau berkata kenyataan itu adalah konsisten dengan penyelesaian dua negara yang diterima pakai oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu yang diterima oleh dunia Arab, serta Malaysia dan Hamas, kerajaan Palestin.[87]

"Saya mengeluarkan tegas memberi amaran kepada sesiapa yang cuba memutarbelitkan kenyataan saya semata-mata supaya mereka boleh mengatakan bahawa saya telah mengkhianati aspirasi rakyat Palestin", beliau berkata, meneruskan dengan menyatakan bahawa pendirian parti itu "adalah untuk mempertahankan hak-hak orang yang ia yang telah teraniaya."[85]

Pandangan mengenai perkahwinan gay dan homoseksual

Dalam temu bual dengan The Wall Street Journal, Anwar menyatakan bahawa semasa dia menentang perkahwinan gay dan menjunjung kesucian perkahwinan antara lelaki dan wanita, undang-undang mengenai liwat di Malaysia perlu diubah kerana mereka adalah "kuno".[88]

Dalam temu bual dengan Perbadanan Penyiaran British, Anwar mengesahkan kepercayaannya bahawa perkahwinan harus kekal di antara lelaki dan wanita. Menjelaskan kenyataannya kepada The Wall Street Journal, Anwar menegaskan bahawa beliau tidak menyokong menghalalkan homoseksual atau membuat perkahwinan gay dibenarkan - hanya bahawa undang-undang perlu dipinda bagi memastikan urusan peribadi tidak dihukum. "Ia bukan perniagaan saya untuk menyerang orang atau orang penangkapan berdasarkan orientasi seksual mereka," katanya. "Akhlak adalah dalam bidang awam, tidak lebih dari itu.[89]

Pilihan raya umum ke-13

Mengenai pilihan raya umum ke-13, Anwar Ibrahim sebagai Ketua Pembangkang yang mengetuai gabungan Pakatan Rakyat yang terdiri daripada ketiga-tiga parti (DAP, PAS, PKR) untuk bertanding dalam pilihan raya. Pada 25 Februari 2013, Pakatan Rakyat melancarkan manifesto mereka bertajuk Manifesto Rakyat. Pakatan harapan rakyat untuk menarik perhatian 13 juta pengundi, berikrar untuk mengurangkan beban kewangan mereka, antara janji-janji yang lain.[90][91] Anwar berkata, beliau akan berundur daripada politik jika pasukannya tidak memenangi pilihan raya. Dalam temu bual dengan media Australia beliau menyatakan bahawa "Saya akan cuba yang terbaik. Saya yakin kita akan menang. Tetapi jika tidak, saya akan berundur."[92]

Anwar bercakap semasa perhimpunan mengecam keputusan pilihan raya Mei 2013.

Pakatan Rakyat tidak mencapai sasaran perubahan rejim di pilihan raya walaupun mendapat 50.9% undi popular berbanding 47.4% yang diperolehi oleh BN. Ini adalah disebabkan oleh berat satu daerah pilihan raya..[93] Pakatan Rakyat juga mendapat 7 lagi kerusi Parlimen berbanding pilihan raya umum ke-12.

Anwar tidak mengaku kalah, mendakwa penipuan pilihan raya meluas. Al Jazeera juga melaporkan bahawa Anwar Ibrahim hampir untuk memenangi pilihan raya pada 5 Mei 2013; bagaimanapun, beliau enggan mengaku kalah dan oleh itu juga tidak meletak jawatan.[94] Dalam satu temu bual bersama ABC News (Australia), Jim Middleton (penemuduga) mencadangkan bahawa Anwar Ibrahim akan menjadi Lee Kuan Yew pembangkang Malaysia.[95][96] Anwar menjawab bahawa beliau tidak berada di peringkat itu lagi.

