Pilihan raya umum Malaysia 2018

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Lompat ke: pandu arah, cari
Pilihan raya umum Malaysia 2018
Malaysia
2013 ←
9 Mei 2018
→ ke-15

Kesemua 222 kerusi Dewan Rakyat Malaysia
dan 505 kerusi DUN di 12 negeri (kecuali Sarawak)

112 kerusi untuk majoriti
  Najib Razak 2008-08-21.jpg Mahathir bin Mohamad.jpg Tuan Guru Dato' Seri Haji Abdul Hadi Awang.jpg
Pemimpin Najib Razak Mahathir Mohamad Abdul Hadi Awang
Parti Barisan Nasional Pakatan Harapan Gagasan Sejahtera
Pemimpin sejak 3 April 2009 7 Januari 2018 23 Julai 2003
Kerusi pemimpin Pekan Langkawi Marang
Pilihan raya terdahulu 133 kerusi, 47.38% 68 kerusi, 37.1%
(Pakatan Rakyat)
24 kerusi, 14.78%
(Pakatan Rakyat)
Kerusi semasa 129 71 14
Kerusi yang diperlukan 41 98

  Shafie Apdal.jpg Nasir Hashim.jpg
Pemimpin Mohd Shafie Apdal Mohd Nasir Hashim
Parti Parti Warisan Sabah Parti Sosialis Malaysia
Pemimpin sejak 17 Oktober 2016 2015
Kerusi pemimpin Semporna tiada
Pilihan raya terdahulu parti baharu 1 kerusi,
Kerusi terkini 2 1
Kerusi diperlukan 110 111

14th Malaysian Election Map.png


Penyandang Perdana Menteri kini

Najib Razak
Barisan Nasional

Pilihan raya umum Malaysia ke-14 (PRU-14) bakal diadakan pada April atau Mei 2018 setelah parlimen dibubarkan pada 7 April 2018.[1] Tempoh penggal parlimen mengikut Perlembagaan Malaysia ialah lima tahun sejak mula bersidang, iaitu sehingga 24 Jun 2018. Yang di-Pertuan Agong bagaimanapun boleh membubarkan parlimen lebih awal atas nasihat Perdana Menteri. Bagi pilihan raya serentak seluruh negara (parlimen dan DUN), pilihan raya perlu diadakan selewat-lewatnya 6 Jun 2018. Pilihan raya umum Malaysia menggunakan sistem undian pemenang undi terbanyak. Pilihan raya akan dikendalikan oleh Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia (SPR). Walaupun daripada segi teori mana-mana negeri boleh membubarkan Dewan Undangan Negerinya secara berasingan daripada Parlimen, secara tradisinya DUN dibubarkan sekali dengan Parlimen, kecuali Sarawak.

222 orang ahli Dewan Rakyat dipilih dari kawasan pemilihan ahli tunggal menggunakan sistem undian pemenang undi terbanyak. Malaysia tidak mengamalkan pengundian wajib dan pendaftaran pengundi automatik. Umur pengundian adalah 21 tahun ke atas walaupun usia majoriti di negara ini adalah 18 tahun. Pengubahsuaian sempadan pilihan raya untuk seluruh negara telah dibentangkan dan diluluskan oleh Dewan Rakyat, dan kemudiannya diwartakan pada 29 Mac 2018 setelah mendapat perkenan daripada Yang di-Pertuan Agong menjelang pilihan raya umum ke-14.[2] Pilihanraya dijalankan oleh Suruhanjaya Pilihanraya Malaysia (SPR), yang berada di bawah bidang kuasa Jabatan Perdana Menteri.

