Senarai parti politik Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Malaysia

Rencana ini sebahagian daripada siri:
Politik dan kerajaan
Malaysia



Negara-negara lain · Atlas
 Portal Politik

Berikut merupakan senarai parti-parti politik yang terdapat di Malaysia.

Parti utama[sunting | sunting sumber]

Parti-parti utama adalah parti yang sentiasa mempunyai wakil di dalam Parlimen Malaysia atau Dewan Undangan Negeri, atau parti yang aktif dan menyertai pilihan raya umum dalam 10 tahun yang lepas.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Barisan Nasional

   Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu*
   Persatuan Cina Malaysia
   Kongres India Malaysia
   Parti Gerakan Rakyat Malaysia
   Parti Progresif Penduduk
   Parti Pesaka Bumiputera Bersatu
   Parti Rakyat Bersatu Sarawak
   Parti Bersatu Sabah**
   Parti Liberal Demokratik
   Parti Bersatu Rakyat Sabah
   Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu
   Parti Demokratik Progresif Sarawak
   Parti Rakyat Sarawak

National Front

   United Malays National Organisation
   Malaysian Chinese Association
   Malaysian Indian Congress
   Malaysian People's Movement Party
   People's Progressive Party
   United Bumiputera Heritage Party
   Sarawak United People's Party
   Sabah United Party
   Liberal Democratic Party
   United Sabah People's Party
   United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation
   Sarawak Progressive Democratic Party
   Sarawak People's Party

BN

UMNO
MCA
MIC
GERAKAN
PPP
PBB
SUPP
PBS
LDP
PBRS
UPKO

SPDP
PRS

Barisan Nasional.png

UMNO (Malaysia).svg
Flag of the Malaysian Chinese Association.svg
MIC logo.gif
Gerakan.gif
Ppplogo.gif
PBB.jpg
Supplogo.jpg
Pbslogo.JPG
LDP Sabah logo.jpg
Pbrslogo.gif
Upko.jpg
Spdp-gif.gif
LogoPRS.jpg

1973

1988
1949
1946
1968
1953
1973
1959
1985
1988
1994
1994

2002
2004

[1]

[2]
[3]
[4]
[5]
[6]
[7] 
[8]
[9]
[10]
[11]
 
[12]
[13]
[14]

Pakatan Rakyat

   Parti Keadilan Rakyat
   Parti Tindakan Demokratik
   Parti Islam Se-Malaysia***

People's Pact

   People's Justice Party
   Democratic Action Party
   Islamic Party of Malaysia

PR

PKR
DAP
PAS

Lambang keadilan.pngDAP-100px.jpgPAS logo.svg

Lambang keadilan.png
DAP-100px.jpg
PAS logo.svg

2008

1999
1965
1956

 

[15]
[16]
[17]

* Parti Kebangsaan Sarawak (SNAP) menyertai Perikatan pada 1963 tapi keluar pada 1965, dan masuk kembali gabungan baru Barisan Nasional pada 1976 tapi keluar sekali lagi pada 2004 [1]. SNAP menyertai Pakatan Rakyat pada 20 April 2010.[2][3][4]
* UMNO telah dibatalkan pendaftarannya pada 1988 dan UMNO (Baru) telah ditubuhkan pada 16 Februari 1988. Terma "Baru" bagaimanapun telah dilupuskan melalui pindaan perlembagaan pada Julai tahun yang sama.
** Parti Bersatu Sabah (PBS) menjadi anggota Barisan Nasional sejak dari penubuhannya sehingga pengundurannya pada 1990. Parti itu menyertai kembali gabungan itu pada 2002.[5]
*** Parti Islam Se-Malaysia (PAS) menyertai gabungan Parti Perikatan pada 1972 dan seterusnya menyertai gabungan Barisan Nasional bila ia ditubuhkan pada 1974 sebelum berundur pada 1977.[6]

Parti bebas[sunting | sunting sumber]

