Lesotho

Kerajaan Lesotho Muso oa Lesotho (Sotho)
Bendera Jata
Cogan kata: Khotso, Pula, Nala (Sotho) "Keamanan, hujan, kemakmuran"
Lagu kebangsaan: Lesotho Fatše la Bontata Rona "Lesotho, tanah nenek moyang kita"
Lokasi Lesotho di Afrika
Ibu negara dan bandar terbesar}	Maseru 29°28′S 27°56′T
Bahasa rasmi	Sesotho Inggeris isiXhosa isiPhuthi Bahasa isyarat
Demonim	Mosotho (tunggal); Basotho (jamak)
Pemerintah	Monarki berperlembagaan berparlimen unitari
• Raja	Letsie III
• Perdana Menteri	Samuel Ntsokoane Matekane
• Timbalan Perdana Menteri	Nthomeng Majara
• Speaker Perhimpunan Kebangsaan	Tlohang Sekhamane
Badan perundangan	Parlimen
• Dewan pertuanan	Senat
• Dewan rakyat	Perhimpunan Kebangsaan
Kemerdekaan
• daripada United Kingdom	4 Oktober 1966
Keluasan
• Jumlah	30,355 km2 (11,720 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2025	2,363,325
• Bancian penduduk tahun 2016	2,007,201
• Kepadatan	77.9/km2 (201.8/sq mi)
KDNK (PPP)	2025
• Jumlah	$7.525 bilion
• Per kapita	$3,184
KDNK (nominal)	2025
• Jumlah	AS$2.57 bilion
• Per kapita	AS$1,089
Gini (2017)	44.9 sederhana
HDI (2023)	▲ 0.550 sederhana (167)
Mata wang	loti (LSL); rand Afrika Selatan (ZAR) (LSL)
Zon waktu	UTC+2 (Waktu Piawai Afrika Selatan)
Kod panggilan	+266
Kod ISO 3166	LS
DPT internet	.ls

Lesotho (Jawi: ليسوتو; secara rasmi Kerajaan Lesotho; Sotho: Muso oa Lesotho; bahasa Inggeris: Kingdom of Lesotho) ialah sebuah negara berdaulat terkurung daratan di bahagian selatan Afrika yang dikelilingi sepenuhnya oleh Afrika Selatan. Ibu negara dan bandar terbesarnya ialah Maseru. Dengan keluasan 30,355 km², Lesotho mempunyai rupa bumi yang sebahagian besarnya terdiri daripada tanah tinggi dan pergunungan. Titik terendah negara ini terletak pada ketinggian kira-kira 1,400 m dari aras laut, manakala Thabana Ntlenyana, setinggi 3,482 m, merupakan titik tertingginya.

Negara Lesotho moden berkembang daripada kerajaan yang disatukan di bawah Moshoeshoe I pada awal abad ke-19 ketika pergolakan politik dan peperangan melanda bahagian selatan Afrika. Selepas peperangan berulang dengan Negara Bebas Oranye, wilayah Basotho diletakkan di bawah perlindungan British pada 1868. Ia kemudiannya ditadbir sebagai Basutoland sebelum mencapai kemerdekaan daripada United Kingdom pada 4 Oktober 1966. Politik selepas kemerdekaan melalui beberapa tempoh pergolakan, termasuk pembatalan keputusan pilihan raya pada 1970, pemerintahan tentera dari 1986, pemulihan pemerintahan berbilang parti pada 1993 serta krisis politik pada 1998. Pembaharuan pilihan raya selepas krisis tersebut menghasilkan sistem perwakilan bercampur yang digunakan sejak 2002.

Lesotho ialah sebuah monarki berperlembagaan dengan Letsie III sebagai raja dan ketua negara. Kerajaan diketuai oleh perdana menteri, iaitu Sam Matekane sejak 2022, manakala Nthomeng Majara ialah timbalan perdana menteri. Parlimen terdiri daripada Senat dan Perhimpunan Kebangsaan. Pindaan perlembagaan pada 2025 memperluas senarai bahasa rasmi kepada Sesotho, Inggeris, isiXhosa, isiPhuthi dan bahasa isyarat.

