Pergi ke kandungan

Eswatini

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.

26°30′S 31°30′T / 26.500°S 31.500°T / -26.500; 31.500

Kerajaan Eswatini
Umbuso weSwatini (siSwati)
Kingdom of Eswatini (Inggeris)
Bendera Eswatini
Bendera
Jata Eswatini
Jata
Cogan kata: Siyinqaba
"Kami ialah kubu"[1]
Lagu kebangsaan: Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati
"Ya Tuhan, Pengurnia Berkat kepada Orang Swazi"
Lokasi Eswatini di Afrika
Lokasi Eswatini di Afrika
Ibu negaraMbabane (pentadbiran)
Lobamba (perundangan)
Bandar terbesarManzini
Bahasa rasmi
DemonimSwazi
PemerintahMonarki mutlak kesatuan berperlembagaan di bawah sistem Tinkhundla
• iNgwenyama (Raja)
Mswati III
• Ndlovukati (Ibu Suri)
Ntfombi Tfwala
Russell Mmiso Dlamini
Badan perundanganParlimen Eswatini
• Dewan pertuanan
Senat
• Dewan rakyat
Dewan Perhimpunan
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom
6 September 1968
12 April 1973
26 Julai 2005
• Penukaran nama kepada Eswatini
19 April 2018
Keluasan
• Jumlah
17,364 km2 (6,704 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2024
1,242,822
• Bancian penduduk tahun 2017
1,093,238
• Kepadatan
71.6/km2 (185.4/sq mi)
KDNK (PPP)2026
• Jumlah
Int$16.75 bilion
• Per kapita
Int$14,240
KDNK (nominal)2026
• Jumlah
AS$5.79 bilion
• Per kapita
AS$4,930
Gini (2016)54.6[2]
tinggi
HDI (2023)▬ 0.695[3]
sederhana (126)
Mata wangLilangeni
Rand Afrika Selatan (SZL)
Zon waktuUTC+2 (Waktu Piawai Afrika Selatan)
Kod panggilan+268
Kod ISO 3166SZ
DPT internet.sz

Eswatini (Jawi: ايسواتيني; siSwati: eSwatini), secara rasmi Kerajaan Eswatini (siSwati: Umbuso weSwatini; Inggeris: Kingdom of Eswatini), ialah sebuah negara dikelilingi daratan di bahagian selatan Afrika. Negara ini bersempadan dengan Mozambique di timur laut serta Afrika Selatan di utara, barat dan selatan. Eswatini mempunyai keluasan 17,364 km² dan penduduk seramai 1,242,822 orang menurut data Bank Dunia bagi 2024.[4][5] Mbabane ialah pusat pentadbiran negara, manakala Lobamba menjadi pusat perundangan dan kediaman diraja. Manzini ialah bandar terbesar.[6]

Kerajaan Swazi terbentuk dan berkembang di rantau ini pada abad ke-18 dan ke-19 di bawah dinasti Dlamini. Pemerintahan Mswati II pada abad ke-19 memainkan peranan penting dalam peluasan dan penyatuan kerajaan, dan nama Swazi serta Swaziland kemudiannya dikaitkan dengan namanya.[7] Selepas suatu tempoh pentadbiran British, Swaziland memperoleh kemerdekaan pada 6 September 1968. Raja Sobhuza II membatalkan Perlembagaan Kemerdekaan pada 1973 dan menumpukan kuasa negara pada institusi monarki. Perlembagaan semasa diperkenankan pada 2005, manakala Mswati III telah memerintah sejak 1986.[8][9] Pada 19 April 2018, negara ini menukar nama rasminya daripada Kerajaan Swaziland kepada Kerajaan Eswatini.[10]

Eswatini mempunyai perlembagaan bertulis dan Parlimen dwikamar, tetapi raja mengekalkan kuasa eksekutif dan pelantikan yang luas. Sistem politiknya berasaskan Tinkhundla, iaitu unit pentadbiran tempatan yang turut berfungsi sebagai kawasan pilihan raya. Calon pilihan raya Parlimen bertanding sebagai individu dan bukannya atas tiket parti politik.[11] Ekonominya berkait rapat dengan Afrika Selatan melalui perdagangan, Kesatuan Kastam Afrika Selatan dan sistem kewangan serantau; mata wang lilangeni ditambat pada kadar satu berbanding satu dengan rand Afrika Selatan, yang turut diterima sebagai wang sah.[12]

