Parti Islam Se-Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Parti Islam Se-Malaysia
ڤرتي اسلام سمليسيا
PAS

Parti Islam Se-Malaysia
Presiden Abdul Hadi Awang
Setiausaha-Agung Takiyuddin Hassan
Jurucakap Nasrudin Hassan
Musyidul Am Haron Din
Timbalan Presiden

Naib President
Tuan Ibrahim Tuan Man

1. Idris Ahmad
2. Mohd Amar bin Abdullah
3. Iskandar Abdul Samad
Ketua Dewan Ulamak Mahfodz Mohamed
Ketua Dewan Muslimat Nuridah Mohd Salleh
Ketua Dewan Pemuda Nik Mohamad Abduh Nik Abdul Aziz
Slogan Terus Beristiqamah
Membangun Bersama Islam
Membina Malaysia Sejahtera
Diasaskan 24 November 1951 (sebagai Persatuan Ulama Malaya)
Ibu pejabat No. 318-A, Jalan Raja Laut, 50350 Kuala Lumpur, Malaysia
Akhbar Harakah
Sayap belia Dewan Pemuda PAS
Sayap Wanita Dewan Muslimat PAS
Sayap Ulama Dewan Ulamak PAS
Sayap Bukan Muslim Dewan Himpunan Penyokong PAS
Keahlian Warganegara Malaysia, Muslim, Bukan-Muslim
Ideologi Islamisme,
Demokrasi,
Fundamentalisme Islam
Kedudukan politik Pembangkang (Malaysia)
Agama Islam Sunni
Penggabungan nasional Parti Perikatan (1972–73)
Barisan Nasional (1973–78)
Angkatan Perpaduan Ummah (1990–96)
Barisan Alternatif (1999–2004)
Pakatan Rakyat (2008–2015)
Kongres Rakyat (sejak 2015)
Blok Ketiga[1] (Sejak 2016)
Penggabungan antarabangsa Ikhwanul Muslimin[2]
Kesatuan Ulama Muslimin Sedunia
Warna rasmi Hijau
    
Dewan Negara
2 / 70
Dewan Rakyat
14 / 222
Dewan Undangan Negeri (DUN)
78 / 576
Simbol pilihan raya
PAS logo.svg
Tapak web
pas.org.my
Politik Malaysia
Parti politik
Pilihan raya

Parti Islam Se-Malaysia (Jawi: ڤرتي اسلام سمليسيا, juga PAS) adalah sebuah parti politik dan gerakan Islam di Malaysia yang dipimpin oleh Presiden, Datuk Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi bin Awang. PAS merupakan salah sebuah parti pembangkang bagi kerajaan Persekutuan, merupakan kerajaan di negeri Kelantan dan menyertai kerajaan gabungan di Selangor, Malaysia.

Ringkasan Awal[sunting | sunting sumber]

PAS cuba mengimbangi perjuangan nasionalisme UMNO sebagai sebuah parti yang mendokong Islam. Dengan tidak menafikan bahawa semangat perjuangan yang berteraskan kepada Islam di negara ini telah pun wujud sejak tahun 1906 lagi, yang telah dibawa dan diperjuangkan oleh golongan pembaharuan atau reformasi Islam yang mendapat pendidikan di Timur Tengah (antaranya termasuklah Syed Sheikh al-Hadi, Sheikh Tahir Jalaluddin dan Haji Abbas Mohd Taha) yang berpusat di Singapura, Melaka dan Pulau Pinang, PAS yang muncul pada tahun 1951 adalah atas kesedaran masyarakat Melayu (pada waktu itu) untuk melihat Agama Islam dapat ditegak dan didaulatkan di negara ini.

Bendera PAS, Fasal 80 Perlembagaan PAS (Pindaan 2011)

Pada peringkat awal penubuhannya, PAS dilihat sebagai sebuah parti Melayu yang memperjuangkan hal-ehwal Islam melebihi dari apa yang dilaksanakan oleh UMNO. Didokongi oleh para ilmuan agama, PAS adalah parti yang menjadi pilihan bagi orang-orang Melayu yang berpendidikan agama. Pun begitu setelah berlakunya Tragedi 13 Mei 1969, PAS telah menerima cadangan UMNO untuk bergabung di dalam perikatan yang baru yang dinamakan sebagai Barisan Nasional (BN). PAS adalah antara parti pengasas BN. Penglibatan PAS di dalam BN berakhir dengan krisis darurat di Kelantan pada tahun 1978. Akhirnya PAS mengambil keputusan untuk keluar dari BN. Para penyokong PAS mengganggap bahawa UMNO telah mengkhianati mereka, sementara penyokong UMNO pula berpendapat PAS telah tidak patuh pada ketetapan BN. Peristiwa tersebut telah mengakibatkan PAS dilanda krisis dalaman yang telah membawa kepada perpecahan PAS kepada beberapa parti serpihan seperti BERJASA dan HAMIM.