Sebelum pilihan raya, terdapat kebimbangan yang telah dibangkitkan mengenai usaha persempadanan semula, termasuk tuduhan gerimander.[3] Kerajaan telah dikritik kerana terburu-buru melalui proses persempadanan semula dan untuk mewujudkan daerah-daerah yang sangat tidak seimbang di kubu pembangkang di mana satu MP boleh mewakili sebanyak 10 kali jumlah penduduk dibandingkan MP di sebuah daerah yang dikuasai oleh kerajaan.[4]

Pada 6 April 2018, Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun Razak mengumumkan tarikh pembubaran parlimen iaitu berkuatkuasa pada 7 April 2018 menerusi ucapan khas yang disiarkan secara langsung di televisyen dari Perdana Putra kira-kira pukul 12 tengah hari selepas mempengerusikan mesyuarat kabinet terakhir untuk penggal kali ini.[1][5]

Garis masa

Berikut ialah peristiwa utama yang membawa kepada pilihan raya umum ke-14 di Malaysia:

  • Perdana Menteri, Najib Tun Razak telah membentangkan laporan penyusunan semula Suruhanjaya Pilihan Raya di Parlimen di mana 98 daripada 165 kerusi Parlimen di Semenanjung Malaysia.[6] Bagaimanapun, tiada cadangan mengenai pemulihan semula negeri Sabah oleh Suruhanjaya Pilihan Raya walaupun kerajaan negeri meminda perlembagaan negeri pada Ogos 2016 untuk meningkatkan jumlah kerusi Dewan Undangan Negeri dari 60 kerusi hingga 73 kerusi.[7]
  • Najib Razak telah mengumumkan bahawa Parlimen Malaysia akan dibubarkan pada 7 April 2018, atas persetujuan Sultan Muhammad V, Yang di-Pertuan Agong Malaysia. Pengumuman itu dibuat oleh Perdana Menteri Malaysia kira-kira jam 12 malam waktu tempatan pada 6 April 2018 di pejabatnya di Putrajaya, disiarkan secara langsung di TV1. Adalah diketahui sebelum pengumuman itu, Perdana Menteri telah mengadakan penonton dengan raja negara itu untuk mendapatkan persetujuannya untuk membubarkan Parlimen pada pagi yang sama. Pembubaran Parlimen ke-13 Malaysia akan membuka jalan untuk pilihan raya umum ke-14 yang mesti diadakan dalam masa 60 hari pembubaran Parlimen.[8]
  • Pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya Mohd. Hashim Abdullah mengumumkan bahawa Pilihan Raya Umum ke-14 akan diadakan pada 9 Mei 2018 dengan Hari Pencalonan pada 28 April 2018 dan hari pengundian awal yang ditetapkan pada 5 Mei 2018. Beliau seterusnya mengumumkan bahawa 14,940,624 pengundi dijangka mengundi di 8.998 pusat mengundi dibuka di seluruh negara.[9]

Pembubaran DUN dan Parlimen

Sementara mana-mana negeri boleh membubarkan dewan undangannya secara bebas daripada Parlimen Persekutuan, amalan tradisional adalah untuk kebanyakan dewan-dewan undangan negeri dibubarkan pada masa yang sama dengan Parlimen. Selaras dengan undang-undang di Malaysia, Parlimen serta dewan perundangan setiap negeri (Dewan Undangan Negeri) akan secara automatik dibubarkan pada genap tahun kelima sidang pertama, dan pilihan raya hendaklah diadakan dalam masa enam puluh hari dari pembubaran, melainkan dibubarkan sebelum tarikh yang ditetapkan oleh Ketua Negeri masing-masing atas nasihat Ketua-ketua Kerajaan mereka.