Menurut Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNDP), Eswatini mencatat Indeks Pembangunan Manusia 0.695 pada 2023, menduduki tempat ke-126 dan berada dalam kategori pembangunan manusia sederhana.[3] Ketaksamaan pendapatan kekal tinggi, dengan pekali Gini 54.6 pada 2016, iaitu pemerhatian terbaharu dalam siri Bank Dunia.[2] Negara ini juga lama menghadapi beban HIV/AIDS yang tinggi; prevalens HIV dalam kalangan penduduk berumur 15 hingga 49 tahun dianggarkan 23.4% pada 2024, walaupun kemajuan besar dalam diagnosis dan rawatan menyebabkan UNAIDS melaporkan bahawa Eswatini telah mencapai sasaran rawatan 95-95-95.[13][14] Institusi monarki dan upacara seperti Incwala dan Umhlanga terus memainkan peranan yang ketara dalam kehidupan kebudayaan negara.

Etimologi dan penamaan

[sunting | sunting sumber]

Nama Swazi berasal daripada nama Mswati II, pemerintah abad ke-19 yang memperluas dan mengukuhkan kerajaan Swazi. Dalam bahasa siSwati, eSwatini bermaksud "tempat orang Swazi" atau "tanah orang Swazi".[7][10] Bentuk Swaziland, yang digunakan secara rasmi semasa zaman kolonial dan selama 50 tahun pertama selepas kemerdekaan, menggabungkan nama Swazi dengan perkataan Inggeris land.

Pada 19 April 2018, ketika sambutan ulang tahun ke-50 Raja Mswati III dan menjelang ulang tahun ke-50 kemerdekaan negara, raja mengumumkan bahawa nama rasmi negara akan ditukar daripada Kingdom of Swaziland kepada Kingdom of eSwatini. Raja menyatakan bahawa nama baharu itu mengembalikan penggunaan nama dalam bahasa tempatan dan membantu mengelakkan kekeliruan antara Swaziland dengan Switzerland dalam bahasa Inggeris.[10] Dalam penggunaan antarabangsa semasa, bentuk Eswatini digunakan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Bank Dunia dan organisasi antarabangsa lain.

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Pembentukan kerajaan Swazi

[sunting | sunting sumber]

Kerajaan Swazi moden berkembang melalui proses pembentukan dan penyatuan politik di bahagian tenggara Afrika pada abad ke-18 dan ke-19. Dinasti Dlamini menjadi teras pemerintahannya, sementara hubungan antara institusi diraja, ketua tempatan dan kelompok kerabat membentuk struktur politik masyarakat Swazi.[7]

Di bawah Sobhuza I, kerajaan memperkukuh kedudukannya di kawasan yang kini membentuk Eswatini. Penggantinya, Mswati II, memperluas pengaruh kerajaan pada pertengahan abad ke-19 dan menjadi tokoh yang kemudiannya memberi namanya kepada orang Swazi dan negara tersebut.[7] Pada penghujung abad ke-19, pemberian pelbagai konsesi tanah, perlombongan dan perdagangan kepada pemohon Eropah meningkatkan pengaruh luar serta menimbulkan pertikaian mengenai pemilikan tanah dan kedaulatan kerajaan.[15]

Pemerintahan kolonial dan kemerdekaan

[sunting | sunting sumber]
Potret Raja Sobhuza II pada tahun 1945
Raja Sobhuza II pada 1945.

Pada penghujung abad ke-19, Swaziland berada di tengah-tengah persaingan antara pemerintah Swazi, Republik Afrika Selatan dan kepentingan British. Selepas Perang Boer Kedua, Britain mengambil alih pentadbiran wilayah tersebut pada awal abad ke-20. Swaziland kemudiannya ditadbir sebagai salah sebuah wilayah Suruhanjaya Tinggi British di Afrika bahagian selatan.[15]

Gerakan ke arah pemerintahan sendiri berkembang selepas Perang Dunia Kedua. Sebuah Majlis Perundangan diwujudkan sebelum kemerdekaan, dan Perlembagaan 1968 memperkenalkan pemerintahan berparlimen dengan penyertaan parti politik.[8] Swaziland mencapai kemerdekaan daripada United Kingdom pada 6 September 1968 di bawah Raja Sobhuza II, dengan sistem monarki berperlembagaan. Pilihan raya pertama selepas kemerdekaan diadakan pada 1972.[8]

Zaman pascakemerdekaan

[sunting | sunting sumber]
Potret Raja Mswati III pada tahun 2011
Raja Mswati III pada 2011.