Biro Perangkaan Lesotho mencatatkan 2,007,201 penduduk dalam banci 2016, manakala Bank Dunia menganggarkan penduduk negara ini berjumlah kira-kira 2.36 juta pada 2025. Ekonominya berkait rapat dengan Afrika Selatan melalui perdagangan, pergerakan pekerja, kiriman wang dan hubungan monetari. Negara ini dikelaskan sebagai ekonomi berpendapatan sederhana rendah oleh Bank Dunia, tetapi masih termasuk dalam senarai negara kurang membangun Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Indeks Pembangunan Manusia Lesotho ialah 0.550 pada 2023, meletakkannya di tangga ke-167 daripada 193 negara dan wilayah yang dinilai.

Penamaan

Nama Lesotho secara kasarnya membawa pengertian "tanah penutur Sotho". Dalam bahasa Sesotho, nama rasmi negara ialah Muso oa Lesotho. Seorang rakyat Lesotho disebut Mosotho, manakala bentuk jamaknya ialah Basotho. Nama Basotho juga merujuk kepada masyarakat Sotho yang menjadi asas sejarah dan identiti negara tersebut.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Lesotho

Moshoeshoe I bersama para menterinya pada abad ke-19.

Pembentukan kerajaan Basotho

Asas negara Lesotho moden terbentuk pada awal abad ke-19 dalam tempoh pergolakan besar di bahagian selatan Afrika yang lazimnya dikaitkan dengan Mfecane atau Lifaqane. Pada sekitar 1822, Moshoeshoe I menyatukan kelompok-kelompok Basotho di bawah kepimpinannya dan membina pusat pertahanan di kawasan pergunungan yang kemudiannya berpusat di Thaba Bosiu. Kedudukan bergunung-ganang ini membantu kerajaan Moshoeshoe menghadapi persaingan dan serangan daripada kumpulan serantau yang lain.

Pertambahan penempatan peneroka berbahasa Belanda di sebelah barat wilayah Basotho kemudian mencetuskan pertikaian berpanjangan mengenai tanah. Antara 1850-an dengan 1860-an, kerajaan Moshoeshoe berperang beberapa kali dengan Negara Bebas Oranye dalam siri konflik yang dikenali sebagai Perang Negara Bebas-Basotho. Setelah kehilangan wilayah dan menghadapi tekanan ketenteraan yang semakin berat, Moshoeshoe meminta perlindungan British. Pada 12 Mac 1868, wilayah Basotho diisytiharkan sebagai wilayah perlindungan British.

Basutoland dan pemerintahan British

Moshoeshoe I mangkat pada 11 Mac 1870. Pada 1871, Basutoland diserap ke dalam Koloni Cape. Pentadbiran Cape menimbulkan bantahan dalam kalangan Basotho, khususnya terhadap dasar pelucutan senjata, yang membawa kepada Perang Senjata Basuto pada 1880 hingga 1881.

Pada 1884, Basutoland dikeluarkan daripada pentadbiran Koloni Cape dan diletakkan semula di bawah pemerintahan langsung British. Tidak seperti beberapa wilayah jiran, Basutoland tidak dimasukkan ke dalam Kesatuan Afrika Selatan apabila negara tersebut dibentuk pada 1910. Kedudukan sebagai wilayah British berterusan sehingga pertengahan abad ke-20, apabila gerakan politik tempatan dan proses penyahjajahan membuka jalan kepada pemerintahan sendiri.

Basutoland mencapai kemerdekaan pada **4 Oktober 1966** sebagai Kerajaan Lesotho. Moshoeshoe II menjadi raja negara merdeka itu, sementara sistem kerajaan berparlimen dibentuk berasaskan perlembagaan kemerdekaan.

