Tuvalu

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian
Tuvalu

Flag of Tuvalu
Jata Tuvalu
Bendera Jata
Cogan kata"Tuvalu mo te Atua" (bahasa Tuvalu)
"Tuvalu demi Yang Maha Agung"
Lagu kebangsaan[Tuvalu mo te Atua] error: {{lang}}: teks mempunyai penanda italik (bantuan) (bahasa Tuvalu)
Tuvalu demi Yang Maha Agung
Lagu kerajaanGod Save the King (bahasa Inggeris)
Tuhan Selamatkan Raja
Lokasi Tuvalu
Ibu negaraFunafuti
8°31′S 179°12′E / 8.517°S 179.200°E / -8.517; 179.200
Bahasa rasmi
Kumpulan etnik
Agama
Gereja Tuvalu
KerajaanDemokrasi berparlimen tidak berpihak di bawah raja berperlembagaan
• Ratu
Raja Charles III
Tofiga Vaevalu Falani
Kausea Natano
Badan perundanganParlimen
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom
1 Oktober 1978
Keluasan
• Jumlah
26 km2 (10 bt2) (ke-192)
• Perairan (%)
Boleh diabaikan
Populasi
• Perkiraan 2021
11,900 (ke-225)
• Bancian Penduduk 2017
10,645
475.88/km2 (1,232.5/sq mi) (27th)
KDNK (PPP)2016
• Jumlah
USD39 juta[1] (ke-226)
$3,566[1] (ke-156)
KDNK (nominal)2020
•  Jumlah
USD45 juta[1] (ke-194)
USD2,970[1] (ke-118)
Gini (2010) 39.1[2]
sederhana
Mata wangDolar Tuvalu
Dolar Australia
(AUD)
Zon waktu
(UTC+12)
Bahagian memandukiri
Kod panggilan+688
Kode ISO 3166TV
DPT internet.tv

Tuvalu, dahulunya dikenali sebagai Kepulauan Ellice, ialah sebuah negara kepulauan Polinesia terletak di Lautan Pasifik, sekitar pertengahan jalan di antara Hawaii dan Australia, terletak di timur-timur laut Kepulauan Santa Cruz (milik Kepulauan Solomon), tenggara Nauru, selatan Kiribati, barat Tokelau, barat laut Samoa dan Wallis dan Futuna dan utara Fiji. Negara ini terdiri daripada tiga pulau terumbu dan enam atol benar tersebar di antara latitud ke 10° selatan dan longitud 176° ke 180°, barat Garisan Tarikh Antarabangsa. Tuvalu mempunyai populasi sebanyak 10,640 penduduk (banci 2012).[3][4] Kepulauan ini terletak dalam rantau Oceania dengan keluasan tanah keseluruhan berjumlah 26 kilometer persegi (10 bt2).

Penamaan[sunting | sunting sumber]

Nama kepulauan ini bermaksud "lapan (valu, seturunan akar Austronesia dengan ꦮꦺꦴꦭꦸ wolu dalam bahasa Jawa)[5] sebangun/sediri" (tu) merujuk kepada lapan buah pulau asal yang ditemui dan diduduki manusia yang mendarat di situ.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Manusia difahamkan menduduki kepulauan ini selama beribu-ribu tahun berdasarkan tinggalan unggun api yang ditemui dalam gua-gua ditenggelamkan laut berdekatan pulau Nanumanga. Asal-usul pelayar yang mendatangi kepulauan ini tidak tentu dari sejarah lisan warisan masyarakat satu pulau ke satu pulau yang lain: penghuni pulau-pulau Niutao,[6] Funafuti dan Vaitupu menceritakan nenek moyang mereka datang dari Samoa,[7][8] manakala orang pulau Nanumea menceritakan moyang mereka berasal dari Tonga.[7]

Geografi dan persekitaran[sunting | sunting sumber]

Geografi[sunting | sunting sumber]

Pantai di atol Funafuti.

