Lahad Datu

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Lahad Datu
لحد داتو
Bandar dan Daerah
Bulatan di Bandar Lahad Datu
Bulatan di Bandar Lahad Datu
Jata bagi Lahad Datuلحد داتو
Jata
Lokasi bagi Lahad Datuلحد داتو
Ralat Lua pada baris 442 di Modul:Location_map: Unable to find the specified location map definition. Neither "Module:Location map/data/Borneo Topography" nor "Templat:Peta lokasi Borneo Topography" exists.
Koordinat: 5°1′48″N 118°20′24″E / 5.03000°N 118.34000°E / 5.03000; 118.34000
Negara  Malaysia
Negeri  Sabah
Bahagian Tawau
Kerajaan
 • Badan Majlis Daerah Lahad Datu
 • Pegawai Daerah En. Iman Bin Ali
Luas
 • Jumlah 6,501 km2 (2,510 batu persegi)
Populasi (2010)
 • Jumlah 206,861
Zon waktu WPM (UTC+8)
Kod kawasan 089
Laman web www.sabah.gov.my/pd.ld

Lahad Datu merupakan sebuah Daerah dan Bandar yang terletak di Bahagian Tawau di Pantai Timur Sabah, Malaysia. Bandar Lahad Datu ialah Bandar keempat terbesar di Sabah, selepas Kota Kinabalu, Sandakan dan Tawau. Daerah Lahad Datu juga mempunyai nilai sejarahnya tersendiri seperti daerah lain di Sabah, semasa zaman pemerintahan Chartered Company, Lahad Datu merupakan tempat persinggahan datu-datu dari Kesultanan Sulu. Lahad berasal daripada perkataan suku Βajau-Ѕinama, yang bermaksud tempat atau negeri, manakala Datu merupakan Кeturunan Βangsawan mahupun yang sudah lama menetap di daerah ini khususnya ketua-ketua suku kaum atau Panglima dan Pembesar daerah.

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Pemandangan Lahad Datu, British North Borneo Chartered Company: Dicetak oleh W. Brown & Co., limited, London, 1899

Perkataan “Lahad Datu” berasal daripada bahasa Bajau, iaitu “Lahad” yang bererti tempat dan “Datu” yang membawa makna orang-orang Kenamaan atau Bangsawan pada zaman dahulu. Tempat ini mendapat nama kerana penghijrahan golongan Datu-datu dari kerajaan Kesultanan Sulu yang diketuai oleh Datu Puti sebelum tahun 1879 akibat daripada penyerahan kuasa kawasan ini oleh Sultan Brunei kepada Sultan Sulu.

Bermula pada tahun 1890, penghijrahan kerajaan Kesultanan Sulu mula menguasai sebahagian Pulau Borneo Utara. Mengikut bahasa Idahan pula, iaitu satu kaum peribumi daerah ini, Lahad datu dahulunya diberi nama Kerugau, yang bererti batu karang bertompok-tompok di merata pantai bermula dari Kunak hingga ke Membatu, Tungku.

Bentuk geografi Lahad Datu semula jadi Teluk Darvel banyak membantu usaha kerajaan dari segi ekonomi di Sabah. Keistimewaannya sebagai pelabuhan yang selamat dari sebarang ancaman bencana alam kerana terlindung oleh Pulau Sakar. Keluasan daerah ini ialah 6,501 kilometer persegi atau 687,372 hektar meliputi daerah Tungku. Menurut bancian yang dibuat pada tahun 2010 jumlah penduduk daerah Lahad Datu termasuk Tungku ialah 195,865 orang.

Pembangunan daerah[sunting | sunting sumber]

Bandar Lahad Datu
Bandar Lahad Datu

Sistem perhubungan dan pengangkutan[sunting | sunting sumber]

Jalan Raya

Kedudukan yang strategik ini telah memudahkan Lahad Datu untuk dikunjungi sama ada melalui jalan darat, air mahupun udara. Melalui jalan darat, Lahad Datu mempunyai sistem jalan raya yang menghubungkannya dengan bandar-bandar utama seperti Kota Kinabalu, Sandakan, Tawau dan beberapa pekan lain.

