Bahasa Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Bahasa Malaysia
بهاس مليسيا
asli ke

 Malaysia
 Brunei

 Singapura
asli penutur 10.3 juta penutur asal[1]  (tiada tarikh)
keluarga bahasa
Sistem penulisan Tulisan Rumi (rasmi) dan Jawi [2]
status rasmi
Dikawal oleh Dewan Bahasa dan Pustaka
kod bahasa
ISO 639-1 zsm
ISO 639-3

Bahasa Malaysia merupakan bahasa kebangsaan negara Malaysia yang mengikuti piawaian ditetapkan Dewan Bahasa dan Pustaka. Bahasa Malaysia lebih daripada 80% kognitif dengan Bahasa Indonesia dan dituturkan asli oleh lebih daripada 10 juta orang. Bahasa Malaysia dituturkan sebagai bahasa kedua oleh 18 juta orang, sebahagian besar daripada etnik minoriti negara Malaysia.[3] Namun begitu, Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan Malaysia, menyebut bahawa: "Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu".[4]

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Bahasa ini dipanggil dengan pelbagai nama, namun nama yang paling popular ialah "Bahasa Melayu" dan "Bahasa Malaysia". Namun begitu, di Malaysia, kekeliruan telah muncul dalam kalangan rakyat mengenai nama apakah yang patut digunakan untuk bahasa kebangsaan negara itu secara tepat dan muktamad.

Ada pihak yang memikirkan "Pada era kemerdekaan Malaysia, Tunku Abdul Rahman sebagai Perdana Menteri pertamanya memperkenalkan istilah "Bahasa Malaysia" sebagai nama untuk bahasa kebangsaan Malaysia. Istilah ini kemudiannya diguna pakai secara meluas." Sebenarnya istilah Bahasa Malaysia itu tidak disumbangkan oleh YAB Tunku Abdul Rahman, tetapi timbul secara spontan selepas tragedi 13 Mei 1969. Ini terbukti dalam liputan akhbar pada masa tersebut. Pada masa itu wujud semacam persetujuan ramai terhadap istilah Bahasa Malaysia. Namun, Perlembagaan Malaysia tidak berubah.

Pada tahun 1986, istilah "Bahasa Malaysia" ditukar kepada "Bahasa Melayu". Penukaran ini dibuat selaras dengan apa yang termaktub dalam Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan Malaysia, iaitu: "Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu".[5][6]

Namun begitu, Pada 4 Jun 2007, Kabinet Malaysia telah membuat keputusan untuk menukarkan penggunaan "Bahasa Melayu" kepada "Bahasa Malaysia". Kabinet mengarahkan supaya semua kementerian, universiti dan pusat pengajian tinggi supaya memaklumkan jabatan serta agensi berkaitan untuk menggunakan istilah "Bahasa Malaysia" dalam surat-menyurat, notis dan dokumen. Rasionalnya ialah untuk menanam semangat perpaduan dalam kalangan rakyat Malaysia yang berbilang kaum.[7][8][9] Pada 5 November 2007, Menteri Penerangan Malaysia, Datuk Seri Zainuddin Maidin, menegaskan lagi bahawa penggunaan istilah baru "Bahasa Malaysia" adalah muktamad.[10]

Kaedah menulis[sunting | sunting sumber]

Penulisan bahasa Melayu telah mengalami beberapa perubahan dan menggunakan beberapa jenis huruf yang saling berganti. Tulisan yang pertama dipakai adalah tulisan Pallava yang berasal dari India. Tulisan Pallava ini kemudian mengalami perubahan. Oleh itu, timbul jenis-jenis tulisan seperti berikut:

Dalam zaman pascamoden, Bahasa Malaysia biasanya ditulis dalam kaedah Rumi dan kadangkalanya dalam kaedah Jawi untuk pengupacaraan agama. Kaedah Rumi merupakan kaedah rasmi Bahasa Malaysia seperti yang dimaktub dalam Perlembagaan Malaysia. Kaedah tersebut paling kerap digunakan dalam kehidupan seharian. Walaubagaimanapun, tetap ada pelbagai usaha yang dilancarkan untuk menghidupkan semula kaedah penulisan Jawi.