Pada 7 Mei 2013, Anwar Ibrahim berikrar untuk mengetuai "pergerakan sengit" untuk reformasi sistem pilihan raya di negara ini dan mencabar keputusan pilihan raya yang beliau kalah.[97] Pada 8 Mei 2013, kira-kira 120,000 orang memakai serba hitam berkumpul di Stadium Petaling Jaya, Kelana Jaya, Selangor, untuk menghadiri perhimpunan yang dianjurkan oleh Anwar untuk membantah keputusan pilihan raya dan menuntut pilihan raya yang bebas dan adil.[98] Sejak itu, pergerakan #Black505 berterusan selama 2 bulan lagi dengan jelajah di seluruh negara. Dana berjaya menaikkan #Black505 makan malam telah diadakan di Thean Hou dewan kuil pada 22 Jun 2013, yang dianjurkan oleh Ahli Parlimen Wangsa Maju, Datuk Dr Tan Kee Kwong bagi pihak PKR. Anwar Ibrahim segera melancarkan petisyen lebih 30 kerusi Parlimen yang dipertikaikan pada Julai 2013, tetapi kes-kes telah dibuang dari mahkamah pilihan raya atas sebab-sebab teknikal.[99]

Langkah Kajang

Pada 27 Januari 2014, ahli Dewan Undangan Negeri Selangor untuk Kajang, Lee Chin Cheh, meletak jawatan.[100] Ini mencetuskan pilihan raya kecil. Sehari selepas itu, Anwar Ibrahim telah diumumkan sebagai calon Pakatan Rakyat bagi pilihan raya kecil itu.[101] Pencalonan Anwar pada asalnya adalah untuk melonjakkan beliau untuk menjadi Menteri Besar Selangor.[102] Kemudian, langkah ini telah dikenali sebagai Langkah Kajang.

Langkah ini, bagaimanapun, tidak menjadi kenyataan kerana dia dijatuhi hukuman penjara lima tahun selepas Mahkamah Rayuan membatalkan pembebasan kes liwatnya, menyebabkan Anwar kehilangan kelayakan untuk menjadi calon Dewan Undangan Negeri.[103] Pada 9 Mac 2014, PKR mengumumkan presiden parti Dr Wan Azizah Wan Ismail sebagai calon baru bagi pilihan raya kecil Kajang.[104] Gelaran Datuk Seri Anwar telah dilucutkan oleh Sultan Selangor kerana "mempersoal integriti" pemerintah negeri semasa krisis berikutnya yang menyaksikan Sultan enggan melantik Wan Azizah sebagai Menteri Besar.[105] Anwar dapat terus menggunakan gelaran "Datuk Seri" kerana ia juga telah diberikan kepadanya oleh beberapa negeri lain di Malaysia.[106]

Tuduhan kedua dan pengampunan

Pada 10 Februari 2015, Anwar dipenjarakan buat kali kedua di Penjara Sungai Buloh, Selangor atas pertuduhan meliwat bekas pembantu peribadinya, Saiful Bukhari Azlan pada 2008 selepas rayuan terakhirnya ditolak Mahkamah Persekutuan.[107] Keputusan itu dicapai secara sebulat suara oleh panel lima hakim yang diketuai oleh Ketua Hakim Negara, Tun Arifin Zakaria yang mengekalkan sabitan dan hukuman penjara lima tahun terhadapnya.[107] Dengan keputusan itu, Anwar yang merupakan Ahli Parlimen Permatang Pauh akan hilang kelayakan sebagai wakil rakyat seperti yang diperuntukkan di bawah Perlembagaan Persekutuan. Atas sebab faktor usia, beliau tidak dikenakan hukuman sebatan.[107][108] Terdapat penyokong Saiful Bukhari yang yakin[109] bahawa beliau telah diliwat oleh Anwar Ibrahim kerana:

  • Pertama sekali, bagaimana kes ini boleh berbangkit? Beberapa netizen mendakwa kes liwat Anwar Ibrahim ke atas Saiful Bukhari ini dibangkitkan oleh ahli DAP, iaitu mendiang Karpal Singh.
  • Kedua, Mahkamah Persekutuan memutuskan profil DNA "Lelaki Y" yang dihasilkan daripada ekstrak air mani yang terdapat dalam rektum Saiful Bukhari adalah sah milik Anwar Ibrahim.
  • Ketiga, selepas Saiful Bukhari mengangkat sumpah sebanyak 2 kali iaitu di dewan utama, Masjid Wilayah Persekutuan, Jalan Duta, Kuala Lumpur[110] dan kali kedua di hadapan Kaabah di tanah suci Mekah.[111] Orang ramai musykil mengapa Anwar Ibrahim tidak melakukan perkara sama selepas itu bagi menentang dakwaan Saiful. Anwar juga didapati tidak berani memberikan sampel DNA miliknya kepada mahkamah.
  • Keempat, bekas pembantu khas Anwar Ibrahim, Rahimi Osman menerusi Facebook membongkar pelbagai rahsia Anwar bersama Saiful seperti hadiah 'Suit Brioni' puluhan ribu, kondominium sulit, mesyuarat khas dan lain-lain. Sejauh manakah kebenarannya.
  • Kelima, kenyataan panjang lebar yang dikeluarkan oleh Tan Sri Shafee Abdullah, Pendakwa Raya dalam kes Anwar Ibrahim dan Saiful Bukhari dianggap cukup jelas dalam menunjukkan siapa yang benar-benar salah.[112]