Terdapat lebih kurang 42 batang rangkaian jalan raya berturap di Lahad Datu meliputi kawasan bandar dan luar bandar. Kenderaan ringan seperti kereta, van dan kereta pacuan empat roda serta kenderaan berat seperti lori dan treler juga boleh menggunakan jalan raya yang telah disediakan. Bagi kawasan kampung, kebanyakan jalan batu kelikir dibina manakala jalan tanah merah pula dibina di semua kawasan ladang kelapa sawit sebagai jalan penghubung.

Antara lebuh raya dan jalan raya utama yang terdapat di Bandar Lahad Datu ialah:

  • Lebuhraya Jalan Segama
  • Lebuhraya Jalan Silam
  • Lebuhraya Jalan Pantai
  • Jalan Lahad Datu - Sandakan
  • Jalan Lahad Datu - Tawau
  • Jalan Lahad Datu - Tungku
Jalan raya di Felda Sahabat, Lahad Datu

Bekalan Elektrik

Bekalan elektrik pula adalah di bawah kawalan Sabah Electricity Sdn Bhd (SESB) yang merupakan pembekal utama tenaga elektrik di Lahad Datu.

Bekalan Air

Mengikut perangkaan yang dibuat oleh Jabatan Air Lahad Datu, kapasiti pengeluaran air bersih di Lahad Datu ialah kira-kira 558 juta liter sehari pada tahun 2000. Namun, ia dijangka akan meningkat dan melonjak naik dengan lebih tinggi pada masa kini kerana permintaan dan pendedahan tentang kegunaan sumber air bersih dalam kehidupan.

Kemudahan Awam Lain

Pelbagai kemudahan telah disediakan oleh pihak kerajaan untuk memastikan masyarakat di luar bandar juga turut mendapat kemudahan dan keselesaan untuk menjalani kehidupan seharian. Pembinaan sekolah, hospital, balai polis, balai bomba, perpustakaan, deretan kedai, pejabat pentadbiran daerah. Masjid dan rumah sembahyang juga melengkapkan kehidupan masyarakat di sini.

Lapangan Terbang[sunting | sunting sumber]

Pada 23 April 2010, Timbalan Menteri Pengangkutan Datuk Abdul Rahim Bakri mengumumkan Lapangan Terbang baru akan dibina di sini kerana lapangan terbang sedia ada tidak memenuhi piawaian keselamatan lapangan terbang antarabangsa atau Aviation Certification and Interoperability Office (ACIO). Penduduk Lahad Datu kini melebihi 300,000 orang.

Alternatif ialah di Silabukan, kira-kira 25 kilometer dari bandar Lahad Datu. Pilihan lain ialah Sandau, kira-kira 35 kilometer dari bandar Lahad Datu. Silabukan merupakan kawasan ladang kelapa sawit milik agensi kerajaan negeri Sabah dan lebih mudah proses tukar milik dilakukan. Silabukan juga terletak di antara Tungku, bandar Felda Sahabat dan bandar Lahad Datu, berhampiran kawasan Kluster Perindustrian Kelapa Sawit (POIC) serta Hutan Simpan Tabin dan dihubungkan dengan sistem jalan raya yang baik.[1]

Kemudahan perkhidmatan kesihatan[sunting | sunting sumber]

Terdapat beberapa pusat kesihatan di Lahad Datu. Sebuah hospital yang boleh dikatakan bertaraf moden dan lengkap dengan peralatan perubatan yang canggih telah siap dibina pada tahun 2001. Hospital ini turut menyediakan kuarters bagi kakitangan hospital berkenaan. Selain daripada itu, terdapat 4 buah klinik kerajaan termasuk sebuah Klinik Kesihatan Ibu dan Anak yang disediakan di kawasan bandar. Manakala 9 buah klinik swasta serta 3 buah klinik pergigian turut dibuka di kawasan bandar manakala 10 buah Klinik Desa dibina di kawasan luar bandar.