Berikut merupakan komponen parti bebas sama ada berhaluan kanan atau berhaluan kiri.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Parti Rakyat Malaysia Malaysian People’s Party PRM PRM.gif 1955 [18]
Parti Sosialis Malaysia Socialist Party of Malaysia PSM Parti Sosialis Msia.JPG 1998 [19]
Parti Maju Sabah Sabah Progressive Party SAPP Sapplogo.gif 1994 [20]
Kongres Ceylonese Malaysia Malaysian Ceylonese Congress MCC Malaysian Ceylonese Congress.jpg 1958 [21]
Barisan Jemaah Islamiah Se-Malaysia Pan Malaysian Islamic Front BERJASA LogoBERJASA.jpg 1977  
Kongres India Muslim Malaysia Malaysian Indian Muslim Congress KIMMA LogoKIMMA.jpgKIMMA.jpg 1977 [22]
Parti Pekerja-Pekerja Malaysia Malaysian Workers' Party PPM Parti Pekerja-Pekerja Malaysia.jpg 1978  
Parti Punjabi Malaysia Punjabi Party of Malaysia PPM PartiPunjabiMalaysia.jpg 1986  
Barisan Kemajuan India Se-Malaysia All Malaysian Indian Progressive Front AMIPF AMIPF.jpg 1990  
Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air Malaysian People’s Wellbeing Party KITA Logo-kita1.png 1995 [23]
Parti Bersatu India Malaysia Malaysian Indian United Party MIUP Picture MIUP.png 2007 [24]
Parti Cinta Malaysia Love Malaysia Party PCM Parti-cinta-malaysia.jpg 2009 [25]
Parti Makkal Sakti Malaysia Malaysian Makkal Sakti Party MMSP MMSP-logo.jpg 2009 [26]
Parti Hak Asasi Manusia Human Rights Party HRP HRP.jpg 2009 [27]
* Parti Punjabi Malaysia ditubuhkan pada 1986 [7] tapi hanya didaftarkan dengan SPR pada 2003.[7][8]

Parti tempatan[sunting | sunting sumber]

Parti yang aktif di peringkat sesuatu kawasan negeri sahaja.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Pertubuhan Kebangsaan Pasok Nunukragang Bersatu United Pasok Nunukragang National Organisation PASOK PASOK logo.png 1978 [28]
Parti Bersatu Sasa Malaysia Malaysia United People's Party BERSAMA Bersama.jpg 1994  
Kongres Penyatuan Masyarakat Community Coalition Congress CCC CCC 1988  
Parti Reformasi Negeri State Reform Party STAR STAR.jpg 1996 [29]
Barisan Rakyat Sabah Sabah People's Front SPF SPF.png 2010  
Parti Pekerja Sarawak Sarawak Workers Party SWP 2012[9]  

Parti gabungan, pakatan dan campuran[sunting | sunting sumber]

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan
Barisan Nasional National Front BN 1973
Pakatan Rakyat Peoples's Pact PR Lambang keadilan.pngDAP-100px.jpgPAS logo.svgLogoSNAP.jpg 2008
Barisan Rakyat Peoples's Front BR Lambang keadilan.pngDAP-100px.jpgPAS logo.svg 2008 2008
Angkatan Insaf Rakyat Awakening People's Front AIR Akim.pngLogoBERJASA.jpgHamim.jpg 1999 1999
Barisan Alternatif Alternative Front BA Lambang keadilan.pngDAP-100px.jpgPAS logo.svgPRM.gif 1998 2008
Angkatan Perpaduan Ummah Ummah Unity Front APU S46.gifPAS logo.svgLogoBERJASA.jpgHamim.jpgLogoKIMMA.jpg 1989 1996
Gagasan Rakyat People's Might GAGASAN S46.gifDAP-100px.jpgPbslogo.JPGPRM.gifAMIPF.jpgHamim.jpg 1989 1996
Harakah Keadilan Rakyat People's Justice Movement HAK PAS logo.svgPRM.gif 1986 1986
Konvensyen Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Convension MSC Pap logo.gifPpplogo.gifSupplogo.jpg 1965 1965
Parti Perikatan Alliance Party PERIKATAN Perikatan.gif 1951 1973
Barisan Sosialis Socialist Front SF PRM.gifParti Buruh Malaya logo.png 1958 1969
Pusat Tenaga Rakyat People's United Front PUTERA
Majlis Tindakan Bersama Se-Malaya All-Malaya Council of Joint Action AMCJA