Pada 12 April 1973, Sobhuza II mengeluarkan Proklamasi kepada Negara No. 12, yang membatalkan Perlembagaan Kemerdekaan 1968. Raja mengambil alih kuasa perundangan, eksekutif dan kehakiman sehingga pembentukan susunan perlembagaan yang baharu.[9] Parlimen dibentuk semula pada 1978 bersama perkembangan sistem pemerintahan Tinkhundla, yang pada mulanya menggunakan perwakilan tidak langsung.[16]

Sobhuza II mangkat pada 1982. Selepas tempoh pemangkuan, Putera Makhosetive dinobatkan sebagai Raja Mswati III pada 1986. Pada 2026, baginda menyambut ulang tahun ke-40 pemerintahannya.[17]

Proses menggubal perlembagaan baharu berlangsung pada dekad 1990-an dan awal 2000-an. Perlembagaan 2005 diperkenankan pada 26 Julai 2005; laman rasmi Parlimen Eswatini menyatakan bahawa Akta Perlembagaan No. 001/2005 berkuat kuasa pada tarikh tersebut dan kini menjadi undang-undang tertinggi negara.[8]

Pada Jun 2021, demonstrasi yang menuntut pembaharuan politik berkembang menjadi krisis politik dan keselamatan yang besar. Menurut laporan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Eswatini yang dipetik oleh Human Rights Watch, sekurang-kurangnya 46 orang terkorban dan ratusan yang lain mengalami kecederaan dalam pergolakan tersebut. Human Rights Watch dan badan antarabangsa lain mempersoalkan penggunaan kekerasan oleh pasukan keselamatan dan menyeru siasatan serta pembaharuan politik.[18]

Geografi

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan pergunungan dan lembah hijau di Eswatini
Landskap pergunungan Eswatini. Bentuk muka bumi negara berubah dengan ketara dari kawasan tanah tinggi di barat ke dataran rendah di timur.

Eswatini mempunyai keluasan 17,364 km² dan dikelilingi daratan. Negara ini bersempadan dengan Mozambique di timur laut dan Afrika Selatan di sepanjang sempadan utara, barat serta selatan.[4] Walaupun saiznya kecil, perbezaan altitud dari barat ke timur menghasilkan variasi besar dari segi suhu, hujan, tumbuh-tumbuhan dan penggunaan tanah.

Secara umum, negara ini dibahagikan kepada empat zon fisiografi yang memanjang dari utara ke selatan: Highveld, Middleveld, Lowveld dan Lubombo. Highveld di barat merupakan kawasan tanah tinggi pada ketinggian sekitar 900 hingga 1,200 meter dan menerima kira-kira 1,000 hingga 1,500 mm hujan setahun. Middleveld, pada ketinggian sekitar 450 hingga 900 meter, mempunyai iklim yang lebih sederhana. Lowveld di timur ialah kawasan yang lebih rendah, panas dan kering, dengan ketinggian sekitar 150 hingga 450 meter serta hujan tahunan sekitar 500 hingga 750 mm. Dataran tinggi Lubombo di sepanjang sempadan Mozambique kembali meningkat hingga sekitar 450 hingga 700 meter.[19]

Sistem sungai negara mengalir terutama dari kawasan tanah tinggi barat ke arah timur sebelum memasuki Mozambique dan seterusnya Lautan Hindi. Antaranya termasuk Sungai Great Usutu (Lusutfu), Komati dan Mbuluzi. Mbabane terletak di kawasan Highveld, manakala Manzini terletak di kawasan Middleveld dan merupakan bandar terbesar negara.[6]

Alam sekitar

[sunting | sunting sumber]
Badak air di sebuah tasik di Rizab Hidupan Liar Mlilwane
Badak air di Rizab Hidupan Liar Mlilwane.

Ekosistem Eswatini merangkumi padang rumput tanah tinggi, hutan, kawasan semak dan savana dataran rendah. Menurut Bank Dunia, kawasan berhutan meliputi kira-kira 29.1% daripada keluasan daratan pada 2023.[5] Perbezaan altitud dan curahan hujan menyumbang kepada kepelbagaian habitat dalam wilayah negara yang agak kecil.