Kemerdekaan dan politik moden

Tahun-tahun awal selepas kemerdekaan dicirikan oleh persaingan antara Parti Kebangsaan Basotho (BNP) dan Parti Kongres Basotho (BCP). Selepas pilihan raya 1970 yang menunjukkan BCP berada di hadapan, kerajaan BNP membatalkan proses pilihan raya, mengisytiharkan darurat dan menggantung perlembagaan. Peristiwa tersebut menandakan permulaan tempoh pemerintahan autoritarian yang berlarutan sehingga campur tangan tentera pada 1986.

Kerajaan tentera memerintah dari 1986 hingga awal 1990-an. Dalam tempoh tersebut, hubungan antara pihak tentera dengan monarki turut mengalami ketegangan. Pemerintahan berbilang parti dipulihkan melalui pilihan raya 1993, yang dimenangi BCP. Namun, politik negara kekal tidak stabil. Pada 1994, Raja Letsie III, yang ketika itu menduduki takhta semasa ketiadaan Moshoeshoe II, menggantung institusi demokrasi sebelum kerajaan yang dipilih dipulihkan berikutan usaha pengantaraan serantau.

Pilihan raya 1998 sekali lagi mencetuskan pertikaian mengenai keputusannya. Bantahan politik, pemberontakan dalam sebahagian pasukan keselamatan dan kerusuhan di Maseru membawa kepada campur tangan ketenteraan negara-negara Komuniti Pembangunan Afrika Selatan (SADC). Rundingan selepas krisis itu menghasilkan pembaharuan sistem pilihan raya. Sejak pilihan raya 2002, Lesotho menggunakan sistem perwakilan berkadar anggota campuran, yang menggabungkan kerusi kawasan pilihan raya dengan kerusi perwakilan berkadar.

Sejak 2012, kerajaan campuran menjadi ciri penting politik Lesotho. Pilihan raya diadakan pada 2012, 2015, 2017 dan 2022, dengan beberapa pertukaran kerajaan berlaku di tengah perpecahan parti dan perubahan gabungan politik. Dalam pilihan raya pada 7 Oktober 2022, parti baharu Revolution for Prosperity (RFP) pimpinan ahli perniagaan Sam Matekane memenangi 56 daripada 120 kerusi Perhimpunan Kebangsaan, menjadikannya parti terbesar tetapi tidak memperoleh majoriti mutlak. Matekane kemudiannya membentuk kerajaan gabungan dan menjadi perdana menteri.

Proses pembaharuan perlembagaan dan institusi yang bermula selepas krisis politik pada dekad 2010-an terus mempengaruhi politik kontemporari Lesotho. Antara perubahan yang dilaksanakan ialah Pindaan Kesepuluh Perlembagaan pada 2025, yang antara lain mengubah beberapa aturan institusi dan memperluas pengiktirafan bahasa rasmi.

Geografi dan alam sekitar

Rencana utama: Geografi Lesotho

Air Terjun Maletsunyane berhampiran Semonkong.

Bentuk muka bumi dan iklim

Lesotho mempunyai keluasan 30,355 km² dan dikelilingi sepenuhnya oleh Afrika Selatan. Negara ini terletak di kawasan pedalaman yang tinggi dan bergunung-ganang. Titik terendahnya berada pada kira-kira 1,400 m dari aras laut, menyebabkan seluruh wilayah negara berada lebih daripada 1,000 m di atas aras laut. Puncak tertinggi ialah Thabana Ntlenyana, setinggi 3,482 m, di banjaran Drakensberg.

Secara fizikal, Lesotho boleh dibahagikan kepada kawasan dataran rendah, kaki bukit, pergunungan serta lembah Sungai Senqu. Kawasan dataran rendah di bahagian barat menempatkan sebahagian besar bandar, tanah pertanian dan penduduk negara, termasuk kawasan metropolitan Maseru, manakala bahagian timur dan tengah mempunyai rupa bumi yang lebih tinggi serta lebih berceranggah.

