Yunani

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Greece)
Jump to navigation Jump to search
"Greece" dilencongkan ke sini. Untuk subjek berkaitan dengan negara tersebut, sila lihat Yunani (nyahkekaburan).
Republik Hellenik
Ελληνική Δημοκρατία
Ellinikí Dimokratía
Flag of Yunani
Jata bagi Yunani
Bendera Jata
Moto: Eleftheria i Thanatos, (Greek: "Ελευθερία ή Θάνατος", "Kebebasan atau Maut"; tradisional)
Lagu kebangsaan: Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν (Ýmnos eis tīn Eleftherían, Lagu kepada Kebebasan)
LocationGreece.png
Ibu negara
dan bandar terbesar
Athens
Bahasa rasmi Bahasa Yunani
Kerajaan Republik berparlimen
Prokopis Pavlopoulos
Alexis Tsipras
Nikos Voutsis
Penubuhan
3000 SM
• Kemerdekaan daripada Turki Uthmaniyyah
28 Mac 1821
• Diiktiraf
1832
Luas
• Jumlah
131,957 km2 (50,949 bt2)[1] (ke-95)
• Air (%)
0.8669
Penduduk
• Anggaran 2009
11,257,285 (ke-73)
• Bancian 2001
10,964,020
KDNK (PPP) anggr. 2018 
• Jumlah
$313.400 bilion[2] (ke-57)
• Per kapita
$29,090[3] (ke-47)
KDNK (nominal) anggr. 2018 
• Jumlah
$221.570 bilion[4] (ke-52)
• Per kapita
$20,570[5] (ke-38)
HDI (2015) 0.866[6]
sangat tinggi · ke-29
Mata wang Euro (€)2 (EUR)
Zon waktu WET3 (UTC+2)
• Musim panas (DST)
WEST (UTC+3)
Kod panggilan 30
Internet TLD .gr

Yunani (atau nama lainnya Greece /ˈɡriːs/ , nama rasminya Republik Hellenik - Bahasa Yunani: Ελληνική Δημοκρατία, Ellīnikī́ Dīmokratía, [e̞liniˈkʲi ðimokraˈti.a]; dahulu dan kini dikenali dengan nama Hellas dalam kalangan warganya),[7] ialah sebuah negara di tenggara Eropah dan terletak di hujung semenanjung Balkan. Negara ini bersempadankan Bulgaria, Bekas Republik Yugoslavia Makedonia (FYROM) dan Albania di utara, Turki dan Laut Aegia di timur, dan Laut Mediterranean dan Ionia di selatan dan barat masing-masing. Dikenali sebagai asal usul ketamadunan Barat, Yunani mempunyai sejarah yang kaya dan tersebar di tiga benua.

Orang Greek (atau Orang Yunani) memanggil negara mereka sebagai Hellas, atau Ellas dalam bahasa Yunani Moden. Dalam bahasa petuturan seharian, Ελλάδα (transliterasi: Elláda [e̞ˈlaða] ) digunakan. Nama "Greece" yag lebih dipakai sejak dekad-dekad kebelakangan ini merupakan pinjaman bahasa Inggeris (juga disebut mengikut bahasa tersebut) berasal daripada bahasa Latin, Graecia yang sebelum ini digunakan untuk selatan Italy.

Pesisir pantai Yunani adalah ke-12 terpanjang didunia iaitu 13,676 kilometer. Gunung Olympus ialah gunung tertinggi di Yunani dengan ketinggian 2,917 meter. Kira-kira 80% daripada permukaan tanah Yunani adalah terdiri dari gunung-ganang.

Negara Yunani moden mula ditubuhkan pada tahun 1830, yakni pasca Perang Kemerdekaan Yunani. Yunani merupakan ahli Kesatuan Eropah (EU) sejak 1981. Sebelumnya telah menyertai Pertubuhan Perjanjian Atlantik Utara (NATO) pada tahun 1952. Terbaru, Yunani merupakan ahli dalam Agensi Angkasa Eropah (ESA) sejak tahun 2005. Kota Athens merupakan ibu negara dan bandaraya terbesar di Yunani.