Eswatini terdedah kepada kemarau berkala, perubahan corak hujan dan kejadian cuaca melampau. Bank Dunia mengenal pasti kejutan iklim, termasuk kemarau, sebagai salah satu risiko terhadap pertanian, sumber air, mata pencarian luar bandar dan pertumbuhan ekonomi negara.[20]

Politik dan pemerintahan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Parlimen Eswatini di Lobamba
Bangunan Parlimen Eswatini di Lobamba.

Monarki, perlembagaan dan Parlimen

[sunting | sunting sumber]

Eswatini ditadbir berdasarkan Perlembagaan 2005, undang-undang statutori dan adat Swazi. Perlembagaan menetapkan tiga cabang pemerintahan, iaitu eksekutif, kehakiman dan perundangan, serta mengisytiharkan perlembagaan sebagai undang-undang tertinggi negara.[8] Pada masa yang sama, institusi monarki mempunyai kuasa yang luas dalam sistem politik, menyebabkan Eswatini lazimnya digolongkan sebagai sebuah monarki mutlak.

Ketua negara ialah raja, yang bergelar iNgwenyama. Raja Mswati III telah memerintah sejak 1986. Ndlovukati, atau Ibu Suri, merupakan satu lagi institusi utama dalam sistem diraja dan adat Swazi; penyandangnya ialah Ntfombi Tfwala.[21]

Parlimen Eswatini terdiri daripada dua dewan, iaitu Senat dan Dewan Perhimpunan. Perlembagaan memperuntukkan sehingga 31 orang anggota Senat dan sehingga 76 orang anggota Dewan Perhimpunan. Raja mempunyai kuasa melantik dua pertiga daripada anggota Senat serta sejumlah anggota Dewan Perhimpunan. Raja juga melantik perdana menteri daripada kalangan anggota Dewan Perhimpunan.[8] Russell Mmiso Dlamini dilantik sebagai perdana menteri pada 3 November 2023.[22]

Pilihan raya dan penyertaan politik

[sunting | sunting sumber]

Asas sistem politik dan pilihan raya negara ialah Tinkhundla, yang ditakrifkan oleh Perlembagaan sebagai unit geografi dan pentadbiran serta berfungsi sebagai kawasan pilihan raya untuk Dewan Perhimpunan.[8] Dalam pilihan raya umum, pengundi memilih calon pada peringkat tempatan dan tinkhundla. Parti politik tidak bertanding sebagai parti dalam pilihan raya Parlimen; calon bertanding atas kapasiti individu.[11]

Dalam pilihan raya umum 2023, 59 anggota Dewan Perhimpunan dipilih melalui kawasan tinkhundla, manakala sepuluh lagi dilantik oleh raja. Kesemua 69 anggota Dewan Perhimpunan ke-12 mengangkat sumpah pada 6 Oktober 2023.[11][23] Pemerhati serantau menyifatkan proses pilihan raya sebagai aman dan teratur, tetapi organisasi pemantauan demokrasi terus membangkitkan isu mengenai sekatan penyertaan parti politik dan keterwakilan wanita yang rendah.[11]

Pembahagian pentadbiran

[sunting | sunting sumber]
Peta Eswatini yang menunjukkan wilayah Hhohho, Manzini, Lubombo dan Shiselweni
Peta empat wilayah Eswatini.

Eswatini dibahagikan kepada empat wilayah, iaitu Hhohho, Manzini, Lubombo dan Shiselweni. Setiap wilayah diketuai oleh pentadbir wilayah dan dibahagikan lagi kepada kawasan tinkhundla. Kerajaan Eswatini menyenaraikan sejumlah 59 tinkhundla: 15 di Hhohho, 18 di Manzini, 11 di Lubombo dan 15 di Shiselweni.[24] Angka penduduk dalam jadual berikut ialah hasil Bancian Penduduk dan Perumahan 2017.[25] Pusat pentadbiran wilayah adalah berdasarkan pejabat pentadbiran wilayah kerajaan.[26]

Pembahagian pentadbiran Eswatini
Wilayah Pusat pentadbiran Bilangan tinkhundla Penduduk (2017) Catatan
Hhohho Mbabane 15 320,651 Merangkumi ibu kota pentadbiran negara
Manzini Manzini 18 355,945 Wilayah paling ramai penduduk dalam Bancian 2017
Lubombo Siteki 11 212,531 Bersempadan dengan Mozambique di timur
Shiselweni Nhlangano 15 204,111 Wilayah paling selatan

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan bandar Mbabane dengan bukit-bukau di latar belakang
Pemandangan Mbabane, pusat pentadbiran dan salah sebuah pusat ekonomi utama Eswatini.

