Ketuanan Melayu

Sila menterjemahkan rencana: Ketuanan Melayu dari Wikipedia Bahasa Inggeris untuk Wikipedia Bahasa Melayu. Rencana ini merupakan rencana pilihan untuk Wikipedia Bahasa Inggeris

Ketua Pemuda Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO) Hishammuddin Tun Hussein mengayun-ayunkan keris untuk mempertahankan Ketuanan Melayu.

Ketuanan Melayu ialah kontrak sosial yang mendakwa bahawa orang Melayu adalah tuan kepada Persekutuan Tanah Melayu (sekarang) Malaysia. Orang Cina dan India di Malaysia yang dianggap sebagai pendatang (yang dibawa masuk oleh British) disifatkan terhutang budi kepada orang Melayu kerana kesanggupan dan kesediaan orang Melayu menerima mereka sebagai warganegara Persekutuan Tanah Melayu (sekarang) Malaysia sebagai prasyarat British memberikan kemerdekaan kepada Persekutuan Tanah Melayu. Sebagai timbal balik kerana kesanggupan dan kesediaan apa yang disifatkan sebagai pengorbanan orang Melayu itu, perlembagaan memberi peruntukan khas kepada orang Melayu dalam bentuk hak istimewa dan ini dimaktubkan di dalam Perkara 153 Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu (sekarang) Malaysia). Persetujuan quid pro quo atau saling beri-memberi ini biasanya dipanggil kontrak sosial. Konsep Ketuanan Melayu ini sering kali dijadikan retorik ahli politik Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu yang berpengaruh semenjak 50 tahun Persekutuan Tanah Melayu (sekarang Malaysia) mencapai kemerdekaannya dari British sebagai usaha meraih sokongan orang Melayu walaupun pada hakikatnya tidak ramai orang Melayu yang arif tentang konsep atau fahaman ini.

Walaupun retorik ini wujud sebelum Malaysia mencapai kemerdekaan, frasa ketuanan Melayu tidak menjadi satu perkara yang disebut ramai hingga ke awal tahun 2000-an. Kebanyakan tentangan konsep ini adalah daripada parti-parti yang tidak berdasarkan kaum Melayu, seperti Parti Tindakan Demokratik (DAP), tetapi sebelum kemerdekaan orang Baba dan Nyonya juga menentang konsep ini. Konsep keulungan kaum Melayu mendapat perhatian dalam tahun 1940-an apabila orang Melayu bersatu untuk menentang penubuhan Malayan Union dan kemudian, berjuang untuk kemerdekaan. Semasa tahun 60-an, terdapat usaha yang cukup besar untuk mencabar ketuanan Melayu, diketuai oleh Parti Tindakan Rakyat (PAP) dari Singapura — yang merupakan negeri Malaysia dari 1963 hingga 1965 — dan DAP selepas pemisahan Singapura. Walaupun begitu, sebahagian Perlembagaan berkaitan ketuanan Melayu berakar umbi selepas rusuhan kaum Mei 13, 1969 yang terjadi akibat kempen pilihan raya yang menjadikan hak-hak orang bukan Melayu dan ketuanan Melayu sebagai isu tumpuan. Tempoh ini juga menyaksikan kebangkitan ultra yang mendesak agar kerajaan parti tunggal diketuai UMNO, dan pertambahan penekanan bahawa orang Melayu merupakan "orang asal" Malaysia — iaitu hanya orang Melayu boleh dianggap penduduk asal Malaysia.

Rusuhan kaum mengakibatkan perubahan besar dalam pendekatan kerajaan kepada isu perkauman, dan menyebabkan pengenalan Dasar Ekonomi Baru iaitu dasar tindakan afirmatif yang secara agresif menyebelahi kaum Melayu. Dasar Kebudayaan Kebangsaan yang juga diperkenalkan pada tahun 1970, memberikan penekanan kepada asimilasi orang bukan Melayu ke dalam kaum Melayu. Tetapi dalam tahun 1990-an, Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad menolak pendekatan ini, dengan dasar Bangsa Malaysia yang menekankan bangsa Malaysia dan bukan kaum Melayu sebagai identiti negara. Dalam tahun 2000-an, ahli-ahli politik mula menekankan ketuanan Melayu semula, dan membidas secara keras menteri kerajaan yang mempersoalkan kontrak sosial.

Melayu Malaysia

Defisi apa itu Melayu di Malaysia berbeza daripada Indoesia. Kaum Melayu merupakan majoriti populasi Malaysia di 55.4% (see Malaysia#Demografi) dan nenek moyang Melayu adalah berkait dengan tempat lain di Kepulauan Melayu. Buku "Contesting Malayness - Malay Identity Across Boundaries" yang diedit oleh Timothy P. Barnard mencerminkan pandangan ahli antropologi bahawa tidak ada bangsa seperti "Melayu" pada mulanya, walaupun walaupun jika satu telah diwujudkan di Malaysia.

Jika kita mengikuti migrasi asal satu kumpulan tertentu selatan Cina 6,000 tahun yang lalu, beberapa berpindah ke Taiwan (orang asli Taiwan hari ini keturunan mereka), kemudian ke Filipina, dan kemudian ke Borneo (kira-kira 4500 tahun yang lalu) (hari ini Dayak dan lain-lain kumpulan). Orang-orang ini purba juga berpecah dengan beberapa tajuk ke Sabah dan lain-lain maju ke Jawa, dan Sumatera. Penghijrahan akhir adalah untuk Semenanjung Tanah Melayu kira-kira 3,000 tahun yang lalu. Sekumpulan kecil dari Borneo bergerak ke Champa di Vietnam kira-kira 4500 tahun yang lalu. Menariknya, kumpulan Champa akhirnya berpindah ke membentangkan Kelantan hari di Malaysia. Terdapat juga kesan Song Dong dan Hoa Binh penghijrahan dari Vietnam dan Kemboja. Terdapat juga penghijrahan Thai Selatan, dari apa yang kita tahu sebagai Pattani hari ini. Semua ini DNA kumpulan berkongsi asal-usul linguistik yang dikesan ke pulau yang adalah hari ini Taiwan, dan nenek moyang orang-orang purba ditemui di selatan China.

