Mahathir Mohamad

"Mahathir", “Tun Dr. Mahathir Mohamad”, "Tun M" dan "Che Det" dilencongkan di sini.

Yang Amat Berbahagia Tun Dr. Mahathir Mohamad D.K. I (Johor) D.K. (Kedah) D.K. (Perlis) D.K.N.S. D.U.K. S.M.N. S.P.M.J. S.P.C.M. S.S.D.K. S.S.A.P. S.S.M.T. S.P.N.S. D.U.P.N. S.P.D.K. D.U.N.M. S.B.S. S.U.M.W. D.P. P.I.S.
محاضير محمد‎
Mahathir pada tahun 2018
Perdana Menteri Malaysia ke-4 dan ke-7
Digelar sebagai Bapa Pemodenan باڤ ڤمودنن‎
Dalam jawatan 10 Mei 2018 – 24 Februari 2020 (Interim: 24 Februari 2020 – 1 Mac 2020)
Raja	Sultan Muhammad V Al-Sultan Abdullah
Timbalan	Dato Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail
Didahului oleh	Najib Razak
Digantikan oleh	Tan Sri Muhyiddin Yassin
Dalam jawatan 16 Julai 1981 – 31 Oktober 2003 (22 tahun, 3 bulan dan 15 hari)
Raja	Sultan Ahmad Shah Sultan Iskandar Sultan Azlan Shah Tuanku Ja'afar Almarhum Abdul Rahman Sultan Salahuddin Abdul Aziz Tuanku Syed Sirajuddin
Timbalan	Musa Hitam Ghafar Baba Anwar Ibrahim Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh	Hussein Onn
Digantikan oleh	Abdullah Ahmad Badawi
Pengerusi Pakatan Harapan
Dalam jawatan 14 Julai 2017 – 24 Februari 2020
Didahului oleh	Jawatan diwujudkan
Digantikan oleh	Anwar Ibrahim
Pengerusi Parti Pribumi Bersatu Malaysia
Dalam jawatan 7 September 2016 – 29 Februari 2020
Presiden	Muhyiddin Yassin
Didahului oleh	Jawatan ditubuhkan
Digantikan oleh	Tan Sri Muhyiddin Yassin
Setiausaha Agung Pergerakan Negara-negara Berkecuali ke-21
Dalam jawatan 20 Februari 2003 – 31 Oktober 2003
Didahului oleh	Thabo Mbeki
Digantikan oleh	Abdullah Ahmad Badawi
Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-4
Dalam jawatan 5 Mac 1976 – 16 Julai 1981
Raja	Yahya Petra Ahmad Shah
Perdana Menteri	Hussein Onn
Didahului oleh	Hussein Onn
Digantikan oleh	Musa Hitam
Menteri Kewangan
Dalam jawatan 5 Jun 2001 – 31 Oktober 2003
Raja	Salahuddin Sirajuddin
Didahului oleh	Daim Zainuddin
Digantikan oleh	Abdullah Ahmad Badawi
Dalam jawatan 7 September 1998 – 7 Januari 1999
Raja	Ja'afar
Didahului oleh	Anwar Ibrahim
Digantikan oleh	Daim Zainuddin
Menteri Dalam Negeri
Dalam jawatan 8 Mei 1986 – 8 Januari 1999
Raja	Iskandar Azlan Shah Ja'afar
Didahului oleh	Musa Hitam
Digantikan oleh	Abdullah Ahmad Badawi
Menteri Pertahanan
Dalam jawatan 18 Julai 1981 – 6 Mei 1986
Raja	Ahmad Shah Iskandar
Didahului oleh	Abdul Taib Mahmud
Digantikan oleh	Abdullah Ahmad Badawi
Menteri Perdagangan dan Industri Malaysia
Dalam jawatan 1 Januari 1978 – 16 Julai 1981
Raja	Yahya Petra Ahmad Shah
Perdana Menteri	Hussein Onn
Didahului oleh	Hamzah Abu Samah
Digantikan oleh	Ahmad Rithaudden Tengku Ismail
Menteri Pendidikan
Dalam jawatan 3 Januari 2020 Pemangku – 24 Februari 2020 Pemangku
Raja	Abdullah
Perdana Menteri	dirinya
Didahului oleh	Maszlee Malik
Digantikan oleh	Mohd Radzi Md Jidin
Dalam jawatan 5 September 1974 – 31 Disember 1977
Raja	Abdul Halim Yahya Petra
Perdana Menteri	Abdul Razak Hussein Hussein Onn
Didahului oleh	Mohamed Yaacob
Digantikan oleh	Musa Hitam
Ahli Parlimen Malaysia bagi Langkawi, Kedah
Dalam jawatan 10 Mei 2018 – 10 Oktober 2022
Didahului oleh	Ir Nawawi Ahmad
Digantikan oleh	Mohd Suhaimi Abdullah
Majoriti	8,893 (2018)
Ahli Parlimen Malaysia bagi Kubang Pasu
Dalam jawatan 24 Ogos 1974 – 21 Mac 2004
Didahului oleh	Kawasan ditubuhkan
Digantikan oleh	Mohd Johari Baharum
Ahli Dewan Negara Malaysia
Dipilih oleh Dewan Undangan Negeri Kedah
Dalam jawatan 30 Disember 1972 – 23 Ogos 1974
Maklumat peribadi
Pronunciation	maˈhaðɪr bɪn moˈhamad
Lahir	Mahathir bin Mohamad (1925-07-10) 10 Julai 1925 Alor Setar, Kedah, British Malaya (sekarang Malaysia)
Parti politik	UMNO (1946–1969, 1972–2008, 2009–2016) BERSATU (2016–2020) PEJUANG (2020–2023, 2025-kini) PUTRA (2023)
Gabungan politik lain	Barisan Nasional (1946–1969, 1972–2008, 2009–2016) Pakatan Harapan (2016–2020) Gerakan Tanah Air (2020–2023)
Tinggi	1.70 m (5 ka 7 in)
Pasangan	Siti Hasmah Mohd Ali (k. 1956)
Anak	7 (termasuk Marina, Mirzan, Mokhzani dan Mukhriz)
Ibu bapa	Mohamad Iskandar (bapa) Wan Tempawan Wan Hanapi (ibu)
Saudara	Ismail Mohamed Ali (abang ipar) Saleha Mohd Ali (kakak ipar) Mohamed Hashim Mohamed Ali (abang ipar) Ahmad Razali Mohamed Ali (adik ipar)
Pendidikan	Kolej Sultan Abdul Hamid
Tempat belajar	Kolej Perubatan King Edward VII (MBBS)
Anugerah awam	Anugerah dan pengiktirafan
Laman web	thechedet.com
Mahathir Mohamad di Parlimen Malaysia

Tun Dr. Mahathir bin Mohamad (Jawi: ‏محاضير بن محمد‎‎, IPA: [maˈhaðɪr bɪn moˈhamad]; dilahirkan pada 10 Julai 1925) atau juga dikenali sebagai Tun M ialah seorang doktor dan ahli politik Malaysia yang berkhidmat sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-4 (1981-2003) dan ke-7 (2018-2020). Perkhidmatan beliau sebanyak 2 kali dan 24 tahun menjadikan beliau sebagai Perdana Menteri yang paling lama berkhidmat dan yang pertama menyandang jawatan itu 2 kali. Dalam buku A Doctor in the House, Mahathir menyatakan tarikh lahir sebenarnya ialah 10 Julai 1925, tetapi bapanya mendaftarkan tarikh lahir dalam sijil kelahiran sebagai 20 Disember untuk memudahkan urusan pendaftaran persekolahan. Menggunakan nama timangannya sendiri, "Che Det" sebagai nama pena, beliau banyak menulis dengan artikel pertamanya disiarkan oleh akhbar The Straits Times Singapura pada 20 Julai 1947 bertajuk “Malay Women Make Their Own Freedom” (Wanita Melayu Mencipta Kebebasan Sendiri). Semasa pentadbirannya dari 16 Julai 1981 sehingga 31 Oktober 2003, beliau berjaya membawa pembangunan melalui dasar-dasar dan perancangan yang diilhamkan daripada kejayaan negara-negara luar sehingga mengangkat Malaysia ke pentas dunia sebagai salah sebuah negara yang berdaya maju di Asia Tenggara.

Mahathir dilahirkan pada 10 Julai 1925 di Kampung Seberang Perak, Alor Setar, Kedah. Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Melayu Seberang Perak selama dua tahun sebelum memasuki sekolah Inggeris kerajaan yang kemudian bertukar nama kepada Kolej Sultan Abdul Hamid, di mana ayahnya adalah guru besar. Sebagai pelajar, Mahathir aktif berdebat dan dikenali dengan ntuk kemahiran bahasa Inggerisnya. Beliau dilantik sebagai editor majalah sekolah dan bermain untuk pasukan ragbi sekolah.

Semasa di kolej, Mahathir telah bertemu dengan Siti Hasmah Mohd Ali, juga seorang pelajar perubatan. Pada tahun 1956, mereka berkahwin dalam satu majlis di Jalan Imbi di Kuala Lumpur. Mereka mempunyai tujuh anak, iaitu Marina, Mirzan, Melinda, Mokhzani, Mukhriz, Maizura dan Mazhar.

Pada 1965, beliau dipilih sebagai Ahli Majlis Tertinggi UMNO dan pada PRU 1969, Mahathir bertanding PRU, tetapi ditewaskan oleh wakil PAS. Pada 1972, permohonan Mahathir untuk menyertai semula UMNO telah diterima dan beliau dilantik sebagai Senator pada 1973 serta ahli mahkamah universiti dan Majlis Universiti Malaya. Pada tahun berikutnya, beliau memenangi kerusi Kubang Pasu tanpa bertanding pada PRU tahun berkenaan sebelum dilantik sebagai Menteri Pendidikan dan menutup Klinik Maha di Alor Setar.

Pada tahun 1976, Mahathir dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri dan dua tahun kemudian, beliau mengambil alih jawatan Menteri Perdagangan dan Industri di mana beliau memimpin beberapa misi mempromosi pelaburan. Beliau pernah menjadi Perdana Menteri keempat Malaysia pada 16 Julai 1981, menyandang jawatan itu untuk tempoh yang paling lama dalam sejarah Malaysia dan Asia Tenggara, iaitu 22 tahun.

Antara projek-projek berprofil tinggi (juga digelar 'projek mega') yang dibangunkan pada zaman pentadbirannya termasuk Jambatan Pulau Pinang, Menara Berkembar Petronas, Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA), Koridor Raya Multimedia (MSC), Pusat Pentadbiran Putrajaya dan Litar Antarabangsa Sepang. Mahathir juga menyatakan hasrat beliau untuk Malaysia melalui Wawasan 2020, iaitu visi negara untuk mencapai status ekonomi maju (developed nation) pada tahun 2020, bukan hanya dari segi pertumbuhan ekonomi tetapi juga dari segi pendidikan, kematangan masyarakat, dan tadbir urus. Malah beliau adalah satu-satunya pemimpin yang berjaya meletakkan Malaysia di peta dunia sebagai sebuah negara industri baru yang berpotensi dan berkembang maju. Namun beliau juga tidak terlepas dengan ujian dalam pentadbirannya apabila berdepan krisis kewangan Asia sekitar 1997-1998 namun berjaya melepasi tempoh mencabar itu. Pada tahun 1997, majalah Asiaweek telah menamakan Mahathir sebagai antara 50 individu yang paling berkuasa di Asia, di mana beliau menduduki tempat kedua dalam senarai yang dikeluarkan oleh majalah tersebut.

Bersara pada Oktober 2003, Mahathir dianugerahkan Darjah Kebesaran Seri Maharaja Mangku Negara yang membawa gelaran Tun. Beliau turut dinobatkan sebagai "Bapa Pemodenan Malaysia" kerana berjaya membangunkan Malaysia menjadi sebuah Negara industri baru yang disegani di kalangan negara-negara membangun. Tempoh 22 tahun sebagai Perdana Menteri menjadikan beliau sebagai pemimpin ketiga paling lama yang memegang jawatan tersebut di Asia Tenggara selepas Perdana Menteri Singapura pertama, Lee Kuan Yew dan diktator Suharto dari Indonesia. Beliau juga berkhidmat sebagai Canselor Universiti Teknologi Petronas (UTP) dari tahun 2004 hingga 2016.

Mahathir kekal sebagai tokoh politik aktif selepas bersara. Beliau menjadi pengkritik tinggi terhadap penggantinya yang dipilih Abdullah Ahmad Badawi pada tahun 2006 dan kemudiannya, Najib Razak pada 2015. Anaknya Mukhriz Mahathir adalah Menteri Besar Kedah sehingga awal 2016. Pada 29 Februari 2016, Mahathir keluar dari UMNO memandangkan sokongan UMNO terhadap tindakan Perdana Menteri Najib Razak. Antara sebab lain ialah isu RM2.6bil dan 1Malaysia Development Berhad (1MDB). Pada 9 September 2016, Pendaftar Pertubuhan (RoS) telah memberikan kelulusan terakhirnya untuk Parti Pribumi Bersatu Malaysia (PPBM) baru Mahathir, menjadikannya parti politik rasmi. Mahathir menjadi pengerusi parti itu. Pada 8 Januari 2018, Mahathir diumumkan sebagai calon Pakatan Harapan untuk Perdana Menteri untuk pilihan raya 2018, dalam rancangan untuk mengampuni Anwar Ibrahim dan menyerahkan peranan kepadanya jika berjaya. Sehingga peletakan jawatannya pada 2020, beliau merupakan Perdana Menteri Malaysia yang tertua dan ketua negara atau kerajaan tertua di dunia.

Pada 31 Ogos 2022, Mahathir disahkan positif Covid-19 dan dirawat di Institut Jantung Negara (IJN). Selepas Pilihan Raya Umum ke-15, beliau mengumumkan akan menumpukan sepenuh perhatiannya untuk menulis mengenai sejarah Malaysia dan peristiwa semasa. Pada 10 Julai 2025, Mahathir berusia 100 tahun.

Latar belakang dan keluarga

Mahathir semasa kecil

Beliau dilahirkan di No. 18, Lorong Kilang Ais, Seberang Perak, Alor Setar, Kedah pada hari Jumaat, 10 Julai 1925. Beliau merupakan anak bongsu daripada 10 adik-beradik (5 lelaki, 5 perempuan) kepada pasangan Mohamad Iskandar dan Wan Tempawan binti Wan Hanapi. Tarikh lahir beliau yang didaftarkan pada 20 Disember 1925 (kesemua adik-beradik beliau didaftarkan lahir pada Disember) oleh bapanya ialah untuk memudahkan urusan pendaftaran persekolahan.

Bapa Mahathir, Mohamad bin Iskandar berasal dari Pulau Pinang, seorang Melayu dengan nenek moyang India dari negeri selatan India Kerala, manakala ibunya Wan Tempawan, berasal dari Kedah, masing-masing berketurunan Melayu. Satu aspek kelahiran Mahathir telah membawanya: beliau tidak dilahirkan ke dalam golongan bangsawan atau keluarga agama atau politik yang menonjol, bapa Mahathir ialah seorang pengetua sekolah rendah status sosio-ekonomi yang bermakna anak-anak perempuannya tidak dapat mendaftar di sekolah menengah, manakala Wan Tempawan hanya mempunyai hubungan yang jauh dengan kerabat Kedah. Kedua-dua ibu bapanya telah berkahwin sebelum ini; Mahathir mempunyai empat orang adik-beradik tiri dan lima orang adik-beradik kandung.

Bekas Sekolah Inggeris Kerajaan di Alor Setar, sekolah menengah yang dihadiri oleh Mahathir dan diasaskan oleh ayahnya, kini Kolej Sultan Abdul Hamid

Pendidikan

Mahathir semasa di alam persekolahan pada tahun 1939

Latar Belakang Pendidikan Awal dan Menengah

Beliau memulakan langkah dalam dunia akademik dengan menerima pendidikan awal di Sekolah Melayu Seberang Perak, Alor Setar, Kedah pada tahun 1930. Selepas dua tahun menimba ilmu di sana, beliau melanjutkan pengajian ke peringkat menengah di Government English School (GES) yang kini dikenali sebagai Kolej Sultan Abdul Hamid, Alor Setar pada tahun 1932. Walau bagaimanapun, perjalanan persekolahan beliau terganggu berikutan penutupan institusi pendidikan semasa era Pendudukan Jepun di Tanah Melayu. Bagi mengisi waktu tersebut, beliau beralih ke bidang keusahawanan secara kecil-kecilan dengan mengusahakan sebuah gerai kopi serta menjual makanan ringan seperti pisang goreng di Pekan Rabu.