Eswatini mempunyai ekonomi kecil dan terbuka yang berkait rapat dengan ekonomi Afrika Selatan. Sektor perkhidmatan menghasilkan lebih separuh keluaran ekonomi, manakala sektor perindustrian, terutamanya pembuatan, menyumbang kira-kira satu pertiga. Perdagangan luar dan hasil daripada Kesatuan Kastam Afrika Selatan (SACU) mempunyai pengaruh yang besar terhadap kegiatan ekonomi dan kewangan kerajaan.[20]

Menurut edisi April 2026 Tinjauan Ekonomi Dunia Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF), KDNK nominal Eswatini bagi 2026 dianggarkan sekitar AS$5.79 bilion, atau kira-kira AS$4,930 seorang. KDNK berdasarkan pariti kuasa beli dianggarkan sebanyak Int$16.75 bilion, bersamaan kira-kira Int$14,240 seorang. IMF mengunjurkan pertumbuhan KDNK benar sekitar 4% bagi 2026.[27]

Mata wang negara ialah lilangeni (jamak: emalangeni), yang diperkenalkan pada 1974. Eswatini merupakan anggota Kawasan Kewangan Bersama bersama Afrika Selatan, Lesotho dan Namibia. Lilangeni ditambat pada rand Afrika Selatan pada kadar satu berbanding satu, dan rand turut diterima sebagai wang sah di Eswatini.[12]

Walaupun negara mempunyai pendapatan per kapita yang lebih tinggi berbanding beberapa negara Afrika sub-Sahara yang lain, kemiskinan, pengangguran dan ketaksamaan pendapatan kekal sebagai cabaran pembangunan. Bank Dunia menganggarkan bahawa sekitar 54% penduduk hidup di bawah garis kemiskinan $4.20 sehari pada pariti kuasa beli 2021 pada 2025, manakala kadar pengangguran belia berumur 15 hingga 24 tahun ialah sekitar 56% pada 2023.[20] Pekali Gini 54.6 bagi 2016 menunjukkan tahap ketaksamaan pendapatan yang tinggi dan kekal sebagai pemerhatian terbaharu yang diterbitkan dalam siri Bank Dunia.[2]

Demografi

[sunting | sunting sumber]
Pemandangan bandar Manzini pada tahun 2015
Pemandangan Manzini pada 2015.

Penduduk dan bahasa

[sunting | sunting sumber]

Bancian Penduduk dan Perumahan 2017 mencatat 1,093,238 penduduk, terdiri daripada 531,111 lelaki dan 562,127 perempuan. Jumlah ini meningkat sebanyak 74,789 orang berbanding Bancian 2007, bersamaan kadar pertumbuhan purata tahunan 0.7% antara kedua-dua bancian.[25] Data Bank Dunia meletakkan jumlah penduduk pada 1,242,822 orang pada 2024.[5]

Pada 2017, sekitar 76.2% penduduk tinggal di kawasan luar bandar dan 23.8% di kawasan bandar.[28] Manzini ialah wilayah paling ramai penduduk dalam bancian tersebut, diikuti Hhohho, Lubombo dan Shiselweni.[25]

Bahasa rasmi ialah siSwati dan Bahasa Inggeris.[6] SiSwati ialah bahasa Bantu dalam cabang Nguni dan merupakan bahasa utama dalam kehidupan seharian dan kebudayaan Swazi. Bahasa Inggeris digunakan bersama siSwati dalam pentadbiran, pendidikan, perundangan dan bidang awam yang lain.