Dari zaman dulu hingga masa modern, banyak warga Indonesia yang ethnik Melayu terus berpindah ke Malaysia. Lee Kuan Yew pada tahun 60-an mengatakan, "Orang Melayu mula berhijrah ke Malaysia secara beramai-ramai sekitar 700 tahun dahulu sahaja. Dalam kalangan orang Melayu di Malaysia sekarang, kira-kira satu pertiganya merupakan pendatang yang agak baru seperti Syed Jaafar Albar yang datang ke Tanah Melayu dari Indonesia sejurus sebelum zaman pertang pada usia 30 tahun lebih."

Melayu terdiri daripada 3.4% peratus populasi Indonesia (rujuk Kelompok etnik di Indonesia).

Kumpulan ethnik utama di Indonesia adalah Jawa (41.7%) dan Sunda (31.8%) manakala kumpulan lain termasuk:

• Cina (3.7%)
• Melayu (3.4%)
• Madura (3.3%)
• Batak (3.0%)
• Minangkabau (2.7%)
• Betawi (2.5%)
• Bugis (2.5%)
• Banten (2.1%)
• Banjar (1.7%)
• Bali (1.5%)
• Sasak (1.3%)
• Makassar (1.0%)
• Cirebon (0.9%)

Kebanyakan mereka tidak menggelar diri mereka sebagai Melayu di negara asal mereka di Indonesia, namun diiktiraf sebagai Melayu jika mereka merupakan Muslim. Pada zaman awal penjajahan, banci penduduk menyenaraikan kumpulan ethnik yang berlain, seperti "Malays, Boyanese, Achinese, Javanese, Bugis, Manilamen and Siamese" (Melayu, Boya, Aceh, Jawa, Bugis, Filipina dan Siam).

Bancian pada tahun 1891 telah menyatukan kumpulan ethnik kepada 3 kumpulan kaum yang digunakan di Malaysia moden, iaitu - Chinese, Tamils and other natives of India (Cina, Tamil dan lain-lain suku pribumi India), dan Malays and other Natives of the Archipelago (Melayu dan lain-lain suku pribumi Nusantara). Ini berdasarkan pandangan Eropah pada masa itu bahawa kaum merupakan satu kategori saintifik berdasarkan biologi.

Untuk bancian pada tahun 1901 pula, kerajaan dinasihatkan bahawa perkataan kaum patut ditukarkan kepada kewarganegaraan.

Perkara 160 Perlembagaan Malaysia mendefinisikan seorang Melayu itu merupakan seorang warganegara Malaysia yang dilahirkan oleh warganegara Malaysia, yang menganuti agama Islam, mengunakan bahasa Melayu, mengikut adat resam Melayu, dan bermastautin di Malaysia atau Singapura. Perkara 160 menggabungkan orang Melayu dari kumpulan etnik yang berbeza sebagai bangsa dominant dan dengan itu memberi mereka dengan kekuatan politik untuk menguasai dan memerintah ke atas kaum-kaum lain: Cina, India, Kadazan, Iban, Orang Asli dan lain-lain ini juga jelas dari nama UMNO (Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu), yang memainkan peranan ini. Mahathir, yang mempunyai datuk sebelah bapa India tetapi diiktiraf sebagai Melayu, membuktikan peranan ini ditakdirkan UMNO.

Pra-Merdeka

Pihak British mengiktiraf Raja-Raja Melayu sebagai pemerintah Tanah Melayu di zaman penjajahan.

Nasionalisme Melayu awal

Nasionalisme Melayu sebagai gerakan politik telah lama bermula sejak pencerobohan oleh kuasa-kuasa asing. Konsep ketuanan Melayu adalah sebahagian besarnya disalahfaham oleh orang lain, etnik Cina dan India pendatang, membentuk peratusan kecil daripada jumlah penduduk, tidak melihat diri mereka sebagai penduduk Tanah Melayu. Menurut laoran oleh Timbalan Setiausaha Negara Tetap untuk Jajahan-Jajahan British pada awal 1930-an mendapati bahawa "bilangan bukan Melayu yang bermastautin di Tanah Melayu hanya sebahagian kecil daripada seluruh penduduk."

Walaupun British berkesan memerintah Malaya, orang Melayu secara de jure dipaksa di bawah perjanjian palsu untuk menerima pentadbiran British melalui sistem resident. Pesuruhjaya Tinggi British Sir Hugh Clifford, menunjukkan ideologi British yang merasionalkan penjajahan di Tanah Melayu apabila beliau menggesa "semua orang di negara ini kena sedar akan hakikat bahawa ini adalah sebuah negara Melayu, dan kita British datang ke sini diatas jemputan Raja-Raja Melayu, dan ia menjadi tanggungjawab kita untuk membantu orang Melayu untuk memerintah negara sendiri. "

Lalu British mengambil terbuka "Pro-Melayu" dasar supaya orang Melayu boleh, dalam kata-kata Pesuruhjaya Tinggi Sir Laurence Guillemard, dilengkapi "untuk mengambil tempat mereka dalam kehidupan pentadbiran dan perdagangan Negeri-negeri ini." Dalam realiti, Melayu bukan-elite berasa dipinggirkan oleh dasar-dasar ekonomi dan politik kerajaan kolonial, sedangkan pada hakikatnya mereka adalah tulang belakang kepada pemerintahan British, dan kedua-dua dasar-dasar pendidikan dan pekerjaan telah diasingkan mengikut garis etnik.