Ketinggian Lesotho menjadikan iklimnya lebih sederhana dan sejuk berbanding kebanyakan kawasan lain pada latitud yang sama. Musim panas umumnya lebih panas dan menerima lebih banyak hujan, manakala musim sejuk sejuk serta lebih kering. Kawasan pergunungan mengalami suhu yang jauh lebih rendah daripada dataran rendah dan boleh menerima salji pada musim sejuk.

Sumber air dan pemuliharaan

Pergunungan Lesotho menjadi kawasan tadahan penting bagi sistem Senqu-Orange. Kepentingan sumber air tersebut menjadi asas kepada Projek Air Tanah Tinggi Lesotho (LHWP), projek dua hala Lesotho-Afrika Selatan yang dibangunkan berdasarkan perjanjian 1986. Projek berperingkat itu menyimpan dan memindahkan air dari tanah tinggi Lesotho ke sistem Sungai Vaal untuk kegunaan kawasan perindustrian dan bandar Afrika Selatan, khususnya Gauteng, sambil membolehkan Lesotho menjana hidroelektrik dan menerima royalti air.

Lesotho turut mempunyai kawasan pemuliharaan yang penting pada peringkat antarabangsa. Taman Maloti-Drakensberg, sebuah Tapak Warisan Dunia rentas sempadan yang dikongsi dengan Afrika Selatan, merangkumi Taman Negara Sehlabathebe di Lesotho. Kawasan tersebut penting kerana biodiversiti pergunungannya serta tapak seni batu masyarakat San yang mencatatkan tradisi kebudayaan beribu-ribu tahun. Pada 2021, UNESCO turut menetapkan Rizab Biosfera Matšeng di tanah tinggi utara sebagai rizab biosfera pertama Lesotho.

Politik dan pentadbiran

Rencana utama: Politik Lesotho

Sistem pemerintahan dan Parlimen

Lesotho ialah sebuah kerajaan demokratik berdaulat dan monarki berperlembagaan. Perlembagaan menetapkan Raja Lesotho sebagai ketua negara dan raja berperlembagaan. Raja menjalankan fungsi jawatannya menurut perlembagaan dan undang-undang negara, manakala kerajaan harian dikendalikan oleh perdana menteri dan Kabinet. Raja semasa ialah Letsie III.

Samuel Ntsokoane Matekane menjadi perdana menteri selepas pilihan raya 2022. Nthomeng Majara berkhidmat sebagai timbalan perdana menteri. Tlohang Sekhamane ialah Speaker Perhimpunan Kebangsaan.

Parlimen Lesotho bersifat dwikamar dan terdiri daripada Perhimpunan Kebangsaan sebagai dewan rendah serta Senat sebagai dewan tinggi. Perhimpunan Kebangsaan mempunyai 120 anggota. Sebanyak 80 orang dipilih di kawasan pilihan raya beranggota tunggal melalui sistem undi terbanyak, manakala 40 kerusi lagi diperuntukkan melalui perwakilan berkadar senarai parti untuk menghasilkan keputusan keseluruhan yang lebih berkadar. Tempoh lazim sesebuah Parlimen ialah lima tahun.

Senat mempunyai 33 anggota. Dua puluh dua kerusi dipegang oleh ketua utama berdasarkan kedudukan tradisional mereka, manakala 11 kerusi selebihnya diisi oleh senator lain mengikut aturan perlembagaan. Gabungan unsur pilihan raya demokratik dengan institusi kepimpinan tradisional merupakan salah satu ciri sistem perlembagaan Lesotho.

Pembahagian pentadbiran

Lesotho dibahagikan kepada **10 daerah**. Data berikut membandingkan jumlah penduduk berdasarkan banci 2016 dengan anggaran Tinjauan Demografi Lesotho 2021. Angka 2021 ialah anggaran antara banci dan bukannya banci baharu.

