Tenaga Nasional Berhad

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari Tenaga Nasional)
Jump to navigation Jump to search
"Tenaga Nasional", "TNB" dan "Lembaga Letrik Negara" dilencongkan di sini.
Rencana ini ialah mengenai syarikat utiliti Malaysia. Untuk pasukan hoki, sila lihat Tenaga Nasional Berhad HC.
Tenaga Nasional Berhad
تناݢ ناسيونل برحد
国家能源局
Awam
IndustriTenaga elektrik
PendahuluLembaga Letrik Pusat (1949-1965)
Lembaga Letrik Negara (1965-1990)
Ditubuhkan1 Februari 1990; 29 tahun yang lalu (1990-02-01)
Ibu pejabatBangsar, Kuala Lumpur, Malaysia
Tempat dibekalkan
Semenanjung Malaysia (kecuali Sarawak), Sabah, Pakistan
Perancang utama
Tan Sri Leo Moggie (Pengerusi)[a]
Amir Hamzah Tun Azizan (Presiden dan CEO)
KeluaranPenjanaan elektrik, Penghantaran elektrik, Pembahagian elektrik dan tenaga boleh diperbaharui
Hasil RM37.13 bilion (2013)[1]
RM5.89 bilion (2013)[1]
RM4.61 bilion (2013)[1]
Jumlah aset RM99.03 bilion (2013)[1]
Bilangan pekerja
34,900 (2013)[1]
IndukKhazanah Nasional
Anak syarikatLihat di bawah
Laman sesawangwww.tnb.com.my
Nota kaki / rujukan
  1. ^ Sehingga 11 Mac 2020

Tenaga Nasional Berhad (disingkatkan sebagai TNB atau didagangkan sebagai Tenaga Nasional; TENA, MYX: 5347) ialah sebuah syarikat bekalan tenaga elektrik yang terbesar di Malaysia, yang beribu pejabat di Bangsar, Kuala Lumpur.[2][3] Ditubuhkan pada tahun 1990 melalui penswastaan Lembaga Letrik Negara (LLN), aset perniagaannya dianggarkan sejumlah RM 99.03 bilion. Bilangan pelanggannya meningkat sebanyak 8.4 juta pelanggan di Semenanjung Malaysia (kecuali Sarawak) dan timur negeri Sabah melalui Sabah Electricity.[4]

Perniagaannya terasnya ialah menjana, menghantar dan membahagi tenaga elektrik ke seluruh Malaysia.[5] TNB juga merupakan pengendali Grid Nasional, iaitu talian penghantar elektrik ke seluruh negara. Talian ini terdiri dari talian 132 kV, 275 kV dan 500 kV. TNB melalui anak-anak syarikatnya juga terlibat dalam pembuatan alat ubah, alat suis voltan tinggi dan kabel, sebagai pakar runding di dalam bidang seni bina, awam dan elektrik, menyelenggara dan membaiki peralatan elektrik dan sebagai pakar pengurusan projek.[6][7]

TNB juga menyediakan pendidikan tertinggi menerusi universitinya, iaitu Universiti Tenaga Nasional (UNITEN) dan bekerjasama dengan Suruhanjaya Tenaga (ST) melalui institusi pendidikan Kekompetenan Penjaga Elektrik di Institut Latihan Sultan Ahmad Shah (ILSAS), Kajang, Selangor. Tenaga Nasional merupakan salah satu daripada 10 syarikat di bawah Khazanah Nasional, dana kekayaan kerajaan Malaysia dan juga merupakan salah satu daripada 13 syarikat Malaysia yang tersenarai di Forbes Global 2000 pada tahun 2018.[8]

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Sejarah awal[sunting | sunting sumber]

Elektrik mula diperkenalkan di Tanah Melayu pada penghujung abad ke-20 dan rekod terawal penjanaan kuasa boleh disusur kembali kepada sebuah pekan kecil perlombongan di Rawang, Selangor. Di sini, dua individu yang berdaya usaha iaitu Loke Yew dan K. Thamboosamy Pillay telah memasang satu set penjana elektrik pada tahun 1894 untuk mengusahakan lombong mereka. Mereka berdua merupakan usahawan pertama yang menggunakan pam elektrik untuk perlombongan di Tanah Melayu, dan menandakan permulaan besar kisah elektrik di Malaysia. Pada tahun yang sama, bekalan persendirian untuk tujuan lampu jalan diperluaskan pemasangannya di kawasan bandar Rawang, Selangor. Pada tahun 1895, stesen-stesen keretapi di Kuala Lumpur mendapat bekalan elektrik pertama. Pada tahun 1900, Stesen Janakuasa Hidroelektrik Sempam, Raub, Pahang dibina oleh Syarikat Raub Australian Gold Mining dan menjadi stesen janakuasa elektrik pertama diwujudkan di Tanah Melayu (kini Malaysia).[9][10]

Lembaga Letrik Pusat[sunting | sunting sumber]

Lembaga Letrik Pusat (LLP) telah ditubuhkan dan mula beroperasi pada 1 September 1949. Lembaga Pengarah melalui Jabatan Bekalan Elektrik mempertimbangkan untuk mewujudkan lagi tiga projek utama pada April 1946 antaranya: Stesen Janakuasa Jambatan Connaught, Projek Hidroelektrik Cameron Highlands dan Pembangunan Grid Kebangsaan.

LLP akhirnya menjadi pemilik 34 stesen janakuasa dengan kapasiti penjanaan 39.88 MW, termasuk stesen kuasa wap di Bangsar dengan kapasiti 26.5 MW, stesen kuasa hidroelektrik di Ulu Langat dengan kapasiti 2.28 MW serta pelbagai diesel berkuasa penjana dengan kapasiti 11.1 MW.[11] LLP juga menjadi pemilik kepada sistem penghantaran dan pengagihan di atas dan di bawah tanah yang bernilai hampir RM 30 juta serta dengan kapasiti pengguna di Tanah Melayu pada ketika itu yang seramai 45,495 pengguna bersama kakitangan syarikatnya seramai 2,466.[10]

Lembaga Letrik Negara dan Grid Nasional[sunting | sunting sumber]

Pada 22 Jun 1965, Lembaga Letrik Pusat (LLP) telah dinamakan semula sebagai Lembaga Letrik Negara (LLN). Grid Nasional ialah salah satu rancangan dalam gerakan penuh. Ia merupakan rangkaian penghantaran elektrik utama yang menghubungkan penjanaan, penghantaran, pengedaran dan penggunaan elektrik di Malaysia. Loji penjanaan elektrik terletak di Paka di Terengganu, Temengor, Kenering, Bersia dan Batang Padang di Perak, Jambatan Connaught, Kapar dan Serdang di Selangor, Cameron Highlands di Pahang, Prai di Pulau Pinang, Port Dickson di Negeri Sembilan, Pergau di Kelantan, Pasir Gudang di Johor dan di Melaka.