Masyarakat bukan Melayu tempatan yang dilahirkan tidak lama lagi mula berjuang untuk pemerintahan sendiri. Pada tahun 1936, masyarakat India yang dilahirkan di Tanah Melayu meminta Pesuruhjaya Tinggi Sir Shenton Thomas untuk memberikan mereka bahagian perlantikan pentadbiran. Thomas menolak permintaan itu, merujuk kepada kaum India tempatan yang dilahirkan sebagai "orang asing". Walaupun pihak British untuk melihat orang Cina sebagai tenaga buruh, "dengan statistik menunjukkan kebanyakan pendatang China akhirnya pulang, pengkritik berhujah bahawa orang yang dilahirkan di Tanah Melayu terus meningkat. Walau bagaimanapun, British menegaskan, ia akan jadi berbahaya untuk mempertimbangkan orang Cina sebagai mempunyai "kecenderungan untuk penduduk kekal"; masyarakat tempatan yang dilahirkan di India - yang terdiri daripada 20% daripada penduduk India, selebihnya pekerja manual yang berhijrah atas sebab-sebab yang serupa dengan Cina pada sekitar masa yang sama - begitu juga sebahagian besarnya diabaikan.

British menurun taraf kaum Melayu kepada gaya hidup "tradisional" petani mereka seboleh-bolehnya, menyekat gerakan, perusahaan ekonomi dan pendidikan. Dasar ini adalah dikekalkan dalam kepercayaan bahawa pendidikan Benggali di India telah membawa kepada rasa tidak puas hati dan pemberontakan.

Mereka melibat hanya kelas pemerintah Melayu dalam isu-isu kerajaan dan pentadbiran. Walaupun kononnya pengecualian orang bukan Melayu dari kedudukan pihak berkuasa, banyak perkhidmatan awam terdiri daripada bukan Melayu, ramai di antara mereka kaum India yang dibawa masuk secara khusus untuk tujuan ini. Beberapa ahli sejarah telah menghuraikan dasar-dasar pro-Melayu seperti yang direka bentuk semata-mata untuk mengekalkan kedudukan yang British, dan bukannya untuk mengukuhkan orang Melayu, banyak ciri-ciri pendekatan British sebagai pecah dan perintah, "meletakkan bangsa bangsa berlain berasingan antara satu sama lain, untuk unsur-unsur kerja Malaya yang berlainan dalam suasana harmoni jauh".

Pada 1920-an, masyarakat Cina kelahiran tempatan yang memegang kuasa ekonomi yang besar mula meminta peranan yang lebih penting dalam pemerintahan Tanah Melayu. Sebahagian besar masyarakat Cina yang pada ketika ini membentuk 33% penduduk tanah Melayu masih terdiri daripada pendatang asing. Sungguhpun demikian, kaum Cina Peranakan yang membentuk majoriti Cina kelahiran tempatan menuntut jawatan kerajaan serta pengiktirafan sebagai rakyat Malaya. Kata seorng ketua Cina Peranakan, "Siapa kata ini negara Melayu? ... Sewaktu ketiban Kapitan [Francis] Light, adakah beliau terlihat orang Melayu atau kampung Melayu? Nenek moyang kami datang ke sini dan bekerja keras sebagai kuli — tidak malu menjadi kuli — dan tidak perlu menghantar duit kembali ke negara Cina. Di sinilah mereka berkahwin dan berbelanja, maka dengan itu Kerajaan dapat membuka negara dari hutan menjadi tamadun. Kami tidak boleh diasingkan lagi dari negara ini. Inilah negara kami..." Para ilmuwan Melayu membangkang hujah itu atas sebab bahawa hujah sedemikian tidak masuk akal sama sekali dan serta mengusulkan analogi bahawa Cina itu tukang batu dan Tanah Melayu umpama rumah. Hujah mereka, tukang batu tidak berhak untuk berkongsi hak milik rumah yang dibinanya. Oleh itu, mereka menentang sebarang cubaan untuk memberi kaum Cina kewarganegaraan atau hak-hak politik yang lain.

Sesetengah kelompok kaum Indonesia seperti Jawa dan Bugis telah berhijrah ke dalam lingkungan Kepulauan Melayu sepanjang abad ke-19 dan ke-20. Ramai daripada mereka cepat berasimilasi dengan jati diri budaya Melayu. Lama-kelamaan, desakan kaum Cina Malaya kelihatan membuahkan kesan pada pihak British. Pada tahun 1927, Gabenor Negeri-Negeri Selat memanggil masyarakat Cina sebagai "penduduk asal Malaya British".

Sejurus sebelum Perang Dunia Kedua, pergerakan nasionalisme Melayu mulai menekankan gagasan "ketuanan Melayu" yang sebelum ini diambil ringan kerana adalah dikhuatiri bahawa dasar-dasar British kini semakin menjurus ke arah pembentukan kerakyatan Malaya umum yang mencakupi kaum Cina dan India. Oleh itu, sesetengah orang Melayu ingin memelihara status quo dengan British sebagai perintang terhadap orang bukan Melayu, manakala yang lain pula menyeru agar terbentuknya sebuah negara Melayu yang bebas dan berdaulat seperti "Indonesia Raya".

