Senarai parti politik Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke pandu arah Pergi ke carian

Berikut merupakan senarai parti-parti politik Malaysia yang terdapat di Malaysia.

Perundangan[sunting | sunting sumber]

Di bawah perundangan Malaysia, semua persatuan dan parti politik mesti didaftarkan di bawah Akta Pertubuhan 1966 yang diuruskan oleh Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia[1].

Parti utama[sunting | sunting sumber]

Parti-parti utama adalah senarai parti atau gabungan politik yang berdaftar dibawah Akta Pertubuhan 1966 yang kini mempunyai wakil di dalam Parlimen Malaysia atau Dewan Undangan Negeri.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL
Perikatan Nasional PN Logo Perikatan Nasional.svg 2020 [1]
- Parti Pribumi Bersatu Malaysia Bersatu Bendera BERSATU.svg 2016 [2]
- Parti Islam Se-Malaysia PAS PAS logo.svg 1955 [3]
- Parti Gerakan Rakyat Malaysia Gerakan Parti Gerakan Rakyat Malaysia Logo.svg 1968 [4]
- Parti Progresif Sabah SAPP 1994 [5]
- Parti Solidariti Tanah Airku STAR Bendera Parti Star.png 2016 [6]
Barisan Nasional BN Barisan Nasional.png 1973 [7]
- Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu UMNO UMNO (Malaysia).svg 1946 [8]
- Persatuan Cina Malaysia[2] MCA Flag of the Malaysian Chinese Association.svg 1949 [9]
- Kongres India Malaysia MIC Malaysian Indian Congress Flag.svg 1946 [10]
- Parti Bersatu Rakyat Sabah PBRS Logo pbrs.gif
Pbrslogo.gif
1994 [11]
- Parti Kuasa Rakyat KUASA, PKR Flag of Parti Kuasa Rakyat.svg 2021 [12]
Parti Bersatu Sabah PBS Pbsflag.gif 1985 [13]
Gabungan Parti Sarawak GPS 2018 [14]
- Parti Pesaka Bumiputera Bersatu PBB PBB.jpg 1973 [15]
- Parti Rakyat Sarawak[3] PRS 2004 [16]
- Parti Demokratik Progresif PDP PDP new logo.jpg 2002 [17]
- Parti Rakyat Bersatu Sarawak SUPP Sarawak United People's Party logo.svg 1959 [18]
Parti Gabungan Rakyat Sabah GRS Gabungan Rakyat Sabah GRS.jpg 2020 (diasaskan)
2022 (diluluskan)
- Parti Pribumi Bersatu Malaysia Cawangan Sabah BERSATU Sabah 2019
(di Sabah)
- Parti Bersatu Sabah PBS 1985
- Parti Progresif Sabah SAPP 1994
- Parti Solidariti Tanah Airku STAR Sabah 2016
- Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu USNO USNO Sabah New Logo.jpg 2013
Pakatan Harapan PH Pakatan Harapan Logo.svg 2015 [19]
- Parti Tindakan Demokratik DAP Democratic Action Party Logo.svg 1965 [20]
- Parti Keadilan Rakyat PKR Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg 1999 [21]
- Parti Amanah Negara Amanah Parti Amanah Negara Logo.svg 2015 [22]
- Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu logo.png 2019 [23]
Parti Warisan Warisan 2016 [24]|-
Parti Sarawak Bersatu PSB 2014 [25]
Ikatan Demokratik Malaysia MUDA Malaysian United Democratic Alliance logo.svg 2020 [26]
Parti Pejuang Tanah Air Pejuang 2020 [27]
Parti Bangsa Malaysia PBM 2021 [28]
Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat KDM KDM Party Sabah logo.jpg 2022

Parti mandiri[sunting | sunting sumber]