Penduduk daerah Lesotho, 2016 dan 2021

Daerah	Banci 2016	Anggaran LDS 2021
Butha-Buthe	118,242	122,500
Leribe	337,521	361,595
Berea	262,616	269,290
Maseru	519,186	566,377
Mafeteng	178,222	170,061
Mohale's Hoek	165,590	159,137
Mokhotlong	100,442	101,845
Qacha's Nek	74,566	77,152
Quthing	115,469	110,645
Thaba-Tseka	135,347	138,066
Lesotho	2,007,201	2,076,669

Daerah-daerah tersebut menjadi unit utama yang digunakan untuk pentadbiran dan penyusunan statistik negara. Maseru, yang merangkumi ibu negara, merupakan daerah paling ramai penduduk menurut kedua-dua set data tersebut.

Pertahanan dan keselamatan

Pasukan Pertahanan Lesotho (LDF) merupakan satu-satunya angkatan tentera yang sah di negara ini menurut perlembagaan. Perlembagaan 2025 menetapkan bahawa seorang anggota Kabinet bertanggungjawab terhadap portfolio pertahanan dan menjadi saluran kebertanggungjawaban LDF kepada Parlimen. Kuasa pengerahan bagi operasi bukan rutin terletak pada raja yang bertindak atas nasihat Majlis Keselamatan Negara, tertakluk pada mekanisme pelaporan kepada Parlimen.

Institusi keselamatan lain yang diperuntukkan dalam perlembagaan termasuk Perkhidmatan Polis Berkuda Lesotho, Perkhidmatan Keselamatan Negara dan Perkhidmatan Pemulihan Lesotho. Struktur ini menggantikan penerangan lama mengenai sebuah Suruhanjaya Pertahanan sebagai tumpuan utama pengawasan keselamatan.

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Lesotho

Maseru ialah pusat pentadbiran dan ekonomi utama Lesotho.

Struktur ekonomi

Bank Dunia mengelaskan Lesotho sebagai ekonomi **berpendapatan sederhana rendah**, manakala Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu masih menyenaraikannya sebagai sebuah negara kurang membangun. Pada 2025, Bank Dunia menganggarkan keluaran dalam negara kasar (KDNK) nominalnya sebanyak kira-kira AS$2.57 bilion, bersamaan kira-kira AS$1,089 seorang. Berdasarkan pariti kuasa beli, KDNK negara pada tahun yang sama berjumlah kira-kira $7.53 bilion dolar antarabangsa atau $3,184 seorang.

Ekonomi Lesotho mempunyai hubungan yang sangat rapat dengan Afrika Selatan kerana kedudukan geografinya serta hubungan perdagangan, kewangan dan pasaran buruh. Afrika Selatan merupakan sumber utama barangan import dan pasaran penting bagi eksport Lesotho. Hasil daripada Kesatuan Kastam Afrika Selatan (SACU), pergerakan pekerja dan kiriman wang turut mempengaruhi pendapatan negara dan isi rumah. Bank Dunia menganggarkan kiriman wang peribadi bersamaan kira-kira 20.7% KDNK pada 2025.

Antara kegiatan ekonomi utama ialah pembuatan tekstil dan pakaian, perlombongan berlian, pertanian dan penternakan, perkhidmatan serta sektor pembinaan. Industri tekstil berkembang sebagai salah satu sumber utama pekerjaan formal sektor swasta dan eksport barangan, walaupun prestasinya sensitif terhadap keadaan pasaran luaran. Pertanian masih penting kepada kehidupan luar bandar, tetapi keluaran pertanian terdedah kepada variasi hujan, kemarau, hakisan tanah dan keadaan iklim.

Mata wang negara ialah loti, yang dipautkan pada kadar satu sama satu kepada rand Afrika Selatan melalui aturan monetari serantau. Rand turut beredar bersama loti di Lesotho.

Ketidaksamaan pendapatan kekal sebagai cabaran pembangunan. Pemerhatian Gini terbaharu yang tersedia dalam siri Bank Dunia ialah **44.9 pada 2017**. Sementara itu, Indeks Pembangunan Manusia meningkat daripada 0.545 pada 2022 kepada **0.550 pada 2023**, meletakkan Lesotho di tangga ke-167 daripada 193 negara dan wilayah dalam data yang diterbitkan bersama Laporan Pembangunan Manusia 2025.