Malayan Union

Selepas Perang Dunia Kedua, British mengumumkan penubuhan Malayan Union. Malayan Union bukan sahaja melonggarkan syarat kerakyatan imigran malah turut mencabar kedaulatan Raja-Raja Melayu dan tidak mengiktiraf ketuananan Melayu menjadikan Tahah Melayu sebagai negeri naungan British. Sebagai penduduk kelahiran tempatan, kebanyakan orang Cina dan India layak untuk menerima kerakyatan berlandaskan prinsip jus soli oleh Union. Jaminan akan hak sama-rata bagi semua penduduk hinggakan sektor perkhidmatan awam selaku kubu kuat orang Melayu akan turut dibuka kepada semua kaum, menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan kaum Melayu. Pada mulanya, kaum Melayu tidak menanggap dirinya tercakup dalam gelaran "Malayan".

Maka orang Melayu semakin celik politik lalu membantah pembentukan Union. Di sebuah perhimpunan, orang Melayu mengangkat-angkat pelekat yang bertulis, "Tanah Melayu hak Melayu. Hak-hak dan keistimewaan Melayu jangan diberikan kepada kaum lain." Sebuah pertubuhan Melayu berpesan kepada pihak British bahawa peruntukan kerakyatan Union akan menyebabkan "kepupusan kaum Melayu dengan tanah dan Raja-Raja mereka sekali". Sekelompok setiaraja dan kakitangan awam Melayu pimpinan Datuk Onn Ja'afar membentuk Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO) untuk membantah pembentukan Malayan Union. Sungguhpun Union ditubuhkan seperti yang dirancang, namun kempen bantahan berterusan; pada tahun 1948, pihak British mengganti Malayan Union dengan Persekutuan Tanah Melayu. Pihak Persekutuan mengembalikan kedaulatan kepada Raja-Raja Melayu, mengetatkan sekatan imigresen dan kerakyatan, serta memberi orang Melayu hak-hak istimewa Sungguhpun demikian, matlamat British masih tidak berubah dari tahun 1946, iaitu memperkenalkan "sebentuk kerakyatan umum yang dibuka keada mereka yang menganggap Tanah Melayu sebagai tempat tinggal mereka dan tujuan kesetiaan mereka tanpa mengira keturunan."

Terdapat sedikit penentangan terhadap ketuanan Melayu dan UMNO ketika ini yang berpunca daripada gabungan Majlis Tindakan Bersama Tanah Melayu (AMCJA) dengan Pusat Tenaga Rakyat (PUTERA). Sungguhpun salah sebuah pertubuhan anggota PUTERA menegaskan ketuanan Melayu sebagai "hak kelahiran kebangsaan" Melayu, namun PUTERA menyertai AMCJA untuk memperjuangkan hak politik yang sama-rata bagi kaum bukan Melayu. Setelah tidak diendahkan oleh British, PUTERA-AMCJA menarik diri dari perundingan dengan British lalu mencetuskan sebuah kegiatan hartal (mogok awam) untuk membanth kelemahan-kelemahan yang disangka dalam dasar baru itu. Setelah Persekutuan dibentuk atas bantahan mereka, maka bubarnya gabungan PUTERA-AMCJA.

Sebelum tertubuhnya Persekutuan, kaum bukan Melayu umumnya tidak terlibat dalam politik dan nasionalisme Tanah Melayu yang bersifat Melayu secara azali; sebaliknya mereka lebih mengambil berat politik di negara asal masing-masing, maka mereka tidak terang-terangan menyokong Malayan Union secara terbuka, namun sikap berdiam diri mereka dianggap sebagai tanda sokongan. Biarpun kebanyakan ahlinya bukan Melayu, namun AMCJA tidak mewakili majoriti masyarakat bukan Melayu di Tanah Melayu. Sikap kurang prihatin atau kurang setia kepada Tanah Melayu di kalangan bukan Melayu kelihatan menjustifikasikan ketuanan Melayu iaitu pemerintahan sendiri oleh Melayu.

Sesetengah ahli sejarah berhujah bahawa kegagalan Union menyedarkan masyarakat Cina akan perlunya perwakilan dalam politik. Persatuan Cina Malaya (MCA), sebuah parti politik perkauman yang memperjuangkan hak politik Cina, terbentuk sejurus selepas pembentukan Persekutuan. Manakala yang lain pula mendakwa bahawa pendorong utama di sebalik pelibatan bukan Melayu dalam politik Tanah Melayu serta tuntutan mereka akan hak-hak tertentu adalah jumlah bukan Melayu kelahiran tempatan yang kian bertambah. Laporan yang sama daripada Timbalan Setiausaha Negara Tetap untuk Jajahan-Jajahan British yang dipetik tadi menyatakan bahawa orang bukan Melayu kelahiran Malaya "tidak pernah bertemu mata dengan negara asal mereka, maka mereka menuntut supaya anak cucu mereka dilayan dengan adil." Presiden sulung MCA ialah Tan Cheng Lock, seorang Cina kelahiran tempatan yang memimpin AMCJA hingga pembubarannya.

