Bekalan air dan sanitasi di Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Malaysia: Air dan Sanitasi
The flag of Malaysia
Data
Akses kepada sumber air berkualiti 100% [1]
Akses kepada sanitasi berkualiti 96% [1]
Kesinambungan bekalan (%) Tidak didapati
Purata penggunaan air bandar (liter/kapita/hari) 344 (jumlah), 226 (penduduk) [2]
Purata air dan tarif sanitasi (US$/m3) 0.39 (2007) [2]
Bahagian pemeteran isi rumah 100% [2]
Pelaburan tahunan di WSS tidak diketahui
Bahagian pembiayaan sendiri oleh utiliti rendah
Bahagian pembiayaan cukai tinggi
Pembahagian pembiayaan luaran tidak diketahui
Institusi
Desentralisasi Sebahagian (operasi dan penyelenggaraan di peringkat negeri)
Syarikat air dan sanitasi kebangsaan Pengurusan Aset Air (pemilikan aset untuk air), Indah Water Konsortium (Sanitasi) - kedua-duanya hanya untuk Semenanjung Malaysia
Pengawal selia air dan sanitasi Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara (SPAN) - hanya untuk Semenanjung Malaysia
Tanggungjawab untuk menetapkan dasar Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air
Undang-undang sektor Akta Industri Perkhidmatan Air 2006
Jumlah penyedia perkhidmatan 12 (air sahaja)

Bekalan air dan sanitasi di Malaysia dicirikan oleh banyak pencapaian, serta beberapa cabaran. Akses sejagat ke atas bekalan air pada tarif yang berpatutan merupakan satu pencapaian yang besar. Kerajaan juga telah menunjukkan komitmen untuk menjadikan sektor itu lebih cekap, untuk mewujudkan mekanisme pendanaan yang mampan dan untuk meningkatkan orientasi pelanggan penyedia perkhidmatan melalui pembaharuan sektor yang digubal pada tahun 2006. Pembaharuan mewujudkan struktur institusi moden untuk sektor air, termasuk agensi pengawal selia autonomi, syarikat pengurusan aset dan syarikat air negeri yang dikomersialkan yang perlu mencapai petunjuk prestasi tertentu yang akan dipantau oleh agensi pengawalseliaan. Kerajaan juga telah menyatakan hasrat untuk tidak memulakan kontrak sektor swasta baru untuk penyediaan air, selepas pertarungan kontrak sedemikian pada tahun 1990-an menunjukkan hasil yang bercampur-campur.

Sejumlah cabaran masih ada, hanya sebahagian daripadanya telah ditangani oleh pembaharuan. Pertama, tarif adalah rendah, dengan itu membuat pemulihan kos tidak mungkin pada tahap semasa supaya sektor terus bergantung kepada subsidi kerajaan. Kedua, kerugian air serta penggunaan air per kapita kekal tinggi meskipun usaha dalam pengurusan permintaan air. Ketiga, projek pemindahan air berskala besar dari Sungai Pahang ke Kuala Lumpur adalah kontroversi kerana kesan sosial dan alam sekitar yang negatif. Keempat, pembangunan pembetungan dan rawatan air sisa telah tertinggal di belakang pembangunan infrastruktur air. Sebagai contoh, sebahagian besar air kumbahan yang terkumpul masih belum dirawat. Subsektor sanitasi telah dikecualikan dalam pembaharuan subsektor bekalan air 2006.

Sumber air dan kegunaan[sunting | sunting sumber]

Air permukaan yang disimpan di dalam takungan, seperti takungan ini yang membekalkan Pulau Pinang, adalah sumber bekalan air minuman yang paling penting di Malaysia.

Sumber air di Malaysia banyak terdapat sepanjang tahun. Mereka dianggarkan pada 580 km3/tahun (purata 1977-2001), bersamaan dengan lebih daripada 3,000 meter padu per kapita dan tahun. Pada tahun 1995, jumlah pengeluaran air dianggarkan pada 12.5 km3, atau kurang daripada 3 peratus sumber yang ada. 76 peratus air digunakan untuk pertanian, 11 peratus untuk bekalan air perbandaran dan 13 peratus bagi industri. Jadi hanya kurang dari 1% sumber air yang ada digunakan untuk bekalan air minum.[3][4]

Malaysia secara geografi dibahagikan kepada Semenanjung Malaysia dan Malaysia Timur. Semenanjung Malaysia dikeringkan oleh rangkaian sungai dan sungai yang padat, yang paling lama menjadi Sungai Pahang. Sungai utama lain di Semenanjung Malaysia ialah Sungai Kelantan, Sungai Terengganu, Dungun, Sungai Endau, Sungai Sedili Besar dan Sungai Selangor.[3] Pantai Barat Semenanjung Malaysia lebih bersifat perbandaran dan perindustrian daripada Pantai Timur yang kaya dengan penduduk yang jarang dan kaya air.