Pada 7 Januari 2018, ia dilaporkan bahawa Anwar dijangka akan dibebaskan daripada penjara pada 8 Jun berdasarkan pengiraan dengan remitan yang mana tarikh pembebasan Anwar ialah pada 10 Jun, tetapi ditukar ke pada Ahad dan 9 Jun adalah Sabtu, maka Anwar akan dibebaskan pada 8 Jun 2018.[113][114]

Anwar dibebaskan dari penjara pada 16 Mei 2018. Beliau tiba ke hospital rehabilitasi Cheras di Kuala Lumpur pada jam 11.30 pagi. Beliau telah menjadi perhatian dengan Raja selepas beliau mendapat pengampunan diraja penuh dan kini Perdana Menteri sedang menunggu Dr Mahathir menyerahkan takhta selepas "satu hingga dua tahun".[115][116]

Jawatan politik lain

Menurut bekas menteri undang-undang Zaid Ibrahim, Anwar merupakan seorang Islam yang "membantu mengIslamkan sistem kerajaan keseluruhan" dan memainkan peranan utama dalam pengIslaman sistem pendidikan semasa beliau menjadi Menteri Pelajaran pada 1980-an.[117] Menurut Jihadwatch (dan penulis Robert Spencer) Anwar adalah seorang Islamis yang berpura-pura untuk menjadi pemimpin pembangkang ala barat tetapi mengambil wang dari Arab Saudi[118] dan daripada sumber-sumber yang berkaitan secara langsung dengan serangan berani mati jet 9/11 di Amerika Syarikat, untuk contohi Institut Pemikiran Islam. Lebih-lebih lagi: "IIIT Anwar Ibrahim telah dimasukkan ke dalam tuntutan mahkamah oleh mangsa-mangsa 9/11 memohon ganti rugi daripada pertubuhan yang dikaitkan dengan 'memberikan sokongan kepada Islam radikal."[119]

Kehidupan peribadi

Keluarga

Bapa Anwar, Ibrahim Abdul Rahman memulakan kerjayanya sebagai porter hospital, kemudian menyertai politik sebagai Ahli Parlimen UMNO Seberang Perai Tengah di antara tahun 1959 dan 1969 dan juga sebagai Setiausaha Parlimen di Kementerian Kesihatan dari 1964 hingga 1969 sehingga kekalahannya pada Pilihan Raya Umum 1969 oleh calon dari Gerakan. Ibunya, Che Yan Hussein, ialah seorang suri rumah aktif dalam UMNO akar umbi politik di Pulau Pinang.[120] Beliau menduduki pendidikan menengah di Kolej Melayu Kuala Kangsar. Beliau mendapat pendidikan di Universiti Malaya, di mana beliau membaca Pengajian Melayu, dan bekerja pada Sarjana dalam Sastera melalui Universiti Kebangsaan Malaysia ketika di dalam penjara 1974-75.[121]

Sukan

Sukan yang diminatinya ialah menunggang kuda dan bermain ski bot sebagaimana Dr Mahathir Mohamad. Anwar pernah jatuh dari kuda dan menerima rawatan beberapa bulan. Beliau pernah menjadi pengerusi Persatuan Ekuestarian Malaysia.