Ke arah kemerdekaan

Setelah mencapai matlamat asal, UMNO memantapkan dirinya sebagai parti politik yang memperjuangkan kemerdekaan. Pada masa yang sama, Parti Komunis Malaya (PKM) melancarkan pemberontakan bersenjata untuk membentuk sebuah kerajaan komunis di Tanah Melayu, maka bermulanya Darurat Tanah Melayu yang berlarutan hingga kemerdekaan. Pemberontakan ini bercirikn perpecahan kaum yang jelas, yang mana penentangan terhadap pemberontakan itu rata-rata daripada kaum Melayu, sedangkan pangkat-pangkat komunis dikuasai oleh kaum Cina. Pihak British mengesyorkan penubuhan Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (Communities Liaison Committee, CLC) yang terdiri daripada kalangan negarawan tertinggi dari pelbagai kaum untuk membahaskan isu-isu sensitif terutamanya yang berkenaan dengan perkauman, yang mana dipersetujuinya kompromi untuk beberapa isu termasuk kewarganegaraan, pendidikan, demokrasi dan ketuanan Melayu. Lama-kelamaan, terbentuknya suatu "tawar-menawar" antara Melayu dan bukan Melayu; sebagai balasan untuk melepaskan ketuanan Melayu, kaum Melayu akan dibantu dalam merapatkan jurang ekonomi di antara komuniti Melayu dan bukan Melayu. Seorang ahli CLC, E.E.C. Thuraisingham kemudiannya berkata, "Saya dengan lain-lain percaya bahawa kaum Melayu yang ketinggalan harus diberi tawaran yang lebih elok. Kaum Melayu wajar dibantu untuk mencapai kesamarataan dengan kaum bukan Melayu untuk membentuk sebuah Bangsa Malaya bersatu yang sama-rata."

Namun, masalah demi masalah tidak henti timbul. Ramai belia Cina Malaya yang dikerah ke dalam tentera untuk menentang ancaman komunis telah meninggalkan negara; kebanyakan belia itu berpendidikan Inggeris, bukan Cina. Oleh itu, kaum Melayu menganggap bahawa kaum Cina tidak begitu setia kepada Tanah Melayu, maka terjustifikasinya ketuanan Melayu, maka memuncaknya tanggapan-tanggapan seumpamanya yang disebabkan oleh pembahagian kaum yang kelihatan antara mereka yang kuat menentang komunis dengan mereka yang menyokong PKM.

Pada awal 1950-an, Datuk Onn Ja'afar bercadang supaya keahlian UMNO dibuka kepada semua warga Malaya dan nama pertubuhan ditukar pada Pertubuhan Kebangsaan Malaya Bersatu yang boleh mencemari jati dirinya selaku pejuang ketuanan Melayu. Setelah tewas dalam perebutan kuasa dalaman, beliau meletak jawatan pada tahun 1951 lalu menubuhkan Parti Kemerdekaan Malaya (IMP). Beliau diganti oleh Tunku Abdul Rahman, yang menggesa supaya Melayu didaulatkan dahulu. Dengan meluahkan kebimbangan atas kurangnya kesetiaan kepada Malaya dalam kalangan bukan Melayu, beliau menuntut supaya bukan Melayu memperjelas kesetiaan mereka sebelum diberi kerakyatan dengan hujah berikut: "Bagi mereka yang mencintai dan merasa setia tanpa berbelah bahagi kepada negara ini, kami sudi mengalu-alukan mereka sebagai rakyat Malaya. Mereka mesti benar-benar rakyat Malaya dan akan menikmati hak dan keistimewaan yang sama dengan orang Melayu." Bagaimanapun, tidak lama kemudian pada tahun 1952, beliau kelihatan membuat kenyataan bercanggah serta menggesa supaya kaum Melayu mempertahankan kedudukan istimewa mereka: "Malaya adalah hak orng Melayu dan tidak patut diperintah oleh campuran kaum-kaum."

Pada awal 1950-an, terdapat gerakan perpecahan Cina Peranakan di Pulau Pinang yang menentang ketuanan Melayu.

Pada ketika ini, sesentegah kaum Cina Peranakan mula mengambil berat politik tempatan, terutamanya di Pulau Pinang, di mana bergiatnya sebuah gerakan perpecahan Cina. Golongan yang lebih mesra dengan British daripada Melayu ini marah terutamanya apabila dipanggil "pendatang asing". Dengan menjauhi UMNO dan MCA, mereka percaya bahawa bukan sahaja UMNO dengan pelampau Melayu yang berniat memperluas keistimewaan Melayu sambil menyekat hak Cina, bahkan juga MCA terlalu "mementingkan diri" dan tidak boleh diharap. Atas rasa gusar akan penggabungan Negeri-Negeri Selat dengan Tanah Melayu, mereka terasa asing dalam sebuah "Malaya hak orang Melayu" di mana mereka tidak dianggap sebagai "bumiputera". Salah seorang pemimpin Peranakan berani mengujar, "Saya boleh mengaku lebih anak Pulau Pinang daripada 99 peratus Melayu yang tinggal di sini sekarang." Setelah kerajaan kuat menolak perpecahan, gerakan itu lama-kelamaan beransur pudar.

Ada yang mengatakan bahawa orang bukan Melayu tidak berasa setia kepada Tanah Melayu kerana mereka tidak menanggap diri sebagai rakyat Malaya, sebaliknya berpegang kuat pada latar belakang budaya masing-masing. Sebagai penyelesaian, pada tahun 1952, kerakyatan diberi kepada hampir semua bukan Melayu kelahiran tempatan, apalagi kewarganegaraan duaan dilarang, maka bukan Melayu terpaksa memilih sama ada negara asal mahupun Tanah Melayu. Melawan andaian Melayu, kebanyakan bukan Melayu menetap dan menaruh kesetiaan kepada Malaya. Merekalah leluhur kepada rakyat Malaysia bukan Melayu masa kini.