Sungai-sungai utama di Malaysia Timur termasuk sungai terpanjang Malaysia, Sungai Rajang (563 km) di Sarawak.[3]

Keperluan air Kuala Lumpur memerlukan sama ada pengurusan permintaan atau bekalan tambahan yang lebih baik

Kuala Lumpur sebagai contoh. Ibukota Malaysia Kuala Lumpur dan Selangor, yang mengelilingi ibu negara, adalah kawasan perindustrian dan rumah kepada hampir separuh penduduknya. Pertumbuhan yang berterusan di kawasan metropolitan meningkatkan keperluan airnya. Pada tahun 1998, sumber bekalan air utama di kawasan itu adalah pengambilan Ampang (18 megaliter per hari) yang dibina pada tahun 1906, Empangan Klang Gates (28 megaliter per hari) yang dibina pada tahun 1928, dan Empangan Semenyih (545 megaliter per hari) pada tahun 1984. Pada Februari 1998, krisis air telah berlaku kerana paras air di ketiga-tiga takungan menurun secara serentak. Catuan air perlu diperkenalkan tidak lama sebelum Sukan Komanwel diadakan di bandar. Krisis itu dipersalahkan atas kemarau yang dialami oleh El Nino. Bagaimanapun, hujan sebenar pada bulan-bulan sebelum ini tidak begitu ketara di bawah purata (menurut krisis air Lembah Kelang 1998). Kerajaan menggunakan krisis untuk membenarkan pelan untuk membina projek mega, Projek Pemindahan Air Mentah Pahang-Selangor. Projek ini termasuk pembinaan empangan Kelau di sungai Pahang di negeri jiran yang mempunyai nama yang sama, serta pemindahan air melalui terowong melalui kawasan gunung.[5]

Hanya beberapa bulan selepas krisis air Lembah Klang 1998, Empangan Sungai Tinggi telah siap dengan kapasiti 475 megaliter setiap hari, dengan itu meningkatkan bekalan ke Lembah Klang sebanyak kira-kira 80%. Empangan itu adalah sebahagian daripada fasa pertama projek bekalan air Sungai Selangor. Fasa kedua projek itu selesai pada Disember 2000, menyediakan 475 megaliter setiap hari. Fasa ketiga diselesaikan pada Julai 2005, dengan menyediakan kapasiti tambahan sebanyak 1050 megaliter setiap hari. Ketiga-tiga fasa projek itu meningkatkan kapasiti bekalan air di Lembah Klang sebanyak 1950 megaliter setiap hari. Oleh itu, lebih daripada tiga kali ganda kapasiti bekalan air ke Lembah Klang hanya dalam tujuh tahun.[6] Sehingga 2005, jumlah sumber air untuk kawasan Kuala Lumpur dan Selangor adalah 2541 megaliter per hari untuk 7.3 juta penduduk. Ini bersamaan dengan 348 liter per kapita dan hari, iaitu tiga kali lebih tinggi seperti contoh, penggunaan air per kapita di Jerman.

Air dari Sungai Pahang dirancang untuk dialihkan ke Kuala Lumpur untuk memenuhi permintaan air yang semakin meningkat di bandaraya dan kawasan pesisir yang pesat berkembang.

Walau bagaimanapun, kerajaan menyatakan bahawa sumber sedia ada akan memenuhi bekalan hanya sehingga 2007.[6] Oleh itu, ia terus meneruskan Projek Pemindahan Air Mentah Pahang-Selangor, yang telah mendapat rangsangan daripada krisis air Lembah Klang 1998. Penilaian alam sekitar bagi projek itu telah siap pada tahun 1999. Pada tahun 2005 Bank Jepun untuk Kerjasama Antarabangsa (JBIC) menandatangani perjanjian untuk menyediakan pinjaman lunak dengan kematangan 40 tahun untuk pembinaan empangan. Walau bagaimanapun, berikutan bantahan antarabangsa pembinaan empangan Kelau ditangguhkan pada tahun 2010.[7]

Akses[sunting | sunting sumber]

Menurut Program Pengawasan Bersama PBB untuk Pembekalan Air dan Sanitasi, yang mendasari perkiraannya mengenai data banci dan kaji selidik nasional, 100% penduduk memiliki akses untuk memperbaiki sumber air dan 96% memiliki akses ke sanitasi yang lebih baik pada tahun 2008, dari 88% dan 84% masing-masing pada tahun 1990.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b Joint Monitoring Program for Water Supply and Sanitation:Access data for Malaysia, retrieved on 5 December 2010
  2. ^ a b c International Benchmarking Network for Water and Sanitation Utilities:Country Report Malaysia, retrieved on 5 December 2010
  3. ^ a b c Food and Agriculture Organisation of the United Nations (FAO) Aquastat: Malaysia
  4. ^ Earthtrends Country Profile:Water Resources and Freshwater Ecosystems – Malaysia, 2003
  5. ^ Pahang-Selangor Raw Water Transfer (PPAMPS), retrieved on 4 December 2010
  6. ^ a b Syarikat Bekalan Air Selangor Sdn Bhd (SYABAS): History of Water Supply Services in Kuala Lumpur, Selangor and Putrajaya
  7. ^ The Malay Mail:Kelau Dam project: Need to look for other options, 15 September 2010

Bacaan lanjut[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]