Sumbangan

Buku beliau semasa menjadi Timbalan Perdana Menteri Malaysia

Penerbitan buku

Keputusan pilihan raya

Parlimen Malaysia[122][123][124]
Tahun Parlimen Penyandang Undian Peratus Pembangkang Undian Peratus Buang undi Majoriti Muncul sebagai
1982 Permatang Pauh Anwar Ibrahim (BN) 18,849 74.88% Zabidi Ali (PAS) 4,497 17.90% 25,885 14,352 Tidak diketahui
Tan Ah Huat (DAP) 1,825 7.25%
1986 Anwar Ibrahim (BN) 17,979 70.56% Mohamad Sabu (PAS) 7,500 29.44% 26,098 10,479 74.82%
1990 Anwar Ibrahim (BN) 23,793 75.69% Mahfuz Omar (PAS) 7,643 24.31% 31,740 16,150 78.32%
1995 Anwar Ibrahim (B) 27,945 76.08% Abdul Rahman Manap (DAP) 4,715 12.84% 37,618 23,230 78.79%
Mazani Abdullah (PAS) 4,071 11.08%
2008 Anwar Ibrahim (PR) 31,195 66.64% Arif Shah Omar Shah (UMNO) 15,524 33.16% 47,258 15,671 80.84%
Hanafi Mamat (AKIM) 92 0.20%
2013 Anwar Ibrahim (PR) 37,090 58.56% Mazlan Ismail (UMNO) 25,369 40.06% 63,332 11,721 88.33%
Abdullah Zawawi Samsudin (Bebas) 201 0.32%
2018 Port Dickson Anwar Ibrahim (PH) 31,016 70.35% Lt. Kol. (B) Haji Mohd Nazari Mokhtar (GS) 7,456 16.91% 44,087 23,560 58.25%
Tan Sri Isa Abdul Samad (Bebas) 4230 9.59%
Stevie Chan Keng Leong (Bebas) 337 0.76%
Lau Sek Yan (Bebas) 214 0.48%
Kan Chee Yuen (Bebas) 154 0.34%
Saiful Bukhari Azlan (Bebas) 82 0.18%