Air, tenaga dan hubungan ekonomi serantau

Projek Air Tanah Tinggi Lesotho merupakan antara projek prasarana terbesar dan paling penting kepada hubungan ekonomi Lesotho dengan Afrika Selatan. Projek itu dibangunkan secara berperingkat untuk memindahkan air dari kawasan tadahan Senqu di Lesotho ke Afrika Selatan. Lesotho menerima royalti bagi air yang dipindahkan dan menggunakan sebahagian prasarananya untuk penjanaan hidroelektrik.

Kebergantungan ekonomi pada Afrika Selatan memberikan Lesotho akses kepada pasaran, mata wang dan rantaian bekalan serantau, tetapi pada masa yang sama mendedahkan negara kepada perubahan ekonomi di negara jirannya serta turun naik hasil SACU, eksport tekstil, perlombongan berlian dan kiriman wang.

Demografi

Rencana utama: Demografi Lesotho

Penduduk dan petempatan

Banci Penduduk dan Perumahan 2016 merekodkan 2,007,201 penduduk. Setakat 9 Ogos 2026, angka ini masih disenaraikan oleh Biro Perangkaan (BOS) sebagai jumlah penduduk daripada banci terkini yang telah diterbitkan. Tinjauan Demografi Lesotho 2021, iaitu tinjauan antara banci berasaskan sampel isi rumah dan bukannya penghitungan menyeluruh, menganggarkan jumlah penduduk sebanyak 2,076,669 orang. Daripada jumlah itu, 51.3% ialah perempuan dan 48.7% lelaki.

Angka penduduk selepas banci 2016 berbeza mengikut sumber dan kaedah penganggaran. Unjuran BOS yang diterbitkan pada 2019 meletakkan penduduk pada 2,128,837 orang bagi 2025 dalam varian sederhana. Sebaliknya, siri data Bank Dunia memberikan anggaran 2,363,325 orang bagi tahun yang sama. Angka banci, tinjauan sampel dan unjuran tersebut dihasilkan melalui kaedah serta andaian yang berlainan dan oleh itu tidak mewakili ukuran yang sama.

Penghitungan utama bagi Banci Penduduk dan Perumahan 2026 telah selesai, diikuti operasi susulan di beberapa kawasan. Kerajaan menyatakan bahawa BOS akan menganalisis data sebelum keputusan rasmi diumumkan selepas semakan menyeluruh dimuktamadkan dan diluluskan. Oleh sebab keputusan rasmi banci 2026 belum diterbitkan setakat 9 Ogos 2026, banci 2016 kekal sebagai banci penuh terbaharu yang angkanya diterbitkan oleh BOS.

Taburan penduduk berkait rapat dengan bentuk muka bumi negara. Tinjauan 2021 menganggarkan 63.4% penduduk tinggal di zon ekologi dataran rendah, berbanding 19.4% di kawasan pergunungan, 9.4% di kaki bukit dan 7.8% di Lembah Sungai Senqu. Dari segi pentadbiran, Daerah Maseru merangkumi 27.3% penduduk, diikuti Daerah Leribe dengan 17.4% dan Daerah Berea dengan 13.0%. Corak ini menumpukan sebahagian besar penduduk di bahagian barat negara yang lebih rendah altitudnya. Dari segi jenis petempatan, 41.7% penduduk tinggal di kawasan bandar, 9.5% di kawasan pinggir bandar dan 48.8% di kawasan luar bandar pada 2021. Bahagian penduduk bandar telah meningkat daripada 34.2% pada banci 2016, mencerminkan proses pembandaran yang berterusan.

Penduduk Lesotho mempunyai struktur umur yang relatif muda. Pada 2021, 30.4% penduduk berumur di bawah 15 tahun, manakala 6.4% berumur 65 tahun ke atas. Purata saiz isi rumah pula ialah 3.6 orang, berbanding 3.7 orang dalam banci 2016.

