Joachim Gunsalam

Yang Berhormat Datuk Seri Panglima Dr.
Joachim Gunsalam
SPDK, PGDK, ASDK, ADK (Sabah)
Yang Berhormat Datuk Seri Panglima Dr. Joachim Gunsalam SPDK, PGDK, ASDK, ADK (Sabah)
Timbalan Ketua Menteri Sabah I
	Penjawat kini
	Menyandang jawatan ; 2 Disember 2025 Berkhidmat with ; Masidi Manjun ; Ewon Benedick
Gabenor	Musa Aman
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Kawasan pilihan raya	Kundasang
Didahului oleh	Jeffrey Kitingan
Menteri Kerja Raya dan Utiliti Sabah
	Penjawat kini
	Menyandang jawatan ; 2 Disember 2025
Gabenor	Musa Aman
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Didahului oleh	Shahelmey Yahya
Kawasan pilihan raya	Kundasang
Timbalan Ketua Menteri Sabah II
	Dalam jawatan; 11 Januari 2023 – 14 November 2025 Berkhidmat with ; Jeffrey Kitingan ; Shahelmey Yahya ;
Gabenor	Juhar Mahiruddin
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Didahului oleh	Jeffrey Kitingan
Digantikan oleh	Masidi Manjun
Timbalan Ketua Menteri Sabah III
	Dalam jawatan; 29 September 2020 – 10 Januari 2023 Berkhidmat with ; Bung Mokhtar Radin ; Jeffrey Kitingan
Gabenor	Juhar Mahiruddin
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Didahului oleh	Christina Liew
Digantikan oleh	Shahelmey Yahya
Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Sabah
	Dalam jawatan; 11 Januari 2023 – 14 November 2025
Gabenor	Juhar Mahiruddin
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Didahului oleh	Masidi Manjun
Menteri Pembangunan Perindustrian Sabah
	Dalam jawatan; 29 September 2020 – 10 Januari 2023
Gabenor	Juhar Mahiruddin
Ketua Menteri	Hajiji Noor
Didahului oleh	Wilfred Madius Tangau
Kawasan pilihan raya	Kundasang
Pembantu Menteri Kerajaan Tempatan dan Perumahan Sabah
	Dalam jawatan; 4 Julai 2013 – 3 April 2018
Gabenor	Juhar Mahiruddin
Chief Minister	Musa Aman
Digantikan oleh	George Hiew Vun Zin
Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah; bagi Kundasang
	Penjawat kini
	Menyandang jawatan ; 21 Mac 2004
Didahului oleh	Ewon Ebin ; (BN–UPKO)
Majoriti	1,997 (2004) ; 1,806 (2008) ; 1,975 (2013) ; 255 (2018) ; 1,422 (2020) ; 1,031 (2025)
Maklumat peribadi
Lahir	Joachim Gunsalam; 22 Januari 1958 (umur 68); Kundasang, Ranau, Tanah Jajahan Mahkota British Borneo Utara
Kerakyatan	Malaysia
Parti politik	Parti Bersatu Sabah (PBS); Gabungan Rakyat Sabah (GRS) (gabungan)
Gabungan politik; lain	Barisan Nasional (BN); Perikatan Nasional (PN) (sekutu); Gabungan Rakyat Sabah (GRS) (gabungan)
Pasangan	Datin Linda Ewit
Pekerjaan	Ahli politik

Datuk Seri Panglima Dr Joachim Gunsalam ialah seorang ahli politik Malaysia yang sedang menjawat jawatan Timbalan Ketua Menteri III dan Menteri Pembangunan Perindustrian Sabah selepas Gabungan Rakyat Sabah (GRS) meraih kemenangan dalam pilihan raya negeri 2020 pada bulan September 2020. Beliau juga merupakan Anggota Dewan Undangan Negeri Sabah (ADUN) untuk Kundasang sejak Mac 2004. Beliau ialah Naib Presiden Parti Bersatu Sabah (PBS) yang bersekutu dengan gabungan Perikatan Nasional (PN) yang berkuasa di peringkat persekutuan dan negeri. Pada haribulan 12 September 2020, Parti Beliau iaitu Parti Bersatu Sabah (PBS) telah bersetuju untuk menyertai Gabungan di Sabah yang dikenali sebagai Gabungan Rakyat Sabah (GRS) untuk menyatupadukan pilihan-pilihan rakyat di Sabah dan menyatupadukan bangsa yang terdapat di Sabah. Oleh yang sedemikian, Gabungan Rakyat Sabah (GRS) telah ditubuhkan secara sah di Sabah dengan persetujuan beberapa parti yang ada di Sabah.