Tatkala Tanah Melayu menuju ke arah pemerintahan sendiri, pihak British melaksanakan Sistem Ahli yang bercontohkan sistem jemaah menteri; sama seperti CLC, ia dianggotai oleh ahli-ahli pelbagai kaum, dan kemudiannya dianggap sebagai mewujudkan dahuluan untuk jemaah menteri Tanah Melayu dan Malaysia pasca kemerdekaan yang terdiri daripada berbilang kaum yang berkongsi kuasa. Pada masa yang sama, pihak British juga mula menyediakan rangka sistem pendidikan negara yang akan membentuk "semangat kerakyatan bersama". Bagaimanapun, Laporan Barnes yang mereka suruhjayakan menerima tentangan hebat daripada kaum Cina atas sebab-sebab "jenuh dengan nasionalisme Melayu" serta memperkukuh ketuanan Melayu. Laporan Fenn-Wu yang digemari oleh kaum Cina pula tidak menerima restu kaum Melayu. Natijahnya, usul Laporan Barnes untuk "sekolah kebangsaan" yang berbahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar dilaksanakan oleh Ordinan Pendidikan 1952 biarpun kuat menerima bantahan Cina yang marah dengan tiadanya peruntukan untuk sekolah jenis kebangsaan bukan Melayu. Pada tahun 1956, sebuah suruhanjaya pimpinan Tun Abdul Razak menilai semula sistem pendidikan. Maka "Laporan Razak" mencadangkan agar sekolah rendah jenis kebangsaan dibenarkan terus beroperasi asalkan berkongsi sukatan pelajran dengan sekolah kebangsaan. Sekolah menengah jenis kebangsaan pula tidak akan disokong, sebaliknya sekolah menengah kebangsaan sahaja yang akan dibiayai. Masyarakat Cina kuat membangkang Laporan Razak juga hingga mereka melancarkan kempen untuk tujuan itu; keingkaran MCA untuk menentang Laporan Razak menyebabkan ia hilang sokongan di sesetengah kawasan pengundian Cina. Sungguhpun demikian, usul-usul Laporan Razak cukup berjaya, hinggakan ada yang masih terlaksana hingga masa kini.

Kemungkinan asal usul ketuanan Melayu

Menurut ramai ahli sejarah, punca akar umbi sengketa sesama kum serta ketuanan Melayu adalah kurangnya pergaulan Melayu dengan bukan Melayu, kecuali Cina Peranakan yang berjaya berasimilasi dengan baik secara kahwin campur walaupun menelan masa 600 tahun. Menurut Ming Shi-lu, nenek moyang Cina Peranakan adalah "hantaran" yang dikurniakan kepada Sultan Melaka sebagai tanda pengiktirafan hubungan antara Wangsa Ming dengan Kesultanan Melaka serta kedaulatan Melayu. Pada zaman British, kebanyakan Peranakan ini merupakan saudagar kaya-raya yang lazim berbahasa Melayu, berpakaian ala Melayu dan menggemari masakan Melayu.

Dasar-dasar pendidikan British yang memecahbelahkan pelbagai kaum, iaitu membekalkan pendidikan awam yang terhad bagi kaum Melayu sambil membiarkan bukan Melayu membuat sesuka hati hanya mengeruhkan keadaan. Kaum Melayu yang kebanyakannya penduduk luar bandar tidak digalakkan untuk bergaul dengan bukan Melayu yang tertumpu di bandar. Pemiskinan Melayu dalam ekonomi berbanding dengan kekayaan Cina turut mengapi-apikan sentimen perkauman.

Satu lagi faktor yang menyumbang kepada ketuanan Melayu adalah zaman pendudukan Jepun ketika Perang Dunia Kedua. Perang ini telah "membangkitkan kesedaran politik yang mendalam dalam kalangan warga Malaya dengan memperkuat semangat perkauman dan kebencian antara kaum". Dasar-dasar Jepun "mempolitikkan kaum petani Melayu" dengan sengaja mengapi-apikan semangat nasionalisme Melayu. Dua orang ahli sejarah Melayu pernah mengarang bahawa "Kekejaman Jepun terhadap kaum Cina walhal melayan kaum Melayu dengan lebih baik sedikit sebanyak membuat kaum Cina menerima jati diri yang berasingan dengan lebih teramat..." Hujah ini dipersetujui oleh seorang pengulas asing yang mengujar, "Sewaktu zaman pendudukan [Jepun] ... sentimen nasional Melayu sudah pun menjadi kenyataan; ia sungguh anti-Cina, dan tempiknya adalah 'Malaya hak orang Melayu'..."

Perikatan

Biarpun menyokong ketuanan Melayu, namun UMNO membentuk sebuah "Perikatan" dengan MCA dan Kongres India Malaya (MIC) untuk bertanding dalam pilihan raya Dewan Perundangan Persekutuan 1955. Ini mengejutkan ramai pihak kerana MCA kuat memperjuangkan hak politik yang sama-rata sesama semua rakyat. Presiden MCA, Tan Cheng Lock adalah keturunan Peranakan, tetapi tidak semelampau dengan golongan pemisah. Sungguhpun pada mulanya diperlekeh sebagai 'kahwin kontrak', namun Perikatan telah memenangi 51 daripada 52 kerusi yang dipertandingkan. Satu lagi kerusi itu jatuh pada Parti Islam Se-Tanah Melayu (PAS), sebuah parti berasaskan Melayu yang turut kuat mendukung ketuanan Melayu. Kekalahan teruk yang dialami oleh parti-parti bukan perkauman membuat Perikatan menanggap bahawa suasana politik negara kurang menyenangkan bagi parti berbilang kaum. Sebuah kerajaan campuran yang terdiri daripada parti-parti satu kaum yang mana para pemimpin parti menaja keputusan kompromi secara senyap difikirkan lebih utuh dan lebih sesuai dengan politik Malaya. Sebelum pilihan raya, Datuk Onn Ja'afar mengubah pendekatannya dengan membentuk Parti Negara setelah IMP kalah teruk kepada Perikatan dalam pilihan raya setempat. Biarpun mendukung dasar-dasar pro-Melayu yang lebih kuat dan mengiktiraf dominasi politik Melayu, namun Parti Negara gagal menggugat pegangan kuasa Perikatan. Namun begitu, ada yang percaya bahawa usul-usul Parti Negara membantu dalam mendorong para ahli UMNO ke arah dasar-dasar pro-Melayu yang lebih radikal. Pihak British sendiri menuntut supaya kuasa diserahkan kepada kerajaan berbilang kaum sahaja, maka Perikatan dianggap memenuhi syarat tersebut.