Selepas pembubaran, sama ada secara automatik atau tidak, kerajaan sedia ada akan kekal sebagai kerajaan sementara. Kerajaan sementara hanya dibenarkan meneruskan komitmen lama dan tidak boleh membuat komitmen baharu.[10]

Pada penggal kali ini, tiada DUN yang terbubar dengan sendirinya. Di bawah adalah tarikh dewan perundangan setiap negeri jika dibubarkan secara automatik dan tarikh pembubaran oleh Menteri-menteri Besar dan Ketua-ketua Menteri memohon perkenan ketua-ketua negeri masing-masing:[11][12][13][14]

Dewan Undangan Negeri Mula penggal Tamat penggal Tarih wajib pilihan raya

(sebelum/pada)

Pembubaran Dewan Undangan Negeri

(bagi menyelaraskan dengan tarikh pilihan raya parlimen)

Kelantan Kelantan 13 Jun 2013 13 Jun 2018 13 Ogos 2018 Menteri Besar Kelantan, Dato' Ahmad Yakob telah mengisytiharkan pembubaran Dewan Undangan Negeri pada 7 April 2018 setelah mendapat perkenan oleh Pemangku Raja Kelantan, Tengku Muhammad Faiz Petra.[15]
Terengganu Terengganu 16 Jun 2013 16 Jun 2018 16 Ogos 2018 Menteri Besar Terengganu, Datuk Seri Ahmad Razif Abd Rahman telah menghadap Sultan Mizan Zainal Abidin pada 9 April bagi mendapat perkenan pembubaran Dewan Undangan Negeri.[16][17]
Negeri Sembilan Negeri Sembilan 17 Jun 2013 17 Jun 2018 17 Ogos 2018 Menteri Besar Negeri Sembilan, Dato' Seri Mohamad Hasan mengumumkan pembubaran dewan undangan negeri pada 6 April 2018 selepas mendapat perkenan Yang Dipertuan Besar Tuanku Muhriz Ibni Almarhum Tuanku Munawir.[18]
Johor Johor 20 Jun 2013 20 Jun 2018 20 Ogos 2018 Menteri Besar Johor, Dato' Mohamed Khaled Nordin mengumumkan pembubaran Dewan Negeri pada 6 April 2018 setelah mendapat perkenan Sultan Ibrahim Almarhum Sultan Iskandar.[19][20]
Selangor Selangor 21 Jun 2013 21 Jun 2018 21 Ogos 2018 Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah berkenan membubarkan Dewan Undangan Negeri Selangor pada 9 April 2018 setelah Menteri Besar Selangor, Datuk Seri Mohamed Azmin Ali, memohon perkenan pembubaran dalam sebuah istiadat ringkas.[21]
Kedah Kedah 23 Jun 2013 23 Jun 2018 23 Ogos 2018 Menteri Besar Kedah, Ahmad Bashah membubarkan Dewan Undangan Negeri pada 7 April 2018 setelah mendapat persetujuan dari Sultan Kedah Sultan Sallehuddin Ibni Almarhum Sultan Badlishah.[15]
Perlis Perlis 28 Jun 2013 28 Jun 2018 28 Ogos 2018 Menteri Besar Perlis, Dato' Seri Azlan Man mengumumkan pembubaran Dewan Undangan Negeri pada 6 April 2018 setelah mendapat kebenaran daripada Raja Perlis Tuanku Syed Sirajuddin Putra Jamalullail.[22]
Pulau Pinang Pulau Pinang Ketua Menteri Pulau Pinang, Lim Guan Eng bertemu Yang Dipertua Negeri Pulau Pinang, Tun Abdul Rahman Abbas pada 9 April untuk mendapatkan persetujuan pembubaran Dewan Undangan Negeri.[23]
Negeri Perak Perak Sultan Perak, Sultan Nazrin Muizzuddin Shah memperkenankan Dewan Undangan Negeri Perak ke-13 dibubarkan berkuatkuasa 9 April 2018 dalam Istiadat Menzahirkan Pembubaran Dewan Undangan Negeri Perak ke 13, setelah Menteri Besar Perak, Datuk Seri Zambry Abdul Kadir memohon perkenan Sultan.[24]
Pahang Pahang 1 Julai 2013 1 Julai 2018 1 September 2018 Menteri Besar Pahang, Dato' Sri Adnan Yaakob telah membubarkan DUN pada 7 April 2018 setelah mendapat perkenan daripada Pemangku Sultan Pahang Tengku Abdullah Sultan Ahmad Shah.[15]
Melaka Melaka Ketua Menteri Melaka Datuk Seri Idris Haron mengumumkan pembubaran Dewan Undangan Negeri pada 6 April 2018 setelah mendapat persetujuan daripada Yang di-Pertua Negeri Melaka Tun Mohd Khalil Yaakob.[25]
Sabah Sabah 13 Julai 2013 13 Julai 2018 13 September 2018 Ketua Menteri Sabah, Tan Sri Musa Aman mengumumkan pembubaran Dewan Undangan Negeri pada 6 April 2018 setelah mendapat persetujuan dari Yang di-Pertua Negeri Sabah Tun Juhar Mahiruddin.[26]
Sarawak Sarawak 7 Julai 2016 7 Julai 2021 7 September 2021 Dewan Undangan Negeri Sarawak telah mengadakan pilihan raya pada tahun 2016 dan tidak dibubarkan dalam masa terdekat.