Selepas berakhirnya Perang Dunia II naungan pada tahun 1945, beliau kembali ke bangku sekolah untuk menyambung semula pengajian yang tergendala sehingga berjaya memperoleh Sijil Senior Cambridge. Pada asalnya, beliau mempunyai cita-cita yang mendalam untuk melanjutkan pelajaran dalam bidang undang-undang. Namun, disebabkan ketiadaan tawaran biasiswa bagi bidang tersebut pada waktu itu, beliau terpaksa melupakan hasrat berkenaan. Sebaliknya, beliau menerima tawaran biasiswa dalam bidang perubatan, yang akhirnya menjadi titik tolak penting kepada permulaan kerjaya profesional beliau.

Pengajian Tinggi dan Kerjaya Perubatan Awal

Bagi fasa pengajian tinggi, beliau mengorak langkah ke luar negara untuk menyambung pelajaran di Kolej Perubatan King Edward VII yang terletak di bawah naungan Universiti Malaya di Singapura. Komitmen dan usaha gigih beliau membuahkan hasil apabila beliau dianugerahkan Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan (MBBS) pada tahun 1953. Sekembalinya ke tanah air selepas tamat pengajian, beliau memulakan khidmat baktinya sebagai seorang doktor pelatih di Hospital Besar Pulau Pinang sebelum memulakan siri perkhidmatan perubatan kerajaan di beberapa daerah lain termasuk di Alor Setar, Jitra, dan Langkawi.

Ringkasan Kronologi Institusi Pendidikan

Institusi Pendidikan	Lokasi	Tahap Pengajian / Kelayakan
Sekolah Melayu Seberang Perak	Alor Setar, Kedah	Pendidikan Awal (1930)
Government English School (GES) Kini Kolej Sultan Abdul Hamid		Pengajian Menengah / Sijil Senior Cambridge (1932)
Kolej Perubatan King Edward VII	Singapura	Kolej Perubatan Gabungan
Universiti Malaya		Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan (MBBS) (1953)

Kerjaya Awal

Pada tahun 1956, Mahathir berkahwin dengan Siti Hasmah

Perkhidmatan Perubatan Awam dan Perkahwinan

Sekitar tahun 1954, Dr. Mahathir memulakan kerjaya profesionalnya dengan berkhidmat sebagai seorang pegawai perubatan di bawah sektor perkhidmatan awam. Sepanjang tempoh tersebut sehingga tahun 1957, beliau telah ditugaskan di beberapa buah lokasi merangkumi Alor Setar, Jitra, Langkawi, dan Perlis.

Di tengah-allam perkembangan kerjayanya, beliau menamatkan zaman bujang dengan melangsungkan perkahwinan bersama pilihan hatinya, Siti Hasmah Mohamad Ali, pada tanggal 5 Ogos 1956. Melalui perkongsian hidup ini, mereka telah dikurniakan empat orang cahaya mata kandung (tiga lelaki dan seorang perempuan) di samping membesarkan tiga orang anak angkat.

Pembukaan MAHA Klinik dan Peralihan ke Bidang Politik

Pada tahun 1957, beliau mengambil keputusan untuk meletakkan jawatan daripada perkhidmatan kerajaan demi membuka pusat perubatan swastanya sendiri yang dinamakan MAHA Klinik di Jalan Tunku Ibrahim, Alor Setar. Sektor perniagaan ini mencatatkan sejarah tersendiri apabila beliau muncul sebagai anak Melayu pertama yang mengusahakan klinik persendirian di Alor Setar, yang pada ketika itu hanya mempunyai lima buah klinik sahaja secara keseluruhan.

Selepas memenangi kerusi dalam pilihan raya umum pada tahun 1974, Dr. Mahathir telah dilantik menyertai barisan Kabinet persekutuan sebagai Menteri Pendidikan di bawah pentadbiran Perdana Menteri Abdul Razak Hussein. Pelantikan politik tersebut mendorong beliau untuk bersara sepenuhnya daripada dunia pengubatan awam. Klinik perubatan beliau kemudiannya dipindahkan ke kawasan pusat bandar pada tahun 1980, iaitu kira-kira setahun sebelum beliau diangkat sebagai Perdana Menteri Malaysia yang keempat. Pada 30 Jun 2025, beliau hadir merasmikan sebuah pusat kesihatan baharu di Selangor yang turut menggunakan nama Klinik Maha. Walau bagaimanapun, beliau menegaskan bahawa dirinya tidak mempunyai sebarang kepentingan ekuiti atau perniagaan di dalam entiti perubatan berkenaan, selain menjelaskan terdapat banyak klinik swasta lain di luar sana yang turut menggunakan nama 'Maha' secara kebetulan.

Lampiran Struktur Keluarga

Nama Anak	Jantina	Status Hubungan
Marina	Perempuan	Anak Kandung
Mirzan	Lelaki
Mokhzani
Mukhriz
Melinda	Perempuan	Anak Angkat
Maizura
Mazhar	Lelaki

Kerjaya Politik Awal

Penglibatan Awal Politik dan Penentangan Malayan Union

Dr. Mahathir mula bergiat aktif dalam arena politik tanah air sejak tahun 1945, sejurus selepas berakhirnya era pendudukan Jepun di Tanah Melayu. Beliau pada waktu itu terlibat secara langsung dalam gerakan massa menerusi kempen menentang gagasan Malayan Union. Apabila UMNO ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1946, beliau merupakan antara kelompok terawal yang mendaftarkan diri sebagai ahli.

Semasa memegang jawatan sebagai Pengerusi UMNO Negeri Kedah sekaligus Pengerusi Jawatankuasa Politik, beliau secara tidak sengaja telah mencetuskan polemik dan rasa kurang senang dalam kalangan penyokong Perdana Menteri Tunku Abdul Rahman. Hal ini berlaku berikutan tindakan beliau membentangkan kriteria kelayakan yang ketat bagi pemilihan calon menjelang pilihan raya umum 1959. Akibat terkilan dengan tuduhan kononnya beliau cuba memihak dan memilih calon-calon yang rapat dengan dirinya sahaja, Dr. Mahathir mengambil keputusan drastik untuk memboikot dan enggan bertanding dalam pilihan raya tersebut.

Penyertaan Parlimen, Krisis Dalaman, dan Pemecatan

Beliau kembali menyertai gelanggang pilihan raya pada Pilihan Raya Umum Ketiga tahun 1964 dan berjaya dipilih sebagai Ahli Parlimen Kota Setar selepas menumbangkan calon Parti Islam Se-Malaysia (PAS) dengan perolehan majoriti sebanyak 60.2%. Setahun selepas itu, iaitu pada tahun 1965, beliau diangkat sebagai ahli Majlis Tertinggi UMNO. Walau bagaimanapun, nasib tidak menyebelahi beliau dalam Pilihan Raya Umum 1969 apabila beliau ditewaskan oleh tokoh PAS, Haji Yusoff Rawa, dengan perbezaan tipis 989 undi. Kekalahan ini berlaku ekoran kenyataan terbuka beliau sebelum itu yang menyatakan bahawa beliau tidak memerlukan sokongan undi daripada masyarakat Cina untuk mengekalkan kerusinya.

Kemuncak krisis politik beliau berlaku rentetan daripada tragedi 13 Mei 1969. Dr. Mahathir telah bertindak menghantar sebuah surat kritikan terbuka yang mempersoalkan kaedah pentadbiran Tunku Abdul Rahman. Implikasinya, beliau telah dipecat daripada jawatan keahlian Majlis Tertinggi UMNO pada 12 Julai 1969, sebelum disusuli dengan pemecatan keahliannya daripada parti UMNO secara mutlak pada 26 September 1969.

Naskhah Dilema Melayu dan Kebangkitan Semula

Semasa berada di luar lingkungan parti, beliau memanfaatkan masa dengan mengarang buku bertajuk Dilema Melayu (The Malay Dilemma). Buku yang mengupas serta menganalisis perwatakan sosioekonomi orang Melayu ini bagaimanapun telah diharamkan oleh kerajaan pada tahun 1970. Perintah pengharaman naskhah tersebut hanya ditarik balik secara rasmi selepas Dr. Mahathir memegang jawatan sebagai Perdana Menteri, iaitu 18 tahun kemudian.

Tampuk kepimpinan negara yang beralih kepada Abdul Razak Hussein membuka jalan kepada Dr. Mahathir untuk diterima masuk semula ke dalam UMNO pada 7 Mac 1972, sebelum dilantik sebagai Senator pada tahun 1973. Pada Pilihan Raya Umum 1974, beliau berpindah ke kawasan parlimen Kubang Pasu dan menang tanpa bertanding. Seterusnya, beliau diberi kepercayaan menggalas portfolio Menteri Pelajaran, memenangi jawatan Naib Presiden UMNO pada 1975, dan beralih sebagai Menteri Perdagangan dan Perindustrian pada tahun 1978.

Kemuncak Kerjaya Penerajui Negara dan Dinamika Parti

Garis masa politik beliau mencecah kemuncak apabila Dr. Mahathir mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri Malaysia yang keempat pada 16 Julai 1981, di samping memegang portfolio Menteri Pertahanan lapan hari selepas itu. Selepas menerajui negara selama 22 tahun, beliau mengumumkan persaraan daripada landskap kepimpinan negara pada 31 Oktober 2003 dan menyerahkan mandat kepada timbalannya, Abdullah Ahmad Badawi.

Hubungan beliau dengan parti kembali bergelora apabila beliau mengisytiharkan keluar daripada UMNO pada 19 May 2008 semasa menyampaikan ceramah di Alor Setar akibat hilang keyakinan terhadap kepimpinan Abdullah. Walau bagaimanapun, ketegangan tersebut mereda apabila beliau hadir sebagai jemputan pada hari terakhir Perhimpunan Agung UMNO 2008 pada Mac 2009. Tidak lama selepas itu, Dr. Mahathir mengambil keputusan untuk kembali menyertai UMNO dengan mengekalkan nombor keahlian ikonik asal beliau, iaitu 0000001.

Rekod Penyertaan Pilihan Raya Persekutuan (PRU)

Tahun	Kawasan Parlimen	Lawan / Parti	Peratusan / Keputusan	Jawatan Pasca-Pilihan Raya
1964	Kota Setar	Calon PAS	Menang (60.2%)	Ahli Parlimen / Ahli MT UMNO (1965)
1969		Haji Yusoff Rawa (PAS)	Kalah (Tewas 989 undi)	Ditumpaskan / Dipecat UMNO
1974	Kubang Pasu	Tiada	Menang Tanpa Bertanding	Menteri Pelajaran
1978		Calon Pembangkang	Menang	Menteri Perdagangan dan Perindustrian

Kembali Ke Politik dan Pendakian Ke Jawatan Perdana Menteri

Kemasukan Semula ke Arena Politik dan Pelantikan Kabinet

Selepas Tunku Abdul Rahman meletakkan jawatan pada tahun 1970, tampuk kepimpinan negara telah diterajui oleh Abdul Razak Hussein. Perubahan landskap kepimpinan ini membuka ruang kepada Dr. Mahathir apabila Tun Razak menggalakkan beliau untuk kembali aktif bersama parti, yang seterusnya membawa kepada pelantikan beliau sebagai Senator pada tahun 1973. Kerjaya politik beliau berkembang dengan pantas di bawah pentadbiran Tun Razak apabila beliau dipilih semula menganggotai Majlis Tertinggi UMNO pada tahun yang sama, sebelum diangkat menyertai barisan Kabinet persekutuan sebagai Menteri Pendidikan pada tahun 1974. Pada masa yang sama, beliau kembali mengukuhkan kedudukan di Dewan Rakyat selepas memenangi kerusi Parlimen Kubang Pasu di Kedah tanpa bertanding dalam pilihan raya umum 1974.

Perebutan Kerusi Naib Presiden dan Pelantikan Timbalan Perdana Menteri

Pada tahun 1975, Dr. Mahathir menawarkan diri untuk bertanding bagi merebut salah satu daripada tiga kerusi Naib Presiden UMNO. Pemilihan kali ini dianggap sangat kritikal kerana dilihat sebagai medan penentuan garis pengganti kepimpinan utama parti, memandangkan tahap kesihatan Tun Razak yang semakin merosot pada waktu itu. Dalam persaingan tersebut, kesemua calon yang menjadi pilihan utama Tun Razak telah berjaya memenangi jawatan tersebut; mereka terdiri daripada bekas Ketua Menteri Melaka, Abdul Ghafar Baba, Tengku Razaleigh Hamzah yang merupakan seorang ahli perniagaan terkemuka serta kerabat diraja Kelantan, dan Dr. Mahathir sendiri. Rentetan daripada kemangkatan Tun Razak pada tahun berikutnya, Dr. Mahathir telah dilantik menggalas portfolio sebagai Timbalan Perdana Menteri, sekali gus meletakkan beliau sebagai calon mutlak untuk mewarisi jawatan perdana menteri kelak.

Portfolio Kementerian dan Pengenalan Dasar Industri Berat

Dr. Mahathir dinilai sebagai antara tokoh yang paling berjaya sewaktu memegang portfolio Menteri Pendidikan, sebelum beliau beralih tugas sebagai Menteri Perdagangan dan Industri bagi tempoh antara tahun 1978 hingga 1981. Sepanjang menerajui kementerian kedua tersebut, beliau telah memperkenalkan dan melaksanakan "dasar industri berat" yang berpandangan jauh. Langkah ini dizahirkan melalui penubuhan HICOM, sebuah perbadanan yang dikawal selia oleh pihak kerajaan untuk melabur dalam agenda pembangunan jangka panjang sektor pembuatan, khususnya industri automotif nasional. Beliau turut memperuntukkan sebahagian besar masanya bersama kementerian tersebut untuk mempromosikan potensi ekonomi Malaysia di peringkat antarabangsa melalui siri lawatan rasmi ke luar negara.

Garis masa kerjaya beliau mencapai kemuncak baharu pada 16 Julai 1981, apabila Dr. Mahathir secara rasminya mengangkat sumpah jawatan untuk berkhidmat sebagai Perdana Menteri Malaysia yang keempat.

Kronologi Portfolio Kabinet (1973–1981)

Tempoh Perkhidmatan	Jawatan / Portfolio Kabinet	Perdana Menteri	Pencapaian / Nota Utama
1973 – 1974	Senator (Ahli Dewan Negara)	Abdul Razak Hussein	Memulakan kebangkitan semula dalam struktur kerajaan persekutuan
1974 – 1978	Menteri Pendidikan / Ahli Parlimen Kubang Pasu	Abdul Razak Hussein / Hussein Onn	Menang tanpa bertanding di parlimen; dianggap menteri pendidikan yang sangat berjaya
1976 – 1981	Timbalan Perdana Menteri	Hussein Onn	Disahkan secara rasmi sebagai calon pengganti jawatan Perdana Menteri
1978 – 1981	Menteri Perdagangan dan Industri	Hussein Onn	Melancarkan dasar industri berat negara serta menubuhkan HICOM
16 Julai 1981	Perdana Menteri keempat	Beliau sendiri	Mengangkat sumpah jawatan tertinggi pentadbiran negara

Perdana Menteri
(1981–2003)

Fail:Tun Dr. Mahathir bin Mohamad.jpg

Potret rasmi Perdana Menteri ke-4 (1981)

Hal Ehwal Domestik

Mahathir mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri pada 16 Julai 1981, pada usia 56 tahun. Salah satu tindakan beliau ialah membebaskan 21 banduan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri, termasuk wartawan Abdul Samad Ismail dan bekas timbalan menteri Abdullah Ahmad, yang disyaki menjadi komunis bawah tanah. Beliau melantik Musa Hitam sebagai Timbalan Perdana Menteri.

Pada 1 Januari 1982, Mahathir mengarahkan waktu di Semenanjung dianjak 30 minit untuk menyamai waktu di Sabah dan Sarawak. Singapura yang keluar Malaysia pada 1965, pun mengikut langkah Malaysia pada hari sama.

Tahun Terawal
(1981–87)

Rencana utama: Penggal pertama Mahathir Mohamad (1981-1982)

Konsolidasi Kuasa dan Krisis Perlembagaan
(1982–1983)

Dalam tempoh dua tahun pertama pentadbirannya, Dr. Mahathir menumpukan usaha untuk mengukuhkan kedudukan beliau di dalam UMNO dan seterusnya memantapkan penguasaan kerajaan ekoran kemenangan besar barisan pemerintah dalam pilihan raya umum 1982. Pada tahun 1983, beliau memulakan siri pertikaian perlembagaan pertama dengan institusi diraja Malaysia sepanjang tempoh perkhidmatannya. Isu ini timbul berikutan sistem penggiliran pelantikan Yang di-Pertuan Agong (Ketua Negara) yang dijadualkan bakal beralih sama ada kepada Sultan Idris Shah II dari Perak atau Sultan Iskandar dari Johor yang penuh kontroversi. Dr. Mahathir mempunyai kebimbangan yang mendalam terhadap kedua-dua Sultan tersebut kerana masing-masing merupakan raja yang sangat aktif dalam urusan negeri, malah Sultan Iskandar pernah disabitkan dengan kes jenayah beberapa tahun sebelum itu.