Lihat juga

Rujukan

  1. ^ BBC-News Malaysia court finds Anwar Ibrahim not guilty of sodomy.
  2. ^ a b c Interview with Anwar Ibrahim
  3. ^ Ellis-Petersen, Hannah (2018-05-11). "Malaysia: Mahathir Mohamad says Anwar Ibrahim to be given royal pardon". the Guardian. Dicapai 2018-05-11. 
  4. ^ "Malaysia's jailed political leader Anwar Ibrahim to be released on May 16". Strait Times. 13 May 2018. Dicapai 13 May 2018. 
  5. ^ Time 100 list for 2008 2 Mei 2008, Time Magazine
  6. ^ Senarai 100 Time Magazine
  7. ^ 07 Ogos 2008, "Mampukah Anwar membuat 'come-back'?" Hafizah Kamarudin, Bernama.
  8. ^ http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e964
  9. ^ http://www.discoverthenetworks.org/printgroupProfile.asp?grpid=6180
  10. ^ http://www.iiit.org/news/iiit-vice-president-visits-iium-and-attends-world-conference
  11. ^ http://www.iiit.org/news/anwar-ibrahim-reflects-on-the-aftermath-of-the-arab-spring
  12. ^ http://www.iiit.org/news/time-chooses-anwar-ibrahim-among-the-top-100
  13. ^ "International Islamic University Malaysia". Dicapai 10 February 2015. 
  14. ^ "Development Committee – Former Chairmen of the Development Committee". The World bank. Dicapai 10 February 2015. 
  15. ^ Ian Stewart, The Mahathir Legacy: A Nation Divided, a Region at Risk, Allen & Unwin, 2003, p 22-24 :"(Anwar) used... large cash payments to win enough support to secure the position of UMNO deputy president and replace veteran leader Ghafar Baba as deputy prime minister.... Anwar used the payment and patronage system to his advantage.... Anwar's followers — as witnessed by myself and other journalists- were handing out packets of money to acquire support of UMNO division leaders in his 1993 campaign against Ghafar Baba.... They were not only working for Anwar but under his instructions."
  16. ^ O'Brien, Timothy L. (6 December 1998). "soros public enemy&st=cse&pagewanted=1". The New York Times. Dicapai 9 January 2012. 
  17. ^ "Judge gives reasons for ruling in favour of Anwar". Daily Express. UK. 26 January 2005. Dicapai 3 February 2010. 
  18. ^ Hartcher, Peter (23 February 2010). "Outdated political thuggery embarrasses Malaysia". The Sydney Morning Herald. 
  19. ^ "Apology ends Anwar's suit over beating". nytimes.com. 4 August 2005. Dicapai 11 January 2012. 
  20. ^ "Anwar Ibrahim". 6 June 2014. Dicapai 10 February 2015. 
  21. ^ Canadian Lawyers Defend the Independence of the Bar in Malaysia
  22. ^ Specialist Speakers Profile. "Anwar Ibrahim". Dicapai 10 February 2015. 
  23. ^ *"Anwar Ibrahim found not guilty of sodomy". Aljazeera. 9 January 2012. Dicapai 9 January 2012. 
  24. ^ "Court rules Malaysian opposition leader guilty of sodomizing aide". Malaysia News.Net. Dicapai 8 March 2014. 
  25. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=1204&pub=Utusan_Malaysia&sec=Khas&pg=kh_01.htm
  26. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=1211&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=fp_01.htm
  27. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=1113&pub=Utusan_Malaysia&sec=Khas&pg=kh_09.htm
  28. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=1203&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=fp_01.htm
  29. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1999&dt=0803&pub=Utusan_Malaysia&sec=Khas&pg=kh_01.htm
  30. ^ http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=1998&dt=1231&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=fp_03.htm
  31. ^ "Archives". Dicapai 10 February 2015. 
  32. ^ Reclaiming Adat: contemporary Malaysian film and literature
  33. ^ PRU-13: Anwar hampir sebabkan negara muflis - Anuar.
  34. ^ "Anwar vs Dr M: Two of three judges recuse themselves (Updated)". The Star. 1 March 2010. Dicapai 1 March 2010. 
  35. ^ "Court to allow Anwar appeal". BBC News. 7 September 2004. Dicapai 14 January 2012. 
  36. ^ "What is RM100 million?". Malaysian Insider. 28 May 2009. Dicapai 30 January 2010. 
  37. ^ "Court: Anwar's sacking from cabinet posts is valid". The Malay Mail. 8 March 2010. Diarkibkan daripada yang asal pada 9 March 2010. Dicapai 8 March 2010. 
  38. ^ "Anwar's Sacking From Cabinet Posts In 1998 Is Valid, Federal Court Rules". Bernama. 8 March 2010. Dicapai 8 March 2010. 
  39. ^ "Update Anwar's sacking was lawful, rules Federal Court". TheEdge. 8 March 2010. Dicapai 8 March 2010. 
  40. ^ Anwar Ibrahim "Archived copy". Diarkibkan daripada asal pada 29 November 2011. Dicapai 2011-07-29. 
  41. ^ "AccountAbility". Dicapai 16 July 2008. 
  42. ^ "Foundation for the Future Holds its First Board Meeting in Doha, Qatar". Diarkibkan daripada asal pada 16 June 2007. Dicapai 2008-10-10. . Foundation for the Future. 15 July 2006