PAS telah mengambil masa yang lama untuk menyusun semula perjuangan mereka. Ketika Tuan Guru Yusuf Rawa mengambil-alih jawatan Yang di-Pertua Agung (kini dikenali sebagai Presiden) pada 1982, PAS telah menjenamakan semula parti tersebut di bawah slogan "Kepimpinan Ulama".

PAS pernah menjadi sebahagian dari sebuah perikatan yang dinamakan sebagai Pakatan Rakyat, bersama Parti Keadilan Rakyat (PKR) dan Parti Tindakan Demokratik (DAP). Pencapaian PAS pada pilihan raya umum 2008 adalah di antara yang terbaik. Selain dari mengekalkan penguasaan PAS di Kelantan dengan majoriti yang besar, PAS turut membentuk kerajaan di Kedah (2008-2013). PAS juga adalah sebahagian daripada kerajaan di Selangor (2008-kini) dan Perak (2008-2009) bersama PKR dan DAP.

Kini, PAS menjadikan kerjasama dengan sebuah parti politik baharu, Parti Ikatan Bangsa Malaysia untuk membawa suara rakyat lebih berkesan selepas Pakatan Rakyat dianggap telah terbubar[3] ekoran keluarnya DAP daripada gabungan tersebut. Walau bagaimanapun, hubungan kerjasama politik antara PKR masih kekal.


Malaysia

Rencana ini sebahagian daripada siri:
Politik dan kerajaan
Malaysia



Negara-negara lain · Atlas
 Portal Politik

Sejarah penubuhan[sunting | sunting sumber]

Mengikut satu fakta sejarah, PAS telah ditubuhkan secara rasmi pada 23 Ogos 1951. Walaubagaimanapun, ada fakta lain yang menyebut bahawa PAS ditubuhkan pada 24 November 1951 (Warta Negara, 26 November 1951 dan Utusan Melayu 25 November 1951).

Walaupun di sini terdapat dua tarikh yang berbeza, namun ahli-ahli sejarah dan tokoh-tokoh lama dalam PAS bersetuju bahawa fakta kedua (24 November 1951) adalah tarikh sebenar PAS ditubuhkan.

Parti Islam Se-Malaysia kemudiannya telah didaftarkan sebagai sebuah organisasi pada 31 Mei 1955 dengan nombor pendaftaran 733 (Pulau Pinang). PAS atau Persatuan Islam Se-Malaya (nama asalnya) adalah pertubuhan atau parti politik Melayu yang berteraskan kepada Islam yang ditubuhkan sebelum merdeka selepas Hizbul Muslimin diharamkan oleh kerajaan British pada tahun 1948.

Penubuhan Awal[sunting | sunting sumber]

Sungguhpun aktiviti Hizbul Muslimin terhenti, namun keghairahan sokongan rakyat khususnya dari alim ulama terhadap perjuangan politiknya amatlah memberangsangkan. Semangat dan sokongan kental inilah yang akhirnya merintis jalan mudah ke arah penubuhan PAS pada tahun 1951.

Dalam hal ini, ramai ahli sejarah berpendapat penghargaan dan pengiktirafan perlulah dihulurkan kepada Ustaz Abu Bakar al-Baqir, pemimpin MATA dan seterusnya Hizbul Muslimin yang telah "melebarkan jalan" untuk memudahkan penubuhan PAS.

Peranan Hizbul Muslimin dalam penubuhan PAS lebih tertonjol lagi apabila sebahagian besar dari bekas pucuk pimpinan pusatnya turut menyertai PAS dan memainkan peranan secara aktif. Mereka antaranya termasuklah Ustaz Othman Hamzah, Ustaz Baharuddin Abd. Latiff, Tuan Haji Khaider Khatib dan Ustaz Yunus Haji Yatimi.