Agama

[sunting | sunting sumber]

Bancian 2017 merupakan bancian kebangsaan pertama Eswatini yang memasukkan soalan mengenai agama. Seramai 975,757 orang, atau 89.25% daripada penduduk, melaporkan diri sebagai penganut Kristian. Sebanyak 7.40% menyatakan tidak beragama, manakala kumpulan lain termasuk penganut agama tradisional, Islam, Baha'i, Hinduisme dan Yahudi.[29]

Dalam kalangan penduduk Kristian, gereja Zionis merupakan kelompok terbesar dalam bancian tersebut dengan 37.64% daripada keseluruhan penganut Kristian, diikuti denominasi Evangelis sebanyak 25.44% dan Pentakosta sebanyak 13.40%.[29]

Kesihatan

[sunting | sunting sumber]

Eswatini menghadapi kesan kesihatan awam yang besar akibat wabak HIV sejak akhir abad ke-20. Prevalens HIV dalam kalangan penduduk berumur 15 hingga 49 tahun mencapai sekitar 29.4% pada 2014 tetapi menurun kepada kira-kira 23.4% pada 2024 menurut siri Indikator Pembangunan Dunia Bank Dunia.[13]

Pada 2024, UNAIDS menyenaraikan Eswatini antara negara yang telah mencapai sasaran 95-95-95 bagi tindak balas HIV, iaitu sasaran berkaitan pengetahuan tentang status HIV, akses kepada terapi antiretroviral dan penekanan virus.[14] Kemajuan dalam rawatan HIV turut berlaku bersama peningkatan jangka hayat; Bank Dunia merekodkan jangka hayat ketika lahir sekitar 64 tahun pada 2023.[5]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Universiti Eswatini
Universiti Eswatini.

Sistem pendidikan Eswatini merangkumi pendidikan awal kanak-kanak, sekolah rendah dan menengah, pendidikan teknikal dan vokasional serta pengajian tinggi. Bahasa siSwati dan bahasa Inggeris kedua-duanya memainkan peranan dalam pendidikan, dengan bahasa Inggeris digunakan secara meluas sebagai bahasa pengantar pada peringkat pendidikan yang lebih tinggi.

Kerajaan melaksanakan program pendidikan rendah percuma secara berperingkat dan geran pendidikan rendah percuma kini merangkumi murid Tahun 1 hingga Tahun 7 di sekolah awam. Pelan Strategik Sektor Pendidikan 2022–2034 memberi tumpuan kepada peningkatan hasil pembelajaran, pengekalan murid, pembangunan guru, akses yang lebih saksama, pembiayaan dan daya tahan sistem pendidikan.[30]

Antara institusi pengajian tinggi utama ialah Universiti Eswatini, sebuah universiti awam kebangsaan yang mempunyai kampus di beberapa lokasi.

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan terminal Lapangan Terbang Antarabangsa Raja Mswati III
Terminal Lapangan Terbang Antarabangsa Raja Mswati III.

Pengangkutan jalan raya merupakan bentuk pengangkutan darat utama bagi penumpang dan kebanyakan pergerakan domestik. Rangkaian jalan menghubungkan pusat utama seperti Mbabane, Manzini, Lobamba, Siteki dan Nhlangano dengan sempadan Afrika Selatan dan Mozambique. Pada April 2026, kerajaan melaporkan bahawa kira-kira 1,948 km jalan di negara ini telah diturap.[31]

Rangkaian kereta api dikendalikan oleh Eswatini Railways dan tertumpu terutama pada pengangkutan barang. Pada 2026, syarikat itu menyatakan bahawa rangkaiannya sepanjang 301 km menghubungkan Eswatini dengan sistem kereta api Afrika Selatan dan Mozambique, seterusnya menyediakan akses kepada pelabuhan seperti Maputo, Richards Bay dan Durban.[32]

Pengangkutan udara dikawal selia oleh Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Eswatini (ESWACAA). Badan itu mengendalikan Lapangan Terbang Antarabangsa Raja Mswati III, Lapangan Terbang Matsapha dan padang terbang Nhlangano.[33]

Budaya

[sunting | sunting sumber]
Sekumpulan peserta wanita dalam pakaian tradisional ketika upacara Umhlanga di Eswatini
Peserta dalam upacara Umhlanga, salah satu upacara kebudayaan utama Eswatini.

Kebudayaan Eswatini berkait rapat dengan sejarah monarki dan institusi tradisional Swazi. Upacara diraja, muzik, tarian, pakaian dan struktur kemasyarakatan tradisional kekal menonjol dalam acara kebangsaan, walaupun kehidupan sosial negara turut dibentuk oleh pembandaran, pendidikan moden, agama Kristian dan hubungan yang rapat dengan Afrika Selatan.