Pada tahun 1980-an, Lembaga Pengarah telah membekalkan seluruh semenanjung dengan elektrik, iaitu satu strategik menggantikan syarikat Perak River Hydro Power Electric (PRHEP) dan anak syarikatnya Kinta Electrical Distribution Co. Ltd (Ked) pada tahun 1982, Perbandaran Pulau Pinang pada tahun 1976, dan kawasan-kawasan yang dibekalkan oleh Huttenbach Ltd. pada tahun 1964, termasuk Alor Setar, Sungai Petani, Kulim, Lunas, Padang Serai, Telok Anson, Langkap, Tampin dan Kuala Pilah.[12]

Gelung ini akhirnya disiapkan dan mengatasi beberapa kawasan yang paling padat di Semenanjung utara, dan Kota Bahru berjaya ditempatkan dalam grid. Grid Nasional juga saling berhubungan dengan rangkaian penghantaran Pihak Berkuasa Penjanaan Elektrik Thailand (EGAT) menerusi 117 MV, 132 kV Single Line Circuit, yang sejak itu telah dinaikkan ke garisan HVCD. Grid disambungkan ke Singapore Power Limited (SP) melalui kapasiti 250 MVA - 230 kV talian penghantaran dan kabel bawah kapal selam. Sambungan penting ini memberikan bukti pertama grid ASEAN yang asas pada peta.[13][10]

Tapak di dalam Grid membentuk satu blok kuasa yang dikawal oleh pakatan teknologi dan pengaturan yang teliti untuk mengukuhkan kebaikan bersama untuk semua. Pusat Dispatch Muatan menjadikan komunikasi aktif mungkin untuk mengenal pasti keperluan masyarakat.[14][10]

Pertumbuhan dan penswastaan[sunting | sunting sumber]

Dasar baru penswastaan mempunyai empat objektif utama—iaitu bagi meringankan beban pentadbiran dan kewangan kerajaan, meningkatkan keberkesanan dan kualiti perkhidmatan awam, menggalakkan penyebaran keusahawanan swasta dalam sektor awam dan terakhir, namun tidak berkurangan, menyumbang kepada pencapaian matlamat yang ditetapkan untuk Dasar Ekonomi Baru (DEB). DEB ialah sebuah rancangan tindakan afirmatif penyusunan semula ekonomi sosial yang bertujuan untuk memperkuat perpaduan dan kestabilan politik melalui pengagihan kekayaan negara yang sama.[10]

Pada 4 Mei 1988, Perdana Menteri Dato' Seri Dr. Mahathir Mohamad mengumumkan keputusan kerajaan mengenai dasar penswastaan. Dua undang-undang telah diluluskan bagi menggantikan Akta Elektrik yang sedia ada dan mengadakan peruntukan bagi penubuhan sebuah perbadanan baru. Tenaga Nasional Berhad (TNB) telah ditubuhkan pada 1 Februari 1990 di bawah Akta Bekalan Elektrik Syarikat 1990, bagi menggantikan Lembaga Letrik Negara (LLN).[15][16][10]

Pada 1 September 1990, Perdana Menteri Mahathir secara rasminya mengisytiharkan TNB sebagai pewaris dan pengganti kepada LLN. TNB menjadi sebuah syarikat swasta yang dimiliki sepenuhnya oleh kerajaan; Tan Sri Dato Haji (Dr) Ani Arope telah dilantik sebagai Pengerusi.[17][18][19][10]

Berkembang pesat[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2003, Tenaga Nasional merancang untuk memperkenalkan pembacaan meter jarak jauh secara berperingkat untuk anggaran 50,000 pengguna kuasa besar (LPC) dan beberapa pengguna biasa menjelang akhir 2004. Pembacaan jauh ini akan membolehkan TNB menerima data pemeteran waktu sebenar dan corak penggunaan pelanggan, dan memantau kecurian elektrik, semuanya tanpa perlu dilayari.[20]

Pada tahun 2007, Tenaga Nasional melaksanakan sejumlah 51 projek penambahbaikan sistem bernilai RM15.87 juta di Pahang. Ini termasuk 24 projek bernilai RM8.91 juta di Kuantan sahaja, terdapat lima projek penambahbaikan sistem jangka panjang di daerah Kuantan yang melibatkan bandar Kuantan, Gebeng (kawasan perindustrian) dan Bandar Indera Mahkota dengan bekalan 33kV yang dijangka dilaksanakan secara berperingkat. Kos itu adalah RM50 juta dan projek itu akan siap sepenuhnya pada tahun 2012.[21]

Pada tahun 2009, syarikat ini merancang untuk memulakan loji tenaga nuklear pertama menjelang 2025 apabila ia mendapat sambutan daripada kerajaan.[22]

Pada Julai 2011, Tenaga Nasional mempertimbangkan idea bekalan elektrik dari Sarawak untuk Semenanjung Malaysia pada masa akan datang terutamanya dengan rancangan bagi mana-mana loji kuasa nuklear kerana sumber kuasa alternatif tetap tidak menentu.[23]

Syarikat ini bercadang untuk membeli gas untuk penjanaan tenaga pada harga pasaran terbuka apabila terminal regasifikasi gas asli cecair (LNG) di Melaka yang disiapkan menjelang Ogos 2012.[24] TNB berunding dengan beberapa pembekal gas, termasuk ExxonMobil dan Royal Dutch Shell, untuk memperoleh bekalan. Syarikat menyasarkan untuk mengimbangi penjanaan gas dan arang batu dalam penjanaan tenaga menjelang 2015.[25]

Pada Februari 2012, Tenaga Nasional dan Petronas telah melaburkan wang sebanyak RM2 bilion di dalam loji gas 300 MW dan gas asli cecair (LNG) di Sabah. Dua projek itu merupakan loji gas yang dimiliki oleh TNB bersama Petronas mengambil peranan untuk menubuhkan terminal LNG disasarkan untuk disiapkan pada tahun 2015.[26]

Pada Mei 2015, TNB telah mengambil mandat 1Malaysia Development Berhad (1MDB) untuk membina sebuah loji janakuasa arang batu bertebaran 2,000 MW yang telah ditangguhkan. Jurutera dari Toshiba Corp, IHI Corp dan Hyundai Group - konsortium yang memenangi kejuruteraan, perolehan dan kontrak pembinaan untuk projek itu - berada di ibu pejabat TNB sebagai sebahagian daripada penilaian terakhir projek itu. TNB telah diberikan kelulusan untuk mengambil alih projek itu kerana kerja yang diperlukan untuk turun dengan pantas kerana kontrak EPC telah dianugerahkan dan ekuiti perlu bermula dari masa ke masa.[27]

Pada Oktober 2015, Tenaga Nasional mengumumkan telah mengemukakan tawaran bersyarat untuk memperoleh aset kuasa Edra Global Energy Bhd dari 1MDB.[28]

Pada tahun 2018, TNB melengkapkan 75% kerja di loji janakuasas Jimah East Power di Port Dickson, Negeri Sembilan, yang dianggarkan bernilai RM12 bilion, loji janakuasa itu terdiri daripada dua unit arang batu yang mempunyai kapasiti generik 2,000MW dan dijangka meningkatkan sumbangan TNB kepada grid kuasa Malaysia dari 51.8% kepada 53.2%.[29]

TNB pada Disember 2018 mengumumkan butiran rancangannya untuk memasuki pasaran perkhidmatan jalur lebar menjelang Januari 2019 dengan menggunakan rangkaian gentian optik sedia ada di seluruh negara dan kini sedang menjalankan projek perintis di Melaka.[30] Penglibatan TNB dalam perniagaan jalur lebar berkelajuan tinggi akan menjadi "pengubah permainan" untuk industri telekomunikasi negara.[31]