Berikut merupakan komponen parti mandiri (bebas) sama ada berhaluan kanan atau berhaluan kiri.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parti Progresif Penduduk Malaysia myPPP Latest logo of People's Progressive Party (Malaysia).svg 1953 PRU 2018
Parti Rakyat Malaysia PRM Malaysian People's Party Logo.svg 1955 [29] PRU 2018
Kongres Ceylonese Malaysia MCC Malaysian Ceylonese Congress.jpg 1958 [30]
Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia Berjasa BERJASA-flag.svg 1977 [31] PRK 2019
Parti Punjabi Malaysia PPM PartiPunjabiMalaysia.jpg 1986
Barisan Kemajuan India Se-Malaysia IPF AMIPF.jpg 1990
Parti Bersatu India Malaysia MIUP Picture MIUP.png 2007
Parti Cinta Malaysia PCM Parti Cinta Malaysia Logo.png
Parti-cinta-malaysia.jpg
2007 [32] PRU 2018
Parti Sosialis Malaysia PSM Socialist Party of Malaysia Logo.svg 2008 [33] PRN 2022
Parti Makkal Sakti Malaysia[4] MMSP MMSP-logo.jpg 2009 [34]
Parti Bersatu Sasa Malaysia MUPP Bersama.jpg 2011
Parti Ikatan Bangsa Malaysia[5] Ikatan Ikatan.jpg 2012 [35] PRU 2018
Parti Keadilan India Malaysia MIJP 2013
Parti Generasi Baru NewGen 2013
Parti Alternatif Rakyat PAP Logo PAP Malaysia.png 2014 PRU 2018
Parti Bersama Malaysia MUP 2016 PRU 2018
Parti Barisan Pulau Pinang PFP Penang Front Party Logo.svg 2016 PRN 2018
Parti Tindakan Hak Minoriti MIRA 2018
Parti Bumiputera Perkasa Malaysia PUTRA Malaysian Mighty Bumiputera Party flag.svg 2019 [36] PRN 2021
Parti Kemajuan Malaysia MAP 2019
Parti Kongres Keadilan India Malaysia KKIM 2019
Parti Perikatan India Muslim Nasional IMAN Bendera Parti Perikatan India Muslim Nasional.jpg 2020 PRN 2021

Parti tempatan[sunting | sunting sumber]

Parti didaftarkan di bawah Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia (JPPM) yang aktif di peringkat sesebuah negeri atau wilayah sahaja.

Sabah[sunting | sunting sumber]

Nama Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parlimen Negeri
Parti Gabungan Rakyat Sabah Parti GRS / GRS Gabungan Rakyat Sabah GRS.jpg 2022 2020
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu[6] UMNO UMNO (Malaysia).svg 1946 2018 2020
Persatuan Cina Malaysia[6] MCA Flag of the Malaysian Chinese Association.svg 1949 2020
Parti Tindakan Demokratik[6] DAP Democratic Action Party Logo.svg 1965 2018 2020
Parti Gerakan Rakyat Malaysia[6] Gerakan Parti Gerakan Rakyat Malaysia Logo.svg 1968 2018
Parti Bersatu Sabah PBS Pbsflag.gif 1985 [37] 2018 2020
Parti Islam Se-Malaysia[6] PAS PAS logo.svg 1986[7] 2018 2018
Parti Liberal Demokratik LDP LDP Sabah logo.jpg 1989 2018 2020
Parti Progresif Sabah SAPP 1994 2018 2020
Parti Bersatu Rakyat Sabah PBRS Logo pbrs.gif
Pbrslogo.gif
1994 2018 2020
Parti Reformasi Negeri STAR State Reform Party Logo.svg 1996-2019 2018
Parti Keadilan Rakyat[6] PKR Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg 1999 2018 2020
Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg 1999-2019 2018 2018
Parti Cinta Sabah PCS 2013 [38] 2018 2020
Parti Gagasan Rakyat Sabah GAGASAN 2013 2020
Parti Kebangsaan Sabah PKS 2013 2020
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru) USNO Baru 2013 2020
Pertubuhan Perpaduan Rakyat Kebangsaan Sabah PERPADUAN 2013
Parti Sejahtera Angkatan Perpaduan Sabah SAPU 2013
Parti Damai Sabah SPP 2013
Parti Kerjasama Anak Negeri Anak Negeri Parti Kerjasama Rakyat Sabah.png 2013 2018 2020
Parti Gagasan Bersama Rakyat Sabah BERSAMA 2013
Parti Kebenaran Sabah KEBENARAN 2013
Parti Bersatu Bugis Sabah PBBS 2013
Parti Ekonomi Rakyat Sabah PERS 2013
Parti Amanah Negara[6] Amanah Lambang amanah.png 2015 2018 2020
Parti Harapan Rakyat Sabah PHRS 2016 2018 2020
Parti Warisan Sabah Warisan 2016 2018 2020
Parti Solidariti Tanah Airku STAR Sabah Bendera Parti Star.png 2016 2018 2020
Parti Pribumi Bersatu Malaysia[6] Bersatu Bendera BERSATU.svg 2016 2020
Parti Perpaduan Rakyat Sabah PPRS 2017 2018 2020
Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu logo.png 2019 2020
Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat KDM 2022