DUN Sarawak tidak akan terbubar sehingga 2021 memandangkan pilihan raya terakhir diadakan pada 2016. Sesetengah negeri yang mempunyai Sultan akan mengadakan istiadat pembubaran ringkas DUN seperti Selangor[27] dan Perak.[28][11]

Proses pilihan raya

Penetapan tarikh pilihan raya

Pada 10 April 2018, Pengerusi Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia, Tan Sri Mohd Hashim Bin Abdullah telah membuat pengumuman bagi perjalanan Pilihan Raya Umum ke-14 setelah mengadakan Mesyuarat Khas berkaitannya pada hari yang sama. SPR telah menetapkan tarikh-tarikh seperti yang berikut:[29]

Proses Tarikh Hari
Tarikh Keluar Writ 11 April 2018 Rabu
Hari Penamaan Calon 28 April 2018 Sabtu
Hari Mengundi Awal 5 Mei 2018 Sabtu
Hari Mengundi 9 Mei 2018 Rabu

Bagi menjalankan proses PRU14 ini, SPR telah melantik 222 orang Pegawai Pengurus Pilihan Raya. SPR juga menubuhkan 445 buah Pasukan Penguat Kuasa Kempen Pilihan Raya (PP-KPR).untuk tujuan memantau semua aktiviti kempen pilihan raya sepanjang tempoh rasmi berkempen. Pada pilihan raya kali ini, seramai 259,391 orang petugas dilantik daripada kalangan orang awam untuk pengendalian proses PRU-14 manakala sebanyak 8,989 buah premis bangunan akan digunakan sebagai Pusat Mengundi yang mengandungi semua 28,995 Tempat Mengundi (Saluran) dan dianggarkan memerlukan belanjawan sebanyak RM500 juta,[29][30] lebih RM 100 juta daripada yang sebelumnya.

Daftar Pemilih Pilihan Raya PRU14 yang akan digunakan untuk PRU14 pula adalah yang berdaftar sehingga Suku Keempat Tahun 2017 yang mengandungi 14,940,624 orang. Pemilih berdaftar tersebut terdiri daripada:

  • Pemilih Biasa: 14,636,716 orang
  • Pemilih Awal (Tentera dan Pasangan/Polis): 300,255 orang
  • Pengundi Tidak Hadir Luar Negara: 3,653 orang

Pemerhati antarabangsa dan tempatan

Pada PRU-14 ini juga, SPR telah menjemput 14 buah negara sebagai Pemerhati Antarabangsa yang terdiri daripada Badan Pengurusan Pilihan Raya dari negara-negara anggota ASEAN, Komanwel, Asia dan Eropah serta sebuah pusat kajian dan sokongan kepada badan pengurusan pilihan raya yang berpangkalan di Cambridge, United Kingdom iaitu Malaysian Commonwealth Studies Centre (MCSC). SPR juga turut melantik 14 buah NGO dan wakil universiti sebagai pemerhati tempatan untuk menjalankan pemerhatian ke atas penjalanan proses PRU14 ini bermula dari hari penamaan calon sehingga keputusan pilihan raya diumumkan. Pemerhati Antarabangsa dan Pemerhati Tempatan dibenarkan untuk membuat pemerhatian seperti di dalam pusat penamaan calon, pusat mengundi awal, pusat mengundi, tempat pengiraan undi dan proses penjumlahan undi di pusat penjumlahan rasmi undi. [29]