Sebagai langkah pencegahan awal bagi mengehadkan bidang kuasa Agong baharu daripada mengatasi keputusan badan eksekutif, Dr. Mahathir membentangkan pindaan perlembagaan di Parlimen. Pindaan tersebut memperuntukkan bahawa mana-mana rang undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen akan dianggap telah diperkenankan secara automatik sekiranya Agong tidak menandatanganinya dalam tempoh 15 hari. Cadangan ini juga bertujuan memindahkan kuasa mengisytiharkan darurat daripada Agong kepada Perdana Menteri. Yang di-Pertuan Agong pada ketika itu, Sultan Ahmad Shah dari Pahang, pada asalnya bersetuju dengan pindaan tersebut secara prinsip. Walau bahawan, beliau menarik balik sokongan setelah menyedari pindaan tersebut turut merangkumi peruntukan yang memaksa Sultan di peringkat negeri memperkenankan undang-undang yang diluluskan oleh Dewan Undangan Negeri (DUN). Dengan sokongan para Sultan, Agong enggan menandatangani pindaan berkenaan walaupun ia telah diluluskan dengan majoriti selesa di kedua-dua dewan Parlimen.

Apabila kebuntuan ini mula diketahui umum dan pihak istana tetap enggan berkompromi, Dr. Mahathir mengadakan siri perhimpunan raksasa bagi menunjukkan sokongan padu rakyat marhaen terhadap kedudukan kerajaan. Institusi media arus perdana turut memberikan sokongan penuh kepada pihak eksekutif. Walau bagaimanapun, sebahagian kelompok Melayu konservatif (termasuk ahli politik UMNO) serta sebahagian besar komuniti Cina memilih untuk menyebelahi pihak istana. Selepas krisis berlarutan selama lima bulan, satu jalan penyelesaian dan kompromi akhirnya dicapai antara Dr. Mahathir dengan Majlis Raja-Raja. Melalui persetujuan tersebut, Agong mengekalkan kuasa mutlak untuk mengisytiharkan darurat. Namun, sekiranya Agong menolak untuk memperkenankan sesuatu rang undang-undang, dokumen tersebut akan dikembalikan ke Parlimen untuk dibahas semula bagi mengatasi kuasa veto Agong.

Dasar Ekonomi, Penswastaan, dan Pembangunan Infrastruktur

Dari aspek ekonomi, Dr. Mahathir meneruskan pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang diwarisi daripada kepimpinan terdahulu. Dasar ini digubal khusus untuk memperkasakan kedudukan sosioekonomi golongan bumiputera (orang Melayu dan orang asli) menerusi tindakan afirmatif, termasuk penetapan kuota pemilikan korporat serta kemasukan ke institusi pengajian tinggi. Sejajar dengan trend ekonomi liberal yang dipelopori oleh tokoh antarabangsa seperti Perdana Menteri Britain, Margaret Thatcher, Dr. Mahathir melancarkan gerakan penswastaan perusahaan milik kerajaan secara agresif bermula awal dekad 1980-an. Beliau berpandangan bahawa penggabungan agenda penswastaan dengan tindakan afirmatif bumiputera mampu membuka peluang perniagaan yang lebih luas kepada usahawan tempatan. Langkah ini menyaksikan agensi penerbangan, utiliti, dan telekomunikasi negara diswastakan secara berperingkat sehingga mencecah kadar purata 50 penswastaan setahun menjelang pertengahan dekad 1990-an. Secara umumnya, dasar penswastaan ini berjaya menambah baik kebajikan pekerja industri berkaitan serta menjana pendapatan yang signifikan kepada kantung negara.

Antara projek mega yang paling ikonik pada era tersebut ialah pembinaan Lebuhraya Utara-Selatan yang menghubungkan sempadan Thailand sehingga ke Singapura, di mana kontrak pembinaannya telah dianugerahkan kepada syarikat usaha sama yang mempunyai kaitan dengan UMNO. Selain itu, Dr. Mahathir turut menerajui penubuhan perusahaan otomotif nasional, Proton, menerusi usahasama antara agensi kerajaan dengan firma Mitsubishi dari Jepun. Menjelang penghujung 1980-an, Proton berjaya mengatasi fasa kerugian awal dan isu kelembapan pasaran sehingga muncul sebagai pengeluar kereta terbesar di Asia Tenggara yang menguntungkan hasil bantuan tarif perlindungan domestik. Semasa sambutan ulang tahun ke-40 Proton pada tahun 2023, Perdana Menteri Anwar Ibrahim menzahirkan penghargaan rasmi kerajaan terhadap sumbangan besar Dr. Mahathir dalam merintis pembentukan dan memacu perkembangan industri kereta nasional berkenaan.

Kempen Antidadah, Pemulangan Carcosa, dan Pilihan Raya 1986

Pada 19 Februari 1983, Dr. Mahathir mengisytiharkan gejala dadah sebagai Musuh Nombor Satu Negara serta melancarkan kempen antidadah peringkat kebangsaan buat julung kalinya. Bagi memerangi ancaman ini secara holistik, kerajaan memperkukuh sistem pencegahan, penguatkuasaan, dan pemulihan. Langkah perundangan drastik diambil dengan meminda Akta Dadah Berbahaya 1952 pada tahun 1983 dan 1984 untuk memperuntukkan hukuman mati mandatori bagi kesalahan memiliki 5 gram atau lebih heroin/morfin, atau 250 gram atau lebih candu. Rentetan daripada pindaan ketat ini, rangkaian pengedar dadah mula mengubah taktik operasi dengan membahagikan bekalan dalam kuantiti yang lebih kecil daripada had berat undang-undang bagi mengelakkan hukuman mati sekiranya tertangkap.

Dalam perkembangan diplomasi domestik, Dr. Mahathir mengumumkan pada 12 Mei 1984 bahawa Kerajaan British telah bersetuju untuk menyerahkan kembali hak milik Bukit Carcosa kepada Kerajaan Malaysia. Tanah seluas 7.2 hektar yang terletak berhampiran Taman Tasik Perdana, Kuala Lumpur ini asalnya diserahkan kepada pihak British pada 12 September 1956 sebagai simbol penghargaan atas pemberian kemerdekaan kepada Tanah Melayu pada tahun 1957.

Di pentas politik pilihan raya, pentadbiran Dr. Mahathir mencatatkan kejayaan cemerlang dalam pilihan raya umum 1986. Barisan Nasional berjaya menewaskan calon PAS secara komprehensif dengan memenangi 83 daripada 84 buah kerusi parlimen yang ditandingi oleh gabungan itu, sekali gus menyaksikan PAS hanya mampu mempertahankan satu kerusi parlimen sahaja secara keseluruhan.

Mengukuhkan Kuasa (1987–90)

Krisis Kepimpinan UMNO dan Pengharaman Parti (1987–1988)

Mahathir melawat Belgium pada bulan September 1988

Tanggapan awal bahawa kemenangan besar dalam pilihan raya umum 1986 bakal menjamin dominasi politik mutlak Dr. Mahathir ternyata tidak bertahan lama. Pada tahun 1987, kedudukan beliau sebagai Presiden UMNO, sekali gus sebagai Perdana Menteri, telah dicabar secara terbuka oleh Tengku Razaleigh Hamzah. Kerjaya politik Tengku Razaleigh dilihat mengalami kemerosotan di bawah pentadbiran Dr. Mahathir selepas beliau ditukarkan daripada portfolio penting Kementerian Kewangan kepada Kementerian Perdagangan dan Industri. Dalam gerakan ini, Tengku Razaleigh mendapat sokongan daripada Musa Hitam yang telah meletakkan jawatan sebagai Timbalan Perdana Menteri pada tahun sebelumnya. Walaupun pada asalnya Musa Hitam dan Dr. Mahathir merupakan sekutu politik yang sangat rapat, hubungan gandingan yang dikenali sebagai "2M" ini akhirnya retak apabila Musa mendakwa Dr. Mahathir tidak lagi menaruh kepercayaan terhadap beliau.

Rentetan daripada pergolakan tersebut, Tengku Razaleigh dan Musa Hitam mengambil keputusan untuk bertanding bagi jawatan Presiden dan Timbalan Presiden UMNO atas satu tiket bersama. Mereka bertarung menentang Dr. Mahathir yang bergandina dengan pilihan timbalan baharunya, iaitu Ghafar Baba. Dua kelompok yang bertentangan ini masing-masing dikenali sebagai Pasukan B (kem Tengku Razaleigh) dan Pasukan A (kem Dr. Mahathir). Pasukan A mendapat kelebihan menerusi sokongan padu daripada institusi media arus perdana, tokoh-tokoh utama parti, serta Sultan Johor, Sultan Iskandar yang ketika itu memegang peranan sebagai Yang di-Pertuan Agong.

Walau bagaimanapun, beberapa tokoh penting dalam parti seperti Abdullah Ahmad Badawi memilih untuk menyatakan sokongan kepada Pasukan B. Dalam pemilihan parti yang berlangsung sengit pada 24 April 1987, Pasukan A berjaya memperoleh kemenangan. Dr. Mahathir dipilih semula sebagai Presiden dengan majoriti tipis selepas meraih 761 undi perwakilan berbanding 718 undi yang diperoleh Tengku Razaleigh. Sementara itu, Ghafar Baba menewaskan Musa Hitam dengan jurang majoriti yang lebih besar.

Sebagai tindak balas pasca-pemilihan, Dr. Mahathir bertindak membersihkan kabinetnya dengan memecat tujuh orang menteri dan timbalan menteri yang berpihak kepada Pasukan B. Di pihak yang lain, Pasukan B enggan menerima keputusan tersebut begitu sahaja dan memilih untuk mengheret pertikaian itu ke mahkamah. Pada Februari 1988, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur mengeluarkan satu keputusan luar jangka apabila mengisytiharkan UMNO sebagai sebuah pertubuhan yang haram mengikut undang-undang atas faktor kewujudan beberapa cawangan parti yang tidak didaftarkan secara sah.

Susulan daripada keputusan mahkamah tersebut, kedua-dua puak saling berlumba-lumba untuk mendaftar semula sebuah parti baharu yang menggunakan nama UMNO. Kumpulan Dr. Mahathir akhirnya berjaya mendaftarkan entiti baharu di bawah nama "UMNO Baru", manakala permohonan Pasukan B untuk menggunakan nama "UMNO Malaysia" telah ditolak oleh Pendaftar Pertubuhan (RoS). Rentetan daripada kegagalan tersebut, kelompok Pasukan B di bawah pimpinan Tengku Razaleigh Hamzah dengan sokongan dua mantan Perdana Menteri, Tunku Abdul Rahman dan Tun Hussein Onn, bertindak menubuhkan sebuah parti serpihan baharu yang dikenali sebagai Semangat 46.

Masalah Kesihatan dan Pilihan Raya Umum 1990

Di sebalik ketegangan politik yang melanda, Dr. Mahathir telah mengalami serangan jantung pada Januari 1989 yang memerlukan beliau menjalani pembedahan pintasan koronari. Walau bagaimanapun, beliau kembali pulih dalam tempoh yang singkat untuk mengetuai jentera Barisan Nasional (BN) bagi menghadapi Pilihan Raya Umum 1990.

Dalam pilihan raya umum tersebut, BN berjaya mengekalkan mandat besar mereka apabila parti Semangat 46 gagal mencatatkan kemajuan politik yang ketara, melainkan di negeri kelahiran Tengku Razaleigh iaitu Kelantan. Kegagalan Semangat 46 untuk melebarkan pengaruh di peringkat nasional akhirnya mendorong Musa Hitam untuk mengambil keputusan kembali menyertai UMNO semula.

Keputusan Pemilihan Presiden UMNO 1987

Jawatan Ditandingi	Calon Pasukan A (Pemerintah)	Calon Pasukan B (Pencabar)	Keputusan / Margin Undi
Presiden UMNO	Dr. Mahathir Mohamad	Tengku Razaleigh Hamzah	Dr. Mahathir Menang (761 berbanding 718 undi)
Timbalan Presiden	Ghafar Baba	Musa Hitam	Ghafar Baba Menang (Majoriti lebih besar)

Pembangunan Ekonomi Ke Krisis Kewangan (1990–98)

Pemandangan Menara Berkembar Petronas dan daerah pusat perniagaan sekitar di Kuala Lumpur, bukti evolusi luar biasa ekonomi Malaysia di bawah pemerintahan Mahathir selama 22 tahun.

Mahathir bertemu Presiden Amerika Syarikat Bill Clinton pada tahun 1994

Era Wawasan 2020 dan Lonjakan Ekonomi (1990-an)

Tamatnya tempoh pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru (DEB) pada tahun 1990 memberikan peluang kepada Dr. Mahathir untuk merangka acuan wawasan ekonomi beliau yang tersendiri bagi masa depan Malaysia. Pada tahun 1991, beliau mengumumkan gagasan Wawasan 2020 yang menggariskan sasaran strategik untuk melonjakkan Malaysia menjadi sebuah negara maju sepenuhnya dalam tempoh 30 tahun. Bagi merealisasikan impian besar tersebut, negara memerlukan kadar pertumbuhan ekonomi purata sekitar tujuh peratus setahun daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK). Salah satu teras utama Wawasan 2020 adalah usaha menghapuskan tembok pemisah berasaskan etnik secara berperingkat. Gagasan ini disokong melalui pelancaran Dasar Pembangunan Nasional (DPN) bagi menggantikan DEB, di mana beberapa program bantuan kerajaan yang sebelum ini dikhususkan untuk bumiputera telah dibuka bagi penyertaan kaum lain.

DPN mencatatkan pencapaian cemerlang dalam membasmi kadar kemiskinan tegar. Menjelang tahun 1995, kurang daripada sembilan peratus rakyat Malaysia hidup di bawah garis kemiskinan, manakala jurang ketidaksamaan pendapatan dalam kalangan masyarakat berjaya dikecilkan. Di samping itu, kerajaan pimpinan Dr. Mahathir bertindak mengurangkan kadar cukai korporat serta meliberalisasikan kawal selia kewangan bagi menarik limpahan pelaburan langsung asing (FDI). Impaknya, ekonomi negara berkembang pesat melebihi sembilan peratus setiap tahun sehingga pertengahan tahun 1997, sekali gus menjadikan Malaysia sebagai model rujukan bagi negara membangun lain yang cuba mencontohi dasar ekonomi beliau. Berada di kemuncak prestasi ekonomi ini, Barisan Nasional (BN) meraih kemenangan mutlak dengan majoriti yang lebih besar dalam pilihan raya umum 1995.

Projek Mega Infrastruktur dan Kebangkitan Sukan Permotoran

Sepanjang dekad 1990-an, Dr. Mahathir merintis pembentukan pelbagai projek infrastruktur berskala mega. Antara projek terbesarnya termasuklah penubuhan Koridor Raya Multimedia (MSC) di selatan Kuala Lumpur yang diilhamkan mengikut acuan Lembah Silikon bagi menempatkan hab industri teknologi maklumat global. Selain itu, penubuhan Putrajaya sebagai pusat pentadbiran persekutuan yang baharu merupakan manifestasi visi beliau untuk membina sebuah pusat kerajaan yang lebih tersusun dan efisien bagi mengurangkan kesesakan di Kuala Lumpur. Bandar pintar berkeluasan 4,931 hektar ini dirancang rapi dengan menggabungkan elemen teknologi moden, prasarana canggih, serta pemeliharaan landskap hijau.

Pembangunan mercu tanda Menara Berkembar Petronas (KLCC) pula bermula daripada usikan Dr. Mahathir kepada Pengerusi Petronas ketika itu, Tun Azizan Zainal Abidin, dengan menyatakan, "Mengapa tidak jadikannya sebagai bangunan tertinggi di dunia?". Pembinaan kompleks KLCC dimulakan pada tahun 1993 dan siap sepenuhnya pada tahun 1999, sekali gus meletakkan Malaysia di peta dunia sebagai pemilik bangunan tertinggi di dunia pada waktu itu.

Impak kepimpinan Dr. Mahathir turut melebarkan pengaruhnya ke dalam landskap sukan permotoran negara. Sebelum pembinaan Litar Antarabangsa Sepang (SIC) dimulakan, kerajaan Malaysia di bawah pimpinan beliau telah mengambil langkah berani pada tahun 1997 dengan menaja pasukan Stewart Grand Prix. Langkah strategik melalui penjenamaan nasional ini menjadi penanda aras awal kepada usaha mempromosikan Malaysia di grid Formula Satu (F1). Visi tersebut dipercepatkan melalui pembinaan Litar Antarabangsa Sepang yang menjadi antara projek berprofil tinggi di bawah agenda Wawasan 2020.