Sarawak[sunting | sunting sumber]

Nama Singkatan Simbol Diasaskan URL Pilihan raya terakhir
Parlimen Negeri
Parti Rakyat Bersatu Sarawak SUPP Sarawak United People's Party logo.svg 1959 2018 2021
Parti Tindakan Demokratik[6] DAP Democratic Action Party Logo.svg 1965 2018 2021
Parti Reformasi Negeri STAR 1996 [39] 2018
Parti Aspirasi Rakyat Sarawak Aspirasi 2021
Parti Islam Se Malaysia[6] PAS PAS logo.svg 1996[8] 2018 2021
Parti Pesaka Bumiputera Bersatu PBB 1973 2018 2021
Parti Keadilan Rakyat[6] PKR Bendera Parti Keadilan Rakyat PKR 4975x2490 px.svg 1999 2018 2021
Parti Rakyat Sarawak PRS 2004 2018 2021
Parti Demokratik Progresif Sarawak SPDP 2002 2018 2021
Parti Bumi Kenyalang PBK 2013 2018 2021
Parti Bansa Dayak Sarawak Baru PBDSB 2013 2018 2021
Parti Rakyat Gabungan Jaksa Pendamai PEACE 2013 2018
Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu PERSB Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu.PNG 2013
Parti Amanah Negara[6] Amanah Lambang amanah.png 2015 2018 2021
Parti Sedar Rakyat Sarawak SEDAR 2018 [40] 2021

Parti gabungan, pakatan dan campuran[sunting | sunting sumber]

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan Parti anggota
Pusat Tenaga Rakyat PUTERA 1947 1948 PKMM, API, AWAS, BATAS, GERAM, HM
Majlis Bertindak Bersama Se-Malaya AMCJA 1947 1948 MDU, PMFTU, MNDYL, MIC
Parti Perikatan PERIKATAN Parti Perikatan logo.svg 1951 1973 UMNO, MCA, MIC
Barisan Sosialis SF Malayan Peoples' Socialist Front Logo.svg 1958 1969 PRM, Buruh, PPK
Konvensyen Solidariti Malaysia MSC 1965 1965 PAP, PPP, UDP, SUPP, Machinda
Barisan Nasional BN Barisan Nasional.png 1973 UMNO, MCA, MIC, PBRS
Harakah Keadilan Rakyat HAK 1986 1986 PAS, PRM, Nasma, SDP, PPM
Angkatan Perpaduan Ummah APU 1989 1996 PAS, S46, Berjasa, Hamim, KIMMA
Gagasan Rakyat GR 1989 1996 DAP, PBS, PRM, S46
Barisan Alternatif BA 1998 2008 PAS, PKR, DAP
Angkatan Insaf Rakyat AIR 1999 1999 AKIM, Berjasa, Hamim, Islah
Pakatan Rakyat PR Pakatan rakyat logo dan bendera.png
Pakatan Rakyat logo variation.svg
2008 2015 DAP, PKR, PAS, SNAP
Pakatan Harapan PH Pakatan Harapan Logo.svg 2015 DAP, PKR, Amanah, UPKO
Gagasan Sejahtera GS Gagasansejahtera.png
PAS logo.svg
2016 PAS, Ikatan, Berjasa
Gabungan Sabah GASA 2016 2018 STAR Sabah, SAPP
Gabungan Parti Sarawak GPS 2018 PBB, SUPP, PRS, PDP
Gabungan Bersatu Sabah GBS 2018 2020 PBS, STAR Sabah, PBRS, UMNO Sabah
Muafakat Nasional MN Muafakat Nasional logo.svg 2019 UMNO, PAS
Perikatan Nasional PN Logo Perikatan Nasional 1.png 2020 Bersatu, PAS, STAR, SAPP, Gerakan
Gabungan Rakyat Sabah GRS Logo GRS.png 2020 2022 PN, BN dan PBS
Gabungan Anak Sarawak GASAK 2020 PBDSB dan Aspirasi
Parti Gabungan Rakyat Sabah Parti GRS / GRS Gabungan Rakyat Sabah GRS.jpg 2022 PPBM Sabah, STAR, PBS, SAPP, dan USNO