Isu dan kontroversi pilihan raya

Malaysia

Rencana ini sebahagian daripada siri:
Politik dan kerajaan
Malaysia



Negara-negara lain · Atlas
 Portal Politik

Kedua-dua pemerintah Barisan Nasional dan lawannya Pakatan Harapan telah menimbulkan pelbagai isu dan insentif bagi menarik hati rakyat Malaysia.

Penandaan semula

Parti pembangkang, pertubuhan bukan kerajaan dan juga ahli politik dari parti pemerintah menuduh kerajaan gerimander memihak kepada Barisan Nasional dalam penambakan semula sempadan pilihan raya.[31] Kebanyakan sempadan yang baru dibuat semula tidak mempunyai jumlah pengedaran pengundi yang hampir sama.[32] Badan pengawalseliaan pilihan raya di Malaysia, Suruhanjaya Pilihan Raya, telah diketahui oleh reputasi teruk yang mengelilingi ketelusan, dan juga dituduh secara langsung dimanipulasi oleh kerajaan pemerintah sekarang.

Projek Integriti Pilihan Raya (EIP), sebuah projek akademik bebas yang berpusat di Universiti Harvard dan Universiti Sydney yang mengkaji integriti pilihan raya dan memberikan skor PEI (Persepsi Global Integriti Pemilihan) kepada negara-negara di seluruh dunia, telah dalam kertas penyelidikan terbarunya yang diterbitkan pada November 2017, menentukan dan mengutamakan integriti pilihan raya Malaysia di 142 dari 158 negara, di atas Zimbabwe (ke-143), Vietnam (ke-147) dan Afghanistan (ke-150).[33]

Pembubaran PPBM

Sehari sebelum Perdana Menteri Najib Razak mengumumkan tarikh pembubaran Parlimen, Ketua Pengarah Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia (JPPM), Surayati Ibrahim telah membuat sidang media mengumumkan pembubaran sementara Parti Pribumi Bersatu Malaysia.[34] Pihak JPPM telah mengeluarkan perintah pembubaran sementara berdasarkan notis mengikut Seksyen 14(5) Akta Pertubuhan 1966, kepada PPBM yang memperuntukkan PPBM diberi tempoh 30 hari untuk menghantar semua dokumen yang diperlukan JPPM dan jika ada rayuan dan ditolak, PPBM akan dibatalkan pendaftarannya.[35]

PPBM, yang diwakili Setiausaha Agungnya, Datuk Dr Sharuddin Md Salleh kemudiannya memfailkan permohonan bagi mendapatkan kebenaran memulakan semakan kehakiman bagi mencabar keputusan JPPM yang membubarkan sementara parti itu.[36] Pengerusinya, Tun Dr Mahathir Mohamad menegaskan, parti itu berhak berbuat demikian berikutan notis berkenaan tidak sampai kepada pihaknya secara rasmi dan hanya mengetahui mengenainya pembubaran sementara parti melalui khalayak.[37]

Berikutan PRU yang menjelang tidak lama kemudian, Tun Dr Mahathir menyatakan bahawa mereka tidak akan menyertai parti komponen lain dalam Pakatan Harapan berikutan pembubaran sementara parti itu. Ahli PPBM yang bertanding akan dinamakan sebagai calon bebas pada pilihan raya umum kali ini, di bawah logo yang digunakan oleh Pakatan Harapan.[38]