Parti tak berdaftar[sunting | sunting sumber]

Parti-parti yang tak berdaftar, sama ada masih dalam proses pendaftaran, pendaftaran ditolak atau memang gerakan tak berdaftar.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan URL
Hizbut Tahrir * Party of Liberation HT Flag of Jihad.svg (1953) [30]
Parti Reformasi Insan Malaysia Malaysian Peoples Reform Party PRIM (1999)  
Kongres Dayak Malaysia** Malaysian Dayak Congress MDC LogoMDC.jpg (2005) [31]
Parti Mahasiswa Negara*** National Student's Party PMN PMN.png (2008)
Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia**** Malaysian Indian Democratic Action Front MINDRAF (2009)
Parti Demokratik Malaysia (Baru) Malaysian Democratic Party MDP MDP.jpg (2012)
* Hizb ut-Tahrir ialah satu gerakan politik Islam antarabangsa yang mempunyai cawangan di Malaysia.
** Kongres Dayak Malaysia telah ditaja penubuhannya pada 2005 [10] tapi gagal didaftarkan sehingga kini.
*** Parti Mahasiswa Negara ditubuhkan oleh sekumpulan mahasiswa universiti tapi menhadapi halangan undang-undang untuk didaftarkan kerana melanggari Akta Universiti dan Kolej Universiti (AUKU) 1971.[11]
**** Penubuhan Barisan Bertindak Demokratik India Malaysia (MINDRAF) telah tidak aktif aetelah pendaftaran parti Parti Hak Asasi Manusia (HRP) oleh P. Uthayakumar dari HINDRAF.[12]

Parti yang telah dibubarkan[sunting | sunting sumber]

Parti yang telah dibubarkan dan telah tidak aktif mengikut tahun penubuhan mereka.