Parti tidak/belum berdaftar[sunting | sunting sumber]

Parti-parti yang tak berdaftar, sama ada masih dalam proses pendaftaran, pendaftaran ditolak atau memang gerakan yang tidak berdaftar.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan URL
Parti Bahtera Sejahtera Bahtera 2021
Parti Kuasa Rakyat Kuasa Rakyat Flag of Parti Kuasa Rakyat.svg 2021 [41]
Parti Harapan Malaysia PHM 2016
Parti Demokratik Malaysia (Baru) MDP MDP.jpg 2012
Parti Hak Asasi Manusia Malaysia HRP HRP.jpg 2009 [42]
Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia[9][10] MINDRAF 2009
Parti Mahasiswa Negara[11][12] PMN PMN.png 2008
Kongres Dayak Malaysia[13][14] MDC LogoMDC.jpg 2005 [43]
Parti Reformasi Insan Malaysia PRIM 1999
Hizbut Tahrir[15] HT Flag of Jihad.svg 1953 [44]

Parti yang telah ditukar nama[sunting | sunting sumber]

Parti yang telah ditukar nama mengikut tahun penukaran nama mereka.

Nama Bahasa Malaysia Singkatan Simbol Diasaskan pada Ditukar pada Bertukar kepada Singkatan
Parti Perikatan[16] Parti Perikatan logo.svg 1951 1974 Barisan Nasional BN
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (Baru)[17] UMNO (Baru) UMNO (Malaysia).svg 1988 1996 Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu UMNO
Ikatan Masyarakat Islam Malaysia[18][19][20] IKATAN 1991 1999 Parti Keadilan Nasional KeADILan
Parti Demokratik Sabah[21] PDS 1994 1999 Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO
Angkatan Keadilan Insan Malaysia[22] AKIM Angkatan Keadilan Insan Malaysia logo.png 1995 2010 Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air KITA
Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah[23] SETIA SETIA.jpg 1994 2011 Parti Bersatu Sasa Malaysia MUPP
Parti Pekerja-Pekerja Malaysia[24] PPM Parti Pekerja-Pekerja Malaysia.jpg 1978 2015 Parti Amanah Negara AMANAH
Parti Pembangunan Warisan Sabah PPWS 2013 2016 Parti Warisan Sabah Warisan
Parti Kerjasama Rakyat Sabah PAKAR 2010 2017 Parti Kerjasama Anak Negeri Anak Negeri
Parti Demokratik Progresif Sarawak SPDP 2002 2018 Parti Demokratik Progresif PDP
Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu UPKO 1999 2019 Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu UPKO
Parti Reformasi Negeri STAR STAR.jpg 1996 2020 Parti Aspirasi Rakyat Sarawak ASPIRASI
Parti Pekerja Sarawak[25] SWP 2012 2021 Parti Bangsa Malaysia PBM
Gabungan Rakyat Sabah GRS Logo GRS.png 2020 2022 Parti Gabungan Rakyat Sabah
(menurut sijil pendaftaran JPPM)
Parti GRS / GRS

