Pulau Pangkor

Pulau Pangkor merupakan pulau ketiga terbesar terletak di negeri Perak, Malaysia di perairan Selat Melaka. Luasnya cuma 2,200 hektar dan penduduknya berjumlah kira-kira 25,000 orang. Pulau Pangkor merupakan salah satu destinasi pelancongan utama di Malaysia. Pulau Pangkor boleh diterokai dengan berjalan kaki, atau menggunakan kenderaan darat seperti menaiki teksi Pangkor, kereta atau motosikal. Sekelilingnya sesuai untuk aktiviti laut seperti berenang, snorkeling, berkayak, dan memancing.

Pada 1 Januari 2020, Pulau Pangkor telah diisytiharkan sebagai Pulau Bebas Cukai atas titah Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Perak Darul Ridzuan.^[1]

Pulau Pangkor merupakan antara salah satu kawasan di bawah pentadbiran Majlis Perbandaran Manjung. Setelah ia diisytiharkan sebagai pulau bebas cukai, satu unit khusus Unit Pengurusan Pulau Bebas Cukai (UPPBC) telah ditubuhkan pada 1 Julai 2022 yang berperanan mengurus segala perkara di Pulau Pangkor termasuk pembangunan, perancangan, promosi dan pelancongan.

Sejarah

Pulau Pangkor terkenal sejak sekian lama dengan peninggalan sejarah antaranya adalah campur tangan Inggeris dengan kesultanan Tanah Melayu suatu ketika dahulu; Perjanjian Pangkor.

1670: Belanda telah menjadikan Pulau Pangkor sebagai lokasi memunggah bijih timah dari negeri Perak. Kota Belanda telah dibina bagi menyimpan bijih timah dan dagangan-dagangan lain dari negeri Perak. Terdapat aktiviti lanun selalu terjadi di perairan Selat Dinding.
1874: Sir Andrew Clarke selaku Gabenor Negeri Selat yang beribu pejabat di Singapura telah datang ke Pulau Pangkor bagi menandatangani Perjanjian Pangkor. Perjanjian ini bersetuju dan mengiktiraf Sultan Abdullah sebagai Sultan Perak. Pelombong bijih timah yang berperang merebut kawasan juga setuju untuk didamaikan dan perjanjian ini menguntungkan Syarikat Hindia Timur Inggeris (SHTI).

Cara ke Sana

Perjalanan dari Kuala Lumpur, melalui Lebuh raya Utara Selatan, diikuti susur keluar Gopeng dan masuk ke arah Lumut/Sitiawan.
Juga boleh menggunakan Lebuh raya Kuala Lumpur - Kuala Selangor, diikuti susur keluar Kuala Selangor dan menggunakan laluan FR5 (Jalan Teluk Intan- Klang), and masuk semula ke WCE untuk ke Lumut/ Sitiawan.
Perjalanan dari Ipoh ke Pulau Pangkor mengambil masa selama kurang lebih 1 jam atau sejauh 90 km Barat daya bandar Ipoh dengan mengguanakan Lebuh raya Ipoh-Lumut atau Lebuhraya Pantai Barat. Untuk memasuki Pulau Pangkor, perlulah melalui jalan air iaitu dengan menaiki feri. Terdapat sebuah jeti awam di Lumut dengan waktu perjalanan selama 30 minit.
Terdapat satu lagi jeti kompleks di Marina Island Pangkor dengan waktu perjalanan selama 15 minit.
Tambang feri dikenakan sebanyak RM20.00 untuk dewasa dan RM10.00 untuk kanak-kanak bagi dua hala.
Terdapat Jalan Udara iaitu dengan menaiki Kapal terbang Berjaya Air dari Lapangan Terbang Subang. (2023: beroperasi untuk penggunaan persendirian sahaja).
Untuk mengelilingi Pulau Pangkor, boleh menaiki Teksi Pangkor dengan kadar RM40.00~ RM80.00 bagi pusingan satu pulau.