Pentadbiran korporat[sunting | sunting sumber]

Barisan kepimpinan pengurusan[sunting | sunting sumber]

Pada 21 Februari 2019, TNB menyambung perkhidmatan Tan Sri Leo Moggie sebagai Pengerusi Bukan Bebas Bukan Eksekutif selama setahun berkuat kuasa 12 Mac 2019 sehingga 11 Mac 2020.[32][33][34][35]

Pada 27 Mac 2019, Tenaga Nasional mengumumkan perlantikan Encik Amir Hamzah Tun Azizan sebagai Ketua Pegawai Eksekutif/Presiden berkuatkuasa 2 April 2019 mengambil alih jawatan tersebut selepas Datuk Seri Ir. Azman Mohd meletakkan jawatan sebagai Presiden dan Pengarah Eksekutif Bukan Bebas TNB berkuatkuasa 31 Mac 2019.[36][37][38]

Jawatan Nama
Presiden / Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) En. Amir Hamzah Tun Azizan
Ketua Pegawai Korporat (CCO) Datuk Wira Roslan Ab Rahman
Ketua Pegawai Penjanaan (CGO) Ir. Roslan Abd. Rahman
Ketua Pegawai Grid Nasional (CGNO) Datuk Ir. Hj. Husaini Husin
Ketua Pegawai Rangkaian Pembahagian (CDNO) Datuk Ir. Baharin Din
Ketua Pegawai Peruncitan (CRO) Ir. Megat Jalaluddin Megat Hassan
Ketua Pegawai Kewangan (CFO) En. Nazmi Othman
Ketua Pegawai Sumber Manusia (CPO) Dato' Muhammad Razif Abdul Rahman
Ketua Pegawai Perolehan (CPrO) Ir. Syed Abu Hanifah Syed Alwi
Ketua Pegawai Strategi dan Kawal Selia (CSRO) Datuk Fazlur Rahman Zainuddin
Ketua Pegawai Penerangan (CIO) Tn. Hj. Fazil Ibrahim
Ketua Usaha Niaga Tenaga (CVO) Dato' Hj. Nor Azman Mufti
Ketua Pegawai Komersil En. Azman Zakaria
Ketua Pegawai Aset Antarabangsa En. Khairunnizam Naharuddin
Ketua Pegawai Pembangunan Integriti En. P. Kalivann
Ketua Pengurusan Peningkatan Kerjaya (CEM) Dato' Abdul Aziz Abdul Majid
Ketua Pengurusan Risiko Datuk Lim Tong Kang
Ketua Pengurusan Pengangkutan & Logistik (Fleet) Datuk S. Viswanathan
Pengarah Akademi Penjanaan Datuk Zainuddin Ibrahim
Ketua Perkhidmatan Perundangan En. Izhar Ismail
Ketua ICT (TNB Global Business Solution) En. Mohamad Ariff Zainol
Ketua Strategic & Telco Ventures En. Nik Hishamuddin Mohamed
Ketua Telco & Connectivity Solution (PMO) En. Mohammad Faisal Sidek
Ketua Real Estate Venture (REVD) En. Rosaini Wan Hassan
Ketua Audit Dalaman En. Rosli Hj. Md Rose
Ketua Perkhidmatan Sekuriti En. Sobri Shafie
Ketua Business Innovation Incubator En. V. Vijayakumar
Ketua Kesihatan, Keselamatan dan Persekitaran (HSE) En. R. Venudran
Setiausaha Eksekutif Pn. Amelia Mohamed

Lembaga pengarah[sunting | sunting sumber]

Pengerusi Bukan Bebas Bukan Eksekutif
Tan Sri Leo Moggie
(sehingga 11 Mac 2020)
Pengarah Eksekutif Bukan Bebas
En. Amir Hamzah Tun Azizan
(CEO/Presiden)
(sehingga 1 April 2022)
Pengarah Bebas Bukan Eksekutif
  • En. Gopala Krishnan a/l K. Sundram
  • Pn. Ong Ai Lin
  • Pn. Gee Siew Yoong
  • Pn. Noraini Che Dan
Pengarah Bukan Bebas Bukan Eksekutif
  • En. Amran Hafiz Affifudin
  • Datuk Ahmad Badri Mohd Zahir
  • Dato' Roslina Zainal

Senarai Pemimpin LLP (CEB)/LLN (NEB)/TNB[sunting | sunting sumber]

Ketua Pegawai Eksekutif Lembaga Letrik Pusat

  • Tuan Frank Egerton 1949-1953

Timbalan Pengerusi/Pengurus Besar LLN

  • Tuan J. Sharples 1953-1964
  • YM Raja Tan Sri Zainal Raja Sulaiman 1964-1974
  • Tan Sri Dato Abu Zarim Hj Omar 1974-1984
  • Tan Sri Dato Mohd Jalaluddin Zainuddin 1984-1989
  • Datuk Hj Ibak Abu Hussein 1989-1990

Pengerusi/Ketua Pegawai Eksekutif TNB

Sejak tahun 2000, jawatan Pengerusi dan Ketua Pegawai Eksekutif telah dipisahkan

Pengerusi TNB

Ketua Pegawai Eksekutif TNB

Sejak tahun 2004, jawatan Ketua Pegawai Eksekutif / Presiden TNB diwujudkan

Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif TNB

Kewangan[sunting | sunting sumber]

Bagi tahun fiskal 2017, keuntungan bersih Tenaga Nasional menurun sebanyak 14.9 peratus kepada RM1.96 bilion pada suku ketiga yang berakhir pada 31 Mei 2017 akibat peningkatan perbelanjaan cukai tertunda.[39] Nilai bersih TNB merosot lebih daripada enam peratus kepada RM6.9 bilion pada tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2017 daripada RM7.37 bilion sebelumnya.[40] Syarikat itu mencatatkan keuntungan operasi yang lebih rendah sebanyak RM1.47 bilion pada suku semasa berbanding RM2.01 bilion pada suku sebelumnya, dengan penurunan RM539.9 juta, terutamanya disebabkan perbelanjaan operasi yang lebih tinggi.[41]

Pemerolehan[sunting | sunting sumber]

Gambaran keseluruhan[sunting | sunting sumber]

Pada Disember 2015, TNB mengumumkan telah menandatangani Perjanjian Jual Saham ("SSA") dan Perjanjian Pemegang Saham ("SHA") untuk melabur dalam 30% kepentingan dalam syarikat kuasa Turki, GAMA Enerji A.S. (GAMA Enerji), pada harga AS$ 243 juta. TNB akan memperolehi pegangan daripada GAMA Holding AS ("GAMA") serta Perbadanan Kewangan Antarabangsa ("IFC"), ahli Kumpulan Bank Dunia yang memberi tumpuan kepada sektor swasta dan GIF Holding I Cooperatief UA ("GIF"), dana yang diuruskan oleh Syarikat Pengurusan Aset IFC.[42] Pemerolehan ini akan membolehkan TNB meneruskan peluang yang belum diterokai dalam sektor O&M di rantau ini serta memanfaatkan kepimpinan serantau GAMA Holding dalam perkhidmatan kejuruteraan, perolehan dan pembinaan.[43] Pemerolehan tersebut telah dimeterai pada April 2016.[44]

