Kerajaan Melayu

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Jump to navigation Jump to search
Peta Tanah Melayu purba. Berdasarkan teori, ibu negara Kerajaan Malayu dikaitkan dengan Muaro Jambi, muara sungai Batanghari, Jambi, Sumatera. Tetapi berbagai-bagai negeri (kadatuan) Melayu lainnya pun muncul sebelum ditawan oleh Srivijaya pada akhir abad ke-7 Masihi, seperti Kerajaan Langkasuka, Pan Pan dan Panai.

Kerajaan Melayu (juga digelar Malayu) ialah sebuah kerajaan Asia Tenggara yang telah wujud antara abad ke-7 dan ke-13 pada zaman Masihi. Ia telah ditubuhkan di sekitar hulu sungai Batanghari di Sumatra, Indonesia. Sekitar tahun 682 Masihi, Dapunta Hyang Sri Jayanasa mengintegrasikan kerajaan ini ke dalam empayar Srivijaya.[1] Kemudiannya, silih berganti bhumi malayu dikuasai oleh beberapa kerajaan.

Latar Belakang[sunting | sunting sumber]

Penemuan artifak seperti tulang, batu dan sisa makanan penghuni di gua di rantau Asia Tenggara termasuk di Malaysia menunjukkan adanya sebaran kebudayaan pada zaman prasejarah.[2] Menurut Yijing,[3] Melayu yang awal (dieja Ma-La-Yu dalam tulisan bahasa China 末羅瑜國) ialah sebuah kerajaan bebas. Pada lewat abad ke-7, sami Yijing merakamkan bahawa pada kali kedua beliau pulang semula ke Ma-La-Yu pada tahun 685 M, ia telah ditawan oleh Srivijaya dan sebelumnya dalam tahun 671, beliau menyebut Malayu masih sebuah kerajaan bebas.[4] Tambahan lagi, Melayu telah meluaskan pengaruh pada kawasan-kawasan mengeluarkan emas di daerah pendalaman Sumatera. Perkembangan ini secara perlahan menambahkan martabat Melayu yang berdagang pelbagai barangan tempatan, termasuk emas, dengan para pedagang asing. Kebangkitan kembali Melayu dapat dilihat pada Patung Grahi[5]. Pada tahun 1183 M di Thailand selatan, disebutkan perintah daripada Maharaja Srimat Trailokyaraja Maulibhusana Warmadewa kepada penguasa Grahi yang bernama Mahasenapati Galanai dan pembuat patung bernama Mraten Sri Nano supaya membuat patung Buddha seberat 1 bhara 2 tula dengan nilai emas 10 tamlin. Ketika itu, Maharaja Srimat Trailokyaraja Maulibhusana Warmadewa merupakan Raja Melayu di Dharmasraya.

Perkataan bhumi malayu juga telah dipahatkan dalam tahun 1286[6] pada sebuah patung Padang Roco di hulu sungai Batanghari (termasuk kawasan negeri Dharmasraya sekarang). Sebelumnya, dalam Pararaton juga telah disebutkan Pamalayu[7] iaitu suatu ekspedisi "menaklukan melayu" yang terjadi pada tahun 1275 M. Menurut Ensiklopedia Malaysia,[8] tulisan India silam dalam Ramayana dan Vayu Purana (abad ke-3 SM), perkataan bahasa Sanskrit 'Malayadvipa' (secara harfiah 'Pulau Melayu') telah disebutkan yang mana ia merujuk kepada Sumatra.

Sumber China[sunting | sunting sumber]

Pada dinasti Yuan yang kemudiannya, perkataan Ma-La-Yu telah sering disebutkan (dalam sejarah China untuk merujuk kepada sebuah negara laut selatan dengan beberapa percanggahan ejaan disebabkan oleh perubahan dinasti.

Minanga[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Minanga

Kedah[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Kedah Tua

Srivijaya[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Srivijaya

Dharmasraya[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Kerajaan Dharmasraya

Singhasari[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Singhasari

Majapahit[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Majapahit

Pagaruyung[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Kerajaan Pagar Ruyung

Melaka[sunting | sunting sumber]

Rencana utama: Kesultanan Melaka


Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ George Cœdès, 1930, Les inscriptions malaises de Çrivijaya, BEFEO.
  2. ^ Uqbah Iqbal, Nordin Hussin & Ahmad Ali Seman, Sejarah Perkembangan Nasionalisme Melayu Sebelum Kemerdekaan, Munich: BookRix GmbH & Co. KG., 2014.
  3. ^ Buddhist Monks Pilgrimage of Tang Dynasty
  4. ^ Junjiro Takakusu, 1896, A record of the Buddhist Religion as Practised in India and the Malay Archipelago AD 671-695, by I-tsing, Oxford, London.
  5. ^ Slamet Muljana, (2006), Sriwijaya, Yogyakarta: LKIS.
  6. ^ Sabri Zain. The origins of the word 'Melayu'. A History of the Malay Peninsula.
  7. ^ Mangkudimedja, R.M., 1979, Serat Pararaton. Alih aksara dan alih bahasa Hardjana HP. Jakarta, Departemen P dan K, Proyek Penerbitan Buku Sastra Indonesia dan Daerah.
  8. ^ John Miksic. Wider contacts in protohistoric times. The Encyclopedia of Malaysia

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan luar[sunting | sunting sumber]