Dibuka rasmi pada tahun 1999, litar yang direka oleh arkitek terkenal Hermann Tilke ini menetapkan standard baharu bagi infrastruktur perlumbaan bertaraf dunia di rantau Asia. Kehadiran SIC membolehkan Malaysia muncul sebagai negara Asia Tenggara pertama yang menganjurkan Grand Prix Malaysia Formula 1 bermula Oktober 1999, dan kekal menjadi acara tahunan wajib dalam kalendar F1 global sehingga tahun 2017. Di atas sumbangan besar dan sokongan berterusan beliau, Dr. Mahathir telah dianugerahkan Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat pada Majlis Anugerah Sukan Permotoran Petronas SIC-MAM 2018 yang diadakan pada awal tahun 2019.

Menangani Krisis Kewangan Asia 1997

Keganasan Krisis Kewangan Asia pada tahun 1997 hampir melumpuhkan ekonomi negara. Nilai mata wang ringgit menjunam mendadak akibat aktiviti spekulasi, berlakunya pelarian modal asing secara besar-besaran, serta kemerosotan indeks bursa saham utama yang jatuh melebihi 75 peratus. Atas desakan dan formula Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF), kerajaan pada awalnya mengurangkan perbelanjaan awam serta menaikkan kadar faedah. Langkah tersebut ternyata memburukkan lagi keadaan ekonomi domestik. Pada tahun 1998, Dr. Mahathir mengambil tindakan radikal dengan menolak cadangan IMF serta meminggirkan pendekatan ekonomi timbalannya, Anwar Ibrahim.

Beliau bertindak membalikkan dasar tersebut dengan meningkatkan perbelanjaan kerajaan serta melaksanakan kawalan modal mengejut menerusi penambatan nilai ringgit pada kadar tetap RM3.80 bagi setiap dolar AS. Strategi ini ternyata membingungkan para pengkritik antarabangsa dan penganalisis IMF apabila Malaysia berjaya pulih daripada rantaian krisis ekonomi dengan kadar yang jauh lebih pantas berbanding negara jiran di Asia Tenggara. Di peringkat domestik, kejayaan ini menjadi kemenangan politik yang besar buat Dr. Mahathir. Di tengah-tengah pergolakan ekonomi tersebut, beliau telah memecat Anwar Ibrahim daripada jawatan Menteri Kewangan dan Timbalan Perdana Menteri, sekali gus membuktikan keupayaan formula ekonominya dalam menyelamatkan negara.

Krisis Imuniti Institusi Diraja (1992–1994)

Memasuki dekad kedua pentadbirannya, Dr. Mahathir sekali lagi terlibat dalam pertikaian perlembagaan dengan institusi diraja. Pada tahun 1992, putera kepada Sultan Johor (Sultan Iskandar) yang merupakan seorang pemain hoki telah digantung daripada menyertai sebarang pertandingan selama lima tahun akibat kekasaran fizikal terhadap pemain lawan. Sebagai tindak balas, Sultan Iskandar bertindak menarik keluar semua pasukan hoki Johor daripada kejohanan peringkat kebangsaan. Apabila tindakan baginda mendapat kritikan daripada seorang jurulatih tempatan, Sultan Iskandar telah menitahkan jurulatih berkenaan menghadap ke istana sebelum bertindak mengasarinya.

Insiden tersebut mengundang kecaman sebulat suara daripada ahli Parlimen persekutuan. Dr. Mahathir memanfaatkan ruang berkenaan untuk meminda perlembagaan bagi menghapuskan imuniti undang-undang mutlak yang dinikmati oleh raja-raja Melayu daripada sebarang pendakwaan kes sivil dan jenayah. Agensi media arus perdana memberikan sokongan penuh kepada Dr. Mahathir dengan mendedahkan siri salah laku serta gaya hidup mewah luar biasa sesetengah ahli keluarga diraja.

Berhadapan dengan tekanan hebat daripada pihak media dan kerajaan, Majlis Raja-Raja akhirnya akur kepada cadangan pindaan eksekutif. Melalui pindaan perlembagaan yang diluluskan secara rasmi pada tahun 1994, bidang kuasa raja-raja untuk menolak atau menangguhkan pengesahan sesuatu rang undang-undang parlimen telah dihadkan secara mutlak.

Ringkasan Projek Pembangunan Infrastruktur (Dekad 1990-an)

Projek Infrastruktur	Spesifikasi / Reka Bentuk	Fungsi dan Visi Strategik Utama
Koridor Raya Multimedia (MSC)	Berpusat di selatan Kuala Lumpur	Zon ekonomi khas bertaraf dunia bagi menarik industri teknologi maklumat (IT) global.
Putrajaya	Pusat Pentadbiran Pintar Berkeluasan 4,931 hektar	Menggantikan fungsi Kuala Lumpur yang padat sebagai pusat pengurusan kerajaan yang efisien dan hijau.
Menara Berkembar Petronas (KLCC)	Dibina tahun 1993, siap tahun 1999	Diilhamkan untuk menjadi bangunan tertinggi di dunia pada eranya sebagai mercu tanda kemajuan Malaysia.
Litar Antarabangsa Sepang (SIC)	Direka oleh Hermann Tilke (1999)	Prasarana perlumbaan bertaraf dunia; membolehkan Malaysia menganjurkan Grand Prix F1 pertama di Asia Tenggara.

Tahun Terakhir dan Kejayaan (1998–2003)

Pada 25 September 2003, Mahathir menyampaikan ucapan di Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.

Krisis Politik Bersama Anwar Ibrahim (1997–1998)

Menjelang pertengahan dekad 1990-an, landskap politik tanah air mula memperlihatkan secara jelas bahawa cabaran paling sengit terhadap kelangsungan kuasa Dr. Mahathir datang daripada cita-cita kepimpinan timbalannya sendiri, Anwar Ibrahim. Anwar secara berperingkat mula menjauhkan diri daripada pengaruh Dr. Mahathir dengan mempromosikan kelayakan kepimpinan berteraskan nilai keagamaan yang lebih ketara, di samping memberi gambaran bersedia untuk melonggarkan sekatan ke atas kebebasan awam yang selama ini menjadi identiti utama era pemerintahan Dr. Mahathir. Walau bagaimanapun, Dr. Mahathir tetap mengekalkan sokongan terhadap Anwar sebagai calon pengganti tunggal sehinggalah hubungan politik mereka retak secara mendadak sewaktu berlakunya Krisis Kewangan Asia.

Pendekatan mereka berdua dalam menangani krisis kewangan tersebut mula menyimpang secara beransur-ansur, terutamanya apabila Dr. Mahathir mengambil keputusan menolak dasar kewangan dan fiskal ketat yang didesak oleh pihak IMF. Pada 2 September 1998, Anwar Ibrahim secara rasminya telah dipecat daripada jawatan Timbalan Perdana Menteri dan Menteri Kewangan, sebelum disusuli dengan pemecatan keahliannya daripada parti UMNO serta-merta. Tiada sebarang kenyataan rasmi yang diberikan oleh kerajaan mengenai punca sebenar pemecatan drastik tersebut pada peringkat awal, meskipun pihak media arus perdana membuat spekulasi meluas bahawa ia mempunyai kaitan dengan dakwaan salah laku moral serius yang diedarkan menerusi "surat layang" semasa perhimpunan agung parti berlangsung. Seterusnya, pada 20 September, Anwar Ibrahim telah ditahan oleh pihak berkuasa di bawah peruntukan Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA).

Pengumuman Persaraan dan Peralihan Kuasa (2002–2003)

Semasa berlangsungnya Perhimpunan Agung UMNO pada 22 Jun 2002, Dr. Mahathir mengejutkan perwakilan dengan mengumumkan keputusan beliau untuk meletakkan semua jawatan dalam parti dan kerajaan. Pengumuman mengejut itu menyebabkan para penyokong beliau bergegas meluru ke atas pentas dalam suasana penuh hiba untuk memujuk beliau menarik balik keputusan tersebut. Ekoran daripada pujukan tersebut, beliau bersetuju untuk menangguhkan persaraannya sehingga bulan Oktober 2003 bagi memastikan berlakunya proses transisi kepimpinan yang teratur, lancar, dan bebas daripada sebarang kontroversi dalaman kepada calon pengganti mutlak pilihannya, iaitu Abdullah Ahmad Badawi.

Setelah memegang tampuk pentadbiran negara selama lebih 22 tahun secara berterusan, Dr. Mahathir diiktiraf sebagai pemimpin sebuah negara demokrasi yang paling lama berkhidmat di dunia pada ketika beliau bersara. Rekod tersebut meletakkan beliau kekal sebagai Perdana Menteri Malaysia yang memegang jawatan bagi tempoh yang paling lama dalam sejarah tanah air.

Ringkasan Kronologi Krisis Politik dan Persaraan (1997–2003)

Tarikh / Tahun	Peristiwa / Kronologi Penting	Impak dan Hasil Politik Domestik
1997	Krisis Kewangan Asia	Permulaan perbezaan pendapat dasar ekonomi antara Dr. Mahathir dan Anwar Ibrahim.
2 September 1998	Pemecatan Anwar Ibrahim	Anwar disingkirkan daripada jawatan Kabinet (Timbalan PM & Menteri Kewangan) serta dipecat daripada UMNO.
20 September 1998	Penahanan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA)	Anwar Ibrahim ditahan pihak berkuasa; mencetuskan gelombang gerakan Reformasi di Malaysia.
22 Jun 2002	Pengumuman Mengejut Peletakan Jawatan	Dr. Mahathir mengumumkan persaraan di Perhimpunan Agung UMNO, namun dipujuk perwakilan untuk menangguhkannya.
31 Oktober 2003	Persaraan Rasmi sebagai Perdana Menteri Ke-4	Menyerahkan mandat kepimpinan negara sepenuhnya kepada Abdullah bin Ahmad Badawi.

Perhubungan Asing

Dasar Luar Negara dan Hubungan dengan Barat

Sepanjang tempoh pentadbiran Dr. Mahathir, hubungan diplomatik Malaysia dengan negara-negara Barat secara umumnya berada dalam keadaan yang baik, walaupun beliau dikenali secara global sebagai pengkritik lantang terhadap blok berkenaan. Pada awal fasa kepimpinan beliau, satu perselisihan kecil dengan United Kingdom mengenai isu kenaikan yuran pengajian universiti telah mencetuskan kempen boikot terhadap barangan keluaran British yang diketuai sendiri oleh beliau, di bawah gerakan yang dikenali sebagai "Buy British Last" (Beli Barangan British Akhir). Langkah tersebut juga telah mendorong negara untuk mencari model pembangunan ekonomi alternatif di rantau Asia, terutamanya dari Jepun. Inisiatif ini menjadi titik mula kepada pengenalan "Dasar Pandang ke Timur" yang cukup sinonim dengan era beliau.

Meskipun Malaysia merupakan sebuah bekas tanah jajahan British, kepentingan terhadap pengukuhan ekonomi Jepun telah menyumbang kepada anjakan besar dalam dasar luar negara. Haluan diplomatik yang sebelum ini bersifat pro-Barat semasa era kolonial dan pasca-kolonial telah ditukarkan kepada Dasar Pandang Ke Timur sepanjang pentadbiran beliau. Walaupun perselisihan dengan pihak British itu akhirnya berjaya diselesaikan menerusi rundingan bersama Perdana Menteri Margaret Thatcher, Dr. Mahathir secara konsisten terus menekankan keunggulan model pembangunan Asia berbanding acuan Barat kontemporari. Beliau terutamanya sering kali menyuarakan kritikan tajam terhadap amalan dasar talam dua muka atau piawaian berganda yang diamalkan oleh kuasa-kuasa Barat.

Amerika Syarikat

Rencana utama: Hubungan Amerika Syarikat–Malaysia

Mahathir dan Ronald Reagan pada tahun 1984

Mahathir berjabat tangan dengan Setiausaha Pertahanan Amerika William Cohen di Kuala Lumpur pada tahun 1998 semasa Persidangan Dialog Pasifik.

Hubungan Antara Malaysia dan Amerika Syarikat

Dr. Mahathir sentiasa konsisten dalam mengkritik Dasar Luar Amerika Syarikat. Walau bagaimanapun, hubungan dua hala antara kedua-dua buah negara tetap kekal positif. Amerika Syarikat merupakan sumber pelaburan asing terbesar serta bertindak sebagai pasaran eksport utama bagi Malaysia sepanjang tempoh pemerintahan beliau. Di samping itu, jalinan kerjasama ketenteraan juga berjalan lancar apabila pegawai-pegawai Angkatan Tentera Malaysia (ATM) terus dihantar menghadiri latihan di Amerika Syarikat di bawah seliaan program Latihan dan Pendidikan Ketenteraan Antarabangsa (International Military Education & Training; IMET).

Hubungan diplomatik ini sedikit bergelora pada tahun 1998, apabila Naib Presiden Amerika Syarikat, Al Gore, mengeluarkan kenyataan kritikal semasa menghadiri persidangan Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik (APEC) yang dihoskan oleh Malaysia:

Demokrasi memberikan satu tanda kesahihan bahawa pembaharuan mesti mempunyai untuk menjadi berkesan. Dan sebagainya, antara negara-negara yang mengalami krisis ekonomi, kita masih mendengar panggilan untuk demokrasi, panggilan untuk pembaharuan, dalam pelbagai bahasa - People Power, doi moi, reformasi. Kita mendengar mereka hari ini - di sini, sekarang - di kalangan rakyat Malaysia yang berani.

Tindakan Al Gore dan pentadbiran Amerika Syarikat yang mengkritik proses perbicaraan kes mahkamah melibatkan bekas timbalan beliau, Anwar Ibrahim, telah diselar oleh kerajaan Malaysia. Pihak AS bertindak melabelkan kes tersebut sebagai sebuah "perbicaraan politik yang diatur", manakala majalah U.S. News & World Report menggelarkannya sebagai satu "tontonan yang memalukan." Tambahan pula, Anwar Ibrahim dikenali sebagai jurucakap utama Malaysia yang menyokong formula ekonomi tajaan IMF, termasuk strategi menaikkan kadar faedah.

Satu analisis daripada portal Malaysia Today mengulas bahawa kenyataan terbuka Al Gore merupakan satu bentuk serangan tersirat yang disengajakan terhadap kepimpinan Perdana Menteri Dr. Mahathir, serta terhadap negara-negara serantau seperti Jepun yang secara konsisten menentang tuntutan pembaharuan pasaran mutlak oleh AS. Tindakan Gore yang menyokong gerakan reformasi bagi mendesak penyingkiran Dr. Mahathir dianggap sebagai satu penghinaan besar oleh beliau. Dr. Mahathir menyelar tindakan tersebut dengan menyatakan, "Saya tidak pernah melihat sesiapa yang berkelakuan sebegitu biadab." Reaksi ini mencerminkan prinsip tradisi masyarakat Malaysia bahawa seseorang tetamu tidak sepatutnya mempamerkan kebiadaban sedemikian rupa terhadap tuan rumah yang menyambut kedatangan mereka.

Pada tahun 1997, Dr. Mahathir menyampaikan ucapan lantang yang mengkritik Pengisytiharan Hak Asasi Manusia Sejagat. Beliau melabelkannya sebagai sebuah instrumen penindasan yang digunakan oleh Amerika Syarikat bersama negara-negara lain untuk memaksakan acuan nilai-nilai Barat ke atas negara-negara di rantau Asia. Beliau menegaskan bahawa masyarakat Asia lebih mendambakan kestabilan sosial serta pertumbuhan ekonomi yang mapan berbanding kebebasan awam yang keterlaluan.

Ketegangan diplomatik antara kedua-dua buah negara sekali lagi meningkat ekoran daripada insiden pencerobohan Iraq pada tahun 2003. Dr. Mahathir mengkritik hebat tindakan Presiden George W. Bush yang melancarkan serangan ketenteraan secara melulu tanpa memperoleh sebarang mandat rasmi daripada Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB). Di sebalik pelbagai pergeseran retorik tersebut, asas hubungan perdagangan dan keselamatan antara Malaysia dengan Amerika Syarikat tetap berdiri kukuh. Laporan pendengaran panel Jawatankuasa Kecil Dewan Perwakilan AS pada tahun 2003 mengenai dasar AS terhadap Asia Tenggara merumuskan situasi tersebut dengan menyatakan: "Walaupun kenyataan terbuka yang dikeluarkan oleh Perdana Menteri Dr. Mahathir kadangkala kedengaran tumpul dan keterlaluan, jalinan kerjasama AS-Malaysia mempunyai rekod yang sangat mantap dalam pelbagai sektor strategik seperti pendidikan, perdagangan, hubungan ketenteraan, serta operasi membanteras keganasan global."

Singapura

Hubungan Antara Malaysia dan Singapura

Dr. Mahathir merupakan seorang alumni Kolej Perubatan di Universiti Malaya yang pada ketika itu terletak di Singapura di bawah pentadbiran Malaya British. Kampus Universiti Malaya di Singapura itu kemudiannya dijenamakan semula sebagai Universiti Kebangsaan Singapura (NUS), manakala kampus di Kuala Lumpur kekal sebagai Universiti Malaya (UM). Beliau lulus sebagai seorang doktor perubatan dari Kolej Perubatan King Edward VII pada tahun 1953, semasa era pemerintahan British.