Pada 5 November 2016, Tenaga Nasional menyelesaikan pengambilalihan 30% kepentingan dalam syarikat kuasa India, GMR Energy Limited ("GEL"), pada harga AS$ 300 juta menurut perjanjian muktamad yang dilaksanakan pada 9 Mei 2016. Pelaburan strategik di GEL oleh TNB akan dibuat melalui anak syarikat milik penuhnya Power and Energy International (Mauritius) Ltd ("PEIM"). Penyiapan transaksi menandakan kemasukan TNB ke sektor tenaga yang berkembang pesat di India dengan permintaan terhadap peningkatan elektrik antara 6% -7% CAGR, menambah 20GW kapasiti baru setiap tahun, jumlah yang setara dengan kapasiti dipasang semasa Malaysia.[45]

Pada Mei 2017, TNB menyempurnakan pengambilalihan 50 peratus kepentingan dalam salah satu portfolio kuasa suria terbesar di Britain, dengan kapasiti gabungan sebanyak 365 MW. Perjanjian itu dijalankan antara anak syarikat milik penuh Tenaga Nasional, TNB International Sdn Bhd (TNBI) dan Vortex Solar UK Ltd. yang memiliki kepentingan 100 peratus dalam portfolio pelaburan Vortex Solar S.a.r.l.[46]

Pemerolehan Integrax[sunting | sunting sumber]

Pada Januari 2015, Tenaga Nasional mengumumkan pemerolehan Integrax yang ditubuhkan pada 2003, dengan tawaran yang dinaikkan sebanyak RM32.5 sesaham daripada tawaran asal sebanyak RM27.5 sesaham.[47] Menjelang 5 Mac 2015, Harga saham TNB di Bursa Malaysia menyusut dalam dagangan awal selepas jemaah lembaga Integrax mencadangkan agar pemegang saham menolak tawaran disemak semula pada RM3.25 oleh TNB.[48] Pemerolehan Integrax oleh TNB turut disokong oleh EXCO Perak yang yakin bahawa jika rancangan pengambilalihan Integrax Bhd yang menguasai Pelabuhan Lumut diluluskan oleh pemegang sahamnya, ianya akan melonjakkan ekonomi Perak dengan memberi lebih banyak peluang pekerjaan dan perkhidmatan kepada penduduk.[49] Pada 30 Mac, Tenaga Nasional memiliki pegangan sebanyak 50% peratus di dalam Integrax, sekali gus memenuhi syarat yang ditetapkan dalam tawaran semulanya untuk membeli baki semua saham biasa dalam pengendali pelabuhan Lumut itu pada harga RM3.25 sesaham.[50] TNB mengumumkan pada 8 April 2015 bahawa sebahagian besar operasi perniagaan Integrax akan dikekalkan dan tarikh akhir bagi para pemegang saham syarikat itu untuk menerima tawaran semakan semula TNB adalah RM3.25 sesaham pada 13 April.[51] Pemerolehan tersebut telah dimuktamadkan dan Integrax menjadi anak syarikat TNB pada Februari 2016.

Pemerolehan Setia Haruman[sunting | sunting sumber]

Pada 7 Mac 2018, Tenaga Nasional mengumumkan pemerolehan seluruh kepentingan syarikat Setia Haruman Technology Sdn. Bhd., anak syarikat Setia Haruman Sdn. Bhd. pada harga RM28 juta.[52] Kesepakatan tersebut datang selepas semua syarat yang ditetapkan untuk perjanjian jual beli bersyarat yang dimasukkan antara TNB dan Setia Haruman telah dipenuhi. Dengan selesainya pengambilalihan itu, SHTech akan menjadi anak syarikat milik penuh syarikat kuasa dan akan terus menjalankan perniagaan sedia ada sebagai penyedia perkhidmatan berkaitan teknologi maklumat.[53][54][55]

Pembelian syarikat tenaga diperbaharui UK[sunting | sunting sumber]

Pada Mac 2018, Tenaga Nasional melalui anak syarikatnya Tenaga Wind Ventures UK Ltd telah melengkapkan 80 peratus pembelian bagi dua syarikat tenaga boleh diperbaharui dari United Kingdom, iaitu GVO Wind Ltd and Bluemerang Capital Ltd. pada harga £77.37 juta (RM417.75 juta). Kedua-dua syarikat tersebut memiliki portfolio angin Tarif Suapan (FiT) yang terbesar di UK, yang terdiri daripada 53 turbin angin sederhana di dalam operasi dengan kapasiti gabungan sebanyak 26.1MW.[56][57][58]

Bahagian[sunting | sunting sumber]

Penjanaan[sunting | sunting sumber]

TNB mempunyai keupayaan jana elektrik sebanyak 11,296 MW dan menjana dengan menggunakan loji hidroelektrik dan loji terma.[59][60]

Loji hidroelektrik

Terdapat 3 skim hidroelektrik dengan keupayaan sejumlah 1,911 MW dengan 21 empangan beroperasi:

Skim hidroelektrik Sungai Perak; dengan keupayaan 1,249 MW:

Skim hidroelektrik Terengganu, dengan keupayaan 400 MW:

Skim hidroelektrik Cameron Highlands

  • Stesen Janaelektrik Sultan Yussuf – 4 x 25 MW = 100 MW
  • Empangan Woh – 3 x 50 MW = 150 MW
  • Empangan Odak – 4.2 MW
  • Empangan Habu – 5.5 MW
  • Empangan Kampong Raja – 0.8 MW
  • Empangan Terla – 0.5 MW
  • Empangan Robinson Falls – 0.9 MW (juga dikenali sebagai Empangan Lata Iskandar)
Loji terma
Loji Kapar

Terdapat 6 loji terma atau loji bakar dengan keupayaan berjumlah 4,435 MW sedang beroperasi, dan 3 lagi loji bakar dengan keupayaaan berjumlah 4,950 MW yang dikendalikan oleh syarikat jana bebas (IPP) yang juga dimiliki TNB.

Penghantaran[sunting | sunting sumber]

Pada masa ini, TNB mempunyai sistem bekalan kuasa yang lengkap, termasuk Grid Nasional yang bertenaga pada 132, 275 dan 500 kilovolt (kV), dengan tiang elektrik tertinggi di Malaysia dan Asia Tenggara menjadi Kerinchi Pylon terletak berhampiran Menara Telekom, Kerinchi, Kuala Lumpur. Grid Nasional dikaitkan melalui 132 kV HVAC dan 300 kV HVDC sambungan ke Thailand dan 230 kV kabel ke Singapura.

Pengagihan[sunting | sunting sumber]

Bahagian Pengagihan menjalankan operasi rangkaian pengedaran dan operasi elektrik runcit TNB. Pelan-pelan bahagian, membina, mengendalikan, melaksanakan pembaikan dan penyelenggaraan dan menguruskan aset daripada 33 kV, 22 kV, 11 kV, 6.6 kV dan 415/240 volt dalam rangkaian pengedaran Semenanjung Malaysia. Sabah Electricity memberikan fungsi yang sama di Sabah.