Besar kemungkinan juga, Bahagian Agama UMNO yang dipimpin oleh Ustaz Ahmad Fuad Hassan turut diresapi dengan pengaruh Hizbul Muslimin ini. Tambahan lagi ramai pemimpin agama dalam UMNO ketika itu kecewa dengan pucuk pimpinan mereka yang bercadang untuk menaja perjudian (loteri). Tidak dapat dinafikan bahawa rancangan awal penubuhan PAS sebenarnya adalah ditimbulkan oleh sebahagian besar ahli-ahli agama di dalam UMNO semasa berlangsungnya Muktamar Ulama Ke-3 di Bangunan Kelab UMNO Bagan, Butterworth dengan ahli panelnya terdiri daripada:

  1. Ustaz Haji Ahmad Fuad Hassan (Pengerusi)
  2. Ustaz Haji Ahmad Maliki (Setiausaha)
  3. Tuan Haji Ahmad Badawi Abdullah (Ahli)
  4. Tuan Haji Ahmad Ghazali Abdullah (Ahli)
  5. Tuan Haji Ahmad Tuan Hussein (Ahli)
  6. Tuan Haji Mansor J.P (Ahli)
  7. Dua atau tiga orang ulama yang menjadi ahli dari Selangor dan Negeri Sembilan.

Ahli-ahli panel inilah yang berusaha merangka perlembagaan serta menamakan pertubuhan yang dicita-citakan itu, iaitu Pertubuhan Ulama Se-Malaya. Panel ini telah berusaha mengadakan persidangan dengan persatuan-persatuan kebajikan Melayu atau Islam, Majlis Agama Islam Negeri, ulama perseorangan, para kadi dan juga mufti.

Walaupun perhimpunan ulama dan orang perseorangan yang dianjurkan oleh Bahagian Agama UMNO itu pada mulanya berjaya menubuhkan Pertubuhan Ulama, tetapi atas inisiatif Ustaz Othman Hamzah, bekas Ahli Jawatankuasa Hizbul Muslimin yang mewakili Persatuan al-Ehya as-Syariff, Gunung Semanggol telah berjaya melahirkan Persatuan Islam Se-Malaya (PAS) bagi menggantikan Pertubuhan Ulama Se-Malaya yang dicadangkan pada mulanya.

Maka PAS telah ditubuhkan secara rasmi hasil dari perhimpunan atau muktamar tersebut, yang antaranya turut disertai oleh:

  1. Persatuan guru-guru agama dari Perlis.
  2. Persatuan ulama dari Kedah.
  3. Persatuan anak-anak Kalimantan Malaya (PERKAM) Perak.
  4. Kelab Darul Ehsan dari Selangor.
  5. Kelab Melayu Bagan dari Seberang Perai.
  6. Persatuan Al-Ehya As-Syariff, Gunong Semanggol, Perak.
  7. Perikatan Melayu Bersatu dari Seberang Perai dan Pulau Pinang.
  8. Dan lain-lain badan kebajikan, kelab atau jamaah terutamanya dari Seberang Perai dan Pulau Pinang.
  9. Beberapa orang Tuan Guru, wartawan, imam dan kadi atas nama peribadi.

Kepimpinan Pertama[sunting | sunting sumber]

Antara barisan kepimpinan pertama[4] yang dilantik menerajui PAS termasuklah:

Jawatan Nama
Yang Dipertua Tuan Haji Ahmad Fuad bin Hassan
Timbalan Yang Dipertua Tuan Haji Ahmad Ghazali Abdullah
Naib Yang Dipertua (Wakil Utara) Tuan Guru Haji Hussin Che Dol
Naib Yang Dipertua (Wakil Tengah) Faqih Muhammad Nor Mohd Zin
Naib Yang Dipertua (Wakil Selatan) Haji Abdul Rahman Jamaluddin al-Jambuli
Setiausaha Agong Tuan Haji Ahmad Maliki Abdullah
Bendahari Agong Tuan Haji Ahmad Tuan Hussein
Ahli Jawatankuasa (dipilih) Tuan Guru Haji Yahya Junid
Tuan Haji Othman Talib
Tuan Guru Haji Mohammad Nor Mahyuddin
Tuan Haji Zabidi Ali
Tuan Haji Abdul Wahab Mohd Nor
Qadhi Haji Asy'ia Abdul Majid
Muhammad Majzub Yunus
Tuan Haji Ahmad Badawi Abdullah.
Ahli Jawatankuasa (dilantik) Mohamed Hanif
Haji Mansor Hassan JP
Ustaz Haji Ahmad Long.

Presiden[sunting | sunting sumber]

Nama Tempoh perkhidmatan
Hj Ahmad Fuad bin Hassan 1951 - 1953
Dr Hj Abbas bin Hj Alias 1953 - 1956
Dr Burhanuddin bin Hj Mohd Noor al-Hilmi 1956 - 1969
Tan Sri Mohd Asri bin Haji Muda (Pemangku ketika Dr Burhanuddin ditahan ISA) 1965 - 1966
Tan Sri Mohd Asri bin Haji Muda 1969 - 1982
Tuan Guru Haji Yusuf Rawa 1982 - 1989
Dato' Haji Fadzil Mohd Noor 1989 - 2002
Dato' Seri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang 2002 - kini