Antara upacara kebangsaan terpenting ialah Incwala, yang berpusat pada institusi raja dan merangkumi upacara pembaharuan serta pelbagai kegiatan ritual dan kemasyarakatan. Upacara ini lazimnya berlangsung sekitar Disember hingga awal Januari dan mempunyai sejarah yang dapat dijejaki sekurang-kurangnya hingga awal abad ke-19.[34]

Umhlanga, atau Tarian Buluh, pula biasanya berlangsung pada Ogos atau awal September. Pesertanya ialah gadis dan wanita muda yang mengumpulkan buluh sebelum mengambil bahagian dalam tarian dan upacara di kediaman diraja. Raja dan Ndlovukati mempunyai peranan penting dalam upacara tersebut.[34] Incwala dan Umhlanga merupakan antara manifestasi kebudayaan yang paling ketara bagi hubungan antara institusi diraja, adat dan identiti kebangsaan Eswatini.

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ "National Symbols". Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  2. 1 2 3 "Gini index - Eswatini". World Bank. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  3. 1 2 "Human Development Index trends, 1990–2023" (PDF). Human Development Report 2025. United Nations Development Programme. 2025. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  4. 1 2 "National context". United Nations Population Fund. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  5. 1 2 3 4 "Eswatini". World Bank. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  6. 1 2 3 "Vital Statistics". Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  7. 1 2 3 4 Bonner, Philip (1983). Kings, Commoners and Concessionaires: The Evolution and Dissolution of the Nineteenth-Century Swazi State. Cambridge University Press. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 "Background". Parliament of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  9. 1 2 "Combined 1st–9th Periodic Report on the African Charter on Human and Peoples' Rights" (PDF). Government of the Kingdom of Eswatini. 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  10. 1 2 3 "Swaziland king changes the country's name". BBC News. 19 April 2018. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  11. 1 2 3 4 "Eswatini". The Global State of Democracy. International IDEA. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  12. 1 2 "Currency". Central Bank of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  13. 1 2 "Prevalence of HIV, total (% of population ages 15–49) - Eswatini". World Development Indicators. World Bank. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  14. 1 2 "How communities led in the HIV response, saving lives in Eswatini at the peak of a crippling AIDS epidemic". UNAIDS. 25 April 2024. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  15. 1 2 Booth, Alan R. (1984). Swaziland: Tradition and Change in a Southern African Kingdom. Westview Press. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  16. ↑ "Eswatini Parliament Strategic Plan 2022–2026" (PDF). Parliament of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  17. ↑ "24 April 2026 Declared Public Holiday for His Majesty King Mswati III's 58th Birthday and 40th Anniversary on the Throne". Government of the Kingdom of Eswatini. 10 April 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  18. ↑ "Eswatini: No Justice for June Protester Killings". Human Rights Watch. 2 November 2021. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  19. ↑ "FAO/WFP Crop and Food Supply Assessment Mission to Swaziland". Food and Agriculture Organization of the United Nations. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  20. 1 2 3 "Eswatini: Overview". World Bank. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  21. ↑ "Buganu Ceremony 2024". Parliament of the Kingdom of Eswatini. 17 Februari 2024. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  22. ↑ "Prime Minister & Minister for Parliamentary Affairs". Parliament of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  23. ↑ "Swearing in Ceremony of the 12th Parliament of the Kingdom of Eswatini". Parliament of the Kingdom of Eswatini. 6 Oktober 2023. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  24. ↑ "Regional Administration". Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  25. 1 2 3 "Swaziland Releases Population Count from 2017 Census". United Nations Population Fund. 17 November 2017. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  26. ↑ "Ministry of Tinkhundla Administration and Development: Client Service Charter" (PDF). Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  27. ↑ "Eswatini". IMF DataMapper: World Economic Outlook, April 2026. International Monetary Fund. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  28. ↑ "Common Core Document of the Kingdom of Eswatini" (PDF). Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  29. 1 2 "The 2017 Population and Housing Census, Volume 3" (PDF). Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  30. ↑ "Education Sector Strategic Plan 2022–2034". UNICEF Eswatini. Oktober 2022. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  31. ↑ "How Public Works and Transport helped build a more connected, mobile and competitive Eswatini". Government of the Kingdom of Eswatini. 14 April 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  32. ↑ "Strategic Objectives 2026–2029". Eswatini Railways. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  33. ↑ "About Eswatini Civil Aviation Authority". Eswatini Civil Aviation Authority. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  34. 1 2 "Who we are". Government of the Kingdom of Eswatini. Dicapai pada 7 Ogos 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Eswatini&oldid=6922261"