Untuk menjalankan perniagaan peruncitan elektrik, ia beroperasi rangkaian pejabat di setiap negeri dan bandar-bandar utama, pasaran dan menjual tenaga elektrik, menyambung bekalan baru, menyediakan perkhidmatan kaunter, perkhidmatan perjangkaan (meter elektrik) bagi memungut hasil bil bulanan, mengendalikan pusat pengurusan panggilan berpusat, menyediakan perkhidmatan pemulihan bekalan, kendalian dan senggaraan, serta melaksanakan perkhidmatan dengan pihak kerajaan dan pihak utiliti yang lain.[61]

Anak syarikat[sunting | sunting sumber]

Perniagaan[sunting | sunting sumber]

  • TNB Engineering Corp. Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Engineers Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Energy Services Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Fuel Services Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Healthcare Centre (100%)
  • TNB Janamanjung Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Power Daharki Ltd (100%)
  • TNB Properties Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Repair and Maintenance Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Research Sdn. Bhd. (100%)
  • Universiti Tenaga Nasional Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Capital (L) Ltd (100%)
  • TNB Ventures Sdn Bhd (100%)
  • TNB Integrated Learning Solution Sdn. Bhd. (100%)
  • Power and Energy International (Mauritius) Ltd. (100%)
  • TNB Kulim Distribution Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB Kulim Generation Sdn. Bhd. (100%)
  • TNB International Sdn. Bhd. (100%)
  • Malaysia Transformer Manufacturing Sdn Bhd. (100%)
  • TNB Coal International Limited. (92.5%)
  • Sabah Electricity Sdn. Bhd. (80%)
  • Sepang Power Sdn. Bhd. (70%)
  • Tenaga Switchgear Sdn. Bhd. (60%)
  • Kapar Energy Ventures Sdn. Bhd. (60%)
  • Southern Power Generation Sdn. Bhd. (51%)

Syarikat bersekutu[sunting | sunting sumber]

  • Integrax Berhad (50%)
  • Fibrecomm Network (M) Sdn Bhd.
  • Teknologi Tenaga Perlis Consortium Sdn. Bhd.
  • Perusahaan Otomobil Elektrik (Malaysia) Sdn. Bhd.
  • GB3 Sdn. Bhd.
  • Labuan Reinsurance (L) Ltd.
  • Federal Power Sdn. Bhd.
  • Bakun Hydro-Electric Corporation Sdn. Bhd.
  • Malaysian Tchnology Development Corporation Sdn. Bhd.
  • Electrostorm Inc.

Rekod alam sekitar[sunting | sunting sumber]

Tenaga hijau[sunting | sunting sumber]

Sebagai syarikat tenaga, Tenaga Nasional juga merupakan pemangkin kepada tenaga hijau bagi beberapa projek yang sedang berjalan di Hulu Terengganu dan Hulu Jelai. Projek biomas TNB di Jengka, Johor, dan Pahang menunjukkan fokus TNB terhadap projek tenaga hijau.[62][63] TNB juga komited untuk memastikan bekalan elektrik yang selamat dan dipercayai dapat terus disalurkan kepada pengguna di Semenanjung walaupun kerajaan mengekalkan tarif elektrik selama tiga tahun bagi tempoh Januari 2018 hingga Disember 2020.[64]

Tenaga boleh diperbaharui[sunting | sunting sumber]

TNB juga memainkan peranan penting dalam sektor tenaga boleh diperbaharui.[65][66] Pada tahun 2019, TNB memperkenalkan sumber tenaga suria yang dinamakan sebagai projek Solar Berskala Besar (LSS) yang kini beroperasi menghasilkan 50MW di Sepang, Selangor. Projek LSS ini diuruskan oleh anak syarikat milik TNB iaitu TNB Renewables Sdn Bhd bersama sebuah lagi anak syarikat milik TRe Sdn Bhd, GSPARX Sdn Bhd.[67][68]

TRe Sdn Bhd dan GSPARX Sdn Bhd juga memperkenalkan satu skim bermula dengan harga RM 13,900.00 merangkumi kos peralatan, kos pemasangan, NEM (Net Energy Metering), pengawasan online, penyenggaraan dan waranti panel solar untuk setiap kediaman yang berminat untuk menggunakannya.

Kapasiti maksimum sistem suria fotovoltaik yang dibenarkan untuk penggunaan pengguna sistem 1 fasa ialah 12kWp dan 72kWp untuk pengguna sistem 3 fasa. Pemasangan bergantung pada jenis rumah dan keluasan bumbung yang dibenarkan.[69]

Cekap tenaga[sunting | sunting sumber]

TNB dengan kerjasama Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air melancarkan Laporan Tenaga Rumah (HER), sebuah program cekap tenaga yang bertujuan untuk melibatkan dan memperkasakan pelanggan untuk menguruskan penggunaan tenaga rumah mereka, sambil mengurangkan bil elektrik bulanan.[70]

Pada April 2019, TNB melancarkan kempen untuk mempromosikan Cekap Tenaga (EE) dengan hasrat untuk mengingatkan dan mendidik rakyat Malaysia tentang kepentingan kelestarian alam sekitar menerusi penjimatan tenaga. Tujuannya ialah untuk mengarahkan transformasi ke arah ekosistem tenaga masa depan yang memberikan keseimbangan antara kelestarian alam sekitar, bekalan tenaga yang selamat dan boleh dipercayai dan pembangunan ekonomi yang optimum.[71]

Kontroversi[sunting | sunting sumber]

Pengendali Tenaga Bebas[sunting | sunting sumber]

Pada 22 Mei 2014, Bekas Pengerusi Eksekutif TNB, Allahyarham Tan Sri Ani Arope mendedahkan perancangan gangguan bekalan elektrik seluruh negara pada tahun 1992 yang bertujuan bagi mewujudkan Pengendali Tenaga Bebas (IPP) di Malaysia, seperti yang dinyatakan dalam buku beliau Memoir Tan Sri Ani Arope setebal 143 surat yang menceritakan permulaan IPP, di mana Unit Perancang Ekonomi (EPU) yang dikuasai Dr. Mahathir Mohamad ketika itu menyeru TNB agar menyerahkan tanah di Paka, Terengganu dan Pasir Gudang, Johor kepada pihak ketiga bagi pembinaan sebuah loji janakuasa.[72]

Serangan aib oleh Namewee[sunting | sunting sumber]

Penyanyi rap dan pembikin filem Wee Meng Chee (Namewee) mengaku bersalah di Mahkamah Sesyen Muar atas kesalahan beliau mengaibkan seorang kakitangan TNB pada tahun 2009. Beliau didakwa di bawah Kanun Keseksaan kerana menggunakan bahasa lucah terhadap kakitangan TNB, Wan Mohd Faizal Wan Hamat di pejabatnya di Jalan Temenggong Ahmad, Muar, Johor pada jam 10 malam 26 Oktober 2009.[73] Namewee membuat pengakuan itu sejurus pertuduhan dibacakan oleh Ketua Unit Pendakwaan Johor, Saiful Edris Zainuddin.[74] Dalam rakaman video itu, ia menunjukkan Namewee meluahkan ketidakpuasan hatinya kepada TNB kerana kampung halamannya di Muar mengalami gangguan bekalan elektrik dan berlaku pertengakaran antara beliau dengan kakitangan TNB.

