Hubungan luar negeri Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Malaysia

Rencana ini sebahagian daripada siri:
Politik dan kerajaan
Malaysia



Negara-negara lain · Atlas
 Portal Politik

Malaysia merupakan sebuah anggota yang giat dalam pelbagai pertubuhan antarabangsa, termasuk Negara-negara Komanwel, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Pertubuhan Persidangan Islam, dan Pergerakan Negara-Negara Berkecuali. Dewasa ini Malaysia juga giat menyokong kerjasama serantau.

Dasar luar 1957–1969[sunting | sunting sumber]

Malaysia merupakan ahli Komanwel sejak tahun 1957, apabila memeterai Perjanjian Pertahanan Tanah Melayu-British (AMDA) bersama United Kingdom yang mana Britain menjamin pertahanan Malaya (dan kemudiannya Malaysia). Kehadiran tentera British dan negara Komanwel lain adalah penting untuk keselamatan negara ketika menghadapi darurat (19481960) dan Konfrontasi Indonesia (19621966) yang tercetus oleh penggabungan Tanah Melayu dengan jajahan-jahan British lain iaitu Singapura, Sarawak dan Borneo Utara untuk membentuk Malaysia pada tahun 1963.

Jaminan pertahanan British tamat berikutan keputusan Britain untuk mengundurkan tenteranya dari kawasan timur Terusan Suez pada tahun 1967, lalu digantikan oleh [[]] 1971 with the Perjanjian Pertahanan Lima Negara (FPDA) iaitu Britain, Australia, New Zealand, Malaysia dan Singapura bersepakat untuk bekerjasam dalam bidang pertahanan, serta “berunding” sekiranya Malaysia atau Singapuara menghadapi ancaman. FPDA masih berkuat kuasa, dan kelima-lima negara terlibat mempunyai Sistem Pertahanan Kawasan Bersepadu kekal yang bertapak di markas RMAF Butterworth, serta menganjurkan latihan tentera laut dan udara setiap tahun.

Di bawah kepimpinan Perdana Menteri Tunku Abdul Rahman (sehingga tahun 1970), Malaysia mendukung dasar luar yang teguh menyokong Komanwel dan menentang komunis. Selain itu, Malaysia turut giat menentang dasar aparteid yang menyaksikan Afrika Selatan meninggalkan Komanwel pada tahun 1961, serta menjadi ahli perintis Persatuan Negara-negara Asia Tenggara (ASEAN) pada tahun 1967 dan Pertubuhan Persidangan Islam (OIC) pada tahun 1969, yang mana Tunku menjadi Setiausaha Agung pertama pada tahun 1971.

Dasar luar sejak 1969[sunting | sunting sumber]

Di bawah pimpinan Tun Abdul Razak dan Tun Hussein Onn di bawah , Malaysia mengalihkan dasarnya ke arah pendirian berkecuali. Pada tahun 1971, ASEAN mengeluarkan Deklarasi Kawasan Aman, Bebas dan Berkecuali (Zone of Peace, Freedom and Neutrality, ZOPFAN) yang berfahamanan berkecuali dan anti-nuklear. Malaysia menyertai Pergerakan Negara-negara Berkecuali, dan pada 1974 mengiktiraf Republik Rakyat China.

Peralihan dasar ini diteruskan dan dikukuhkan oleh Tun Mahathir bin Mohamad, yang mengetengahkan dasar regionalisme dan pro-Selatan dengan retorik yang adakalanya bernada anti-Barat. Beliau cuba menubuhkan sebuah Kumpulan Ekonomi Asia Timur sebagai alternatif kepada APEC, mengecualikan Australia, New Zealand dan benua Amerika. Sewaktu di bawah pimpinan beliau, Malaysia memeterai Kawasan Perdagangan Bebas ASEAN (AFTA) dan forum serantau ASEAN+3 bersama China, Jepun dan Korea Selatan. Beliau pernah berselisih dengan Perdana Menteri Australia Paul Keating, yang menyifatkan beliau sebagai “keras kepala” kerana enggan menyertai sidang kemuncak APEC di Seattle.

Malaysia memandang kerjasama serantau sebagai asas dasar luarnya. Malaysia menjadi pendukung utama bagi perluasan keanggotaan ASEAN agar menyertakan Laos, Vietnam, dan Myanmar, atas alasan bahawa “urusan membina” bersama ketiga-tiga negara ini, terutamanya Myanmar, akan memacu perubahan politik dan ekonomi. Malaysia juga menganggotai kumpulan ekonomi G-15 dan G-77.