Kemerdekaan dan pembentukan Malaysia

Kemerdekaan dan Perlembagaan

Persekutuan Tanah Melayu secara rasmi merdeka dari Empayar British pada 31 Ogos 1957. Perlembagaan negara baru ini mengandungi peruntukan-peruntukan seperti Perkara 153 yang menjamin keistimewaan-keistimewaan tertentu untuk kaum Melayu dalam bentuk tindakan afirmatif. Suruhanjaya Reid yang merangka Perlembagaan itu menyatakan bahawa Perkara 153 itu bersifat sementara dan harus dikaji semula oleh Parlimen selepas 15 tahun merdeka. Bagaimanapun, Perlembagaan sendiri tidak menyatakan yang demikian terang-terang mahupun memperjelaskan tujuan Perkara 153. Namun, ia ada mengatakan bahawa semua rakyat Malaya adalah sama-rata di bawah undang-undang tanpa menyebut "kedaulatan Melayu" atau sebarang gagasan lain yang bersangkut-paut dengan ketuanan Melayu. Kerakyatan Jus soli iaitu pemberian kerakyatan kepada sesiapa yang lahir di dalam Persekutuan, turut diberikan namun tanpa kesan retrospektif; ia merupakan sebuah pampasan besar oleh kaum Melayu yang dahulu kuat menentang kerakyatan jus soli dalam Malayan Union.

Di sebalik itu, Bahasa Melayu dan Islam menjadi bahasa kebangsaan dan agama rasmi sementara Raja-Raja Melayu kekal bertakhta. Ini dikatakan bererti bahawa orang Melayu diberi hormat sebagai bangsa Tanah Melayu yang tersahih, iaitu menjadi warga Tanah Melayu disamakan dengan menjadi orang Melayu, maka Tanah Melayu berjatidirikan Melayu di depan mata dunia. Seorang ilmuwan berhujah bahawa "Orang Melayu menyimpan kepercayaan berakar umbi bahawa mereka sahaja kaum bumiputera, iaitu anak watan, dan oleh itu memegang hak-hak istimewa tertentu ke atas tanah." Sesungguhnya, Tunku Abdul Rahman berkata pada tahun 1964 bahawa "Sudah umum diketahui bahawa negara ini atas nama, tradisi dan ciri-cirinya sahaja adalah Melayu. ... Di mana-mana negara lain di mana pendatang asing cuba menguasai bidang ekonomi dan sebagainya, sudah tentu ada tentangan yang hebat daripada kaum peribumi. Tetapi lain pula kaum Melayu. Oleh itu, sebagai balasan, mereka mesti menghargai kedudukan Melayu..." Pernah dihujahkan bahawa jati diri kebangsaan Malaysia tidak menjadi kerana "kesemua lambang kebangsaan di Malaysia berasal dari tradisi Melayu".

Kekangan Perlembagaan ke atas besar kecil kawasan Parlimen luar bandar kemudiannya ditarik balik untuk menyediakan apa yang dikatakan sebagai suatu "penyangga tak langsung" kepada hak istimewa Melayu; oleh sebab orang Melayu tertumpu pada kawasan luar bandar, maka kuasa politik Melayu dipertingkat secara tidak langsung. Perlembagaan asalnya mengikut prinsip "satu orang satu undi" secara tersirat. Pindaan ini dikutuk sebagai "memberi satu orang satu undi, dan seorang lagi beberapa undi, bukan atas dasar keupayaan intelek atau kendalian geografi, sebaliknya untuk memastikan dominasi kumpulan tertentu."

Peruntukan-peruntukan Perlembagaan yang bergelar "Agenda Melayu" ini kurang membangkitkan sentimen dalam kalangan bukan Melayu walaupun kebanyakan mereka menerima kerakyatan dan oleh itu secara teorinya setaraf dengan rakyat Melayu di bawah Perlembagaan. Ini mungkin disebabkan oleh penerimaan kontrak sosial yang diulas oleh seorang ahli sejarah sebagai berikut: "Dalam golongan atasan, orang bukan Melayu menerima bahawa orang Melayu lebih tinggi dari segi politik atas dasar taraf peribumi mereka dan bahawa tatanegara Malaysia hendaklah bercirikan Melayu ... kaum Melayu hendaklah dijamini majoriti yang selesa di dewan undangan negeri dan parlimen persekutuan sekali gus ... orang Melayu hendaklah menguasai jawatan-jawatan tertinggi dalam kerajaan dan ... menguasai ahli-ahli jemaah menteri persekutuan." Seorang ahli sejarah Melayu, Milton J. Esman pernah bertulis, "Sebagai balasan, masyarakat Cina memperoleh lebih daripada yang pernah diidam-idamkan oleh masyarakat di Asia Tenggara, iaitu kerakyatan yang sama-rata, penyertaan dalam politik serta memegang jawatan, peluang dalam ekonomi yang tidak terbatas, dan toleransi untuk bahasa, agama dan institusi-institusi budaya mereka."