Ekonomi[sunting | sunting sumber]

Kilang Sawit Tomaco di Sungai Mangis

Lahad Datu merupakan kawasan perdagangan dan pemerintahan, sebelum pembangunan giat dijalankan, Lahad Datu menjalankan perniagaan Kelapa dan Kopra atau kelapa kering. kini, ekonominya lebih tertumpu kepada penanaman Kelapa Sawit, selain dari ekonomi lain.

The Palm Oil Industrial Cluster (POIC)[sunting | sunting sumber]

Lahad Datu juga mempunyai beberapa kilang penapis minyak sawit. The Palm Oil Industrial Cluster (POIC) terletak berhampiran dengan Pelabuhan Lahad Datu dan menerima kapal pertama pada 1 Mac 2013. Ia terdiri daripada 1,150 ekar (5 km2) tanah dibangunkan (dengan kemudahan pengumpulan berpusat dan jeti, yang sedang dalam pembinaan, yang akan mempunyai draf 20 meter, menjadikannya salah satu segelintir pelabuhan laut dalam di dunia khusus untuk minyak sawit industri hiliran. Setakat ini, 18 buah syarikat telah membeli tanah di POIC dengan 8 buah syarikat yang terlibat dalam pengeluaran biodiesel sawit. POIC ialah syarikat penuh milik kerajaan negeri di bawah bidang kuasa Kementerian Pembangunan Perindustrian. Pengerusinya ialah Menteri sekarang, Datuk Dr. Ewon Ebin dan ketua pegawai eksekutif Mr.Wong Yu Chin (ASDK, BSK).

POIC Lahad Datu

Kawasan FELDA Sahabat, Lahad Datu[sunting | sunting sumber]

FELDA mula memajukan tanah pada pertengahan tahun 1979 berdasarkan kelulusan Kerajaan Negeri melalui Warta Kerajaan Negeri Sabah No. 148 dan 223. Sehingga tahun 2000, FELDA telah membuka tanah seluas 124,389 hektar yang mana 98% ialah kawasan perladangan terutama tanaman sawit dan 2% ialah kawasan penempatan dan Bandar. Lebihan kawasan tidak dapat dimajukan oleh pihak FELDA atas sebab kesesuaian kawasan serta pengambilan balik oleh Kerajaan Negeri Sabah.

Kawasan yang telah dimajukan oleh FELDA hanya ditumpukan di kawasan Pantai Timur Sabah. Jarak jauh Kompleks Sahabat ialah 100 kilometer dari bandar Lahad Datu manakala Kompleks Umas ialah 76 kilometer dari bandar Tawau.

Keluasan bagi Felda Sahabat ialah ladang (105,053 hektar) dan penempatan/bandar (1707 hektar), dengan jumlah keseluruhan berluas 106,760 hektar tidak termasuk kawasan yang terlebih buka dan yang diduduki penduduk kampung.

Pendidikan[sunting | sunting sumber]

Sekolah di Daerah Lahad Datu[sunting | sunting sumber]