  43. ^ Ethics Committee Case No2 and President's Paper, p.102, 2 June 2005, World Bank
  44. ^ Malaysia's Anwar Says He Plans to Run for Parliament. 30 November 2006, Bloomberg.
  45. ^ Wan Azizah declares she is Anwar proxy. 25 February 2008. Channel NewsAsia
  46. ^ "When Mahathir lashes out at Anwar, will it catch fire?" 31 March 2008, The Malaysian Insider.
  47. ^ "Malaysian opposition leader Anwar marks end of political ban", AFP, 14 April 2008.
  48. ^ Malaysia Police Halt Anwar Speech, AFP (via Foxnews), 14 April 2008.
  49. ^ Malaysia's Anwar returns to Parliament, Associated Press, 29 April 2008.
  50. ^ "Malaysian government declares by-election defeat to Anwar". Thestandard.com.hk. 26 March 2008. Dicapai 9 January 2012. 
  51. ^ "Malaysia's Anwar wins Parliament seat". Pr-inside.com. Diarkibkan daripada asal pada 17 February 2012. Dicapai 9 January 2012. 
  52. ^ "Malaysia's Anwar wins seat in parliament". Diarkibkan daripada asal pada 29 August 2008. Dicapai 2008-08-26. . ap.google.com. 26 August 2008
  53. ^ Malaysia's Anwar returns to parliament. AFP Google. 27 August 2008
  54. ^ Aziz, Faisal (28 August 2008). "NEWSMAKER – Malaysia Anwar sworn in, ends political exile". In.reuters.com. Dicapai 9 January 2012. 
  55. ^ "afp.google.com/article, Malaysia's Anwar returns to parliament". AFP Google. 27 August 2008. Dicapai 9 January 2012. 
  56. ^ theedgedaily.com, 28 August 2008: Anwar sworn in, appointed as Opposition Leader
  57. ^ "Anwar rejoins Malaysia parliament, heads opposition". Reuters (via Express India). 28 August 2008. Dicapai 28 August 2008. 
  58. ^ "Anwar still finds Najib wanting". The Malaysian Insider. 4 April 2009. Dicapai 4 April 2009. 
  59. ^ "PM announces repeal of ISA, three Emergency proclamations", The Star, 15 September 2011. Retrieved on 3 May 2013.
  60. ^ News."Ex-ISA detainee held under new security law", The Star 7 February 2013. Retrieved on 3 April 2013
  61. ^ "Anwar fails to form next Government". Asia This Week. 16 September 2008. Dicapai 16 September 2008. 
  62. ^ "No change in govt, says Najib". The Star. 16 September 2008. Diarkibkan daripada asal pada 16 September 2008. Dicapai 16 September 2008. 
  63. ^ "Malaysian PM calls opposition bluff". Al Jazeera English. 16 September 2008. Dicapai 16 September 2008. 
  64. ^ "Anwar Out of Steam?". New Strait Times. 25 September 2008. Diarkibkan daripada asal pada 28 October 2008. Dicapai 29 September 2008. 
  65. ^ "Malaysia's ruling party set to discuss PM's future". Radio Australia. Australian Broadcasting Corporation. 25 September 2008. Diarkibkan daripada asal pada 26 September 2008. Dicapai 29 September 2008. 
  66. ^ "Umno meets tomorrow on transition". The Malaysian Insider. 25 September 2008. Diarkibkan daripada yang asal pada 28 September 2008. Dicapai 29 September 2008. 
  67. ^ "Source says Malaysia PM may step down early". Reuters UK. 25 September 2008. Dicapai 29 September 2008. 
  68. ^ "Anwar: No hurry to take over govt". The New Straits Times Online. 24 October 2008. Dicapai 24 October 2008. 
  69. ^ "Still waiting in the wings". The Star. 9 November 2008. Dicapai 9 November 2008. 
  70. ^ "Dewan dispatches: Anwar Ibrahim's obsession with Najib the 'Dictator' may be good for the nation". Voice of Malaysian. 12 November 2008. Dicapai 13 November 2008. 
  71. ^ "Parliament: Anwar claims Apco was in M'sia before 1Malaysia concept was announced, The Star, 30 March 2010". Thestar.com.my. Diarkibkan daripada asal pada 2 April 2010. Dicapai 9 January 2012. 
  72. ^ a b Ahmad, Razak (22 April 2010). "Malaysia parliament votes to censure Anwar". In.reuters.com. Dicapai 9 January 2012. 
  73. ^ "Aide alleges sodomy: Report lodged". Malaysiakini. Mkini Dotcom Sdn Bhd. 28 June 2008. Dicapai 28 June 2008. 
  74. ^ "Malaysia court finds Anwar Ibrahim not guilty of sodomy". BBC News Asia. 9 January 2011. Dicapai 9 January 2012. 
  75. ^ Shazwan Mustafa Kamal (20 January 2012). "Prosecution appeals Anwar sodomy acquittal". The Malaysian Insider. Dicapai 20 January 2012. 
  76. ^ "Anwar given 5 years' jail after appellate court reverses sodomy acquittal". Dicapai 10 February 2015. 
  77. ^ "Malaysia Judiciary Criticized Over Anwar Ibrahim Verdict". VOA. Dicapai 10 February 2015. 
  78. ^ "ANWAR GUILTY". Dicapai 10 February 2015. 
  79. ^ The reversal of Anwar Ibrahim The New Ledger, 10 April 2010
  80. ^ a b Apco: Anwar produces documents, exposes shady clients . Harakahdaily. 30 March 2010
  81. ^ a b Hazlan Zakaria & S Pathmawathy. "Anwar produces documents on APCO-Israel-1M'sia link, Malaysiakini". Malaysiakini.com. Dicapai 9 January 2012. 
  82. ^ "Press Conference at the London School of Economics (LSE) 18 March 2010". Youtube. Dicapai 9 January 2012. 