Platform Coinzer[sunting | sunting sumber]

Tenaga Nasional dan Kementerian Tenaga, Teknologi Hijau dan Air pada 16 Mac 2018 menafikan mereka tidak bergabung atau dengan sebarang bentuk berhubung dengan platform mata wang kripto yang dipanggil Coinzer. Mereka turut menyatakan penggunaan nama mereka dalam kertas putih dan laman web Coinzer mengelirukan kerana kedua-dua pihak tidak mempunyai kuasa atau mengesahkannya.[75] Menurut kenyataan mereka: "KeTTHA dan TNB juga mahu menasihatkan bahawa nama dan logonya tidak boleh digunakan tanpa kelulusan sewajarnya oleh mana-mana pihak ketiga,".[76] Bank Negara Malaysia (BNM) menyatakan mereka tidak memberi kuasa atau menyokong platform mata wang kripto tersebut.[77][78]

Gangguan perkhidmatan utiliti[sunting | sunting sumber]

TNB memaklumkan terdapat gangguan dalam sistem pengebilan mereka pada 15 hingga 20 Mei 2019 menyebabkan segelintir pengguna menerima bil yang tinggi. TNB pada April dilaporkan menerima sebanyak 5,621 aduan manakala Mei meningkat kepada 9,028 aduan dengan keseluruhan aduan diterima setakat ini berjumlah 14,469. Daripada jumlah itu, 11,331 aduan berjaya diselesaikan manakala 3,318 masih dalam siasatan.[79] TNB dikenakan denda oleh Suruhanjaya Tenaga (ST) selepas didapati melakukan beberapa kesalahan dan ketidakpatuhan menyediakan perkhidmatan utiliti kepada pengguna. Siasatan awal mendapati TNB melakukan kesalahan kerana tidak menepati prestasi perkhidmatan piawai ditetapkan kementerian dalam menyediakan perkhidmatan elektrik.[80]

Kelab Hoki Tenaga Nasional[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 1987, TNB menubuhkan sebuah kelab hoki yang diberi nama Kelab Hoki Tenaga Nasional Berhad yang pada mulanya dinamakan Kelab Kilat. Kelab ini bermain di peringkat teratas Liga Hoki Malaysia (MHL) dan dianggap sebagai kelab paling berjaya di Liga Hoki Malaysia, serta memenangi liga ini sebanyak lima kali pada 1990, 1991-1992 (sebagai Kilat Club), 2000-2001, 2002 & 2003 (sebagai TNB HC).[81] TNB juga mengadakan kempen untuk menyokong pasukan hoki Malaysia. yang bertujuan untuk mendidik rakyat Malaysia mengenai sukan hoki. Selain menyokong pasukan melalui filem, radio dan acara di lapangan, TNB telah mencipta laman mikro Hokita (hoki kami) serta kehadiran di platform media sosial seperti Facebook, Twitter dan Instagram.[82]

Yayasan Tenaga Nasional[sunting | sunting sumber]

Yayasan Tenaga Nasional (YTN) ialah yayasan di bawah Tenaga Nasional yang ditubuhkan pada 5 Julai 1993.[83] Matlamat penubuhan YTN ialah bagi menyediakan kemudahan pendidikan terjamin untuk rakyat Malaysia. YTN telah membantu 11,000 pelajar bagi menyambung pendidikan tertiari, tempatan dan luar negara.[84] Pada tahun 2018, YTN menawarkan dermasiswa khusus untuk penuntut daripada keluarga berpendapatan terendah melanjutkan pelajaran di institusi pengajian tinggi awam (IPTA) yang dikenali sebagai My Brighter Future. Yayasan ini memperuntukkan RM10 juta untuk tujuan berkenaan bagi terus memperkasa pendidikan di Malaysia dan membangunkan modal insan cemerlang.[85]

Tanggungjawab sosial korporat[sunting | sunting sumber]

TNB telah mengambil peranan 'Penggerak Kemajuan Negara' dan ini merupakan teras dasar tanggungjawab korporat Syarikat [CR]. Bagaimanapun, CR di TNB melangkaui misi terasnya. Peranan penting Tenaga Nasional dalam aktiviti CSR termasuk memperkasakan komuniti, menghijaukan Negara, memupuk tempat kerja yang bersemangat serta menetapkan piawaian di pasaran.[86]

Sebagai sebahagian daripada aktiviti CSR syarikat, Tenaga Nasional mengadakan program penanaman 660 pokok berdekatan Taman Cahaya Negeri di Port Dickson, Negeri Sembilan pada 12 November 2016 sebagai usaha bagi memelihara alam sekitar.[87]

Pada Julai 2018, TNB terlibat dalam projek memulihara habi­tat dan kepelbagaian kelip-kelip.[88] Projek itu dilaksanakan melalui anak syarikat milik penuhnya, TNB Research Sdn. Bhd. (TNB Research) untuk tempoh tiga tahun sejak Mei 2017. Ia melibatkan ka­jian menyeluruh me­­ngenai serangga yang menarik minat ramai itu terutamanya para pelancong di empat lokasi utama iaitu Kampung Su­ngai Timun dekat sini, Kampung Kuantan, Kuala Selangor; Kampung Yak Yah di Kemaman, Terengganu dan Kampung Dew di Tai­ping, Perak.[89]

Anugerah dan penghargaan[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2014, Tenaga Nasional telah memenangi anugerah "Jenama Terbaik" di bawah kategori kuasa pemenang kebangsaan untuk Malaysia, di Anugerah Penjenamaan Sedunia (World Branding Awards) di London. Sebanyak 68 jenama daripada 25 negara menyertai anugerah ini—termasuk Ferrari, Mercedes-Benz, Shell, Samsung, Apple, Lego dan Louis Vuitton, yang merupakan antara pemenang global.[90] Syarikat ini memenangi anugerah “Brand of the Year” buat kali kedua untuk 2018-2019, di bawah kategori tenaga bagi pemenang kebangsaan untuk Malaysia di anugerah sama.[91]