Meskipun mempunyai ikatan sejarah peribadi, hubungan diplomatik antara Malaysia dan Singapura di bawah pentadbiran Dr. Mahathir sering kali bergelora. Pelbagai isu pertikaian rentas sempadan yang dibangkitkan sepanjang era kepimpinan beliau didapati menemui jalan buntu dan gagal mencapai sebarang kemajuan konklusif untuk diselesaikan secara muafakat dua hala. Antara isu utama tersebut merangkumi:

• Kadar Harga Air Mentah: Isu harga air mentah yang dinilai terlalu rendah, di mana Singapura hanya membayar sebanyak 3 sen Malaysia (AS $0.008) bagi setiap 1,000 gelen air yang dibekalkan oleh Malaysia.
• Isu Tambak Johor: Cadangan untuk meruntuhkan Tambak Johor bagi digantikan dengan sebuah jambatan gantung untuk melancarkan aliran air di Selat Johor serta trafik maritim, yang mana rancangan ini kemudiannya dibatalkan oleh pengganti beliau, Abdullah Ahmad Badawi.
• Penambakan Tanah: Aktiviti penambakan tanah secara agresif oleh pihak Singapura yang menjejaskan laluan perkapalan komersial ke hab Pelabuhan Tanjung Pelepas (PTP) di Johor.
• Ruang Udara: Isu penggunaan ruang udara kedaulatan Malaysia oleh jet-jet pejuang milik Angkatan Udara Republik Singapura (RSAF).
• Tuntutan Pulau Pedra Branca: Pertikaian status kedaulatan Pulau Pedra Branca (Pulau Batu Putih) yang akhirnya dibawa ke panel Mahkamah Keadilan Antarabangsa (ICJ) dan mahkamah memutuskan pulau tersebut menjadi milik Singapura.
• Laluan Kereta Api: Isu hak kedaulatan laluan kereta api tanah milik Kerajaan Malaysia yang merentasi Singapura serta status Perjanjian Perkara-Perkara Titik (POA) yang berkaitan dengannya.
• Pembekuan Kaunter CLOB: Keputusan radikal menggantung sepenuhnya urus niaga kaunter perdagangan saham CLOB (Central Limit Order Book) semasa kemuncak Krisis Kewangan Asia 1997. Langkah ini telah membekukan aset saham bernilai sekitar AS $4.47 bilion buat tempoh yang lama, sekali gus menjejaskan kepentingan lebih 172,000 orang pelabur runcit yang majoritinya merupakan warga negara Singapura.

Di sebalik rantaian pertikaian tersebut, terdapat beberapa perkembangan positif yang berjaya dicapai:

• Perjanjian Air 1988: Malaysia dan Singapura mencapai persetujuan pada tahun 1988 yang menyaksikan Dr. Mahathir mengarahkan pembinaan Empangan Linggui di Sungai Johor bagi menjamin kestabilan bekalan air mentah ke republik tersebut yang mengalami kekangan sumber air.
• Saluran Paip Gas Asli: Lee Kuan Yew dan Dr. Mahathir mengumumkan pelan strategik pembinaan saluran paip gas asli dari Terengganu ke Singapura, yang mana projek ini siap sepenuhnya 10 tahun kemudian pada Januari 1992.

Hubungan Peribadi Bersama Lee Kuan Yew

Rentetan daripada kematian Lee Kuan Yew, Dr. Mahathir memuat naik seulas hantaran bertajuk "Kuan Yew dan Saya" di laman blog peribadi beliau, chedet.cc, bagi menzahirkan rasa dukacita atas pemergian tokoh berkenaan. Beliau menyatakan bahawa walaupun sering berbeza pandangan dan bertekad politik dengan pemimpin veteran Singapura itu, hubungan mereka tidak pernah didasari oleh permusuhan peribadi, melainkan perbezaan prinsip mengenai kaedah terbaik untuk memajukan negara masing-masing. Beliau turut menyifatkan bahawa dengan kematian Lee, ASEAN telah kehilangan tonggak kepimpinan yang kuat selepas pemergian Lee Kuan Yew dan Presiden Suharto. Ramai penganalisis politik berpandangan bahawa pemergian Lee Kuan Yew secara tidak langsung meletakkan Dr. Mahathir sebagai kelompok "Pengawal Lama" (*Old Guard*) terakhir yang masih ada di rantau Asia Tenggara.

Pada April 2016, sempena ulang tahun pertama memperingati kematian Lee Kuan Yew, Dr. Mahathir menegaskan kepada pihak media bahawa rakyat Singapura sewajarnya menghargai jasa dan pengorbanan mendalam mendiang yang menjadi paksi utama kepada kemakmuran Singapura moden. Dr. Mahathir mengiktiraf peranan besar Lee yang bertanggungjawab mentransformasikan Singapura daripada sebuah penempatan kecil sehingga muncul sebagai pusat kewangan antarabangsa, hab penerbangan serantau, serta memiliki kemudahan pelabuhan bertaraf dunia. Beliau menambah bahawa pencapaian luar biasa itu merupakan satu hakikat sejarah yang perlu diakui oleh semua pihak, meskipun mendiang mempunyai garis pendirian tersendiri yang sering kali tidak sehaluan dengan dasar Malaysia.

Ringkasan Isu Dua Hala Malaysia–Singapura

Isu / Projek Dua Hala	Status / Konteks Pertikaian	Hasil Akhir / Resolusi
Perjanjian Air Jeda Panjang	Harga air mentah 3 sen per 1,000 gelen dinilai terlalu rendah oleh pihak Malaysia.	Pembinaan Empangan Linggui (1988) bagi menjamin bekalan air.
Pembinaan Jambatan Bengkok	Cadangan menggantikan Tambak Johor dengan jambatan gantung untuk melancarkan Selat Johor.	Dibatalkan secara rasmi semasa pentadbiran Tun Abdullah Badawi.
Kedaulatan Pulau Batu Putih	Pertikaian wilayah sempadan maritim melibatkan Pulau Pedra Branca.	Dibawa ke panel ICJ dan mahkamah memutuskan hak milik kepada Singapura.
Pembekuan Akaun CLOB	Pembekuan aset saham bernilai AS $4.47 bilion milik pelabur Singapura akibat krisis kewangan 1997.	Diselesaikan melalui pelanjutan tempoh penyelesaian bursa saham dua hala.

Bosnia-Herzegovina

Tugu memetik kata-kata Mahathir di Sarajevo: "Pembersihan etnik di Bosnia dan Herzegovina mesti dihentikan atau mereka yang mengeluarkan kata-kata sia-sia tentang demokrasi dan hak asasi manusia mesti selama-lamanya meninggalkan sebarang deposit keadilan dan kesaksamaan." 1994.

Hubungan Diplomatik dengan Bosnia-Herzegovina

Di rantau Balkan, Dr. Mahathir muncul sebagai salah seorang sekutu utama yang paling lantang mempertahankan kedaulatan Bosnia-Herzegovina. Kerajaan Malaysia bersama-sama Pakistan mengambil tindakan berani melanggar sekatan persenjataan yang ditetapkan oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dengan menyalurkan bantuan senjata, logistik tentera, serta peluru berpandu anti-kereta kebal kepada barisan pejuang Islam Bosnia. Pada peringkat awal konflik, Dr. Mahathir sempat melahirkan rasa keberatan untuk menghantar bantuan ketenteraan memandangkan kapasiti kedudukan geografi Malaysia yang kecil. Walau bagaimanapun, atas dasar solidariti kemanusiaan, beliau mengambil inisiatif proaktif bagi menghulurkan sokongan menyeluruh merangkumi aspek diplomasi antarabangsa, dana kewangan, misi kemanusiaan, penghantaran kor tentera Malaysia di bawah panji pasukan pengaman PBB (MALBATT), serta membuka pintu negara untuk menerima kemasukan pelarian dari Bosnia ke Malaysia.

Siri Lawatan Pasca-Konflik dan Pencalonan Hadiah Nobel

Komitmen panjang beliau terhadap pembangunan semula negara tersebut dizahirkan menerusi siri lawatan kerja yang berterusan. Pada Jun 2005, beliau mengadakan lawatan rasmi ke Sarajevo bagi menyempurnakan majlis peresmian sebuah jambatan ikonik berhampiran Pusat Bandar Bosmal yang dibina sebagai simbol keakraban jalinan persahabatan antara rakyat Malaysia dan Bosnia. Seterusnya, pada Julai 2006, beliau meluangkan masa dalam rangka lawatan tiga hari ke Visoko untuk meninjau tapak arkeologi Piramid Matahari Bosnia, sebelum mengadakan satu lagi lawatan susulan ke lokasi yang sama beberapa bulan kemudian.

Asas sumbangan besar kemanusiaan beliau sepanjang krisis Balkan mendapat pengiktirafan tertinggi di peringkat antarabangsa. Pada Februari 2007, gabungan empat pertubuhan bukan kerajaan utama yang terdiri daripada Sarajevo School of Science and Technology, Kongres Intelektual Bosniak, serta dua pertubuhan komuniti Kristian iaitu Majlis Sivil Serb dan Majlis Kebangsaan Croat, telah bertindak mencalonkan Dr. Mahathir bagi menerima anugerah Hadiah Keamanan Nobel tahun 2007.

Di samping misi kemanusiaan, aspek jalinan ekonomi pasca-perang turut diperkasakan. Pada 22 Jun 2007, beliau mengetuai delegasi ahli perniagaan Malaysia ke Sarajevo bagi meneroka peluang pelaburan korporat yang berpotensi di negara tersebut. Komitmen ekonomi ini diteruskan lagi pada 11 November 2009 apabila beliau mempengerusikan sebuah mesyuarat tertutup melibatkan barisan pelabur terkemuka dalam penganjuran Forum Perniagaan Global Malaysia-Bosnia, yang turut dihadiri oleh Presiden Bosnia, Haris Silajdzic.

Kronologi Hubungan Diplomasi Malaysia–Bosnia

Tarikh / Tahun	Penglibatan / Aktiviti Diplomatik	Fungsi dan Catatan Impak
Era 1990-an	Misi Bantuan Senjata & Pengaman	Menyalurkan senjata secara sulit serta menghantar kor tentera di bawah misi PBB bagi melindungi warga Bosnia.
Jun 2005	Peresmian Jambatan Persahabatan	Lawatan kerja ke Sarajevo bagi merasmikan infrastruktur jambatan di Pusat Bandar Bosmal.
Julai 2006	Lawatan Khusus ke Visoko	Meninjau tapak arkeologi Piramid Matahari Bosnia serta mengukuhkan diplomasi budaya.
Februari 2007	Pencalonan Hadiah Keamanan Nobel	Dicalonkan secara rasmi oleh empat badan NGO pelbagai etnik atas sumbangan menghentikan penindasan kejam di Balkan.
November 2009	Forum Perniagaan Global Malaysia-Bosnia	Mempengerusikan persidangan ekonomi tertutup bersama Presiden Haris Silajdzic demi memacu pelaburan baharu.

Membangunkan Dunia

Antara negara-negara membangun dan Islam, Mahathir umumnya dihormati, terutamanya bagi pertumbuhan ekonomi yang agak tinggi di Malaysia dan juga untuk sokongan beliau terhadap nilai-nilai Islam liberal. Pemimpin seperti Presiden Kazakhstan Nursultan Nazarbayev, memujinya dan telah cuba untuk mencontohi formula pembangunan Mahathir. Beliau ialah salah satu jurucakap besar ke atas isu-isu untuk membangunkan dunia dan sangat menyokong merapatkan jurang Utara-Selatan, serta menegur pembangunan negara-negara Islam.

Persaraan (2003–2018)

Selepas bersara, Mahathir telah dipilih sebagai Seri Maharaja Mangku Negara, membenarkan beliau untuk menerima pakai gelaran "Tun". Beliau berjanji untuk "benar-benar" meninggalkan politik, menolak peranan emeritus dalam kabinet Abdullah. Abdullah segera menunjukkan tanda sebagai Perdana Menteri yang lebih tenang dan kurang pertentangan. Dengan kelayakan agama lebih kuat daripada Mahathir, beliau mampu untuk menewaskan lonjakan PAS dalam pilihan raya tahun 1999, dan memimpin Barisan Nasional dalam pilihan raya tahun 2004 kepada kemenangan yang sangat besar, mengambil 199 daripada 219 kerusi Parlimen. Mahathir adalah Ketua Pegawai Eksekutif, Pengerusi dan dengan itu penasihat kanan kepada banyak syarikat Malaysia perdana, seperti Proton, Yayasan Kepimpinan Perdana dan syarikat minyak dan gas milik kerajaan Malaysia, Petronas, dan lain-lain.

Mahathir dan Abdullah mempunyai kejatuhan besar ke atas Proton pada tahun 2005. Ketua Eksekutif Proton, sekutu Mahathir, telah dipecat oleh lembaga pengarah syarikat tersebut. Dengan berkat Abdullah, syarikat itu kemudiannya menjual salah satu aset hadiah syarikat, syarikat motosikal MV Agusta yang telah dibeli atas nasihat Mahathir. Mahathir juga mengkritik pemberian permit import untuk kereta asing, yang dikatakan telah menyebabkan jualan domestik Proton menderita, dan menyerang Abdullah kerana membatalkan pembinaan tambak kedua antara Malaysia dan Singapura.

Mahathir mengadu bahawa pandangan beliau tidak mendapat siaran yang mencukupi oleh akhbar Malaysia. Beliau berpaling kepada perhatian dunia blog sebagai tindak balas, menulis kolum untuk Malaysiakini, laman web yang bersimpati kepada pembangkang, dan memulakan blog sendiri. Beliau tidak berjaya mendapatkan pilihan raya daripada bahagian parti tempatan untuk menjadi perwakilan ke Perhimpunan Agung UMNO pada tahun 2006, di mana beliau merancang untuk memulakan pemberontakan terhadap kepimpinan Abdullah bagi parti. Selepas pilihan raya 2008, di mana UMNO kehilangan majoriti dua pertiga di Parlimen, Mahathir meletak jawatan daripada parti. Abdullah telah digantikan oleh timbalannya, Najib Razak, pada tahun 2009, satu langkah yang mendorong Mahathir untuk menyertai semula parti. Beliau juga menafikan tanggapan beliau akan menjadi penasihat kerajaan.

Mahathir melancarkan Inisiatif Kuala Lumpur untuk Forum Menjenayahkan Perang pada tahun 2005 yang membawa kepada penubuhan Pertubuhan Keamanan Perdana Global pada tahun 2006. Forum ini diakhiri dengan sokongan utama daripada para peserta bahawa perjuangan aktif dan berterusan serius diperlukan untuk mengharamkan peperangan dan menggalakkan keamanan global Pada tahun 2010, Perdana Global Peace Foundation (PGPF) telah didaftarkan sebagai sebuah pertubuhan bukan kerajaan di mana Mahathir merupakan Presiden. Usaha yang telah diambil oleh PGPF adalah penubuhan PGPF Kerusi Tun Mahathir untuk Keamanan Global di Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, program Mahathir Peace School Global, PGPF Club, Break the Siege, Projek Permata di Gaza dan Musim Sejuk Hangat dan Kempen Ramadhan. Seperti yang dibayangkan oleh Mahathir, PGPF amat menyokong keamanan sejagat melalui persidangan antarabangsa, ceramah dan program capaian luar di sekolah-sekolah, universiti dan forum awam. Mahathir menjalani pembedahan pintasan jantung pada tahun 2007, berikutan dua serangan jantung dalam tempoh dua tahun sebelumnya. Beliau telah menjalani operasi yang sama selepas serangan jantung pada tahun 1989. Selepas pembedahan 2007, beliau mengalami jangkitan dada. Beliau dimasukkan ke hospital untuk rawatan jangkitan dada lain pada tahun 2010.

Pada 10 May 2014, Mahathir berkata keupayaan Umno mengekalkan reputasi sebagai parti Melayu yang unggul merupakan satu pencapaian besar bagi parti itu. Beliau berkata walaupun Umno masih diterima, namun sokongan terhadapnya kelihatan berkurangan dan parti itu perlu mengambil iktibar daripada keadaan itu. Berikutan skandal 1Malaysia Development Berhad pada tahun 2015, Mahathir menjadi seorang pengkritik kerajaan Najib Razak, lebih-lebih lagi daripada Abdullah. Beliau telah berulang kali menggesa Najib untuk meletakkan jawatan. Pada 30 Ogos 2015, beliau dan isterinya, Siti Hasmah, menghadiri perhimpunan Bersih 4 yang menyaksikan puluhan ribu menunjukkan perletakan jawatan Najib.