Senarai Sekolah Rendah dan Menengah
Sekolah Kebangsaan Amalania
Sekolah Kebangsaan Bakapit
Sekolah Kebangsaan Bangingod
Sekolah Kebangsaan Batu 6 1/2 Segama
Sekolah Kebangsaan Bikang
Sekolah Kebangsaan Binuang
Sekolah Kebangsaan Bukit Balacon
Sekolah Kebangsaan Cenderawasih
Sekolah Kebangsaan Fajar Harapan
Sekolah Kebangsaan Jeroco
Sekolah Kebangsaan Kampung Silam
Sekolah Kebangsaan Kennedy Bay
Sekolah Kebangsaan Lahad Datu II
Sekolah Kebangsaan Lahad Datu III
Sekolah Kebangsaan Lahad Datu IV
Sekolah Kebangsaan Lok Buani
Sekolah Kebangsaan Payang
Sekolah Kebangsaan Pekan
Sekolah Kebangsaan Permai
Sekolah Kebangsaan Sabah Cocoa
Sekolah Kebangsaan Sahabat II
Sekolah Kebangsaan Sahabat 4
Sekolah Kebangsaan Sahabat 16
Sekolah Kebangsaan Sandau
Sekolah Kebangsaan Sapagaya
Sekolah Kebangsaan Silabukan
Sekolah Kebangsaan Sri Darun
Sekolah Kebangsaan Sri Pantai
Sekolah Kebangsaan St. Dominic
Sekolah Kebangsaan St. Stephens
Sekolah Kebangsaan Tambisan
Sekolah Kebangsaan Tanjong Paras
Sekolah Kebangsaan Tanjung Labian
Sekolah Kebangsaan Tawaiyari
Sekolah Kebangsaan Telisai
Sekolah Kebangsaan Terusan
Sekolah Kebangsaan Tungku
Sekolah Kebangsaan Ulu Tungku
Sekolah Kebangsaan Unico Desa
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Chee Vun
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Kiau Shing
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Siew Ching
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Sin Wah
Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Yuk Choi
Sekolah Menengah Sains Lahad Datu
Sekolah Menengah Kebangsaan Agaseh
Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Kencana
Sekolah Menengah Kebangsaan Segama
Sekolah Menengah Kebangsaan Sepagaya
Sekolah Menengah Kebangsaan Silabukan
Sekolah Menengah Kebangsaan St. Dominic
Sekolah Menengah Kebangsaan Terusan
Sekolah Menengah Kebangsaan Tungku
Sekolah Menengah (C) Lahad Datu

Geografi[sunting | sunting sumber]

Daerah Lahad Datu dari segi geografi, terletak di kawasan pantai timur Sabah di dalam bahagian Tawau, yang menghadap Teluk Darvel di timur, Daerah Kinabatangan di utara Daerah Tongod di barat dan Daerah Kunak dan Tawau di sebelah selatan. Ia terletak pada kedudukan latitud 5° 1' Utara dan longitud 118° 19' Timur pada jarak lebih kurang 500 km dari Ibu negeri Sabah iaitu Kota Kinabalu dan berhampiran dengan beberapa bandar atau daerah seperti Sandakan, Tawau, Kinabatangan, Kunak dan Semporna. Manakala, keluasan daerah Lahad Datu ialah 6,635.2 km2. Di dalamnya terletak Daerah Kecil Tungku.

Bentuk muka bumi[sunting | sunting sumber]

Bentuk muka bumi Daerah Lahad Datu khususnya kawasan di sebelah barat adalah bergunung-ganang dan dikenali sebagai Tanah Tinggi Segama. Tanah-tanah tinggi ini diairi oleh Sungai Segama. Di bahagian timur Tanah Tinggi Segama, terdapat kawasan tanah rendah yang dikenali sebagai Lembah Danum. Bahagian timur Lahad Datu dibentuk oleh selatan Semenanjung Dent dengan kawasan berbukit-bukau yang dibentuk oleh Banjaran Bagahak yang mencapai ketinggian 760 meter. Selain itu, daerah ini memiliki tanah pamah dan tanah yang bercerun sesuai dijadikan kawasan pertanian. Kawasan Bandar Lahad Datu terlindung daripada ancaman ribut kerana adanya Pulau Sakar yang mengelilingi kawasan bandar Lahad Datu serta memiliki iklim panas dan lembap sepanjang tahun.