Walaupun Malaysia merupakan bekas koloni British, kepentingan ekonomi Jepun telah menyumbang kepada perubahan dasar luar negara dari Dasar Pro-Barat semasa zaman kolonial dan pasca-kolonial menjadi Dasar Pandang Ke Timur semasa pentadbiran Mahathir.[1] Sungguhpun retorik Mahathir yang bernama anti-Barat, namun beliau bekerjasama rapat dengan negara Barat, serta melancarkan penentangan terhadap golongan pelampau Islam berikutan serangan 11 September 2001. Di bawah pimpinan Perdana Menteri Datuk Seri Abdullah Ahmad Badawi, hubungan dengan negara Barat, terutamanya Australia, makin erat.

Menteri Luar Malaysia kini ialah Datuk Seri Dr. Rais Yatim.

Keengganan Malaysia mengiktiraf Israel menjadi isu berikutan penyertaan Malaysia dalam angkatan pengamanan PBB berikutan krisis Israel-Lubnan 2006.

Penggabungan antarabangsa[sunting | sunting sumber]

Malaysia mengganggotai Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu dan kebanyakan agensi khususnya, termasuk UNESCO, Bank Dunia, Tabung Kewangan Antarabangsa, Agensi Tenaga Atom Antarabangsa; Perjanjian Am Mengenai Tarif dan Perdagangan, Persatuan Negara-negara Asia Tenggara; Bank Pembangunan Asia, Perjanjian Pertahanan Lima Negara, Sidang Kemuncak Asia Tenggara (EAS), Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik (APEC), komanwel, Pergerakan Negara-negara Berkecuali, dan Pertubuhan Persidangan Islam.

Pertikaian[sunting | sunting sumber]

Spratly[sunting | sunting sumber]

Malaysia menegaskan tuntuan kedaulatan terhadap Kepulauan Spratly bersama Republik Rakyat China, Republik China, Filipina, Vietnam, dan mungkin sekali Brunei. "Deklarasi Tatalaku Pihak-Pihak Berkaitan Dengan Laut China Selatan" yang dikeluarkan pada tahun 2002 meskipun meredakan ketegangan mengenai Kepulauan Spratly, namun bukannya tatasusila sah yang dikehendaki sesetengah pihak. Malaysia tidak terlibat dalam perjanjian sendi antara syarikat minyak kebangsaan Republik Rakyat China, Filipina dan Vietnam pada Mac 2005 dalam menjalankan kegiatan seismos marin di Kepulauan Spratly.

Ligitan, Sipadan and Ambalat[sunting | sunting sumber]

Keputusan ICJ mengenai tuntutan terhadap pulau-pulau Ligitan dan Sipadan, yang dituntut Indonesia dan Filipina, memihak kepada Malaysia tetapi sempadan maritimnya di Laut Sulawesi yang kaya dengan hidrokarbon masih dalam pertikaian, lalu menimbulkan konfrontasi pada Mac 2005 mengenai konsesi kepada blok minyak Ambalat.

Singapura[sunting | sunting sumber]

Singapura menjadi sebahagian Malaysia selama dua tahun (1963-65), sebelum akhirnya digesa Tunku untuk berpisah berikutan ketegangan antara kaum daripada kempen pilihan raya pada tahun 1964. Kini, masih wujudnya pertikaian antara Malaysia dan Singapura, termasuk mengenai harga penyaluran air mentah yang belum dirawat ke Singapura, tebus guna tanah Singapura yang menjejaskan persekitaran environmental di perairan Malaysia, jambatan baru untuk menggantikan Tambak Johor yang enggan dibiayai Singapura, sempadan maritim, pemajuan semula tanah-tanah KTM di Singapura, dan tuntutan Pulau Batu Putih. Bagaimanapun, kedua-dua pihak bersetuju agar pertikaian Pulau Batu Putih dihadapkan ke timbang tara ICJ.

Pattani[sunting | sunting sumber]

Keganasan di wilayah-wilayah selatan Thailand yang majoriti penduduknya beragama Islam mendorong Malaysia dan Thailand mengawasi sempadan antara kedua-dua negara. Kerajaan Malaysia pernah memberi perlindingan kepada pejuang Gerila Pattani (PULO) sebelum 11 September 2001 terutamanya di Kedah.

Sabah[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Pertikaian Sabah

Filipin masih memendam tuntutannya terhadap Sabah.

Limbang[sunting | sunting sumber]

Sempadan darat Malaysia dengan Brunei sekitar Limbang juga dipertikai. Pada tahun 2003, Brunei dan Malaysia menamatkan penerokaan gas dan minyak di kawasan pesisiran dan dasar laut yang dipertikai kedua-dua pihak. Rundingan juga menemui jalan buntu lalu mendorong kemungkinan penghukuman antarabangsa.