Pada tahun 2016, TNB menerima anugerah platinum di acara Sidang Kemuncak dan Penganugerahan Tanggungjawab Sosial Korporat (CSR) Global 2016 Kali Kelapan, di Bali, Indonesia.[92] Anugerah lain yang dimenangi oleh TNB termasuk Anugerah Iklan Terbaik untuk penyertaan 'Rumah Epik Fantastik' pada acara tahunan YouTube Ads Awards Malaysia, selain anugerah ini, TNB juga berjaya membawa pulang anugerah untuk kategori ‘Iklan Penceritaan Format Panjang Terbaik’.[93] Projek Sistem Maklumat Geospasial (GIS), bahagian pengagihan TNB dianugerahkan Anugerah Kecemerlangan Geospatial pada Simposium Maklumat Geospatial Kebangsaan ke- pada Julai 2018.[94]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b c d e "Annual Reports". Tenaga Nasional. 
  2. ^ Katie Hansen (15 Mac 2019). "Tenaga Nasional Berhad (KLSE:TENAGA) Momentum in Focus as Slope Reading Stands at -15.55642". The Stock Voice. Dicapai 16 Mac 2019. 
  3. ^ "Be ready for active stock". Bitcoin Price Update. 10 Mac 2019. Dicapai 16 Mac 2019. 
  4. ^ "Tenaga Nasional Berhad - Company Profile Snapshot". Thomson Financial Business. Dicapai 25 May 2009. 
  5. ^ Yong Soo Heong (24 Januari 2019). TNB’s handsome returns to the rakyat The Star Online. Dicapai pada 20 Mac 2019.
  6. ^ "TNB sinari kehidupan warga Malaysia sejak sebelum merdeka" (PDF). Tenaga Nasional Berhad. 31 August 2015. Dicapai 1 September 2015. 
  7. ^ Syed Azhar (17 August 2017). "A bigger, brighter future up ahead". The Star Online. Dicapai 1 September 2017. 
  8. ^ "13 Malaysian companies listed on Forbes Global 2000". The Malaysian Reserve. 8 Jun 2018. Dicapai 5 April 2019. 
  9. ^ Power market - TNB must move towards liberalisation Malaysiakini (24 Oktober 2008). Diperoleh pada 19 Mac 2009.
  10. ^ a b c d e f g Tenaga Nasional: Mengenai kami Tenaga Nasional Berhad. Dicapai pada 23 Mac 2015.
  11. ^ "The Story Of Electricity - Central Electricity Board (CEB)". Tenaga Nasional Berhad. Diarkibkan daripada asal pada 27 July 2011. Dicapai 25 May 2009. 
  12. ^ "Lembaga Letrik Negara". Hari Ini Dalam Sejarah. Arkib Negara Malaysia. Dicapai 1 September 2002. 
  13. ^ "The National Electricity Board". Tenaga Nasional Berhad. Dicapai 22 May 2009. 
  14. ^ "Spirit of Merdeka & Malayanisation". Tenaga Nasional Berhad on travel-to-malaysia.com. Dicapai 23 May 2009. 
  15. ^ "Lembaga Letrik Negara kini Tenaga Nasional", Berita Harian, 2 Februari 1990.
  16. ^ "National Electricity Board is now Tenaga Nasional", New Straits Times, February 2, 1990.
  17. ^ "Ani Arope dilantik sebagai pengerusi Tenaga Nasional", Berita Harian, 1 September 1990.
  18. ^ "Ani Arope appointed as Tenaga Nasional chairman", New Straits Times, 1 September 1990.
  19. ^ Khairie Hisyam (29 Disember 2014). Ani Arope, the man who refused Mahathir KiniBiz. Dicapai pada 23 Mac 2015.
  20. ^ M. Krishnamoorthy (17 Ogos 2003). "Tenaga to use remote meter reading". The Star Online. Dicapai 1 April 2013. 
  21. ^ Roslina Mohamad (7 December 2007). "Improvements by TNB". The Star Online. Dicapai 22 May 2009. 
  22. ^ Meera Vijayan (22 Jun 2009). "TNB is looking to start 1st nuclear plant by 2025". The Star Online. Dicapai 22 Mei 2015. 
  23. ^ "TNB mulls sourcing electricity from S'wak". The Borneo Post. 17 Julai 2011. Dicapai 15 April 2012. 
  24. ^ "TNB ready to import gas by August 2012". The Edge Markets. 14 Disember 2011. Dicapai 15 April 2012. 
  25. ^ "TNB Sedia Beli Gas Pada Harga Pasaran: Che Khalib". mStar Online. 13 Disember 2011. Dicapai 15 April 2012. 
  26. ^ "TNB, Petronas to invest RM2b in 2 Sabah projects". Daily Express. 3 Februari 2012. Dicapai 15 April 2012. 
  27. ^ Cecilia Kok (9 Mei 2015). "TNB takes over Project 3B". The Star Online. Dicapai 9 Mei 2015. 
  28. ^ "TNB's conditional offer to buy Edra from 1MDB is not a surprise". The Edge Markets. 20 Oktober 2015. Dicapai 27 Mac 2016. 
  29. ^ Mark Rao (4 April 2018). "TNB completes 75% of works in Jimah East Power plant". The Malaysian Reserve. Dicapai 4 April 2018. 
  30. ^ "TNB to announce broadband plan in January". The Star Online. 19 Disember 2018. Dicapai 5 Mei 2019. 
  31. ^ "TNB's entry into high speed broadband business is a 'game changer' for telco industry, exco says". The Malay Mail Online. 4 Mei 2019. Dicapai 5 Mei 2019. 
  32. ^ Shahizam Tazali (21 Februari 2019). TNB lanjut perkhidmatan Leo Moggie Utusan Malaysia. Dicapai pada 28 Mac 2019.
  33. ^ TNB extends Leo Moggie contract until March 2020 The Star Online (21 Februari 2019). Dicapai pada 28 Mac 2019.
  34. ^ TNB extends Leo Moggie's chairmanship New Straits Times (21 Februari 2019). Dicapai pada 28 Mac 2019.
  35. ^ Billy Toh (18 Februari 2019). TNB to extend Leo Moggie’s term The Edge Markets). Dicapai pada 28 Mac 2019.
  36. ^ Amir Hamzah dilantik sebagai CEO/Presiden TNB The Edge Markets (27 Mac 2019)
  37. ^ TNB says will announce changes to leadership at ‘an appropriate time’ The Malay Mail (14 Mac 2019). Dicapai pada 16 Mac 2019.
  38. ^ Tenaga says statement on leadership chamges will be issued at an ‘appropriate time’ The Edge Markets (14 Mac 2019). Dicapai pada 16 Mac 2019.
  39. ^ "TNB's net profit down 14.9pct to RM1.96 billion". New Straits Times. 27 Julai 2017. Dicapai 1 April 2018. 
  40. ^ "TNB's net profit drops more than 6pct to RM6.9bil". New Straits Times. 26 Oktober 2017. Dicapai 1 April 2018. 
  41. ^ "TNB's Q3 net profit at RM501m, revenue at RM13.1b". New Straits Times. 27 November 2018. Dicapai 28 Mac 2019. 
  42. ^ "TNB Invests In 30% Stake for Gama Enerji to Gain Strategic Foothold in Turkey's Growing Power Market". TNB. 15 Disember 2015. Dicapai 2 April 2016. 
  43. ^ "TNB buys stake in Turkey firm for RM1bil". The Star Online. 15 Disember 2015. Dicapai 2 April 2016. 
  44. ^ "TNB completes stake buy in Turkey firm". The Star Online. 14 April 2016. Dicapai 14 April 2016. 