Parti yang telah dibubarkan[sunting | sunting sumber]

Parti yang telah dibubarkan dan telah tidak aktif mengikut tahun penubuhan mereka.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan Pilihan raya terakhir
Parti Komunis Malaya[26] Communist Party of Malaya CPM Flag of the Communist Party of Malaya.png 1930 1989
Kesatuan Melayu Muda Young Malays Union KMM Merah Putih Bintang 12.jpg 1938 1945
Parti Kebangsaan Melayu Malaya Malay Nationalist Party PKMM 1945 1950
Kesatuan Demokratik Malaya Malayan Democratic Union MDU 1945 1948
Angkatan Pemuda Insaf Awakened Youth Organization API BENDERA API MALAYA.jpg 1946 1948
Angkatan Wanita Sedar Cohort of Awakened Women AWAS 1946 1948
Gerakan Angkatan Muda GERAM 1946 1948
Parti Nasionalis Malaya Malaya Nationalist Party PERAM 1946 1948
Ikatan Pemuda Tanah Air Melayu PETA 1947 1948
Pemuda Radikal Melayu Malay Radical Youth PERAM 1948 1948
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu United Malays National Organisation UMNO UMNO logo baru1.jpg 1946 1988
Hizbul Muslimin Hizbul Muslimin HM Hizbul Muslimin Party Logo.svg
Hamim.jpg
1948 1948
Parti Radikal Malaya Radical Party (Malaya) 1951 1952
Parti Kemerdekaan Malaya Independence of Malaya Party IMP 1951 1954
Parti Kebangsaan Perak National Association of Perak NAP 1953 1957
Parti Negara National Party 1953 1962
Parti Progresif Penduduk Malaysia Malaysian People's Progressive Party myPPP Latest logo of People's Progressive Party (Malaysia).svg 1953 2019
Parti Buruh Malaya Labour Party of Malaya Buruh Parti Buruh Malaya logo.png 1954 1969
Liga Pemuda Sosialis Malaya Malayan Socialist Youth League Parti Buruh Malaya logo.png 1956 1958
Parti Malaya Malayan Party 1956 1964
Parti Negara Sarawak National Party of Sarawak PANAS 1960 1968
Pertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu United National Kadazan Organisation UNKO 1961 1964
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu United Sabah National Organisation USNO Usno.PNG 1961 1991
Barisan Rakyat Jati Sarawak Sarawak Native People's Front BARJASA 1961 1968
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP LogoSNAP.jpg 1961 2013[27]
Pertubuhan Pasok Momogun Bersatu United Pasok Momogun Organisation PASOK MOMOGUN 1962 1964
Persatuan Cina Sarawak Sarawak Chinese Association SCA 1962
Parti Pesaka Anak Sarawak Sarawak Native's Heritage Party PESAKA 1962 1973
Persatuan Cina Sabah Sabah Chinese Association SCA 1962 1979
Parti Demokratik Bersatu United Democratic Party UDP 1962 1967
Parti Perhimpunan Kebangsaan National Convention Party PPK 1963 1965
Parti Machinda Machinda Party MACHINDA 1964
Pertubuhan Bersatu Pasok-Momogun Kadazan United Pasok-Momogun Kadazan Organisation UPKO United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg 1964 1967
Kongres India Sabah Sabah Indian Congress SIC 1964
Parti Bumiputera Bumiputera Party 1967 1973