  83. ^ "B'nai B'rith International – The Global Voice of the Jewish Community". Bnaibrith.org. 25 May 2010. Dicapai 9 January 2012. 
  84. ^ "War of words between Malaysian opposition leader and ministers over Israel". Malaysia today. 2012. .
  85. ^ a b Mahtani, Shibani (31 January 2012). "Israel Dominates the Debate in Malaysia – Again". The Wall Street Journal. Dicapai 1 February 2012. 
  86. ^ a b "Dr M: Anwar does not think of the welfare of Palestinians". New Straits Times. 31 January 2012. Diarkibkan daripada asal pada 1 February 2012. Dicapai 1 February 2012. 
  87. ^ Ibrahim, Anwar. "Hamas Leader Calls for Two-State Solution, But Refuses to Renounce Violence". Blog. Dicapai 10 February 2015. 
  88. ^ Mahtani, Shibani. "Malaysia's Anwar Presses On Despite Appeal", "The Wall Street Journal", New York, 26 January 2013, Retrieved on 29 January 2013.
  89. ^ Shibani Mahtani. "Anwar Clarifies His Views on Malaysia's Sodomy Laws". WSJ. Dicapai 10 February 2015. 
  90. ^ "Manifesto to curb monopolies, spur economy". Dicapai 10 February 2015. 
  91. ^ Manifesto Pakatan Harapan Rakyat 2013 Summary
  92. ^ [1]
  93. ^ Pakatan lost, but not defeated
  94. ^ Profile."Profile: Anwar Ibrahim", Kuala Lumpur, 6 May 2013. Retrieved on 10 May 2013.
  95. ^ "Extended Interview: Anwar Ibrahim", ABC News (Australia), Kuala Lumpur, 8 May 2013. Retrieved on 10 May 2013.
  96. ^ [2]
  97. ^ Siva Sithraputhran."Pakatan to hold rally tomorrow against 'polls fraud'", Malaysiakini, 7 May 2013. Retrieved on 10 May 2013.
  98. ^ "120,000 show of force at post-GE13 rally". Malaysiakini. 8 May 2013. Dicapai 10 May 2013. 
  99. ^ DR AHMAD ZAHARUDDIN SANI AHMAD SABRI. "Apa Yang Telah Kita Pelajari Dari Petisyen Pilihan Raya..." Dicapai 10 February 2015. 
  100. ^ "Archived copy". Diarkibkan daripada asal pada 30 January 2014. Dicapai 2014-01-30. 
  101. ^ http://www.channelnewsasia.com/news/asiap%7Cacific/anwar-ibrahim-named-pkr/970716.html
  102. ^ http://www.malaysia-chronicle.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=219992:mb-khalid-announces-anwar-ibrahim-as-the-pkr-candidate-for-kajang-seat&Itemid=2#axzz2rqnBByU3
  103. ^ "Anwar Ibrahim sentenced to five years' prison after Malaysia's court of appeal overturns sodomy acquittal". Australia Network News. Dicapai 10 February 2015. 
  104. ^ "Wan Azizah to replace Anwar in Kajang". Dicapai 10 February 2015. 
  105. ^ "Selangor Sultan strips Anwar of 'Datuk Seri' title over MB crisis". Dicapai 10 February 2015. 
  106. ^ "Selangor Sultan revokes Anwar's 'Datuk Seri' title". Astro Awani. 4 December 2014. Dicapai 5 December 2014. 
  107. ^ a b c "Anwar kekal 
dipenjara 5 tahun". Utusan Malaysia. 10 Februari 2015. Dicapai 11 Februari 2015. 
  108. ^ "Anwar dihukum penjara lima tahun". Malaysiakini. 10 Februari 2015. Dicapai 8 Januari 2018. 
  109. ^ http://says.com/my/seismik/saiful-vs-anwar-5-sebab-kenapa-penyokong-saiful-bukhari-yakin-beliau-diliwat
  110. ^ http://bernama.com/bernama/v3/bm/news.php?id=353076
  111. ^ http://www.utusan.com.my/utusan/Pilihan_Raya/20130503/px_23/Saiful-sumpah-laknat-di-Kaabah
  112. ^ http://www.astroawani.com/berita-malaysia/liwat-ii-keadilan-akhirnya-ditegakkan-pendakwa-raya-53711
  113. ^ Safeek Affendy Razali (7 Januari 2018). "Anwar Ibrahim dibebaskan 8 Jun". Berita Harian. Dicapai 8 Januari 2018. 
  114. ^ Israr Khalid (7 Januari 2018). "Anwar Ibrahim dibebaskan lebih awal - KP Penjara". Astro Awani. Dicapai 8 Januari 2018. 
  115. ^ "Anwar Ibrahim freed from prison after royal pardon from Malaysian king". Dicapai 16 May 2018. 
  116. ^ "Anwar hails 'new dawn for Malaysia' following release from prison". Dicapai 16 May 2018. 
  117. ^ Growing popularity of conservative Islam in Malaysia linked to overseas students South China Morning Post, 2 April 2015
  118. ^ http://edition.cnn.com/2011/WORLD/meast/01/27/saudi.terror.funding/
  119. ^ https://www.jihadwatch.org/2014/03/slate-whitewashes-muslim-brotherhood-ties-of-malaysian-pol-fanatically-supported-by-pilot-of-missing-plane
  120. ^ Alias Muhammad (1994), p. 177
  121. ^ Allers, Charles, The Evolution of a Muslim Democrat: The Life of Malaysia's Anwar Ibrahim (New York: Peter Lang, 2013), 57.
  122. ^ "Keputusan Pilihan Raya Umum Parlimen/Dewan Undangan Negeri". Election Commission of Malaysia. Diarkibkan daripada asal pada 6 September 2011. Dicapai 6 June 2010.  Percentage figures based on total turnout.
  123. ^ "Malaysia General Election". undiinfo Malaysian Election Data. Malaysiakini. Dicapai 4 February 2017.  Results only available from the 2004 election.
  124. ^ "KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM 13". Sistem Pengurusan Maklumat Pilihan Raya Umum. Election Commission of Malaysia. Dicapai 24 March 2017. 