Manifesto

Gabungan Pakatan Harapan telah melancarkan manifesto yang bertemakan "Membina Negara Memenuhi Harapan" untuk pilihan raya umum ke-14 pada 8 Mac 2018. Manifesto tersebut telah dilancarkan oleh calon perdana menteri mereka iaitu Tun Dr Mahathir Mohamad di Pusat Konvesyen Ideal, Shah Alam di hadapan pimpinan PPBM, DAP, PKR dan Amanah.[39] Manifesto yang menjanjikan 10 perkara, terutama meringankan beban rakyat dalam masa 100 hari pertama pentadbiran kerajaan PH itu terangkum dalam 5 teras utama Buku Harapan. Selain menenaraikan 10 janji dalam tempoh 100 hari, manifesto tersebut juga menyenaraikan 60 janji dalam tempoh lima tahun dan lima iltizam khusus.[40]

Gagasan Sejahtera (GAGASAN) yang diterajui PAS pula melancarkan manifesto "Malaysia Sejahtera" pada 18 Mac 2018 dengan menawarkan 20 perkara utama bagi menghadapi PRU-14.[41] Pengerusi GAGASAN, Datuk Seri Hadi Awang, berkata tawaran kepada kumpulan sasar itu dalam bentuk dasar dan penyelesaian bagi mengatasi bebanan rakyat dalam jangka masa pendek dan panjang.[42]

Parti pemerintah Barisan Nasional telah membuat majlis pelancaran Manifesto BN, di Stadium Axiata Arena pada 7 April 2018.[43] Manifesto yang bertemakan "Bersama BN Hebatkan Negaraku" itu dilancarkan sendiri oleh Pengerusi Barisan Nasional, Datuk Seri Najib Razak. Manifesto BN untuk PRU kali ini menjadi inti pati aku janji yang terkandung dalam dokumen setebal 262 muka surat dan disifatkan oleh pucuk pimpiannya sebagai yang terbaik dan bersifat paling menyeluruh pernah dihasilkan. Berteraskan 14 tema utama merangkumi 365 inisiatif[44], manifesto itu disifatkan mereka mampu menyentuh denyut nadi segenap lapisan masyarakat di negara ini yang sering dahagakan limpahan kesan pembangunan.[45]

Hari Pengundian pada pertengahan minggu

Pengumuman SPR bahawa hari pengundian ditetapkan pada hari Rabu menimbulkan kekecohan dengan rasa tidak puas hati di kalangan pelbagai pihak. Reaksi segera mendapati bukan sahaja ahli politik pembangkang, malah pemimpin masyarakat sivil dan warga maya juga mempersoalkan rasional mengadakan pilihan raya pada hari Rabu.[46] Kali terakhir pilihan raya umum diadakan pada hari Rabu ialah ketika Pilihan Raya Umum 1959.

Sesetengah rakyat Malaysia membantah keputusan SPR untuk menetapkan Hari Pengundian pada pertengahan minggu (Rabu, 9 Mei) daripada menetapkan pada hujung minggu (iaitu hari Sabtu) seperti yang berlaku pada Pilihan Raya Umum yang lalu. Sebahagian daripada mereka, termasuk pengerusi Pakatan Harapan Mahathir Mohamad,[47] Timbalan Presiden PAS Tuan Ibrahim Tuan Man[48] dan pengerusi Bersih Maria Chin,[49] melihat keputusan sedemikian untuk menjadi tidak adil, tidak demokratik dan percubaan untuk menolak hak rakyat untuk mengundi; sesetengah pihak lain telah mendakwa bahawa keputusan itu dipengaruhi oleh Barisan Nasional.