Bahasa dan agama

Kedudukan bahasa rasmi Lesotho diperluas melalui Tenth Amendment to the Constitution Act, 2025, yang diwartakan pada 13 Ogos 2025 dan berkuat kuasa pada tarikh penerbitannya dalam Lesotho Government Gazette. Pindaan terhadap Seksyen 3 Perlembagaan Lesotho menetapkan lima bahasa rasmi, iaitu Sesotho, bahasa Inggeris, isiXhosa, isiPhuthi dan bahasa isyarat. Mana-mana bahasa rasmi boleh digunakan dalam proses perundangan, pentadbiran dan kehakiman, dalam urus niaga serta dokumen rasmi, dan sebagai bahasa pengantar pendidikan. Perlembagaan turut mewajibkan kerajaan mengambil langkah untuk memajukan penggunaan dan perkembangan bahasa rasmi dengan mengambil kira, antara lain, keperluan penduduk, kebolehlaksanaan dan implikasi kewangan. Dokumen kerajaan hendaklah diterjemahkan ke dalam sekurang-kurangnya dua bahasa rasmi.

Agama Kristian merupakan agama yang dominan. 2023 Report on International Religious Freedom Amerika Syarikat memetik anggaran Christian Council of Lesotho bahawa kira-kira 90% penduduk beragama Kristian, manakala tinjauan Afrobarometer yang dijalankan pada 2022 dan dipetik dalam laporan yang sama menganggarkan bahagiannya melebihi 95%. Tradisi Kristian utama merangkumi Katolik, gereja Protestan termasuk gereja evangelikal dan Anglikan, serta gereja Kristian tempatan. Kumpulan agama yang lebih kecil termasuk penganut Islam, Hinduisme, Baháʼí dan kepercayaan tradisional Afrika, di samping penduduk yang tidak beragama.

Kesihatan

Jangka hayat ketika lahir di Lesotho dianggarkan sekitar 58 tahun pada 2024 oleh Bank Dunia. Antara cabaran kesihatan awam utama negara ialah HIV/AIDS dan tuberkulosis, walaupun pencapaian dalam pengesanan dan rawatan HIV telah meningkat dengan ketara.

Menurut UNAIDS, kira-kira 260,000 orang di Lesotho hidup dengan HIV dan sekitar 3,200 jangkitan baharu berlaku pada 2024. UNAIDS turut melaporkan bahawa 97% orang yang hidup dengan HIV mengetahui status mereka; daripada kumpulan tersebut, 97% menerima rawatan HIV, dan 99% daripada mereka yang menerima rawatan telah mencapai penekanan virus.

Beban tuberkulosis juga kekal tinggi. Pertubuhan Kesihatan Sedunia melaporkan pada Mac 2026 bahawa kadar kejadian tuberkulosis telah menurun daripada kira-kira 780 kes bagi setiap 100,000 penduduk pada 2015 kepada 548 kes bagi setiap 100,000 penduduk, iaitu penurunan sekitar 30%. Walau bagaimanapun, liputan rawatan tuberkulosis dilaporkan hanya 51%, menunjukkan masih terdapat jurang besar dalam pengesanan dan permulaan rawatan.

Pendidikan

Bangunan pentadbiran Universiti Kebangsaan Lesotho di Roma.

Sistem pendidikan Lesotho merangkumi pendidikan awal kanak-kanak, rendah, menengah, teknikal dan vokasional serta pengajian tinggi. Akta Pendidikan 2010 menetapkan pendidikan rendah sebagai **percuma dan wajib**, sekali gus menyediakan asas perundangan bagi akses sejagat kepada pendidikan asas.

Pendidikan merupakan salah satu bidang perbelanjaan awam yang penting, tetapi sistem tersebut menghadapi cabaran berkaitan penyertaan, kemajuan murid, mutu pembelajaran, perbezaan geografi serta peralihan daripada sekolah rendah ke peringkat yang lebih tinggi. Kawasan pergunungan dan penempatan yang berselerak turut mempengaruhi akses fizikal kepada sekolah.