Keputusan pilihan raya

**Dewan Undangan Negeri Sabah**^[1]^[2]^[3]
Tahun	Kerusi		Undi	Peratus		Undi	Peratus	Jumlah undi	Majoriti	Peratus unjuran
2004	N29 Kundasang, P179 Ranau	Joachim Gunsalam (PBS)	3,091	54.12%	Kaibi Laiman (SETIA)	1,097	19.21%	5,931	1,997	68.31%
					Arimin Moidi (Bebas)	1,075	18.82%
					Asidin Teilok (keADILan)	448	7.85%
2008		Joachim Gunsalam (PBS)	3,597	54.77%	Japiril Suhaimin (Bebas)	1,791	27.26%	6,780	1,806	70.47%
2008		Joachim Gunsalam (PBS)	3,597	54.77%	Karim Adam (PKR)	1,180	17.97%	6,780	1,806	70.47%
2013		Joachim Gunsalam (PBS)	4,206	41.93%	Satiol Indong (PKR)	2,231	22.23%	10,295	1,975	77.40%
					Japiril Suhaimin (SAPP)	2,102	20.96%
					Jain Sauting (STAR)	1,117	11.14%
					Sam Hondou (Bebas)	288	2.87%
					Cleftus Stephen Spine (Bebas)	87	0.87%
2018		Joachim Gunsalam (PBS)	3,971	37.14%	Siriman Basir (WARISAN)	3,716	34.76%	11,070	255	74.50%
					Japiril Suhaimin (STAR)	2,105	19.69%
					Henrynus Amin (PKAN)	733	6.86%
					Jinus Sodiong (PKS)	166	1.55%
2020	N36 Kundasang, P179 Ranau	Joachim Gunsalam (PBS)	4,332	43.35%	Siriman Basir (WARISAN)	2,910	29.12%	9,994	1,422	66.69%
					Ewon Ebin (PCS)	2,384	23.85%
					Jeafry Goh Kautah (LDP)	293	2.93%
					Osman Marajin (USNO Baru)	75	0.75%
2025	N36 Kundasang, P179 Ranau	Joachim Gunsalam (PBS)	4,640	%	Jeffrey Guopog (WARISAN)	986		16,219	1,031	65.98%
					Japirin Sahadi (PBRS)	1,877
					Atong Antong (BERSATU)	154
					Jeffry Mohd Ali (KDM)	2,833
					Japiril Suhaimin Bandaran (SAPP)	1,279
					Rogers Tiam (UPKO)	530
					Jackson Musi (IND)	3,609
					Edward Jamkim @ Paul Arif (IMPIAN)	64
					Nazarul Khaiwala Wahab (ANAK NEGERI)	44

Penghargaan

Seri Panglima Darjah Kinabalu (SPDK) - Datuk Seri Panglima (2022)^[4]

Rujukan

↑ "Sabah [Keputusan Parlimen]". The Star. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 Mei 2018. Dicapai pada 1 April 2020.
↑ "Keputusan PRU14". election.thestar.com.my.
↑ "N53 Senallang". Malaysiakini. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-06-16. Dicapai pada 30 Mei 2020.
↑ Azam Baki dahului penerima darjah kebesaran tertinggi Sabah

[1] "Sabah [Keputusan Parlimen]". The Star. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 Mei 2018. Dicapai pada 1 April 2020.

[2] "Keputusan PRU14". election.thestar.com.my.

[undi.info-3] "N53 Senallang". Malaysiakini. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-06-16. Dicapai pada 30 Mei 2020.

[4] Azam Baki dahului penerima darjah kebesaran tertinggi Sabah

[1]

[2]

[3]

[4]