Pengerusi Pakatan Harapan, Tun Dr Mahathir Mohamad menyatakan tindakan ini sekali gus bukan satu tindakan demokratik kepada pengundi itu sendiri kerana keputusan itu juga akan memberi kesan kepada Barisan Nasional dan Pakatan Harapan sendiri.[50] Datuk Seri Dr Salleh Said Keruak pula menegaskan bahawa hari pengundian pada pilihan raya umum bukanlah isu utama kerana banyak kelonggaran diberikan kepada penjawat awam dan pekerja swasta pada hari mengundi.[51]

Walau bagaimanapun, Seksyen 25 Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954 menyatakan bahawa mana-mana majikan yang menghalang pekerja mereka untuk keluar mengundi pada hari tersebut boleh diambil tindakan denda tidak lebih RM5,000 atau dipenjara setahun jika sabit kesalahan.

Sehubungan itu, Pejabat Perdana Menteri mengisytiharkan bahawa 9 Mei 2018 sebagai hari kelepasan am tambahan bagi seluruh negara sempena hari mengundi pilihan raya umum ke-14 (PRU-14). Pengisytiharan cuti umum itu dibuat berdasarkan seksyen 8 Akta Hari Kelepasan 1951 bagi Semenanjung Malaysia dan Wilayah Persekutuan Labuan, Bagi Sabah dan Sarawak pula, Kerajaan-Kerajaan Negeri tersebut hendaklah mengisytiharkan hari kelepasan am tambahan pada tarikh tersebut mengikut Ordinan Hari Kelepasan Am masing-masing.[52]