Kumpulan Etnik

Pangkor mempunyai jumlah penduduk seramai 11,264 orang dan merupakan salah sebuah pulau berpenghuni di Malaysia yang mempunyai majoriti penduduk berbangsa Cina. Kaum Cina merangkumi 54% daripada keseluruhan penduduk, diikuti oleh Melayu (38%) dan India (8%). Penduduk Pulau Pangkor tertumpu di beberapa petempatan utama, iaitu Pekan Pangkor yang terdiri daripada 54% Cina, 25% Melayu dan 21% India; Sungai Pinang Besar (54% Cina, 41% Melayu, 5% India); Sungai Pinang Kechil, sebuah petempatan yang didominasi oleh masyarakat Cina dengan 94% Cina, 5% Melayu dan 1% India; serta Telok Gedong, yang merupakan petempatan majoriti Melayu dengan 99% Melayu dan 1% India. Komposisi ini menjadikan Pangkor sebagai salah sebuah pulau berpenghuni di Malaysia yang mempunyai majoriti penduduk Cina, di samping mengekalkan komuniti Melayu dan India yang signifikan di beberapa kawasan.

Tempat-tempat menarik

Kota Belanda
Batu bersurat Pangkor
Pantai Pasir Bogak
Pantai Teluk Nipah
Masjid Al-Badr (Masjid 1000 Selawat)
Masjid Al-Khairiah (Masjid 1000 Doa)
Kuil Sri Pathirakaliamman
Pekan Pangkor
Teluk Segadas
Teluk Dalam
Teluk Ketapang
Sungai Pinang Kecil
Kilang ikan bilis
Pantai Puteri Dewi
Coral Bay

Gugusan Pulau Pangkor

Pulau Mentagor
Pulau Pangkor Laut
Pulau Giam (terletak kira-kira 3.8 batu nautika)
Pulau Sembilan

Masjid

Masjid Al-Badr (Masjid 1000 Selawat) Kampung Teluk Gedung, 32300 Pulau Pangkor Perak
Masjid Al-Khairiah (Masjid 1000 Doa) Sungai Pinang Kecil, 32300 Pulau Pangkor Perak
Masjid Telok Raja Bayang Pekan Pangkor, 32300 Pulau Pangkor Perak

Draf Perancangan

Draf Rancangan Tempatan Pulau Pangkor (DRTPP) dilaksanakan mengikut Seksyen 12 (1) Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976.

Zon Pembangunan

zon pembangunan pelancongan
zon pengekalan
zon pembangunan terhad
zon pelancongan budaya
zon pembangunan bercampur
lapangan terbang
sungai/laut
jalan raya, trek pejalan kaki dan kontor.

Lima Kawasan Perancangan

Kawasan Rancangan Tempatan Pulau Pangkor meliputi lima blok perancangan, iaitu:

Teluk Dalam
Teluk Cempedak
Sungai Pinang
Teluk Segadas
Pangkor Laut.

Guna tanah

Hanya 30% daripada kawasan DRTPP akan dimajukan menjelang tahun 2015 dan selebihnya dikekalkan sebagai kawasan hutan simpan.

perdagangan dan pelancongan 14.35%
perumahan 11.09%,
Pembangunan perdagangan termasuk rumah kedai, pejabat, kompleks perdagangan, pusat makanan dan gerai.
Pembangunan pelancongan termasuk hotel, chalet, rumah tumpangan, kedai cenderamata dan sebagainya.

Kemudahan awam

Di Teluk Dalam akan dibina pondok polis, perumahan kakitangan kerajaan dan pusat penerangan pelancongan. Teluk Dalam sebagai Bandar Marina.
Di Sungai Pinang akan dibina pejabat penghulu, perpustakaan dan hospital.
Teluk Nipah dimajukan sebagai Pusat Perkhidmatan Baru

Komponen-komponen yang akan dimajukan di kedua-dua kawasan ini termasuklah kawasan perniagaan, pusat kebudayaan, kraftangan, hotel, pusat persidangan, pusat pameran maritim dan sebagainya.

Hutan Simpan Pulau Pangkor - dimajukan sebagai eko-pelancongan dan hutan lipur. Diadakan pusat maklumat, rintis hutan iaitu taman tumbuh-tumbuhan dan herba. Kemudahan di hutan lipur seperti trek pejalan kaki, titi gantung, menara pandang, kemudahan berehat, musalla, tandas awam, papan penamaan pokok dan sebagainya akan dimajukan.
Teluk Chempedak dijadikan pusat kraf tangan, hasilan laut, makanan ringan serta produk pelancongan yang diusahakan secara kecil-kecilan. Perusahaan membaik pulih bot nelayan dan kapal.