Nama Bahasa Malaysia Nama Bahasa Inggeris Singkatan Simbol Diasaskan Dibubarkan
Parti Komunis Malaya * Communist Party of Malaya CPM South Asian Communist Banner.svg 1930 1989
Parti Kebangsaan Melayu Malaya Malay Nationalist Party PKMM 1945 1950
Malayan Democratic Union MDU 1945 1948
Angkatan Pemuda Insaf Awakened Youth Organization API 1946 1948
Angkatan Wanita Sedar Cohort of Awakened Women AWAS 1946 1948
Parti Nasionalis Malaya Malaya Nationalist Party PERAM 1946 1948
Ikatan Pemuda Tanah Air Melayu PETA 1947 1948
Pemuda Radikal Melayu Malay Radical Youth PERAM 1948 1948
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu United Malays National Organisation UMNO 1946 1988
Hizbul Muslimin Hizbul Muslimin HM Hamim.jpg 1948 1948
Parti Perikatan ** Alliance Party Perikatan.gif 1951 1974
Parti Radikal Malaya Radical Party (Malaya) 1951 1952
Parti Kemerdekaan Malaya Independence of Malaya Party IMP 1951 1954
Parti Kebangsaan Perak National Association of Perak NAP 1953 1957
Parti Negara National Party 1953 1962
Parti Buruh Malaya Labour Party of Malaya LPM Parti Buruh Malaya logo.png 1954 1969
Liga Pemuda Sosialis Malaya Malayan Socialist Youth League Parti Buruh Malaya logo.png 1956 1958
Parti Malaya Malayan Party 1956 1964
Kongres Ceylonese Malaya*** Malayan Ceylonese Congress MCC Malaysian Ceylonese Congress.jpg 1958
Parti Negara Sarawak National Party of Sarawak PANAS 1960 1968
Pertubuhan Kebangsaan Kadazan Bersatu United National Kadazan Organisation UNKO 1961 1964
Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu United Sabah National Organisation USNO Usno.PNG 1961 1991
Barisan Rakyat Jati Sarawak Sarawak Native People's Front BARJASA 1961 1968
Parti Kebangsaan Sarawak Sarawak National Party SNAP LogoSNAP.jpg 1961 2013[13]
Pertubuhan Pasok Momogun Bersatu United Pasok Momogun Organisation PASOK MOMOGUN 1962 1964
Persatuan Cina Sarawak Sarawak Chinese Association SCA 1962
Parti Pesaka Anak Sarawak Sarawak Native's Heritage Party PESAKA 1962 1973
Persatuan Cina Sabah Sabah Chinese Association SCA 1962 1979
Parti Demokratik Bersatu United Democratic Party UDP 1962 1967
Parti Perhimpunan Kebangsaan National Convention Party PPK 1963 1965
Parti Machinda Machinda Party MACHINDA 1964
Pertubuhan Bersatu Pasok-Momogun Kadazan United Pasok-Momogun Kadazan Organisation UPKO 1964 1967
Kongres India Sabah Sabah Indian Congress SIC 1964
Parti Bumiputera Bumiputera Party 1967 1973
Parti Marhaen Marhaen Party 1968 1974
Parti Komunis Malaya (Puak Revolusioner)* Communist Party of Malaya (Revolutionary Faction) CPM-RF South Asian Communist Banner.svg 1970
Parti Keadilan Masyarakat Malaysia Social Justice Party (Malaysia) PEKEMAS 1971 1979
Parti Komunis Kalimantan Utara**** North Kalimantan Communist Party NKCP South Asian Communist Banner.svg 1971 1990
Parti Komunis Malaya (Marxis-Leninis) * Communist Party of Malaya (Marxist-Leninist) CPM-ML South Asian Communist Banner.svg 1974
Parti Tindakan Sabah Bersatu United Sabah Action Party USAP 197? 1974
Independent People's Progressive Party Independent People's Progressive Party 1974
Kesatuan Insaf Tanah Air Homeland Consciousness Union KITA 1974
Parti Negara Rakyat Sarawak Sarawak People's National Party 1974
Parti Bersatu Rakyat Jelata Sabah Sabah United People's Party BERJAYA Flag of Berjaya Party.png 1975
United Sabah Assembly Party United Sabah Assembly Party PUSAKA 1977 1978
Parti Sosial Demokratik Social Democratic Party SDP 1978
Parti Anak Jati Sarawak Sarawak Native's Party PAJAR 1978 1978
Parti Sarawak Demokratik Bersatu Sarawak United Democratic Party BERSATU 1978
Parti Hizbul Muslimin Malaysia Muslim People's Party of Malaysia HAMIM Hamim.jpg 1983
Parti Bangsa Dayak Sarawak Sarawak Native People's Party PBDS Logo pbds.jpg 1983 2004
Parti Buruh Bersatu Sarawak Sarawak United Labour Party 1983
Parti Bersatu Rakyat Bumiputera Sabah Sarawak United Bumiputera People's Party BERSEPADU 1984
Parti Nasionalis Malaysia Nationalist Party of Malaysia NASMA 1985
Parti Demokratik India Malaysia Democratic Malaysian Indian Party DMIP 1985 1997
Parti Cina Sabah Sabah Chinese Party SCP 1986
Parti Solidariti Malaysia Malaysian Solidarity Party MSP 1986
Persatuan Rakyat Malaysia Sarawak Sarawak Malaysian People's Association PERMAS 1987 1991
Parti Melayu Semangat 46 Spirit of 46 Malay Party S46 S46.gif 1989 1996
Parti Rakyat Sabah Sabah People's Party 1989 1991
Angkatan Keadilan Rakyat People's Justice Front AKAR Akar.jpg 1989 2001
Ikatan Masyarakat Islam Malaysia ***** Muslim Community Union of Malaysia IKATAN 1991 1999
Parti Demokratik Sabah****** Sabah Demokratic Party PDS Parti PDS.gif 1994 1999
Angkatan Keadilan Insan Malaysia Malaysian People's Justice Front AKIM Akim.png 1995 2010
Barisan Rakyat Sabah Bersekutu Federated Sabah People's Front BERSEKUTU BERSEKUTU.jpg 1998 2010
Parti Demokratik Malaysia Malaysian Democratic Party MDP MDP.jpg 1998 2010
* Parti Komunis Malaya beroperasi secara sah dari 1945-1948. Tetapi selepas ia diharamkan, parti itu bergerak di bawah tanah untuk melancarkan pemberontakan bersenjata. Pada 1970, mantan Rejimen Ke-8 Tentera Pembebasan Kebangsaan Malaya, sayap bersenjata PKM, berpecah untuk membentuk PKM (Puak Revolusioner). Pada 1974, berlaku perpecahan ketiga antara kader PKM yang mahu menamatkan penentangan ideologinya terhadap persekutuan Malaysia yang lebih besar dan membentuk PKM (Marxis Leninis).[14]
** Parti Perikatan berkembang untuk meliputi parti-parti komponen baru selain 3 parti asalnya, UMNO, MCA dan MIC, dan dinamakan semula sebagai Barisan Nasional.
*** Kongres Ceylonese Malaya tidak pernah menyertai sebarang pilihan raya dan telah berubah menjadi Kongres Ceylonese Malaysia kemudiannya.
**** Parti Komunis Kalimantan Utara tidak pernah beroperasi sebagai entiti politik yang sah.
***** Perlembagaan IKATAN telah dipinda untuk menukar namanya kepada Parti Keadilan Nasional (KeADILan)[15] dan kemudiannya dinamakan kepada Parti Keadilan Rakyat (PKR).[16]
****** Perlembagaan PDS telah dipinda untuk menukar namanya kepada Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu (UPKO) pada 28 Julai 1999.