Lihat juga

Rujukan

  1. ^ a b Berita Harian Online: Parlimen bubar esok
  2. ^ "Redelineation report gazetted with king's consent". Free Malaysia Today. 29 March 2018. Dicapai 6 April 2018. 
  3. ^ M. Veera Pandiyan (21 September 2016). "Return of the gerrymander". The Star. Dicapai 6 April 2018. 
  4. ^ Shannon Teoh (3 February 2018). "Malaysia elections: New electoral maps set to favour ruling coalition". The Straits Times. Dicapai 6 April 2018. 
  5. ^ Sinar Harian: Parlimen bubar esok: PM
  6. ^ Rashvinjeet S. Bedi (28 March 2018). "PM tables redelineation report, significant changes in some states". The Star. Dicapai 6 April 2018. 
  7. ^ Ram Anand (28 March 2018). "Sabah excluded from EC's redelineation report despite state amendment to increase seats". The Malay Mail. Dicapai 6 April 2018. 
  8. ^ "GE14: It's on, Parliament will dissolve on Saturday". The Star. 6 April 2018. Dicapai 6 April 2018. 
  9. ^ Marzukhi, Hafiz (10 April 2018). "PRU 14: SPR tetapkan Rabu 9 Mei hari mengundi". Astro Awani. Dicapai 10 April 2018. 
  10. ^ Fahami fungsi Kerajaan Sementara oleh Tony Paridi Bagang
  11. ^ a b 8 negeri bubar DUN sehingga kini
  12. ^ DUN PAHANG BUBAR
  13. ^ DUN Kedah bubar hari ini
  14. ^ MStar Online: Lima negeri bubar DUN pada Sabtu
  15. ^ a b c "8 state assemblies dissolved so far". Bernama. Free Malaysia Today. 7 April 2018. Dicapai 8 April 2018. 
  16. ^ MB Terengganu menghadap Sultan Mizan
  17. ^ Astro Awani: Bubar DUN: MB Terengganu menghadap Sultan Mizan esok
  18. ^ "Yang Dipertuan Besar consents to dissolution of Negri Sembilan state assembly". Bernama. The Malay Mail. 6 April 2018. Dicapai 8 April 2018. 
  19. ^ "Sultan Ibrahim consents to dissolution of Johor state assembly". Bernama. The Malay Mail. 6 April 2018. Dicapai 8 April 2018. 
  20. ^ Bernama: DUN Johor bubar hari ini - SUK Johor
  21. ^ Harian Metro: DUN Selangor bubar
  22. ^ "Perlis state assembly to dissolve tomorrow, says Azlan". Bernama. The Malay Mail. 6 April 2018. Dicapai 8 April 2018. 
  23. ^ "Guan Eng to meet Penang governor April 9 for dissolution consent". Malay Mail. 7 April 2018. 
  24. ^ "Perak MB to seek audience with Sultan Nazrin on Saturday". The Star. 6 April 2018. Dicapai 6 April 2018. 
  25. ^ "Melaka to dissolve state assembly tomorrow". Bernama. The Malay Mail. 6 April 2018. Dicapai 8 April 2018. 
  26. ^ Julia Chan (6 April 2018). "CM: Sabah assembly's dissolution tomorrow". The Malay Mail. Dicapai 8 April 2018. 
  27. ^ BERNAMA: Istiadat pembubaran DUN Selangor Isnin depan
  28. ^ Astro Awani: Sultan Nazrin titah bubar pun perlu ada istiadat, sama seperti tubuhkan kerajaan
  29. ^ a b c Kenyataan Media Selepas Mesyuarat Khas SPR Berkaitan Urusan PRU14 Bil.27/2018
  30. ^ Marzukhi, Hafiz (10 April 2018). "PRU 14: SPR tetapkan Rabu 9 Mei hari mengundi". Astro Awani. Dicapai 10 April 2018. 
  31. ^ Michael Murty (3 January 2018). "Gerakan man flays EC for 'gerrymandering of the highest order'". Free Malaysia Today. Dicapai 6 April 2018. 
  32. ^ Yiswaree Palansamy (20 January 2017). "Selangor lists six 'supersized' seats as examples of EC's alleged gerrymandering". The Malay Mail. Dicapai 6 April 2018. 
  33. ^ Looi Sue-Chern (1 December 2017). "Study finds Malaysia near bottom in electoral integrity". The Malaysian Insight. Dicapai 6 April 2018. 
  34. ^ PPBM dibubarkan
  35. ^ Harian Metro: PPBM diperintah bubar sementara
  36. ^ Berita Harian Plus: PPBM fail kebenaran semakan kehakiman cabar ROS
  37. ^ Astro Awani: PPBM akan buat rayuan susulan pembubaran sementara parti - Tun Mahathir
  38. ^ MStar Online: Ahli PPBM tak akan sertai parti lain - Tun M
  39. ^ Manifesto PH janji 10 perkara, beban rakyat ringan dalam 100 hari
  40. ^ Sinar Harian: Lima teras utama dalam manifesto Pakatan Harapan
  41. ^ Berita Harian: 20 tawaran dalam manifesto GAGASAN
  42. ^ Manifesto PAS, Gagasan Sejahtera tawar rumah murah, RUU 355, diyat
  43. ^ malaysiagazette.com: Pelancaran Manifesto Barisan Nasional – PRU14
  44. ^ BHPlus: Bersama BN Hebatkan Negaraku
  45. ^ Berita Harian: Keputusan A1, usah tolak BN
  46. ^ Kecoh hari pengundian jatuh pada hari bekerja
  47. ^ Koh Jun Lin. "Wednesday polling day 'undemocratic', says Dr M". Malaysiakini. Dicapai 11 April 2018. 
  48. ^ Md Sharom, Nina Fazurin (10 April 2018). "Merompak hak rakyat untuk mengundi". Sinar Harian (dalam bahasa Malay). Dicapai 11 April 2018. 
  49. ^ Phung, Adrian; Singh, Rajvinder (10 April 2018). "Bersih 2.0 slams EC's midweek polling date". The Sun Daily. Dicapai 11 April 2018. 
  50. ^ Astro Awani: Buang undi hari Rabu susahkan mereka yang bekerja - Tun M
  51. ^ Astro Awani: Penentuan tarikh pilihan raya adalah kuasa SPR - Salleh
  52. ^ Berita Nasional Malaysia, BERNAMA (11 April 2018). "9 Mei diisytihar cuti kelepasan am tambahan". Berita Harian Online. Dicapai 11 April 2018. 

Pautan luar