Mukim[sunting | sunting sumber]

Daerah Lahad Datu terbahagi kepada beberapa buah Mukim, iaitu

Pulau[sunting | sunting sumber]

Pemandangan Pulau Saga, Pulau Saddle dan Pulau Laila

Senarai pulau-pulau yang terdapat di Daerah Lahad Datu adalah seperti berikut.

Pulau di Daerah Lahad Datu
Pulau Adjail
Pulau Ambau
Pulau Anjan
Pulau Baik
Pulau Balani
Pulau Balundong
Pulau Buang Diri
Pulau Bud-Bud
Pulau Emas
Pulau Evans
Pulau Giam
Pulau Giong
Pulau Giung
Pulau Kalungan
Pulau Kalung Kalungan
Pulau Kalung Lighthouse
Pulau Kecil
Pulau Keramat Giung
Pulau Kulungan Besar
Pulau Kulungan Kecil
Pulau Labatan
Pulau Lahad Datu
Pulau Laila
Pulau Lumpur
Pulau Malampayau
Pulau Malampayau Anak
Pulau Malanta
Pulau Melamuk*
Pulau Nunuk
Pulau Pababag
Pulau Pababag Besar
Pulau Pak Karim
Pulau Pak Usop
Pulau Parapat
Pulau Pelana
Pulau Pok-Pok
Pulau Saddle
Pulau Saga
Pulau Sakar
Pulau Saranga
Pulau Sarip
Pulau Sibadju
Pulau Silumpat
Pulau Tabawan
Pulau Tabun
Pulau Tambisan
Pulau Tengah Besar
Pulau Tengah Kecil
Pulau Timor 1
Pulau Timor 3

Demografi[sunting | sunting sumber]

Populasi Penduduk[sunting | sunting sumber]

Jumlah penduduk Lahad Datu setiap tahun meningkat dengan kadar pertumbuhan purata tahunan (%) iaitu 10.01 bagi tahun 1980-1991 dan 3.10 bagi tahun 1991 – 2000. Manakala bagi jumlah penduduk ialah 39,262 (1980), 118,096 (1991), 156,059 (2000), dan 206,861 (2010).

Suku kaum[sunting | sunting sumber]

Antara suku kaum yang terdapat di Daerah Lahad Datu ialah suku kaum Bajau, Idahan, Iranun, Begahak, Subpan, Bugis, Suluk, Tidung, Melayu Cocos, Jawa, Sungai, Cina dan pendatang dari Indonesia dan Filipina.

Agama dan kepercayaan[sunting | sunting sumber]

Islam ialah agama yang dianuti oleh majoriti besar penduduk Daerah Lahad Datu serta diikuti oleh Kristian, Buddha, Sikh dan sebagainya.

Masjid Ar-Raudah merupakan Masjid Daerah Lahad Datu.

Pelancongan[sunting | sunting sumber]

Tempat menarik[sunting | sunting sumber]

Lahad Datu mempunyai tempat-tempat menarik untuk dikunjungi seperti pelancongan alam sekitar. Kawasan hutan Lahad Datu yang masih kurang diteroka telah mendorong kerajaan mewujudkan hutan simpan. Antaranya termasuklah:

Antara tempat menarik dan kawasan pelancongan yang boleh dikunjungi yang terdapat di Daerah Lahad Datu adalah seperti berikut

Pemandangan Darvel Bay dari Menara Kayangan

Hotel di daerah Lahad Datu[sunting | sunting sumber]

Bandar Lahad Datu telah dilengkapi dengan kemudahan seperti penginapan dan hotel bagi mereka yang ingin berkunjung dan pelancong ke daerah Lahad Datu.

Hotel dan Inap Desa
My Inn Hotel
MD Hotel
Silam Dynasty Hotel
The Executive Hotel
Kingtons Hotel
Royals Palm Hotel & Spa
Maya Hotel & Spa
Jagokota Hotel
Lahad Datu Hotel
De Leon Hotel
King Park Hotel
QQ Hotel
Perdana Hotel
Full Wah Hotel
King Palace Hotel
Hotel Ocean
Iramanis Hotel
Bay Hotel
Fajar Hotel
Tabin Lodge

Pusat Membeli-belah dan pasar raya[sunting | sunting sumber]

Darvel Bay Plaza, Lahad Datu

Kompleks Darvel Bay Plaza Shopping ialah pusat membeli-belah yang pertama dan terbesar di Lahad Datu.