Kepimpinan PAS Pusat[sunting | sunting sumber]

Bagi sesi 2015-2017, kepimpinan PAS Pusat adalah seperti berikut:-

Jawatan Nama
Mursyidul Am Haron Din, Tuan Guru Datuk Dr
Timbalan Mursyidul Am Ahmad Yakob, YAB Datuk Ustaz
Presiden Abdul Hadi Awang, YB Dato' Seri Tuan Guru Haji
Timbalan Al-Presiden Tuan Ibrahim Tuan Man, Datuk
Naib Al-Presiden I Idris Ahmad, YB Ustaz
Naib Al-Presiden II Mohd Amar bin Abdullah, YB Datuk
Naib Al-Presiden III Iskandar Abdul Samad, YB Datuk
Ketua Dewan Ulama Mahfodz Mohamed, Tuan Guru Dato' Dr
Ketua Dewan Pemuda Nik Mohamad Abduh Nik Abdul Aziz, YB Ustaz
Ketua Dewan Muslimat Nuridah Mohd Salleh, Ustazah
Setiausaha Agung Takiyuddin Hassan, YB Datuk
Bendahari Mohamad Noor Mohamad, Tuan
Ketua Penerangan Nasrudin Hassan, YB Ustaz
Pengarah Pilihanraya Mustafa Ali, Dato' Haji
Ahli Jawatankuasa (Dipilih) Riduan Mohamad Nor, Ustaz Dr
Mohd Nasuruddin Daud, YB Datuk Ustaz
Sallehen Mukhyi, YB Ustaz
Nik Mohamad Zawawi Salleh, Datuk Dr
Mohd Khairuddin Aman Razali, YB Datuk Dr
Mohammad Fadzli Hassan, YB Datuk Dr
Abdullah Hussin, YB Ustaz
Razman Zakaria, Tuan
Mohd Zuhdi Marzuki, Dr
Mokhtar Senik, Ustaz
Zaharudin Muhammad, Ustaz
Ali Akbar Gulasan, Dr
Rosni Adam, Dr
Mohamad Noor Mohamad, Tuan Haji
Muhamad Sanusi Md Nor, Dr

Norazli Musa, Ustaz

Ahli Jawatankuasa (Lantikan) Mohamad Husin, Tuan Haji
Muhtar Suhaili, Ir
Zainal Abidin Kidam, Prof
Wan Abdul Mutalib Embong, Datuk
Najihatussalehah Ahmad, Dr
Mohd Fuad Mohd Salleh, Dr

Pesuruhjaya PAS Negeri[sunting | sunting sumber]

Negeri Nama
Perlis Mohd Shukri Ramli, YB Tuan Haji
Kedah Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi, Dr
Pulau Pinang Muhammad Fauzi Yusoff, Tuan Haji
Perak Razman Zakaria, Tuan Haji
Kelantan Ahmad Yakob, YAB Datuk Ustaz
Terengganu Saiful Bahari Mamat, YB Ustaz
Pahang Rosli Abdul Jabar, YB Ustaz
Selangor Iskandar Abdul Samad, YB Datuk
Wilayah Persekutuan Mohamad Noor Mohamad, Tuan Haji
Negeri Sembilan Mustaffa Daharun, Tuan Haji
Melaka Kamaruddin Sidek, Ustaz Haji
Johor Mahfodz Mohamed, Tuan Guru Dato' Dr
Sabah Mohd Aminuddin Aling, Tuan Haji
Sarawak Jofri Jaraiee, Tuan Haji

Anggota Parlimen PAS bagi Parlimen Malaysia ke-13[sunting | sunting sumber]

Berikut adalah senarai Ahli Parlimen Malaysia daripada Parti PAS:

Berikut adalah senarai Ahli Parlimen Malaysia yang bertanding di atas Parti PAS, tetapi telah keluar parti:

Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) PAS sesi 2013-2017[sunting | sunting sumber]

Berikut adalah senarai Ahli Dewan Undangan Negeri daripada Parti PAS:

Berikut adalah senarai Ahli Dewan Undangan Negeri yang bertanding di atas Parti PAS, tetapi telah keluar atau dikeluarkan daripada parti:

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/pas-and-ikatan-announce-alliance-but-unclear-of-direction
  2. "PAS tegaskan pendirian bersama Ikhwanul Muslimin". 
  3. http://www.ismaweb.net/2015/06/pr-bubar-hanya-pandangan-dap-kata-pas/
  4. Mohd Fadli Ghani, 2016, Sejarah PAS 1951-1957, Kuala Lumpurː Penerbitan Harakahː hlm 147

Pautan luar[sunting | sunting sumber]