Parti Marhaen Marhaen Party 1968 1974
Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner)[26] Communist Party of Malaya (Revolutionary Faction) CPM-RF South Asian Communist Banner.svg 1970
Parti Keadilan Masyarakat Malaysia Social Justice Party (Malaysia) PEKEMAS PEKEMAS.JPG 1971 1979
Parti Komunis Kalimantan Utara[28] North Kalimantan Communist Party NKCP South Asian Communist Banner.svg 1971 1990
Parti Komunis Malaya (Marxis-Leninis) [26] Communist Party of Malaya (Marxist-Leninist) CPM-ML South Asian Communist Banner.svg 1974
Parti Tindakan Sabah Bersatu United Sabah Action Party USAP 197? 1974
Independent People's Progressive Party Independent People's Progressive Party 1974
Kesatuan Insaf Tanah Air Homeland Consciousness Union KITA 1974
Parti Negara Rakyat Sarawak Sarawak People's National Party PNRS 1974
Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah Sabah United People's Party BERJAYA Flag of Berjaya Party.png 1975
United Sabah Assembly Party United Sabah Assembly Party PUSAKA 1977 1978
Parti Sosial Demokratik Social Democratic Party SDP 1978
Parti Anak Jati Sarawak Sarawak Native's Party PAJAR 1978 1978
Parti Sarawak Demokratik Bersatu Sarawak United Democratic Party BERSATU 1978
Parti Cina Bersatu Sabah Sabah Chinese Consolidated Party PCBS 1980
Parti Hizbul Muslimin Malaysia Muslim People's Party of Malaysia HAMIM Parti Hizbul Muslimin Malaysia.svg 1983
Parti Bangsa Dayak Sarawak Sarawak Native People's Party PBDS Logo pbds.jpg 1983 2004
Parti Buruh Bersatu Sarawak Sarawak United Labour Party 1983
Parti Bersatu Rakyat Bumiputera Sabah Sarawak United Bumiputera People's Party BERSEPADU 1984
Parti Nasionalis Malaysia Nationalist Party of Malaysia NASMA 1985
Parti Demokratik India Malaysia Democratic Malaysian Indian Party DMIP 1985 1997
Parti Cina Sabah Sabah Chinese Party SCP 1986
Parti Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Party MSP 1986
Persatuan Rakyat Malaysia Sarawak Sarawak Malaysian People's Association PERMAS 1987 1991
Parti Melayu Semangat 46 Spirit of 46 Malay Party S46 S46.gif 1989 1996
Parti Rakyat Sabah Sabah People's Party 1989 1991
Angkatan Keadilan Rakyat People's Justice Front AKAR Akar.jpg 1989 2001
Barisan Rakyat Sabah Bersekutu Federated Sabah People's Front BERSEKUTU BERSEKUTU.jpg 1998 2010
Parti Demokratik Malaysia Malaysian Democratic Party MDP MDP.jpg 1998 2010
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP LogoSNAP.jpg 1961 2013 PRN 2011
Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Malaysian People’s Wellbeing Party KITA Logo-kita1.png 2011 2018
Parti Generasi Baru New Generation Party NewGen 2013 2018
Parti Nasional Malaysia Malaysian National Party MNP 2013 2018
Parti Nasional Penduduk Malaysia People's National Party of Malaysia PNP 2013 2018
Parti Progresif Penduduk Malaysia Malaysian People's Progressive Party myPPP Ppplogo.gif 1953 2019 PRU 2018