l b s Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah ke-16
Yang di-Pertua: ▌Kadzim M. Yahya (UMNO) (Bukan Ahli Dewan Undangan Negeri) Timbalan Yang di-Pertua: ▌Ahmad Abdul Rahman (BEBAS) (Bukan Ahli Dewan Undangan Negeri) Timbalan Yang di-Pertua: ▌George Anthony Ginibun (WARISAN) (Bukan Ahli Dewan Undangan Negeri) Ketua Majlis: ▌Hajiji Noor (PGRS) • Ketua Pembangkang: ▌Mohd Shafie Apdal (WARISAN)
▌Banggi: Mohamad Mohammarin (PGRS) ▌Bengkoka: Harun Durabi (UMNO) ▌Pitas: Ruddy Awah (PGRS) ▌Tanjong Kapor: Ben Chong (PGRS) ▌Matunggong: Julita Mojungki (PBS) ▌Bandau: Wetrom Bahanda (KDM)★ ▌Tandek: Hendrus Anding (PBS) ▌Pintasan: Fairuz Renddan (PGRS) ▌Tempasuk: Mohd Arsad Bistari (PGRS) ▌Usukan: Mohamed Salleh Said (UMNO) ▌Kadamaian: Ewon Benedick (UPKO)★ ▌Sulaman: Hajiji Noor (PGRS) ▌Pantai Dalit: Jasnih Daya (PGRS) ▌Tamparuli: Jahid Jahim (PBS) ▌Kiulu: Joniston Bangkuai (PBS) ▌Karambunai: Yakubah Khan (UMNO) ▌Darau: Azhar Matussin (WARISAN) ▌Inanam: Peto Galim (PKR) ▌Likas: Tan Lee Fatt (DAP) ▌Api-Api: Christina Liew Chin Jin (PKR)★ ▌Luyang: Ginger Phoong Jin Zhe (DAP) ▌Tanjung Aru: Junz Wong Hong Jun (WARISAN) ▌Petagas: Awang Ahmad Shah (PGRS) ▌Tanjung Keramat: Shahelmey Yahya (UMNO)★ ▌Kapayan: Jannie Lasimbang (DAP) ▌Moyog: Darell Leiking (WARISAN) ▌Limbahau: Juil Nuatim (Keahlian terus GRS) ▌Kawang: Ghulamhaidar Khan (PGRS) ▌Pantai Manis: Tamin Zainal (UMNO) ▌Bongawan: Daud Yusof (WARISAN) ▌Membakut: Mohd Arifin Mohd Arif (PGRS) ▌Klias: Isnin Aliasnih (PGRS) ▌Kuala Penyu: Limus Jury (PGRS) ▌Lumadan: Ruslan Muharam (PBS) ▌Sindumin: Yusof Yacob (PGRS) ▌Kundasang: Joachim Gunsalam (PBS) ▌Karanaan: Masidi Manjun (PGRS) ▌Paginatan: Abidin Madingkir (STAR) ▌Tambunan: Jeffrey Kitingan (STAR)★ ▌Bingkor: Robert Tawik @ Nordin (STAR) ▌Liawan: Annuar Ayub (STAR) ▌Melalap: Peter Anthony (KDM) ▌Kemabong: Rubin Balang (PGRS) ▌Tulid: Flovia Ng (STAR) ▌Sook: Ellron Alfred Angin (STAR) ▌Nabawan: Abdul Ghani Yassin (PGRS) ▌Telupid: Jonnybone Kurum (PBS) ▌Sugut: James Ratib (PGRS) ▌Labuk: Samad Jambri (PGRS) ▌Gum-Gum: Arunarsin Taib (WARISAN) ▌Sungai Manila: Mokran Ingkat (UMNO) ▌Sungai Sibuga: Hamsan Awang Supian (UMNO) ▌Sekong: Alias Sani (WARISAN) ▌Karamunting: George Hiew Vun Zin (PGRS) ▌Elopura: Calvin Chong Ket Kiun (WARISAN) ▌Tanjong Papat: Frankie Poon Ming Fung (DAP) ▌Kuamut: Masiung Banah (PGRS) ▌Lamag: Bung Moktar Radin (UMNO)★ ▌Sukau: Jafry Ariffin (UMNO) ▌Tungku: Samsul Kamal (WARISAN) ▌Segama: Mohamaddin Ketapi (UMNO) ▌Silam: Datu Dumi Masdal (WARISAN) ▌Kunak: Norazlinah Arif (PGRS) ▌Sulabayan: Jaujan Sambakong (WARISAN) ▌Senallang: Mohd Shafie Apdal (WARISAN)★ ▌Bugaya: Jamil Hamzah (WARISAN) ▌Balung: Hamild @ Hamid Awang (PGRS) ▌Apas: Nizam Abu Bakar Titingan (PGRS) ▌Sri Tanjong: Justin Wong Yung Bin (WARISAN) ▌Kukusan: Rina Jainal (PHRS) ▌Tanjung Batu: Andi Muhammad Suryady Bandy (UMNO)★ ▌Merotai: Sarifudin Hata (WARISAN) ▌Sebatik: Hassan A Gani Pg Amir (PGRS) ▌Lantikan: Aliakbar Gulasan (PAS) ▌Lantikan: Raime Unggi (UMNO) ▌Lantikan: Suhaimi Nasir (UMNO)★ ▌Lantikan: Jaffari Waliam (PGRS) ▌Lantikan: Amisah Yassin (PGRS) ▌Lantikan: Yong Teck Lee (SAPP)
Nota: Kerusi Bugaya telah dimenangi oleh calon dari ▌Parti Warisan Sabah, Manis Buka Mohd Darah. Beliau meninggal dunia pada 17 November 2020 lalu. Kerusi Segama telah dimenangi oleh calon dari ▌Parti Warisan Sabah, Mohamaddin Ketapi, tetapi beliau telah keluar dari Parti Warisan Sabah pada 30 Oktober 2021 lalu dan menyertai Parti Pribumi Bersatu Malaysia pada 25 November 2021. Kerajaan: (55) ▌Gabungan Rakyat Sabah (42) ▌Pakatan Harapan (7) ▌Barisan Nasional (5 Kumpulan Shahelmey Yahya) ▌Perikatan Nasional (1) Pembangkang: (24) ▌Parti Warisan Sabah (14) ▌Barisan Nasional (8 Kumpulan Bung Moktar Radin) ▌Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat (2) Keanggotaan Ahli Dewan Negeri dan Dewan Ahli Undangan Negeri di Malaysia mengikut bilangan Parlimen 1 • ke-2 • ke-3 • ke-4 • ke-5 • ke-6 • ke-7 • ke-8 • ke-9 • ke-10 • ke-11 • ke-12 • ke-13 • ke-14 Dewan Negeri dan Dewan Undangan Negeri di Malaysia