Ejaan Rumi Baharu Bahasa Malaysia pula merujuk kepada sistem ejaan yang telah diisytiharkan penggunaannya serentak di Kuala Lumpur dan di Jakarta pada tanggal 16 Ogos 1972. Di Kuala Lumpur, pengisytiharan tersebut dilakukan oleh Perdana Menteri Malaysia, Tun Abdul Razak bin Hussain manakala di Jakarta, pengisytiharan tersebut dilakukan oleh Presiden Suharto. Mulai saat itu, bahasa Melayu di Malaysia dan bahasa Indonesia menggunakan sistem ejaan yang sama.

Skop penggunaan[sunting | sunting sumber]

Bahasa Malaysia dijadikan bahasa rasmi tunggal di Semenanjung Malaysia pada 1968, dan di Sabah dan Sarawak mulai 1974. Walaupun status Bahasa Inggeris sebagai bahasa rasmi disangkalkan dan penglibatannya dalam hal ehwal pentadbiran dikurangkan, Bahasa Inggeris turut merupakan sebuah Bahasa Kedua yang penting.

Pengaruh daripada bahasa asing[sunting | sunting sumber]

Sejak zaman kuno, Bahasa Malaysia telah lama banyak menyerap pengaruh bahasa-bahasa asing seperti Sanskrit, Inggeris, Portugis, Jawa, Arab dan sebagainya.[11]

Pengaruh Sanskrit[sunting | sunting sumber]

Pengaruh Portugis[sunting | sunting sumber]

Terdapat 131 perkataan yang berasal daripada bahasa Portugis.[12]Beberapa contoh perkataan Portugis yang diserap dalam bahasa Melayu adalah:

Bahasa Portugis Bahasa Melayu
Armario Almari
Bola Bola
Camisa Kemeja
Dado Dadu
Kursi Kerusi
Garfo Garpu
Igreja Gereja
Limao Limau
Menteiga Mentega
Domingo Minggu
Padre Paderi
Menteiga Mentega
Toalha Tuala
Janela Jendela
Escola Sekolah
Sabado Sabtu
Sabao Sabun
Sapato Sepatu

Pengaruh Jawa[sunting | sunting sumber]

Bahasa pasar dan penggunaan kontemporari[sunting | sunting sumber]

Zaman kontemporari telah memperlihatkan perkembangan perbendaharaan bahasa pasar dalam Bahasa Malaysia. Antara perbendaharaan tersebut diwujudkan ekoran perpendekan bahasa asal. Bahasa ini tidak dikenali generasi lama. Antara kata-kata tersebut. awek/cewek (girl); balak/cowok (guy); gak/nggak (tidak); no usha (survey); skodeng (peep); cun (pretty); poyo/slenge (horrible, low-quality) etc. New plural pronouns have also been formed out of the original pronouns and the word orang ("people"), i.e. kitorang (kita + orang, the exclusive "we", in place of kami); korang (kau + orang, "you"); diorang or derang (dia + orang, "they").

Antara beberapa kata yang digunakan dalam abad ke-21:

Non-formal
Word
Formal
Word
English
Translation
bleh/leh boleh/bisa can, able to
tak leh tidak boleh/tidak bisa cannot
ko engkau/kamu you
nape kenapa why
camne macam mana/bagaimana how
gi pergi go
kat dekat/di at
ne mana where
tau tahu know
je/aja sahaja only
a'ah ya that's right
awek/cewek/pompan gadis girl/girlfriend
balak/cowok/laki pemuda boy/boyfriend
skodeng mengintai peep
cun cantik awesome/cool/fly
jom/ mari/ayo/ayuh let's go
poyo/selenge teruk/buruk horrible
blah beredar go away
meh mari come
apsal/sal apa pasal why
tak yah tidak payah not necessary
pastu selepas itu/habis itu after that
amik ambil take
pekena makan/minum to eat/drink
camtu macam itu "like that"

Dasar penggunaan Wikipedia bahasa Melayu, sebagai nama judul Wikipedia versi bahasa Melayu[sunting | sunting sumber]

Untuk maklumat lanjut, sila lihat Wikipedia:Soalan-soalan lazim

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]

Wikipedia
[[:ms:|Edisi Bahasa Malaysia]] dari Wikipedia, ensiklopedia bebas
Wiktionary
Edisi Bahasa Malaysia dari Wiktionary, kamus/thesaurus bebas