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan dan catatan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "Jangan fokus belia, Malaysia perlu parti politik baharu tanpa had usia". Malaysia Gazette. 2 September 2020. Dicapai pada 7 Disember 2021.
  2. ^ Diarkibkan 2013-03-24 di Wayback Machine
  3. ^ Diarkibkan 2018-08-16 di Wayback Machine
  4. ^ Diarkibkan 2019-06-28 di Wayback Machine
  5. ^ Diarkibkan 2016-04-14 di Wayback Machine
  6. ^ a b c d e f g h i j k l Parti peringkat nasional yang mempunyai cawangan di Sabah
  7. ^ Mula dituuhkan di Sabah pada 1986. Rujuk HAMDAN Aziz (December 2020). "Keberadaan PAS di Sabah Serta Pencapaian dalam Pilihan Raya Umum, 1986-2018" (PDF). Jebat: Malaysian Journal of History, Politics & Strategic Studies. 47: 1–30 – melalui Journal Article UKM.
  8. ^ Mula ditubuhkan di Sarawak pada 1996. Rujuk: "PRN Sarawak: 10 fakta menarik tentang PAS". Harakahdaily. Disember 5, 2021. Dicapai pada 9 Disember 2021.
  9. ^ Penubuhan Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia (MINDRAF) telah tidak aktif setelah pendaftaran parti Parti Hak Asasi Manusia (HRP) oleh P. Uthayakumar dari HINDRAF
  10. ^ ANNOUNCEMENT OF HUMAN RIGHTS PARTY (HRP), MALAYSIA.
  11. ^ Parti Mahasiswa Negara ditubuhkan oleh sekumpulan mahasiswa universiti tapi menhadapi halangan undang-undang untuk didaftarkan kerana melanggari Akta Universiti dan Kolej Universiti (AUKU) 1971
  12. ^ University Students Form New Party, 7 January 2008, People are the boss
  13. ^ Kongres Dayak Malaysia telah ditaja penubuhannya pada 2005 tetapi gagal didaftarkan sehingga kini
  14. ^ "In Search Of The Elusive Dayak Political Unity". Bernama. 2002-10-03. Dicapai pada 2006-05-14. Cite has empty unknown parameter: |coauthors= (bantuan)
  15. ^ Hizbut Tahrir ialah satu gerakan politik Islam antarabangsa yang mempunyai cawangan di Malaysia.
  16. ^ Parti Perikatan berkembang untuk meliputi parti-parti komponen baru selain 3 parti asalnya, UMNO, MCA dan MIC, dan dinamakan semula sebagai Barisan Nasional.
  17. ^ UMNO (Baru) telah ditubuhkan pada 16 Februari 1988. Terma "Baru" bagaimanapun telah dilupuskan melalui pindaan perlembagaan pada Julai tahun yang sama.
  18. ^ Perlembagaan IKATAN telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Keadilan Nasional (KeADILan)
  19. ^ "PKR watershed election, by Azam Aris, Tuesday 26 February 2008, The Edge". Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-12-08. Dicapai pada 2010-04-27.
  20. ^ Malaysiakini : PKR launched, promises to be truly multi-racial
  21. ^ Perlembagaan PDS telah dipinda untuk menukar namanya kepada Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) pada 28 Julai 1999.
  22. ^ Perlembagaan Angkatan Keadilan Insan Malaysia (AKIM) telah dipinda untuk menukar nama serta perlembagaanya kepada Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air (KITA)
  23. ^ Perlembagaan Parti Demokratik Setiahati Kuasa Rakyat Bersatu Sabah (SETIA) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Bersatu Sasa Malaysia(BERSAMA)
  24. ^ Perlembagaan Parti Pekerja-Pekerja Malaysia (PPM) telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Amanah Negara (AMANAH)
  25. ^ Parti Pekerja Sarawak diluluskan pendaftarannya – BorneoPost Online
  26. ^ a b c Parti Komunis Malaya beroperasi secara sah dari 1945-1948. Tetapi selepas ia diharamkan, parti itu bergerak di bawah tanah untuk melancarkan pemberontakan bersenjata. Pada 1970, mantan Rejimen Ke-8 Tentera Pembebasan Kebangsaan Malaya, sayap bersenjata PKM, berpecah untuk membentuk PKM (Puak Revolusioner). Pada 1974, berlaku perpecahan ketiga antara kader PKM yang mahu menamatkan penentangan ideologinya terhadap persekutuan Malaysia yang lebih besar dan membentuk PKM (Marxis Leninis).
  27. ^ Mahkamah kekal keputusan ROS batal pendaftaran SNAP BERNAMA. 17 Januari 2013
  28. ^ Parti Komunis Kalimantan Utara tidak pernah beroperasi sebagai entiti politik yang sah.

Pautan luar[sunting | sunting sumber]