  45. ^ "TNB Completes 30% Acquisition of GMR Energy For US$300 Million". Tenaga Nasional berhad. 5 November 2016. Dicapai 2 April 2017. 
  46. ^ "TNB completes acquisition of major solar power portfolio Vortex Solar in Britain". Reuters. 12 Mei 2017. Dicapai 12 Mei 2017. 
  47. ^ Ahmad Fiesal Othman (6 Mac 2015). "TNB yakin ambil alih". Berita Harian. Dicapai 22 Mac 2015. 
  48. ^ "Saham TNB susut suslan keputusan Integrax". Berita Harian. 5 Mac 2015. Dicapai 22 Mac 2015. 
  49. ^ "EXCO Perak sokong TNB beli Integrax". Berita Harian. 8 Mac 2015. Dicapai 22 Mac 2015. 
  50. ^ "TNB Penuhi Syarat Pegangan Saham 50 Peratus Dalam Tawaran Semula Integrax". mStar Online. 30 Mac 2015. Dicapai 1 April 2015. 
  51. ^ "Operasi Integrax kekal". Harian Metro. 8 April 2015. Dicapai 1 April 2015. 
  52. ^ "TNB acquires Setia Haruman Technology". The Star Online. 8 Mac 2018. Dicapai 25 Mac 2018. 
  53. ^ "TNB acquires 100% stakes in Setia Haruman Technology". The Malaysian Reserve. 8 Mac 2018. Dicapai 27 Mac 2018. 
  54. ^ "TNB completes Setia Haruman acquisition". New Straits Times. 8 Mac 2018. Dicapai 27 Mac 2018. 
  55. ^ "TNB completes RM28m acquisition of Setia Haruman". The Sun, Malaysia. 8 Mac 2018. Dicapai 27 Mac 2018. 
  56. ^ Ayisy Yusof (1 Mac 2018). "TNB completes RM17.75m acquisition of two UK "green" companies". New Straits Times. Dicapai 30 Mac 2018. 
  57. ^ "TNB acquires 2 renewable energy companies in UK". Free Malaysia Today. 1 Mac 2018. Dicapai 30 Mac 2018. 
  58. ^ "Tenaga buys 80% stake in two UK renewable firma". Asian Nikkei Review. 1 Mac 2018. Dicapai 30 Mac 2018. 
  59. ^ "TNB Plans To Increase Hydropower Generation". Bernama. Bernama. 22 May 2009. Dicapai 25 May 2009. 
  60. ^ "TNB Awaits Govt Decision To Commission First Nuclear Power Plant By 2025". Christine Lim. Bernama. 25 May 2009. Dicapai 25 May 2009. 
  61. ^ "TNB Distribution Division". Tenaga Nasional Berhad. Dicapai 25 May 2009. 
  62. ^ "TNB committed to environment protection". New Straits Times. 4 Mac 2015. Dicapai 29 Mac 2015. 
  63. ^ "TNB strives to make consumers better-educated on electricity". New Straits Times. 2 Mac 2015. Dicapai 29 Mac 2015. 
  64. ^ Zunaidah Zainon (27 Disember 2017). "TNB komited salur bekalan elektrik". Utusan Malaysia. Dicapai 4 April 2018. 
  65. ^ "TNB continues to play active role in renewable energy generation". The Star Online. 18 September 2017. Dicapai 21 Mac 2018. 
  66. ^ "TNB seeks opportunities to drive Malaysia's renewable energy aspiration". New Straits Times. 17 September 2017. Dicapai 21 Mac 2018. 
  67. ^ "TNB, Public Works Department ink renewable energy collaboration". Daily Express. 10 Mac 2019. Dicapai 21 Mac 2019. 
  68. ^ "TNB, PWD study solar systems on buildings". Edgepropm.my. 11 Mac 2019. Dicapai 21 Mac 2019. 
  69. ^ "TNB bangunkan projek LSS RM180j di Bukit Selambau". Utusan Malaysia. 1 April 2019. Dicapai 11 April 2019. 
  70. ^ "Ministry and TNB launch home energy efficiency programme". The Star Online. 12 Oktober 2017. Dicapai 31 Oktober 2017. 
  71. ^ "TNB promotes energy efficiency". NST. 3 April 2019. Dicapai 6 April 2019. 
  72. ^ "Ani Arope Dedah Rancangan 'Black Out' 1992 Untuk Wujudkan IPP". Malaysia Today. 22 Mei 2014. Dicapai 11 April 2015. 
  73. ^ "Namewee mengaku bersalah aibkan staf TNB". Malaysiakini. 1 Disember 2014. Dicapai 11 April 2015. 
  74. ^ "Namewee mengaku bersalah aibkan kakitangan TNB". Berita Harian. 1 Disember 2014. Dicapai 11 April 2015. 
  75. ^ Amir Ridzwan (16 Mac 2018). "Energy ministry and TNB disclaim any relations with Coinzer". The Edge Markets. Dicapai 11 April 2018. 
  76. ^ "KeTTHA, TNB tiada kaitan dengan Coinzer". Berita Harian. 16 Mac 2018. Dicapai 11 April 2018. 
  77. ^ "KeTTHA, TNB tiada kaitan dengan Coinzer". Utusan Malaysia. 16 Mac 2018. Dicapai 11 April 2018. 
  78. ^ "KeTTHA and TNB dismiss Coinzer's affiliation claims". The Sun Daily. 16 Mac 2018. Dicapai 11 April 2018. 
  79. ^ Suraya Roslan (31 Mei 2019). Gangguan dalam sistem punca bil tinggi - TNB Harian Metro. Dicapai pada 13 Jun 2019.
  80. ^ Ekhwan Haque Fazlul Haque (12 Jun 2019). TNB bakal kena penalti Harian Metro. Dicapai pada 13 Jun 2019.
  81. ^ "Team : TENAGA NASIONAL BERHAD". mhccompetitions.com. Dicapai 12 January 2019. 
  82. ^ "Tenaga Nasional Berhad aims to educate Malaysian about hockey". thedragflick.com. Dicapai 20 April 2019. 
  83. ^ Hamizah Badiran (29 Disember 2015). Pembangun modal insan Harian Metro. Dicapai pada 11 April 2018.
  84. ^ About us Yayasan Tenaga Nasional. Dicapai pada 19 Mac 2019.
  85. ^ Hamizah Badiran (30 Ogos 2018). Dermasiswa RM10 juta Harian Metro. Dicapai pada 3 September 2018.
  86. ^ About TNB: Corporate Social Responsibility Tenaga Nasional Berhad. Dicapai pada 16 Mac 2019.
  87. ^ Nur Aqidah Azizi (12 November 2016). TNB plants 660 trees near Port Dickson as part of CSR programme New Straits Times. Dicapai pada 19 Mac 2017.
  88. ^ Khairul Najib Asarulah Khan (13 Julai 2018). TNB memperuntukan RM2.4 juta bagi kajian kelip-kelip Berita Harian. Dicapai pada 16 Mac 2019.
  89. ^ Nazarudin Shahari (26 Julai 2018). TNB perluas program CSR Utusan Malaysia. Dicapai pada 16 Mac 2019.
  90. ^ "TNB bags 'Brand of the Year' award". New Straits Times. 3 November 2014. Dicapai 3 November 2014. 
  91. ^ Azzman Abdul Jamal (8 November 2018). "TNB dinobat jenama terbaik". Berita Harian. Dicapai 8 November 2018. 
  92. ^ Azzman Abdul Jamal (30 April 2016). "TNB rangkul Anugerah Platinum CSR Global 2016". Dicapai 30 April 2016. 
  93. ^ Nabila Yasmin Razib (12 Disember 2018). "TNB menang dua anugerah YouTube Ads Awards Malaysia". Utusan Malaysia. Dicapai 6 April 2019. 
  94. ^ "TNB wins National Geospatial Award". New Straits Times. 31 Julai 2018. Dicapai 31 Julai 2018. 

Pautan luar[sunting | sunting sumber]