Pada 2016, Mahathir mencetuskan beberapa protes yang memuncak dalam Perisytiharan Warga Malaysia dengan sendiri dengan bantuan Pakatan Harapan dan NGO untuk menggulingkan Najib. Respon Najib kepada tuduhan rasuah telah mengetatkan cengkaman kuasa dengan menggantikan Timbalan Perdana Menteri, menggantung dua akhbar dan menolak melalui parlimen Rang Undang-undang Majlis Keselamatan Negara kontroversi yang menyediakan Perdana Menteri dengan kuasa belum pernah terjadi sebelumnya. Pada bulan Jun 2016, Mahathir juga secara aktif berkempen untuk calon AMANAH dari Pakatan Harapan untuk pemilihan kecil Sungai Besar 2016 dan pilihan raya umum Kuala Kangsar 2016.

Menjelang 2017, Mahathir telah mendaftarkan parti politik baru dan menyertai Pakatan Harapan. Beliau telah dicadangkan sebagai calon pengerusi dan calon perdana menteri Pakatan Harapan.

Kembali sebagai Perdana Menteri (2018–2020)

Rencana utama: Kepimpinan Mahathir Mohamad kedua

Mahathir bertemu Setiausaha Negara Amerika Syarikat Mike Pompeo di Pejabat Perdana Menteri di Putrajaya, 3 Ogos 2018.

Pada 8 Januari 2018, Mahathir telah diumumkan sebagai calon perdana menteri bagi perikatan Pakatan Harapan untuk pilihan raya yang diadakan pada 9 Mei 2018, cubaan untuk menggulingkan bekas sekutunya, Najib Razak. Wan Azizah Wan Ismail, isteri kepada bekas musuh politiknya, Anwar Ibrahim, akan bertanding sebagai timbalannya. Beliau telah bertanding atas kerusi Parlimen Langkawi menentang penyandangnya, Ir Nawawi Ahmad dan telah menang. Seperti yang dipersepakati, pada usia 92 tahun, Mahathir menjadi seorang ketua kerajaan yang tertua di dunia apabila mengangkat sumpah jawatan sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-7 pada 10 Mei 2018 di hadapan Yang di-Pertuan Agong, Sultan Muhammad V.

Pada 12 Mei 2018, Mahathir menyatakan beliau mengeluarkan larangan keluar negara terhadap Najib dan isteri Rosmah Mansor. Mahathir berkata, ini selepas kerajaan banyak menerima aduan berkaitan salah guna kuasa yang dilakukan oleh Najib sebelum ini. Pada sidang media sama, Mahathir berkata beliau sudah mengarahkan Polis Diraja Malaysia (PDRM) untuk menghapuskan larangan pendedahan laporan 1MDB, yang kini diletakkan di bawah Akta Rahsia Rasmi (OSA).

Pada bulan April 2019, majalah Time menyenaraikan Mahathir antara 100 individu paling berpengaruh di dunia tahun 2019.

Hal ehwal domestik

Pada 31 Disember 2018, Mahathir menghadiri majlis bagi menyempurnakan arca “PUTRAJAYA” di Dataran Putra, Presint 1, Putrajaya

Kabinet

Rencana utama: Kabinet Malaysia 2018

Pada 12 Mei 2018, Mahathir mengumumkan tiga Menteri dalam Kabinet baharu pentadbiran beliau di satu sidang media khas di ibu pejabat Pakatan Harapan di Bangunan Yayasan Selangor di Petaling. Lim Guan Eng dari DAP dilantik sebagai Menteri Kewangan, Muhyiddin Yassin dari PPBM sebagai Menteri Hal Ehwal Dalam Negeri dan Mohamad Sabu (AMANAH) sebagai Menteri Pertahanan.

Pada 18 Mei 2018, Mahathir menghadap Yang di-Pertuan Agong, Sultan Muhammad V di Istana Negara dan menyerahkan senarai nama Ahli Parlimen untuk dilantik sebagai Menteri Persekutuan yang baharu.

Pada 21 Mei 2018, Timbalan Perdana Menteri Wan Azizah Wan Ismail mengetuai barisan 13 anggota Kabinet mengangkat sumpah jawatan dan setia serta sumpah simpan rahsia di hadapan Sultan Muhammad V di Istana Negara. Istiadat itu yang berlangsung di Singgahsana Kecil turut disaksikan Mahathir dan isteri Siti Hasmah Mohd Ali.

Pada 23 Mei 2018, Mahathir mempengerusikan mesyuarat kabinet yang pertama di Perdana Putra. Mesyuarat yang bermula pada pukul 9.25 pagi itu dihadiri kesemua 13 Menteri. Hadir sama ialah Ketua Setiausaha Negara Ali Hamsa dan Timbalan Ketua Setiausaha Kabinet Mazidah Abdul Majid. Mesyuarat Kabinet itu memutuskan untuk memotong 10 peratus gaji semua menteri. Mahathir juga mengumumkan Majlis Profesor Negara (MPN), Jabatan Hal Ehwal Khas (JASA), Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD) dan Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung Persekutuan (JKKP) dibubarkan.

Pada 26 Jun 2018, Mahathir berkata baki senarai menteri telah dimuktamadkan dan akan mengangkat sumpah dalam masa terdekat. Pada hari yang sama, Datuk Pengelola Bijaya Diraja, Istana Negara Wan Ahmad Dahlan Abdul Aziz berkata Sultan Muhammad V telah menerima senarai nama menteri dan timbalan menteri tersebut daripada Pejabat Perdana Menteri pada 20 Jun lalu. Istiadat Mengangkat Sumpah Jawatan Menteri dan Timbalan Menteri akan diadakan di Istana Negara pada 2 Julai ini.

Pada 2 Julai 2018, seramai 13 lagi menteri Kabinet dan 23 timbalan menteri mengangkat sumpah jawatan dan setia serta sumpah simpan rahsia di hadapan Yang di-Pertuan Agong Sultan Muhammad V di Istana Negara. Istiadat yang berlangsung di Balairong Seri itu turut disaksikan Mahathir bersama isteri, Siti Hasmah Mohamad Ali selain Timbalan Perdana Menteri, Wan Azizah Wan Ismail.

Pada 18 Oktober 2018, Mahathir menafikan berlaku rombakan Kabinet dalam masa terdekat.

Menyiasat kes rasuah

Laman utama: Skandal 1Malaysia Development Berhad, Kontroversi Najib Razak, dan Pelan Antirasuah Nasional 2019-2023

Dua hari selepas Pakatan Harapan (PH) menawan Putrajaya menerusi Pilihan Raya Umum ke-14 pada 9 Mei 2018, Mahathir lantas menegaskan tindakan utama kerajaan baharu ialah membanteras habis-habisan amalan rasuah di negara ini. Beliau berkata PH sedar bahawa rasuah terutamanya rasuah politik telah menjejas teruk proses demokrasi dan pembangunan hinggakan ada penjawat awam terikut-ikut turut bertindak membelakangi kepentingan rakyat.

Pada 12 Mei 2018, Jabatan Imigresen Malaysia memberi pengesahan mereka menyenarai hitam nama Najib dan isterinya Rosmah Mansor. Dengan keputusan itu Najib terbabit serta isterinya tidak boleh meninggalkan negara ini untuk apa-apa urusan pun, termasuk bercuti. Mahathir berkata, ini selepas kerajaan banyak menerima aduan berkaitan salah guna kuasa yang dilakukan oleh Najib sebelum ini.

Pada 21 Mei 2018, Pejabat Perdana Menteri memaklumkan kerajaan menubuhkan Pasukan Khas Siasatan 1MDB bagi menjalankan siasatan terperinci berkaitan kes 1MDB, pengesanan dan rampasan aset serta pendakwaan terhadap individu yang melakukan kesalahan jenayah dalam pengurusan syarikat berkenaan.

Pada 19 Jun 2018, Mahathir berkata Najib bakal didakwa atas pertuduhan penyelewengan harta dan dana kerajaan yang dikendalikan syarikat pelaburan strategik 1MDB. Beliau menegaskan, kes yang sedang disiasat pihak berkuasa hampir lengkap dan Najib adalah suspek utama yang terbabit dalam penipuan, penyelewengan dan penyalahgunaan membabitkan dana awam berjumlah berbilion ringgit.

Pada 3 Julai 2018, Najib ditahan oleh Pasukan Petugas Khas 1MDB di kediamannya di Jalan Langgak Duta, di Kuala Lumpur. Penahanan beliau itu berhubung siasatan terhadap SRC International Sdn Bhd, sebuah anak syarikat 1MDB. Sehari selepas itu, Najib didakwa di Kompleks Mahkamah Kuala Lumpur Jalan Duta, di sini, berhubung pemindahan RM42 juta ke dalam akaun peribadi beliau daripada SRC International. Daripada kalangan enam bekas perdana menteri Malaysia, Najib merupakan yang pertama menghadapi dakwaan jenayah.

Pada 13 November 2018, Mahathir berkata Jabatan Keadilan Amerika Syarikat (DoJ) akan mengembalikan wang yang diseleweng daripada 1MDB. Beliau berkata, ia membabitkan jumlah kira-kira AS$4.5 bilion (RM18.8 bilion), merangkumi wang yang diperoleh bank pelaburan Amerika Syarikat (AS), Goldman Sachs menerusi penerbitan bon.

Pada 9 April 2019, Mahathir dan rakan sejawatan beliau dari Singapura, Lee Hsien Loong menggalakkan pihak berkuasa dari Malaysia serta Singapura supaya mengekalkan hubungan kerja cemerlang mereka dalam siasatan membabitkan 1MDB. Dalam kenyataan bersama yang dikeluarkan bersempena Pemukiman Pemimpin Malaysia-Singapura ke-9, kedua-dua pemimpin mengambil maklum kerjasama yang sedang terjalin antara agensi dan institusi kedua-dua negara, secara dua hala, serta dalam kerjasama dengan Amerika Syarikat dan Switzerland.

Pada 3 Mei 2019, Mahathir berkata kerajaan menjangkakan memperoleh kembali dana AS$7 bilion (RM29 bilion) yang didakwa wang 1MDB yang disalah guna dari pelbagai negara. Beliau berkata, Malaysia mahu mendapatkan semula wang berkenaan seperti diumumkan Amerika Syarikat dan Singapura.

Kebebasan media

Mahathir menegaskan bahawa kerajaan baru Pakatan Harapan mahu agar wujud kebebasan media di negara ini. Dalam sidang media khas bersama media PH di Yayasan Albukhary, Mahathir berkata:“Saya tidak boleh menggunakan kuasa yang ada pada saya menahan sesiapa atau seumpamanya.”

Pada bulan April 2019, Kebebasan media di Malaysia menerima nafas baru menurut laporan tahunan badan pemantau media antarabangasa Wartawan Tanpa Sempadan (RSF) dalam Indeks Kebebasan Media Dunia apabila negara itu melonjak sebanyak 22 tangga sekaligus menempatkannya di tangga ke-123 dari 180 buah negara yang dinilai. Menurut RSF, peningkatan kedudukan Malaysia itu disebabkan kejayaan Pakatan Harapan yang diterajui oleh Mahathir yang berjaya menewaskan kerajaan Barisan Nasional pada Pilihan Raya Umum Ke-14.

Pembunuhan Altantuya Shaariibuu

Rencana utama: Pembunuhan Altantuya Shaariibuu

Pada 20 Jun 2018, Mahathir menerima kunjungan Setev Shaariibuu, bapa kepada model Mongolia Altantuya Shaariibuu di Perdana Putra. Mahathir setuju bahawa siasatan berhubung kes pembunuhan Altantuya dibuka semula jika terdapat bukti baharu. Polis Kuala Lumpur juga mengesahkan ada menerima satu laporan polis dibuat pengadu bernama Setev Shariibuu di Balai Polis Dang Wangi, KL.

Teknologi 5G

Pada 18 April 2019, berucap pada majlis pelancaran 5G Malaysia di Kompleks Perbadanan Putrajaya, Mahathir yakin bahawa Malaysia mampu memanfaatkan teknologi 5G dalam tiga tahun akan datang. Beliau berkata Inilah di mana kerajaan menyasarkan untuk mewujudkan satu persekitaran yang kondusif untuk pertumbuhan dengan memastikan kesalinghubungan yang sentiasa ada, menerusi Pelan Gentian Optik dan Kesalinghubungan Negara (NFCP) dan menubuhkan Pasukan Petugas 5G Kebangsaan pada November 2018 untuk mengenal pasti potensi kegunaan 5G, membincangkan halangan untuk menggunakan teknologi baharu ini dan menyediakan idea dan penyelesaian untuk pelaksanaan 5G di dalam negara ini.

Pada 19 Januari 2020, menyampaikan ucapan pada perasmian Projek Demonstrasi 5G Malaysia di Pusat Konvensyen Antarabangsa Langkawi (LICC), Mahathir berkata 5G bakal menjadi komponen penting kepada Malaysia dalam mencapai status negara maju. Beliau berkata ia mampu memperkenal perkhidmatan baharu, mempertingkat keberkesanan pengeluaran serta menggalak inovasi pada masa hadapan. Mahathir berkata sejak April 2019, persiapan bagi menyediakan teknologi 5G giat dilakukan dan negara dijangka dapat memulakan operasi komersialnya pada suku ketiga tahun ini. Katanya, penggunaan 5G adalah permulaan kepada usaha negara memperkukuh ekonomi bagi mencapai pertumbuhan mapan dengan sasaran setiap rakyat dapat hidup lebih selesa menjelang 2030. Mahathir juga mahu rakyat Malaysia terutamanya mereka yang berada di alam pekerjaan untuk menambah ilmu berkaitan teknologi bagi menghadapi revolusi industri.

Dasar asing dan lawatan negara

Rencana utama: Senarai lawatan antarabangsa semasa kepimpinan Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad dalam kali kedua

Mahathir bertemu Presiden Indonesia Joko Widodo di Putrajaya, 9 Ogos 2019.

Memulakan langkahnya pada 11 dan 12 Jun 2018, Mahathir telah berucap pada Persidangan Antarabangsa Masa Hadapan Asia ke-24 di Jepun dan ini adalah lawatan rasmi pertamanya ke luar negara sejak kembali ke jawatan Perdana Menteri. Antara intipati lawatan itu adalah Malaysia, melalui Mahathir, telah memohon pinjaman Yen dari Jepun sebagai langkah menurunkan hutang Kerajaan Persekutuan yang mencecah RM1 trilion.

Tujuh belas hari kemudian, Mahathir membuat lawatan rasmi dua hari ke Indonesia, kunjungan pertama ke negara Asia Tenggara itu selepas menjadi Perdana Menteri bagi kali kedua dengan Kuala Lumpur dan Jakarta bersepakat untuk menangkis kempen negatif Eropah terhadap industri minyak sawit.

Pada bulan September 2018, Mahathir menjenguk Bandar Seri Begawan di Brunei sekaligus menjadi lawatan rasmi keduanya ke negara Asia Tenggara selepas Indonesia yang juga sebahagian daripada siri lawatan pengenalan beliau sejurus menyandang kembali jawatan Perdana Menteri.

pada bulan Oktober 2018, Mahathir melawat Thailand, jiran rapat Malaysia dan menjanjikan bahawa Kuala Lumpur akan memberikan bantuan “apa saja yang termampu” bagi menghentikan kitaran keganasan di wilayah selatan negara itu.

Usai beberapa hari kemudian, Mahathir kembali ke Jepun dan dikurniakan darjah kebesaran ‘The Grand Cordon of the Order of the Paulownia Flowers’ oleh Maharaja Jepun, satu penganugerahan darjah kebesaran tertinggi negara Jepun oleh Maharaja Akihito itu berikutan sumbangan besar Perdana Menteri dalam memperkukuhkan hubungan dua hala. Beliau adalah pemimpin ketiga Asia yang menerima anugerah berprestij ini selepas bekas Perdana Menteri Singapura mendiang Lee Kuan Yew dan bekas Perdana Menteri India Manmohan Singh.

Pada awal November 2018, Mahathir dan delegasi kerajaan menghadiri Sidang Kemuncak Asean Ke-33 di Singapura yang turut dihadiri pelbagai lapisan pemimpin dunia. Kemudian beliau turut menghadiri Sidang Kemuncak Kerjasama Ekonomi Asia Pasifik di Papua New Guinea.

Korea Utara

Mahathir mengalu-alukan Sidang Kemuncak Korea Utara-Amerika Syarikat 2018. Beliau berkata "dunia tidak boleh memperlakukan pemimpin Korea Utara Kim Jong-un dengan keraguan dan sebaliknya belajar dari sikap barunya untuk membawa damai". Dalam satu sidang akhbar bersama di Tokyo dengan Jepun, Mahathir berkata: "Kami mengharapkan hasil yang berjaya dari pertemuan bersejarah", sambil menambah bahawa "Malaysia akan membuka semula kedutaan mereka di Korea Utara sebagai penghujung garis diplomatik atas pembunuhan Kim Jong-nam tahun lepas".