Senarai perwakilan asing di Malaysia[sunting | sunting sumber]

Berikut adalah senarai perwakilan-perwakilan asing di Malaysia.

A[sunting | sunting sumber]

  • Afghanistan Mohammad Yunos Farman (Duta)
  • Afrika Selatan Cornelius van Niekerk (Pemangku Pesuruhjaya Tinggi)
  • Albania Dylaver Qesja (Charge d'Affaires)
  • Algeria Amar Belani (Duta)
  • Amerika Syarikat Christopher J. LaFleur (Duta)
  • Arab Saudi Mohammed Reda Hussein Abu Al-Hamayel (Duta)
  • Argentina Alfredo Raul Morelli (Duta)
  • Australia James Wise (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Austria Dr. Donatus Koeck (Duta)

B[sunting | sunting sumber]

  • Bahrain Karim Ebrahim Al-Shakar (Duta)
  • Bangladesh Shafi U. Ahmed (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Belanda Aloysius Johannes Andrians Embrechts (Duta)
  • Belgium Frank Van de Craen (Duta)
  • Benin Bierre Dossuou Ado (Duta)
  • Bosnia-Herzegovina Tarik Bukvic (Duta)
  • Botswana Naomi E. Majinda (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Brazil Marcos Caramuru de Paiva (Duta)
  • Britain Bruce Elliot Cleghorn (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Brunei Darussalam Dato' Seri Setia Dr. Haji Mohd Amin bin Datu Pekerma Dewa Dato' Paduka Haji Abdul Rahman (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Bulgaria Panteley M. Spasov (Charge d'Affaires)
  • Burkina Faso Windpayade Raymond Edouard Quedraogo (Duta)

C[sunting | sunting sumber]

  • Chile Patricio Torres (Duta)
  • China Cheng Yonghua (Duta)
  • Colombia Sergio G. Naranjo Perez (Duta)
  • Cote d'Ivoire Tui Digbe (Charge d'Affaires)
  • Croatia Zeljko Cimbur (Duta)
  • Cuba Pedro Manzon Barata (Duta)
  • Cyprus Andreas Zenonos (Pesuruhjaya Tinggi)

D[sunting | sunting sumber]

  • Denmark Borge Petersen (Duta)
  • Djibouti Yacin Houssein Douale (Charge d'Affaires)

E[sunting | sunting sumber]

  • Ecuador Manuel A. Pesantes (Duta)
  • Emiriah Arab Bersatu Nasser Salman Nasser Abd Alla Al-Aboudi (Duta)
  • Eritrea Abdu M. Heggi (Duta)

F[sunting | sunting sumber]

  • Fiji Adi Litia Samanunu Q.T. Cakobau (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Filipina Victariano M. Lecaros (Duta)
  • Finland Lauri Korpinen (Duta)

G[sunting | sunting sumber]

  • Gambia Dr. Mangom Mukhtar Ceesay (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Ghana Nana Kwadwo Senti (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Guinea Khatulistiwa Leonardo Mola Laplata (Charge d'Affaires)

H[sunting | sunting sumber]

  • Habsyah Dr. Dibaba Abdetta (Charge d'Affaires)
  • Hungary Tamás Tóth (Duta)

I[sunting | sunting sumber]

  • Iceland Olafur Egilsson (Duta)
  • India Rajamani Lakshmi Narayan (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Indonesia Drs. K.P.H. Rusdihardjo S. H. (Duta)
  • Iran Mahdi Khandaghabadi (Duta)
  • Iraq Dr. Mahmoud Khalid Almsafir (Charge d'Affaires)
  • Itali Alessandro Busacca (Duta)

J[sunting | sunting sumber]

  • Jamaica Paul Anthony Robotham (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Jepun Tadashi Imai (Duta)
  • Jerman Herbert Jess (Duta)
  • Jordan Hassan Mahmoud Mohammad Al Jawarneh (Duta)

K[sunting | sunting sumber]

  • Kanada David G. Summers (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Kazakhstan Mukhtar Tileuberdi (Duta)
  • Kemboja Yang Mulia Samdech Reach Bottrei Preah Anoch Norodom Arunrasmy (Duta)
  • Kenya David Gachoki Njoka (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Kepulauan Marshall Susan Heine (Pemangku Pesuruhjaya Tinggi)
  • Kesatuan Eropah Thierry Rommel (Ketua Perwakilan)
  • Korea Selatan Son Sang-Ha (Duta)
  • Korea Utara Pak Ryong Yon (Duta)
  • Kuwait Abdulhamid Ali Mohammed Al-Failakawi (Duta)
  • Kyrgyzstan Ravshan Djeyenbekov (Duta)

L[sunting | sunting sumber]