Tuvalu ialah sebuah gugusan pulau bergunung berapi, dan mengandungi tiga pulau terumbu (Nanumanga, Niutao dan Niulakita) dan enam atol betul (Funafuti, Nanumea, Nui, Nukufetau, Nukulaelae dan Vaitupu).[9] Kumpulan atol yang kecil dan berselerak mempunyai tanah yang lemah dan jumlah luas tanah hanya kira-kira 26 kilometer persegi (10 batu persegi) menjadikannya negara keempat terkecil di dunia. Sepanjang empat dekad, terdapat peningkatan bersih dalam luas tanah pulau kecil sebanyak 73.5 ha (2.9%), walau bagaimanapun perubahan ini tidak seragam, dengan 74% peningkatan dan 27% penurunan dalam saiz. Paras laut di tolok pasang surut Funafuti telah meningkat pada 3.9 mm per tahun, iaitu lebih kurang dua kali ganda purata dunia.[10] Peningkatan paras laut dikenal pasti mencipta pemindahan meningkat tenaga ombak menyeberangi permukaan terumbu, yang mengalihkan pasir, mengakibatkan akresi ke pinggir laut pulau.[9] Perdana Menteri Tuvalu menolak penemuan saintis.[11]

Pentadbiran[sunting | sunting sumber]

Tuvalu dibahagikan kepada sembilan buah daerah; tiga daripada daerah-daerah tersebut terdiri daripada hanya satu buah pulau dan selebihnya merangkumi lebih daripada satu buah pulau.

Daerah-daerah yang merangkumi banyak pulau ialah:

Daerah-daerah yang mentadbir hanya satu pulau ialah:

Demografi[sunting | sunting sumber]

Bahasa[sunting | sunting sumber]

Bahasa-bahasa rasmi Tuvalu ialah bahasa Tuvalu dan bahasa Inggeris. Secara asasnya, bahasa Tuvalu dituturi oleh semua penduduk Tuvalu, dan digunakan dalam urusan rasmi kerajaan dan Parlimen. Radio Tuvalu, radio milik kerajaan negara turut menyiarkan siaran dalam bahasa ini. Secara keseluruhan, terdapat kira-kira 13 ribu orang penutur bahasa Tuvalu di seluruh dunia.[12][13]

Bahasa Inggeris pula tidak sering digunakan dalam kehidupan seharian.

Agama[sunting | sunting sumber]

Gereja Tuvalu merupakan gereja rasmi negara, dengan pengikutnya merangkumi 97% daripada penduduk Tuvalu setakat 2012.[14] Agama minoriti terbesar ialah Bahá'í, dengan dua peratus daripada penduduk negara menganuti agama ini.[15] Tuvalu memiliki 50 orang pengikut Islam Ahmadiyyah.[16]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d "Tuvalu". International Monetary Fund.
  2. ^ Gini index (World Bank estimate). Washington, DC: World Bank Group. Dicapai pada 16 Jun 2021.
  3. ^ "Population of communities in Tuvalu". world-statistics.org. 11 April 2012. Dicapai pada 20 March 2016.
  4. ^ "Population of communities in Tuvalu". Thomas Brinkhoff. 11 April 2012. Dicapai pada 20 March 2016.
  5. ^ Blust, Robert; Trussel, Stephen (2010). "*walu: eight". Austronesian Comparative Dictionary. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Dicapai pada 26 Julai 2022.
  6. ^ Sogivalu, Pulekau A. (1992). A Brief History of Niutao. Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific. ISBN 982-02-0058-X.
  7. ^ a b O'Brien, Talakatoa dalan Tuvalu: A History, Bab 1, Genesis
  8. ^ Kennedy, Donald G. (1929). "Field Notes on the Culture of Vaitupu, Ellice Islands". Journal of the Polynesian Society. 38: 2–5.
  9. ^ a b Paul S. Kench, Murray R. Ford & Susan D. Owen (9 February 2018). "Patterns of island change and persistence offer alternate adaptation pathways for atoll nations". Nature Communications. Dicapai pada 11 February 2018.
  10. ^ Paul S. Kench, Murray R. Ford & Susan D. Owen (9 February 2018). "Patterns of island change and persistence offer alternate adaptation pathways for atoll nations (Supplementary Note 2)". Nature Communications. Dicapai pada 11 February 2018.
  11. ^ Movono, Lice (12 February 2018). "Tuvalu PM refutes AUT research". The Fijian Times. Diarkibkan daripada yang asal pada 13 February 2018. Dicapai pada 13 February 2018.
  12. ^ Besnier, Niko (2000). Tuvaluan: A Polynesian Language of the Central Pacific. London: Routledge, ISBN 0-203-02712-4.
  13. ^ Jackson, Geoff and Jackson, Jenny (1999). An introduction to Tuvaluan. Suva: Oceania Printers, ISBN 982-9027-02-3.
  14. ^ "Tuvalu". religiousfreedom.com.
  15. ^ "The World Factbook (CIA)". 20 October 2019. Dicapai pada 11 November 2019.
  16. ^ Gary D. Bouma; Rodney Ling; Douglas Pratt (2010). Religious Diversity in Southeast Asia and the Pacific. m/s. 198.