Institusi pengajian tinggi utama negara ialah Universiti Kebangsaan Lesotho (NUL) di Roma. Asal usul institusi tersebut bermula dengan sebuah kolej universiti yang diasaskan pada 1945. Selepas melalui beberapa susunan universiti serantau bersama Botswana dan Eswatini, Universiti Kebangsaan Lesotho ditubuhkan sebagai institusi bebas pada **20 Oktober 1975**.

Pengangkutan dan prasarana

Rupa bumi bergunung-ganang Lesotho memberikan cabaran besar kepada pembangunan jaringan pengangkutan. Jalan raya merupakan penghubung utama antara kebanyakan penempatan, pusat pentadbiran dan sempadan dengan Afrika Selatan. Laluan merentasi pergunungan pula memainkan peranan penting dalam menghubungkan komuniti tanah tinggi dengan Maseru dan kawasan dataran rendah.

Hubungan darat dengan Afrika Selatan amat penting kepada perdagangan luar negara kerana Lesotho tidak mempunyai akses terus ke laut. Pada 2024, Bank Dunia meluluskan Projek Pengangkutan, Perdagangan dan Logistik Bersepadu Lesotho untuk meningkatkan daya tahan dan keselamatan sambungan pengangkutan, termasuk koridor Katse-Thaba-Tseka, serta mengurangkan kos perdagangan di beberapa lintasan sempadan komersial dengan Afrika Selatan.

Dalam prasarana asas, Bank Dunia menganggarkan **60.6% penduduk mempunyai akses kepada elektrik pada 2024**, sementara sekitar **52% penduduk menggunakan Internet** pada tahun yang sama. Projek hidroelektrik yang berkaitan dengan Projek Air Tanah Tinggi Lesotho menjadi sebahagian daripada sistem bekalan elektrik negara, sementara peluasan grid dan penyelesaian tenaga luar grid digunakan untuk meningkatkan akses di kawasan yang sukar dicapai.

Budaya dan warisan

Qiloane, berhampiran kawasan bersejarah Thaba Bosiu. Bentuknya sering dikaitkan dengan reka bentuk tradisional Basotho.

Budaya Lesotho berkait rapat dengan sejarah dan identiti Basotho. Sesotho, tradisi lisan, muzik, tarian, pakaian serta institusi kepimpinan tradisional menjadi unsur penting kehidupan kebudayaan negara. Salah satu lambang yang paling dikenali ialah topi kon tradisional Basotho, mokorotlo, yang turut digambarkan pada bendera kebangsaan. Kerajaan Lesotho mengiktiraf topi Basotho sebagai salah satu lambang negara.

Thaba Bosiu mempunyai kedudukan yang khusus dalam ingatan sejarah Basotho kerana menjadi kubu dan pusat politik Moshoeshoe I semasa pembentukan kerajaan pada abad ke-19. Tapak tersebut kekal menjadi salah satu tempat utama yang dikaitkan dengan pembentukan identiti kenegaraan Lesotho.

Warisan Lesotho turut mencerminkan sejarah yang lebih panjang daripada pembentukan masyarakat Basotho moden. Bahagian Lesotho dalam Taman Maloti-Drakensberg mengandungi tapak seni batu masyarakat San, yang bersama tapak di Afrika Selatan membentuk salah satu himpunan seni batu penting di bahagian selatan Afrika. UNESCO menekankan nilai kawasan tersebut dari segi hubungan antara landskap, biodiversiti dan rekod kehidupan rohani masyarakat San selama beribu-ribu tahun.

Lagu kebangsaan, Lesotho Fatše la Bontata Rona, yang bermaksud "Lesotho, tanah nenek moyang kita", bersama moto Khotso, Pula, Nala ("Keamanan, hujan, kemakmuran"), merupakan antara simbol kenegaraan yang merujuk kepada tanah air, keamanan dan kesejahteraan.

Pautan luar

• Kategori berkaitan Lesotho di Wikimedia Commons
• Laman rasmi Kerajaan Lesotho
• Biro Perangkaan Lesotho