  • Laos Chaleune Warinthrasak (Duta)
  • Lesotho Lefa Joseph Mokotjo (Duta)
  • Libya Dr. Ahmad Mohamed Ali Al-Hanesh (Duta)
  • Lithuania Ginutis Dainius Voveris (Duta)
  • Lubnan Khaled Al Kilani (Duta)

M[sunting | sunting sumber]

  • Maghribi Ahmad Amaziane (Duta)
  • Maldives Midhath Hilmy (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Mali Mohamed Maiga (Charge d'Affaires)
  • Malta Prof. John Rizzo Noudi (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Mauritius Dilshaad Uteem (Pemangku Pesuruhjaya Tinggi)
  • Mesir Mohamed Ali Afifi (Duta)
  • Mexico Alferado Perez Bravo (Duta)
  • Micronesia John Fritz (Charge d'Affaires)
  • Mongolia Yaichil Batsuuri (Duta)
  • Mozambique Dr. Geraldo Antonio Chirinza (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Myanmar U Tin Latt (Duta)

N[sunting | sunting sumber]

  • Namibia Neville Melvin Gertze (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Negara Thai Oum Maolanon (Duta)
  • Nepal Hari Kumar Shrestha (Charge d'Affaires)
  • New Zealand Geoffrey John Randal (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Nicaragua Dr. Harry Bodan Shileds (Duta)
  • Nigeria Dr. Wahab Olascinde Dosunmu (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Norway Arild Braastad (Duta)

O[sunting | sunting sumber]

  • Oman Sheikh Ghazi Said Abdullah Albahar Al Rawas (Duta)

P[sunting | sunting sumber]

  • Pakistan Tahir Mahmud Qazi (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Palestin Abdul Elaziz Abu Ghoush (Duta)
  • Papua New Guinea Peter Pulkiye Maginde (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Perancis Alain du Boispean (Duta)
  • Peru Alejandro Gordillo Fernandez (Duta)
  • Poland Eugeniusz Sawicki (Duta)
  • Portugal Dr. Joao Antonio da Silveira de Lima Pimentel (Duta)

Q[sunting | sunting sumber]

  • Qatar Abdulhameed Mubarak Al-Kubaisi (Duta)

R[sunting | sunting sumber]

  • Republik Congo Pierre Passi (Duta)
  • Republik Czech Dana Hunatova (Duta)
  • Republik Eire Eugene Hutchinson (Duta)
  • Romania Petru Petra (Duta)
  • Rusia Alexander A. Karchava (Duta)

S[sunting | sunting sumber]

  • Senegal Abdel Kader Pierre Fall (Duta)
  • Sepanyol German Bejarano Garcia (Duta)
  • Seychelles Louis Sylvestre Radegonde (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Sierra Leone Alary Hawanatu Cole (Duta)
  • Singapura Ashok Kumar Mirpuri (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Slovakia Milan Lajciak (Duta)
  • Somalia Abdisalam Haji A. Liban (Duta)
  • Sri Lanka Christopher Daneshan Cassie Chetty (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Sudan Abdel Rahman Hamzah Elrayah Hamza (Duta)
  • Swaziland Mpumelelo J.N. Hlope (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Sweden Helena P. Sangeland (Duta)
  • Switzerland Urs Stemmler (Duta)
  • Syria Lamia Assi (Duta)

T[sunting | sunting sumber]

  • Tanzania Eva Lilian Nzaro (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Timor Leste Juvencio de Jesus Martins (Duta)
  • Tunisia Rafii Hajji (Charge d'Affaires)
  • Turki Barlas Ozener (Duta)

U[sunting | sunting sumber]

  • Uganda Juliet Betty Kulubya Kajumba (Pemangku Pesuruhjaya Tinggi)
  • Ukraine Oleksandr Shevchenko (Duta)
  • Uzbekistan Aybek Khasanov (Duta)

V[sunting | sunting sumber]

  • Vanuatu Nikan Vurobaravu (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Venezuela Manuel Antonio Guzman Hernandez (Charge d'Affaires)
  • Vietnam Nguyen Quoc Dung (Duta)

Y[sunting | sunting sumber]

  • Yemen Dr. Abdul Nasser Ali Abdo Munibari (Duta)
  • Yunani Charalambos Christopoulus (Duta)

Z[sunting | sunting sumber]

  • Zambia Sipakeli Keli Walubita (Pesuruhjaya Tinggi)
  • Zimbabwe Lucas Pande Tavaya (Duta)

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]


  1. ^ Uqbah Iqbal, Sejarah Pemikiran Pandang Ke Timur: Kepentingan Jepun Dalam Pembangunan Sosio-Ekonomi Malaysia (1906-1980), Bangi: UKM Press, 2017.