Banci tahun 2010, menganggarkan Yunani mempunyai populasi penduduk seramai 11,305,118 orang. Negara ini mempunyai keluasan 131,990 kilometer persegi. (Kosmo, 4 November 2011, halaman 23).

Sejarah Purba سجاره ڤوربا[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Yunani Purba
Peta yang menunjukkan wilayah-wilayah dan tanah jajahan Yunani semasa kuno tempoh.
The Parthenon pada Akropolis.
Detail Alexander Agung, yang menggambarkan Alexander Agung pada kudanya Bucephalus.

Manakala kawasan sekitar Attica didiami semasa tempoh Paleolitik Tinggi (30.000 -10.000 BC), bukti arkeologi menunjukkan bahawa gua kecil di seluruh Akropolis batu dan musim bunga Klepsythra digunakan dalam Tempoh Neolitik ( 3000-2800 SM). Yunani merupakan kawasan pertama di Eropah di mana maju tamadun awal yang muncul, bermula dengan Cycladic tamadun Laut Aegia, tamadun Minoan di Crete dan kemudian Mycenaean tamadun pada tanah besar. Kemudian, pelbagai kerajaan-kerajaan Yunani dan bandar-negeri s muncul di seluruh semenanjung Yunani dan merebak ke tepi Laut Hitam, Itali Selatan dan Asia Minor, mencapai tahap kemakmuran yang menyebabkan ledakan budaya pernah berlaku sebelum ini, bahawa daripada Yunani Purba, yang dinyatakan dalam senibina, drama, sains dan falsafah, dan dipupuk dalam Athens di bawah demokratik persekitaran.

Athens dan Sparta yang diketuai jalan dalam menangkis Empayar Parsi dalam satu siri peperangan. Kedua-dua mereka kemudian dibayangi oleh Thebes dan akhirnya Empayar Macedonia, dengan kedua di bawah bimbingan Alexander Agung menyatukan dan mengetuai dunia Yunani kemenangan ke atas orang-orang Parsi.

Tempoh Hellenistik telah dibawa hanya sebahagiannya dua abad rapat kemudian dengan penubuhan Roman kaedah ke atas tanah Yunani dalam 146 SM [8] Ramai daripada masyarakat Yunani berhijrah ke Alexandria, Antioch, Seleucia dan banyak lagi bandar-bandar Hellenistik dalam baru Asia dan Afrika diasaskan ekoran Alexander. [9]

Politik ڤوليتيک[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Politik di Yunani

Daerah داءيره[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Daerah di Yunani

Geografi[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Geografi Yunani

Ekonomi[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Ekonomi Yunani

Demografi[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Demografi Yunani

Budaya[sunting | sunting sumber]

Untuk rencana lanjutan, lihat Budaya di Yunani

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "Country Comparison: Area". The World Factbook. Agensi Perisikan Pusat. Dicapai 7 Januari 2013. 
  2. ^ [http://www.imf.org/external/datamapper/NGDPD@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD/GRC/%7Cwork=World Economic Outlook Database, Januari 2018|publisher=Tabung Kewangan Antarabangsa|accessdate=Disember 2017|location=Washington, D.C.|date=5 Januari 2018}}
  3. ^ Monetary Fund GDP statistics around the world
  4. ^ International Monetary Fund GDP statistics around the world
  5. ^ Monetary Fund GDP statistics around the world
  6. ^ "Table 1: Human Development Index and its components". Human Development Reports. Stockholm: United Nations Development Programme. 21 Mac 2017. Dicapai 27 April 2017. 
  7. ^ "World Factbook - Greece: Government". CIA. www.cia.gov. 2007-03-15. Dicapai 2009-10-17. 
  8. ^ "Outpost Alexander Teluk menemui". BBC News. 7 Ogos 2007.
  9. ^ "Growth of the Greek Colonies in the First Millenium BC" (PDF). Princeton University. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Maklumat umum[sunting | sunting sumber]

Pemerintah[sunting | sunting sumber]


Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah ia dengan templat tunas yang lebih spesifik.