Garis masa 100 Hari Pertama Kepimpinan Mahathir

• 10 Mei 2018:
  • Mahathir mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri ketujuh
• 12 Mei 2018:
  • Majlis Orang Penting telah dibentuk sebagai lembaga penasihat kerajaan, ahli lembaga pengarah
  • # Daim Zainuddin, bekas Menteri Kewangan Malaysia
  • # Zeti Akhtar Aziz, bekas Gabenor Bank Negara Malaysia (BNM)
  • # Hassan Marican, bekas presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif Petronas
  • # Robert Kuok, jutawan Malaysia berpangkalan di Hong Kong
  • # Jomo Kwame Sundaram, ahli ekonomi terkemuka
  • Lim Guan Eng, Muhyiddin Yassin, dan Mohamad Sabu dinamakan tiga jawatan kabinet tertinggi
  • Najib dan Rosmah dilarang meninggalkan negara
  • Najib meletak jawatan sebagai Presiden UMNO dan Pengerusi BN
• 13 Mei 2018
  • Mahathir mengarahkan Lembaga Hasil Dalam Negeri untuk memulangkan cukai yang dikutip 'secara haram'
• 14 Mei 2018
  • Peguam Negara Mohamed Apandi Ali meneruskan cuti tanpa rekod, tugas yang diambil alih oleh pendakwa raya
  • Ketua SPRM Dzulkifli Ahmad meletakkan jawatan
  • Kontrak Ketua Setiausaha Perbendaharaan Irwan Serigar Abdullah telah dipendekkan, dipindahkan ke Jabatan Perkhidmatan Awam
  • Mahathir berkata undang-undang mengenai berita palsu akan ditakrifkan dengan jelas
  • Mahathir berkata pelantikan politik dalam syarikat berkaitan kerajaan akan dikaji semula
• 15 Mei 2018
  • Jabatan Audit mengumumkan laporan 1MDBnya
  • Majlis Orang Penting Menubuhkan sebuah jawatankuasa mengenai pembaharuan institusi, jawatankuasa termasuk:
  • # Hakim Mahkamah Rayuan yang diputuskan Datuk KC Vohrah;
  • # Hakim Mahkamah Rayuan dan Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (Suhakam) Mah Weng Kwai;
  • # Presiden Persatuan Patriot Nasional Brigadier Jeneral (Rtd) Datuk Mohamed Arshad Raji;
  • # Profesor Undang-undang Emeritus Universiti Malaya Tunku Abdul Rahman Profesor Shad Saleem Faruqi;
  • Presiden Hakim dan Presiden Majlis Peguam, bekas Presiden Ambiga Sreenevasan
  • Apandi Ali, Irwan Serigar, Dzulkifli dan bekas KPN Khalid Abu Bakar dihalang meninggalkan negara
• 16 Mei 2018
  • Anwar Ibrahim dibebaskan dari penjara setelah menerima pengampunan penuh
  • Presiden 1MDB Arul Kanda Kandasamy juga dihalang daripada meninggalkan negara ini
  • Polis mencari rumah Najib
  • Kerajaan mengumumkan GST akan berkadar sifar berkuat kuasa pada 1 Jun 2018
  • Mahathir memecat 17,000 pelantik politik dari perkhidmatan awam
  • Pendaftar Pertubuhan meluluskan pendaftaran Pakatan Harapan.
  • Kementerian diarahkan untuk menghentikan penggunaan slogan 1Malaysia
  • Program Kedai Rakyat 1Malaysia 2.0 (KR1M) telah dihentikan
  • Mesyuarat Lembaga Suruhanjaya Koperasi Malaysia dan jawatankuasa-jawatankuasa yang dilantik secara politik ditangguhkan
• 17 Mei 2018
  • Mahathir melantik dirinya sebagai menteri pendidikan, dan Wan Azizah Wan Ismail sebagai menteri kebajikan dan wanita
  • Pencarian polis di rumah Najib berterusan
  • Kementerian Kewangan memulakan pembaharuan fiskal
• 18 Mei 2018
  • Mengundurkan pelantikannya sebagai menteri pendidikan berdasarkan janjinya dengan perlembagaan
• 20 Mei 2018
  • Bekas eksekutif petugas kebangsaan PetroSaudi, Xavier Andre Justo bertemu Mahathir
• 21 Mei 2018
  • Pasukan petugas khas yang ditubuhkan untuk menyiasat skandal 1MDB serta mendakwa orang yang melakukan kesalahan dan mendapatkan aset yang berkaitan. Pasukan petugas akan diketuai bersama oleh bekas peguam negara Abdul Gani Patail, bekas ketua SPRM Abu Kassim Mohamed, ketua SPRM semasa Mohd Shukri Abdull dan bekas ketua cawangan khas Abdul Hamid Bador.
  • Timbalan Perdana Menteri Wan Azizah Wan Ismail dan beberapa menteri persekutuan secara rasmi bersumpah sebagai anggota kabinet.
• 22 Mei 2018
  • Najib dibawa masuk untuk disoal siasat di Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM)
• 28 Mei 2018
  • Mahathir telah membuat keputusan muktamad untuk membatalkan projek Kereta Api Berkelajuan Tinggi (HSR) antara Kuala Lumpur dan Singapura dan berkemungkinan perlu membayar pampasan sebanyak RM500 juta. Ia diumumkan sebelum perbincangan mengenainya dibuat di kabinet.
• 30 Mei 2018
  • Mahathir mengumumkan penubuhan Tabung Harapan Malaysia
• 1 Jun 2018
  • Mahathir memansuhkan GST.
• 12 Jun 2018
  • Mahathir bertemu Perdana Menteri Jepun Shinzo Abe di Jepun.
• 10 Julai 2018
  • Mahathir meraikah ulang tahun kelahirannya ke-93.
• 3 Ogos 2018
  • Mahathir bertemu dengan Setiausaha Negara AS Mike Pompeo di Pejabat Perdana Menteri di Putrajaya.

Letak jawatan

Rencana utama: Kemelut politik Malaysia 2020–2022

Pada 24 Februari 2020, Mahathir mengumumkan peletakan jawatan beliau sebagai Perdana Menteri dan menghantar surat peletakan jawatan kepada Yang di-Pertuan Agong. Tambahan lagi, Mahathir juga meletak jawatan sebagai pengerusi Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU), yang turut mengumumkan bahawa parti tersebut keluar dari gabungan Pakatan Harapan sebagai sokongan kepada pemimpin mereka. Yang di-Pertuan Agong telah menerima peletakan jawatan Mahathir, tetapi baginda melantik beliau semula untuk memegang jawatan dalam interim sehingga perdana menteri baharu dilantik.

Kesihatan

Mahathir sedang menandatangani sesuatu

Kisah yang dikenali ramai adalah tentang Mahathir meletakkan kepercayaan ke atas doktor Malaysia bagi menjalankan pembedahan jantung beliau. Pada 24 Januari 1989, Mahathir pernah menjalani pembedahan pintasan arteri koronari di Hospital Besar Kuala Lumpur (HBKL), Kuala Lumpur. Ianya diketuai oleh seorang doktor tempatan, Yahya Awang dan pasukannya.

Pada 9 November 2006, beliau sekali lagi dimasukkan ke Institut Jantung Negara (IJN) kerana serangan jantung setelah saluran darah arteri tersumbat.

Pada 14 Mei 2007, Mahathir dimasukkan ke Unit Rawatan Rapi (ICU) di Hospital Langkawi selepas kesukaran bernafas pada jam 4:00 petang.

Pada 4 September 2007, Mahathir menjalani pembedahan pintasan arteri koronari di IJN selama 5 jam. Pembedahan diketuai pakar jantung terkemuka, Yahya Awang, Razali Wathooth, Azahari Yakub, Venugopal Balchand, Ezani Mohd. Taib dan Ketua Pakar Bedah Kardiologi Klinik Mayo di California, Amerika Syarikat, Prof. Hartzell Schaff. Ini merupakan pembedahan saluran darah arteri kali ke-2.

Pada 15 September 2007, sekali lagi beliau dimasukkan ke Unit Rawatan Rapi di IJN jam 7:00 malam. Ketika itu beliau berusia 82 tahun.

Pada 2 Oktober 2010, di Melbourne, Australia, Mahathir telah dimasukkan ke Hospital Epworth akibat sakit batuk dan selesema. Kemasukan beliau ke hospital tersebut disahkan oleh pegawai khasnya, Sufi Yusof. Mahathir pergi ke Melbourne bertujuan untuk berucap pada seminar mengenai pembangunan manusia anjuran Kelab UMNO Australia Melbourne di Universiti Melbourne.

Pada 9 Februari 2018, Mahathir dimasukkan ke IJNalam Jumaat akibat jangkitan dada berikutan batuk.

Pada 16 Disember 2021, Mahathir dimasukkan ke IJN bagi menjalani pemeriksaan kesihatan dan pemantauan selanjutnya.

Pada 7 Januari 2022, Mahathir sekali lagi dimasukkan ke IJN, hanya 16 hari selepas keluar daripada pusat perubatan itu, Disember 2021. Pada 13 Januari, beliau dibenarkan keluar daripada IJN.

Pada 22 Januari 2022, pejabat Mahathir mengesahkan beliau dirawat di Unit Rawatan Koronari (CCU) Institut Jantung Negara (IJN). Perdana Menteri Ismail Sabri Yaakob yang turut menziarahi Mahathir di petang, memaklumkan melalui Twitternya, beliau sempat bertemu Siti Hasmah dan mendoakan supaya keluarga Mahathir kekal tabah berhadapan ujian ketika ini. Pada 5 Februari, Mahathir dibenarkan keluar dari IJN selepas dirawat di CCU.

Pada 31 Ogos 2022, Mahathir disahkan positif Covid-19. Pejabatnya dalam kenyataan berkata, susulan itu Ahli Parlimen Langkawi berkenaan dirawat di Institut Jantung Negara (IJN). Beliau dibenarkan keluar hospital pada jam 9.30 pagi pada 4 September.

Pada 1 Ogos 2023, Mahathir dimasukkan ke IJN dan sedang dirawat kerana dipercayai mengalami jangkitan. Sumber rapat kepada Mahathir memberitahu, keadaan Mahathir tidak membimbangkan, bagaimanapun pihaknya masih menunggu kenyataan rasmi IJN. Pada 4 Ogos, beliau dibenarkan keluar dari IJN.

Pada 13 Februari 2024, menurut jurucakap, Mahathir sedang menerima rawatan akibat jangkitan di Institut Jantung Negara (IJN). Beliau dimasukkan ke IJN pada 26 Januari lalu. Mahathir dibenarkan keluar daripada IJN pada 18 Mac selepas 53 menjalani rawatan.

Legasi

Atas usaha-usaha beliau untuk menggalakkan pembangunan ekonomi di negara ini, Mahathir telah diberi gelaran Bapa Pemodenan. Sebagai pemimpin negara, beliau telah membawa banyak perubahan-perubahan kepada rakyat dan mengatur program untuk generasi yang membangunkan bangsa Melayu agar setanding dengan mana-mana bangsa di dunia. Banyak telah diperkenalkan dan kejayaan-kejayaan yang besar dicapai di zaman pemerintahan beliau dari segi mengubah corak pemikiran, ekonomi, pendidikan, etika sosial dan budaya hidup rakyat Malaysia khususnya orang-orang Melayu dalam menghadapi era globalisasi dan liberalisasi untuk menghadapi abad ke-21.

Mahathir telah melakukan banyak perubahan di dalam pentadbiran negara. Semenjak awal pelantikan, beliau telah menyeragamkan sistem dan cara bekerja dengan mengadakan sistem kad perakam waktu, pengenalan tag nama, sistem simpanan fail, urusan surat menyurat dan pos, panduan dan penyelarasan dalam segala urusan pejabat. Selain itu, beliau juga telah memperkenalkan slogan di dalam pentadbiran awam negara di antaranya Kepimpinan melalui Tauladan, Dasar Pandang ke Timur dan Penerapan Nilai-Nilai Islam di dalam pentadbiran. Melalui usaha ini, telah banyak perubahan telah dilaksanakan seperti etika kerja yang baik, penerapan nilai-nilai murni yang positif, rajin, efektif serta efisyen dan lain-lain. Beliau juga telah melancarkan usaha memerangi Rasuah dengan slogan “Bersih, Cekap dan Amanah” kepada semua pegawai dan kakitangan kerajaan.

Di zaman pentadbiran beliau, masalah ekonomi dunia telah dilanda kegawatan manakala krisis matawang melanda kebanyakan negara seluruh dunia terutama negara-negara Asia seperti Thailand, Filipina dan Indonesia. Beliau telah berjaya menyelesaikan masalah ini dengan menambat mata wang ringgit Malaysia kepada Dollar Amerika. Badan Kewangan Dunia seperti Bank Dunia dan Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) telah mengkritik tindakan beliau namun ia terbukti berjaya apabila Malaysia merupakan satu-satunya negara yang terlepas dari belenggu kegawatan dan pelbagai syarat yang ditetapkan oleh mereka. Tindakan berani dan bijak ini telah mendapat pujian daripada Horst Köhler, Pengurus Besar IMF.

Mahathir mempunyai aspirasi yang begitu tinggi untuk menyatukan setiap matlamat negara ke arah pembentukan sebuah negara yang membangun. Beliau mempunyai pandangan yang jauh untuk kesejahteraan dan kemakmuran, dan menebus maruah bangsa, memajukan negara dan meletakkannya di persada antarabangsa. Segala perancangan adalah di dalam bentuk jangka panjang menunjukkan satu titik permulaan dan penyatuan negara secara keseluruhannya. Mahathir telah berjaya merealisasikan impian dan harapan rakyat selaras dengan kehendak Wawasan 2020 ke arah kemajuan negara.Wawasan 2020 yang telah diperkenalkan oleh beliau dijadikan sebagai asas dan panduan untuk mencapai matlamat negara yang maju dan sistematik dari segi sains dan teknologi, ekonomi dan infrastruktur bertaraf dunia. Ia merupakan idea yang akan membawa negara ke arah mercu dengan mempunyai panduan hala tuju tindakan di masa hadapan.

Beliau yakin dan percaya bahawa setiap rakyat perlu memainkan peranan agar wawasan ini akan berjaya dilaksanakan menjadi sebuah negara yang berteknologi tinggi menjelang tahun 2020. Untuk mencapai segala matlamat yang dirancang, beliau telah merancang strategi untuk meghadapi beberapa dugaan dan cabaran kepada generasi-generasi yang akan datang.

Kediaman rasmi Mahathir, Seri Perdana, di mana beliau tinggal dari 23 Ogos 1983 hingga 18 Oktober 1999, telah bertukar menjadi sebuah muzium (Galeria Sri Perdana). Selaras dengan prinsip pemuliharaan warisan, reka bentuk asal dan susun atur Sri Perdana telah dipelihara.

Mahathir dilakonkan oleh Nazril Idrus dalam filem 2013, Tanda Putera arahan Shuhaimi Baba.

Keputusan pilihan raya

Parlimen Malaysia

Thn	Konstituensi	Calon		Undi	Prts	Lawan		Undi	Prts	Buang undi	Majoriti	Keluar
1964	P008 Kota Star Selatan		Mahathir Mohamad (UMNO)	12,406	60.22%		Ahmad Shukri Abdul Shukur (PAS)	8,196	39.78%	21,440	4,210	82.79%
1969			Mahathir Mohamad (UMNO)	12,032	48.03%		Yusof Rawa (PAS)	13,021	51.97%	25,680	989	80.26%
1974	P004 Kubang Pasu		Mahathir Mohamad (UMNO)	Menang Tanpa Bertanding
1978			Mahathir Mohamad (UMNO)	18,198	64.64%		Halim Arshat (PAS)	9,953	35.36%	29,014	8,245	78.36%
1982			Mahathir Mohamad (UMNO)	24,524	73.67%		Yusof Rawa (PAS)	8,763	26.33%	34,340	15,761	78.79%
1986			Mahathir Mohamad (UMNO)	25,452	71.48%		Azizan Ismail (PAS)	10,154	28.52%	36,409	15,298	74.21%
1990			Mahathir Mohamad (UMNO)	30,681	78.07%		Sudin Wahab (S46)	8,619	21.93%	40,570	22,062	77.51%
1995	P006 Kubang Pasu		Mahathir Mohamad (UMNO)	24,495	77.12%		Ahmad Mohd Alim (PAS)	7,269	22.88%	33,010	17,226	73.61%
1999			Mahathir Mohamad (UMNO)	22,399	63.22%		Ahmad Subki Abd. Latif (PAS)	12,261	34.61%	36,106	10,138	78.62%
2018	P004 Langkawi		Mahathir Mohamad (PPBM)	18,954	54.90%		Nawawi Ahmad (UMNO)	10,061	29.14%	34,527	8,893	80.87%
							Zubir Ahmad (PAS)	5,512	15.96%
2022			Mahathir Mohamad (PEJUANG)	4,566	9.62%		Mohd Suhaimi Abdullah (BERSATU)	25,463	53.63%	48,123	13,518	71.10%
							Armishah Siradj (UMNO)	11,945	25.16%
							Zabidi Yahya (AMANAH)	5,417	11.41%
							Abd Kadir Sainudin (Bebas)	89	0.19%

Penulisan

.