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. Weiner, Myron; Ergun Özbudun (1987). Competitive Elections in Developing Countries. Durham: Duke University Press. m/s. 129. ISBN 0822307669. 
  2. Sarawak party joins Pakatan, 10 January 2010, malaysianmirror.com
  3. Snap secara rasmi sertai Pakatan Rakyat, Christine Chan, 20 Apr 2010, Malaysiakini
  4. SNAP now fourth PR member, 20 April 2010, MalaysianMirror
  5. "Parti Bersatu Sabah (PBS)". MalaysiaToday.com. 2008-06-05. http://www.malaysiatoday.com/Politic/parti-bersatu-sabah-pbs.html. Capaian 2008-06-24. 
  6. Hooker, M. B. (1983). Islam in South-East Asia. Boston: Brill Archive. m/s. 203–204. ISBN 9004068449. 
  7. 7.0 7.1 Patrick, Sennyah, Chow Kum Hor. "Parti Punjabi willing to wait for admission into BN", New Straits Times, The New Straits Times Press (M) Berhad, 2002-11-10. Dicapai pada 2008-06-24. 
  8. "Parti Punjabi forced to amend constitution", New Straits Times, The New Straits Times Press (M) Berhad, 2002-10-03. Dicapai pada 2008-06-24. 
  9. Parti Pekerja Sarawak diluluskan pendaftarannya – BorneoPost Online
  10. "In Search Of The Elusive Dayak Political Unity", Bernama, 2002-10-03. Dicapai pada 2006-05-14. 
  11. University Students Form New Party, 7 January 2008, People are the boss
  12. ANNOUNCEMENT OF HUMAN RIGHTS PARTY (HRP), MALAYSIA.
  13. Mahkamah kekal keputusan ROS batal pendaftaran SNAP BERNAMA. 17 Januari 2013
  14. Staar, Richard Phillip; Milorad M. Drachkovitch, Lewis H. Gann, Hoover Institution on War, Revolution, and Peace (1975). Yearbook of International Communist Affairs. Stanford: Hoover Institution Press. m/s. 376. ISBN 0817914617. 
  15. PKR watershed election, by Azam Aris, Tuesday 26 February 2008, The Edge
  16. Malaysiakini : PKR launched, promises to be truly multi-racial

Pautan luar[sunting | sunting sumber]