Bacaan lanjut

Bibliografi

Pautan luar

Jawatan parti politik
Didahului oleh
Suhaimi Kamaruddin
Ketua Pemuda UMNO
1982–1987
Diikuti oleh:
Najib Razak
Didahului oleh
Ghafar Baba
Timbalan Presiden UMNO
1993–1998
Kosong
  Gelaran dipegang kemudian oleh  
Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh
Wan Azizah Wan Ismail
Pemimpin Pakatan Rakyat
2008–2015
Jawatan digugurkan
Gelaran Baru Pemimpin Pakatan Harapan
2017–kini
Pemegang jawatan kini
Kerusi dewan
Didahului oleh
Zabidi Ali
Ahli Dewan Rakyat
bagi Permatang Pauh

1982–1999
Diikuti oleh:
Wan Azizah Wan Ismail
Didahului oleh
Wan Azizah Wan Ismail
Ahli Dewan Rakyat
bagi Permatang Pauh

2008–2015
Jawatan politik
Didahului oleh
Mokhtar Hashim
Menteri Kebudayaan, Belia dan Sukan
1983–1984
Diikuti oleh:
Sulaiman Daud
Didahului oleh
Abdul Manan Othman
Menteri Pertanian
1984–1986
Diikuti oleh:
Sanusi Junid
Didahului oleh
Abdullah Ahmad Badawi
Menteri Pendidikan
1986–1991
Diikuti oleh:
Sulaiman Daud
Didahului oleh
Daim Zainuddin
Menteri Kewangan
1991–1998
Diikuti oleh:
Mahathir Mohamad
Didahului oleh
Ghafar Baba
Timbalan Perdana Menteri Malaysia
1993–1998
Kosong
  Gelaran dipegang kemudian oleh  
Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh
Wan Azizah Wan Ismail
Ketua Pembangkang
2008–2015
Diikuti oleh:
Wan Azizah Wan Ismail
Jawatan akademik
Didahului oleh
Hussein Onn
Presiden Universiti Islam Antarabangsa Malaysia
1988–1998
Diikuti oleh:
Najib Razak