Buku

• The Malay Dilemma (1970) ISBN 981-204-355-1
• The Challenge, (1986) ISBN 967-978-091-0
• Regionalism, Globalism, and Spheres of Influence: ASEAN and the Challenge of Change into the 21st century (1989) ISBN 981-3035-49-8
• The Pacific Rim in the 21st century,(1995)
• The Challenges of Turmoil, (1998) ISBN 967-978-652-8
• The Way Forward, (1998) ISBN 0-297-84229-3
• A New Deal for Asia, (1999)
• Islam & The Muslim Ummah, (2001) ISBN 967-978-738-9
• Globalisation and the New Realities (2002)
• Reflections on Asia, (2002) ISBN 967-978-813-X
• The Malaysian Currency Crisis: How and why it Happened, (2003) ISBN 967-978-756-7
• Achieving True Globalization, (2004) ISBN 967-978-904-7
• Islam, Knowledge, and Other Affairs, (2006) ISBN 983-3698-03-4
• Principles of Public Administration: An Introduction, (2007) ISBN 978-983-195-253-5
• Chedet.com Blog Merentasi Halangan (Bilingual), (2008) ISBN 967-969-589-1
• A Doctor in the House: The Memoirs of Tun Dr Mahathir Mohamad, (8 Mac 2011) ISBN 978-967-599-722-8

Blog

Beliau mula menulis blog pada 1 Mei 2008 pada jam 1:27 pagi, dengan penulisan beliau "The Appointment of Judges". Pada 19 Jun, blog beliau telah berpindah ke laman baru yang lebih dipercayai dan selamat simpanannya. Kini blog beliau terletak di http://chedet.cc/.

Anugerah dan Darjah Kebesaran

Rencana utama: Senarai anugerah dan penghormatan yang diterima oleh Mahathir Mohamad

Mahathir telah menerima pelbagai pingat kebesaran, anugerah dan ijazah kehormat daripada dalam dan luar negara sebagai pengiktirafan terhadap sumbangan beliau dalam pembangunan Malaysia serta peranan di peringkat antarabangsa. Sehingga tahun 2012, beliau telah dianugerahkan berpuluh-puluh darjah kebesaran negeri termasuk:

Dalam negara

• Seri Maharaja Mangku Negara (SMN) yang membawa gelaran Tun (2003).
• Darjah Kerabat daripada beberapa negeri, termasuk Kedah (1988), Johor (1989), Kelantan (2002) dan Selangor (2003).
• Beberapa darjah kebesaran peringkat negeri seperti Dato’ Seri, Dato’ Seri Utama, Datuk Patinggi (Sarawak), Pehin (Sarawak) dan lain-lain.

Luar negara

• Knight Grand Cordon (Special Class) of the Most Exalted Order of The White Elephant daripada Thailand (1981).
• Grand Cordon of the Order of the Rising Sun daripada Maharaja Jepun Akihito (1991).
• Order of the Aztec Eagle daripada Mexico (1991).
• Jawaharlal Nehru Award daripada kerajaan India (1996).
• Orden de Libertador daripada Venezuela (1990).
• Anugerah Raja Faisal Antarabangsa (1997).
• Anugerah keamanan antarabangsa termasuk U Thant Peace Award (1999).

Akademik

Lebih daripada 30 ijazah kehormat daripada universiti dalam dan luar negara, termasuk Universiti Malaya, Universiti Kebangsaan Malaysia, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia, Universiti Tsinghua (China), Universiti Keio (Jepun), Universiti Meiji (Jepun), Universiti Padjadjaran (Indonesia) dan Universiti Al-Azhar (Mesir).

Selain itu, beliau turut diisytiharkan sebagai “Bapa Pemodenan Malaysia” (2003) oleh Perdana Menteri ketika itu, Abdullah Ahmad Badawi, sebagai mengiktiraf jasa beliau dalam memodenkan negara.

Garis masa

• 1925: Dilahirkan di Alor Setar, Kedah pada 10 Julai.
• 1945: Mengambil bahagian dalam penentangan Malayan Union.
• 1946: Menjadi ahli UMNO semasa ia ditubuhkan.
• 1953: Mendapat ijazah perubatan dari Kolej Perubatan King Edward (yang kemudiannya dikenali sebagai Universiti Malaya) di Singapura.
• 1954: Berkhidmat sebagai pegawai perubatan di Hospital Alor Star, Hospital Langkawi, Hospital Jitra dan Hospital Perlis.
• 1957: Berhenti dari perkhidmatan kerajaan untuk membuka kliniknya sendiri, MAHA Klinik di Alor Setar.
• 1964: Dipilih sebagai Ahli Parlimen Kota Setar atas tiket Parti Perikatan selepas beliau menewaskan calon PAS, Mohd Shaari Haji Abdul Shukur, dengan majoriti 4,210 undi; Mahathir mendapat 12,406 undi, sementara Mohd Shaari mendapat 8196 undi.
• 1965: Menjadi ahli Majlis Tertinggi UMNO.
• 1968: Dilantik sebagai Pengerusi Majlis Pelajaran Tinggi.
• 1969:
  • Ditewaskan oleh calon Pas, Haji Yusof Rawa dalam Pilihanraya pada 10 Mei, dengan 989 undi di kawasan Kotar Setar; beliau dikatakan kalah kerana kehilangan "undi Cina" apabila beliau mengumumkan bahawa beliau tidak perlu undi Cina untuk memenangi dalam pilihanraya;
  • Dipecat jawatan daripada Majlis Tertinggi UMNO pada 12 Julai, berikutan pengedaran suratnya kepada Tunku Abdul Rahman;
  • Diberhentikan keahliannya dalam UMNO pada 26 September.
• 1970: Mengeluarkan buku dalam bahasa Inggeris yang bertajuk "Dilema Melayu" (The Malay Dilemma); buku ini diharamkan dengan serentak.
• 1972:
  • Diterima kembali menjadi ahli UMNO pada 7 Mac;
  • Dilantik menjadi Pengerusi Lembaga Perindustrian Makanan Malaysia (FIMA).
• 1973: Dilantik sebagai senator.
• 1974:
  • Dilantik sebagai Pengerusi Majlis Universiti Nasional;
  • Melepaskan jawatan sebagai senator untuk bertanding di Pilihanraya 1974, yang mana beliau menang tanpa bertanding;
  • Dilantik sebagai Menteri Pelajaran pada 5 September.
• 1975: Menjadi salah satu daripada tiga naib presiden UMNO, selepas memenangi dengan majoriti sebanyak 47 undi.
• 1976: Menjadi Timbalan Presiden UMNO dan Timbalan Perdana Menteri Malaysia pada 5 Mac.
• 1978: Melepaskan jawatan sebagai Menteri Pelajaran untuk menjadi Menteri Perdagangan dan Perindustrian Malaysia (1 Jun 1978 - Julai 1981);
• 1981:
  • Menjadi Presiden UMNO pada 26 Jun, dan Perdana Menteri Malaysia ke-empat pada 10 Julai;
  • Menjadi Menteri Pertahanan (18 Julai, 1981 - 6 Mei, 1986) disamping memegang jawatan Perdana Menteri;
  • Melancarkan slogan-slogan "Bersih, Cekap dan Amanah", "Kepimpinan Melalui Teladan", "Dasar Pandang ke Timur", "Penerapan Nilai-nilai Islam", dan polisi pemulauan barang UK ("Buy British Last");
  • Mencepatkan masa sebanyak setengah jam di Semenanjung Malaysia untuk menyeleraskannya dengan Malaysia Timur;
  • Menarik balik pengharaman buku Dilema Melayu (The Malay Dilemma);
  • Merancangkan serangan subuh dengan pengambilan kembali Guthrie Corporation oleh Perbadanan Nasional Berhad (PNB) di Bursa Saham London pada 7 September, supaya memulangkan hakmilik lebih kurang 200,000 ekar tanah pertanian kepada rakyat Malaysia.
• 1983:
  • Mengemaskinikan kuasa Yang di-Pertuan Agong dan Sultan-sultan, supaya rang undang-undang yang diputuskan oleh Parlimen atau Dewan Undangan Negeri dapat menjadi akta, selepas penerimaan pendapat Yang Di-Pertuan Agung ataupun Sultan-sultan negeri masing-masing;
  • Menubuhkan PROTON, sebuah projek kereta nasional.
• 1986:
  • Musa Hitam meletakkan jawatan sebagai Timbalan Perdana Menteri pada 27 Februari;
  • Ghafar Baba dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia;
  • Menjadi Menteri Dalam Negeri pada 7 Mei di samping memegang jawatan Perdana Menteri.
• 1987:
  • Menewaskan cabaran Tengku Razaleigh Hamzah untuk jawatan Presiden UMNO dengan majoriti yang nipis sekali pada 24 April;
  • Menjadi Menteri Kehakiman di samping memegang jawatan Menteri Dalam Negeri dan Perdana Menteri Malaysia.
• 1990: Menjadi Menteri Hal-Ehwal Dalam Negeri (Oktober 1990 - Januari 1999) di samping memegang jawatan Perdana Menteri.
• 1993:
  • Melantik Anwar Ibrahim sebagai Timbalan Perdana Menteri;
  • Mengehadkan pengecualian Sultan-sultan daripada pendakwaan, selepas peristiwa Douglas Gomez.
• 1995: Kekal sebagai Perdana Menteri selepas memenangi Pilihan Raya Umum.
• 1997:
  • Menetapkan nilai mata wang Malaysia pada 1 September supaya mengatasi Krisis Kewangan Asia 1997;
  • Ke Arab Saudi untuk terima Anugerah Raja Faisal.
• 1998:
  • Memecat Anwar Ibrahim dari semua jawatan dalam kerajaan dan dalam UMNO pada 2 September;
  • Melantik Abdullah Ahmad Badawi sebagai Timbalan Perdana Menteri;
  • Pembukaan rasmi Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) di Sepang, yang menelan kos sebanyak RM13 bilion;
  • Penghabisan pembinaan Menara Berkembar Petronas yang mempunyai 88 tingkat, iaitu menara berkembar yang tertinggi di dunia;
  • Dipilih sebagai "Asia's Newsmaker of 1998" oleh Majalah TIME.
• 1999:
  • Menjadi Menteri Kewangan Pertama pada 8 Januari, di samping memegang jawatan Perdana Menteri ketika Malaysia masih mengalami Krisis Ekonomi 1997;
  • Pembukaan rasmi Cyberjaya, sebuah bandar yang baru yang memainkan peranan yang penting dalam Koridor Raya Multimedia Malaysia.
• 2001: Menjadi Menteri Kewangan dan Menteri Tugas-tugas Khas (5 Jun 2001) disamping memegang jawatan Perdana Menteri.
• 2002:
  • Mengumumkan penggunaan bahasa Inggeris untuk mengajarkan mata pelajaran Matematik dan Sains, mulai tahun 2003;
  • Mengumumkan perletakan jawatannya sebagai Perdana Menteri dalam Perhimpunan Agung UMNO, tetapi telah dirayu untuk membuat penangguhan selama 18 bulan.
• 2003:
  • Bersara sebagai Perdana Menteri Malaysia pada 31 Oktober, 2003 dan menamakan timbalannya, Abdullah Ahmad Badawi, sebagai pengganti; beliau memegang jawatan Perdana Menteri selama 22 tahun, dan terjadi salah satu daripada pemimpin-pemimpin negara Asia yang paling lama perkhidmatannya;
  • Dianugerahkan sebagai Tun, pangkat kehormatan yang tertinggi di Malaysia.
• 2008:
  • Mengumumkan keluar dari Umno berkuatkuasa serta merta;
  • Dianugerahkan Seri Utama Mahkota Wilayah (S.U.M.W.) membawa gelaran "Datuk Seri Utama".
• 2016: Keluar Umno sekali lagi selepas mempertikaikan kes skandal Najib Razak dalam 1MDB dan menubuhkan Parti Pribumi Bersatu Malaysia sebagai Penasihat.
• 2017: Telah mendaftarkan parti politik baharu dan menyertai Pakatan Harapan. Beliau telah dicadangkan sebagai calon Pengerusi dan calon Perdana Menteri Malaysia.
• 2018: Dilantik semula sebagai Perdana Menteri Malaysia yang ke-7 selepas bertanding dan mendapat sokongan majoriti daripada Pakatan Harapan yang memenangi Pilihan Raya Umum ke-14. Ini menjadikan beliau Ketua Kerajaan yang paling tua berkhidmat di dunia.
• 2020:
  • Mengumumkan perletakan jawatannya sebagai Perdana Menteri pada 24 Februari selepas 21 bulan mentadbir negara;
  • Bersama empat lagi digugurkan keahlian mereka daripada BERSATU.
• 2022: Disahkan positif Covid-19.

Garis masa sebagai Ahli Parlimen

Garis masa sebagai Ahli Parlimen yang telah berkhidmat selama lebih daripada 30 tahun

Potret Rasmi

Potret-potret Rasmi Tun Dr. Mahathir Mohamad ketika menjadi Perdana Menteri Malaysia.

Fail:Tun Dr. Mahathir bin Mohamad.jpg

Potret Rasmi Tun Dr. Mahathir Mohamad ketika menjadi Perdana Menteri ke-4 (1981-2003)

Rujukan

Petikan teks

• Dhillon, Karminder Singh (2009). Malaysian Foreign Policy in the Mahathir Era 1981–2003: Dilemmas of Development. NUS Press. ISBN 9971-69-399-2.CS1 maint: ref duplicates default (link)
• Milne, R. S.; Mauzy, Diane K. (1999). Malaysian Politics under Mahathir. Routledge. ISBN 0-415-17143-1.
• Morais, J. Victor (1982). Mahathir: A Profile in Courage. Eastern Universities Press. OCLC 8687329.CS1 maint: ref duplicates default (link)
• Sankaran, Ramanathan; Mohd Hamdan Adnan (1988). Malaysia's 1986 General Election: the Urban-Rural Dichotomy. Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 981-3035-12-9.
• Stewart, Ian (2003). The Mahathir Legacy: a Nation Divided, a Region at Risk. Allen & Unwin. ISBN 1-86508-977-X.CS1 maint: ref duplicates default (link)
• Wain, Barry (2010). Malaysian Maverick: Mahathir Mohamad in Turbulent Times. Palgrave Macmillan. ISBN 0-230-23873-4.CS1 maint: ref duplicates default (link)
• James Chin & Joern Dosch. Malaysia Post Mahathir: A Decade of Change?. Marshall Cavendish. 2016. isbn 9814677558

Bacaan lanjut

• Mahathir Mohamad. (2011). A Doctor In The House: The Memoirs of Tun Dr Mahathir Mohamad. Petaling Jaya: MPH Publication. (Inggeris)

Pautan luar

• (Melayu) Blog Mahathir - Che Det
• (Melayu) Institut Pemikiran Tun Dr Mahathir Diarkibkan 2010-09-04 di Wayback Machine
• (Melayu) Laman web rasmi
• (Melayu) Laman sokongan Tun Mahathir.
• (Melayu) Ensiklopedia Malaysia: Mahathir bin Mohamad
• Mahathir Mohamad di Facebook
• Mahathir Mohamad di Instagram
• Mahathir Mohamad di X

Jawatan politik
Didahului oleh Mohamed Yaacob	Menteri Pendidikan 1974–1977	Diikuti oleh: Musa Hitam
Didahului oleh Hamzah Abu Samah	Menteri Perdagangan dan Industri 1978–1981	Diikuti oleh: Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh Hussein Onn	Timbalan Perdana Menteri 1978–1981	Diikuti oleh: Musa Hitam
	Perdana Menteri 1981–2003	Diikuti oleh: Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh Abdul Taib Mahmud	Menteri Pertahanan 1981–1986
Didahului oleh Musa Hitam	Menteri Dalam Negeri 1986–1999
Didahului oleh Anwar Ibrahim	Menteri Kewangan 1998–1999	Diikuti oleh: Daim Zainuddin
Didahului oleh Daim Zainuddin	Menteri Kewangan 2001–2003	Diikuti oleh: Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh Najib Razak	Perdana Menteri 2018–2020	Diikuti oleh: Muhyiddin Yassin
Jawatan diplomatik
Didahului oleh Jean Chrétien	Pengerusi Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik 1998	Diikuti oleh: Jenny Shipley
Didahului oleh Thabo Mbeki	Setiausaha Agung Pergerakan Negara-Negara Berkecuali 2003	Diikuti oleh: Abdullah Ahmad Badawi
Jawatan parti politik
Didahului oleh Hussein Onn	Timbalan Presiden UMNO 1976–1981	Diikuti oleh: Musa Hitam
	Presiden UMNO 1981–2003	Diikuti oleh: Abdullah Ahmad Badawi
Gelaran baharu	Pengerusi Pakatan Harapan 2016–2020	Diikuti oleh: Anwar Ibrahim