Bandar Lahad Datu memiliki dua pusat membeli belah iaitu:

  • Darvel Bay Plaza
  • Lahad Datu Shopping Centre
  • Harbour Town

Selain itu Bandar Lahad Datu juga memiliki beberapa buah pasar raya terkenal seperti:

  1. Servay Hypermarket Lahad Datu, Bandar Sri Perdana
  2. Econsave @ Darvel Bay Plaza, Bandar Lahad Datu
  3. Milimewa Superstore, Bandar Lahad Datu
  4. Emporium Ramai-Ramai, Bandar Wilayah
  5. Giant Supermarket (akan dibuka)

Pencerobohan Lahad Datu 2013[sunting | sunting sumber]

Peta Pencerobohan Lahad Datu 2013

Pada 11 Februari 2013, beberapa penyokong bersenjata daripada kalangan warga/rakyat Filipna yang direkrut oleh Kesultanan Sulu, yang menggelar diri mereka sebagai "Angkatan Bersenjata Kesultanan Sulu dan Borneo Utara (Sabah)" telah tiba di Kampung Tanduo, wilayah Lahad Datu, Sabah, Malaysia. Kumpulan penceroboh ini didakwa dihantar oleh Sultan Jamalul Kiram III, yang juga merupakan salah seorang individu yang menuntut takhta Kesultanan Sulu yang belum dapat disahkan. Misi beliau adalah untuk memasukkan Sabah sebagai sebahagian tanah jajahan Filipina.[2][3][4] Dalam laporan tindak balas, Angkatan Bersenjata Malaysia telah mengepung kampung tersebut beberapa lama untuk berbincang secara damai dengan penceroboh dan sebagai suatu cubaan dan usaha murni untuk menyelesaikan masalah pertelingkahan wilayah secara aman dengan kerajaan Filipina dan penceroboh. Akhirnya akibat tiada maklum balas daripada pihak penceroboh untuk sekian lama, pihak bersenjata Malaysia telah bertindak mengambil tindakan tegas kepada penceroboh lantas bermulalah konflik maut pada 1 Mac 2013 hinggalah 24 Mac 2014.[5][6][7]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Lahad Datu Amat Memerlukan Lapangan Terbang Baru - Abdul Rahim
  2. ^ "Heirs of Sultan of Sulu pursue Sabah claim on their own". Philippine Daily Inquirer. 16 Februari 2013. Dicapai pada 20 Februari 2013. 
  3. ^ Ubac, Michael Lim; Pazzibugan, Dona Z. (3 Mac 2013). "No surrender, we stay". Philippine Daily Inquirer. Dicapai pada 3 Mac 2013. 
  4. ^ Mullen, Jethro (15 Februari 2013). "Filipino group on Borneo claims to represent sultanate, Malaysia says". CNN. Dicapai pada Februari 25, 2013. 
  5. ^ Jegathesan, M. (5 Mac 2013). "Malaysia attacks Filipinos to end Sabah siege". Philippine Daily Inquirer. Dicapai pada 5 Mac 2013. 
  6. ^ "Lahad Datu: Malaysian security forces in all out attack against Sulu gunmen". The Star. 5 Mac 2013. Dicapai pada 5 Mac 2013.  |first1= kehilangan |last1= dalam Authors list (bantuan)
  7. ^ "Kronologi pencerobohon Lahad Datu". Astro Awani. 6 Februari 2016. Diarkibkan daripada yang asal pada 29 Oktober 2017. Dicapai pada 29 Oktober 2017. 

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]