Sesetengah pihak meluahkan rasa khuatir terhadap Perkara 153; sejurus sebelum kemerdekaan, akhbar China Press menyarankan bahawa hak istimewa "boleh dimaafkan pada awal pembangunan negara," dan jika "tempoh 'hak istimewa' itu tidak terbatas, ataupun skop hak istimewa itu tidak ditakrifkan dengan jelas, maka perselisihan tanpa henti ... akan timbul lama-kelamaan." Hujahnya, hak istimewa ini lama-kelamaan akan memecahbelahkan, bukan menyatukan rakyat Malaya. Sungguhpun demikian, sesetengah ahli sejarah berhujah bahawa ketika kemerdekaan, "sememangnya terdapat semangat kerakyatan, aspirasi, dan takdir yang dikongsi bersama." Hal ini tidak berkekalan.

Pergabungan

Pada tahun 1961, apabila kerajaan Malaya mula membincangkan kemungkinan bergabung dengan jiran-jiran Singapura, Sabah, Sarawak dan Brunei, timbulnya semula masalah hubungan kuasa sesama etnik. Gagasan "Malaysia" tanpa Sabah dan Sarawak telah dibincangkan lebih sedekad sebelum ini, namun perundingan dahulu tidak membuahkan hasil. Rakyat Singapura sendiri tidak bimbang akan diperintah oleh apa yang mereka anggap sebagai kerajaan Melayu. Bagaimanapun, sekitar tahun 1961, Singapura semakin menyambut baik cadangan untuk menyertai Malaysia, terutama disebabkan pandangan umum ketika itu bahawa Singapura yang berasas industri tidak boleh bertahan tanpa dapat memasuki pasaran Tanah Melayu.

Kerajaan Malaya ketika itu tidak berapa senang dengan pertambahan penduduk Cina dari Singapura hingga melebihi jumlah penduduk Melayu dan menjadikan Melayu sebagai kaum minoriti di Malaysia yang baru. Ramai orang Melayu khuatir bahawa kedudukan mereka akan tergugat seandainya penguasaan Melayu dalam angkatan polis dan tentera turut tergugat. Juga didakwa bahawa kerendahan taraf ekonomi Melayu akan ditekankan oleh kemasukan lebih ramai Cina kaya hingga boleh menyebabkan ketidakpuasan hati beramai-ramai. Maka pihak Malaya mengambil keputusan untuk menyelesaikan hal ini dengan bergabung dengan Sabah dan Sarawak, iaitu dua buah tanah jajahan British yang diduduki ramai penduduk pribumi yang dianggap "Melayu" oleh kerajaan. Mengikut Perkara 160 Perlembagan Persekutuan, kebanyakan peribumi Sabah dan Sarawak itu bukan Melayu, sebaliknya menganut kepercayaan animis atau Kristian dan bukan Islam seperti yang termaktub. Untuk menyelesaikan isu ini, kerajaan memperluas takrifan tak rasmi "Melayu" untuk mencakupi kaum-kaum berkenaan.

Penduduk Sabah dan Sarawak tidak memahami apa faedah daripada pergabungan ini. Ramai yang menganggap Malaya sebagai hanya untuk orang Melayu, dan mereka tidak mengaku diri sebagai Melayu. Bayang-bayang "Malaysia", iaitu rasa takut akan dikira sebagai "Melayu", dengan Islam sebagai agama rasmi dan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi langsung tidak meredakan kerunsingan mereka akan "dominasi Melayu". Untuk menerima pergabungan itu, mereka menuntut supaya peribumi Sabah dan Sarawak diberi keistimewaan yang sama dengan Melayu. Kemudian, dipersetujuinya perjanjian 20 perkara antara kerajaan Sabah dengan Malaya, dan juga perjanjian 18 perkara yang seumpamanya oleh Sarawak. Setelah lama berunding serta sokongan British terhadap pergabungan itu, maka pecahnya kebuntuan. Biarpun peribumi Borneo tidak diberi keistimewaan Melayu, namun pergabungan terlaksana pada 16 September 1963.

"Malaysian Malaysia!"

Dalam pilihan raya negeri Singapura 1963, Perikatan mencabar parti pemerintah Parti Tindakan Rakyat (PETIR atau PAP) menerusi Parti Perikatan Singapura. Ahli-ahli UMNO giat berkempen di Singapura untuk Perikatan Singapura dengan hujah-hujah bahawa Melayu Singapura dilayan seperti warga kelas kedua di bawah kerajaan PAP yang dikuasai Cina tetapi kelihatan berbilang kaum. Bagaimanapun, kesemua calon Melayu yang disokong UMNO kalah kepad PAP. Ahli-ahli PETIR yang menganggap hal ini sebagai pencabulan terhadap perjanjian dengan Perikatan terdahulu agar masing-masing tidak bertanding di pilihan raya Malaya and Singapura, maka mereka mengambil keputusan untuk bertanding di tanah besar pada pilihan raya umum 1964. Sungguhpun PETIR telah menarik ramai penyokong di perhimpunan-perhimpunannya, namun ia hanya memenangi satu kerusi, iaitu Bangsar menerusi Devan Nair. Sesentegah ahli sejarah menyangka bahawa rayuan Presiden MCA ketika itu, Tan Siew Sin kepada kaum Cina supaya tidak mencabar hak istimewa Melayu hingga membolehkan negara bergabung dengan Indonesia, membantu MCA untuk merampas kembali tarafnya sebagai "pemimpin Cina yang tidak tercabar di semenanjung Malaya". Sungguhpun begitu, para pemimpin UMNO berang sekali dengan tindakan PAP.

Lee Kuan Yew selaku ketua kerajaan Singapura terang-terangan menentang ketuanan Melayu dan menganjurkan gagasan "Malaysian Malaysia".

Tidak lama kemudian, timbulnya masalah-masalah baru. Lee Kuan Yew selaku ketua kerajaan Singapura dan PETIR terang-terangan menentang ketuanan Melayu, dan menyeru supaya dipeluknya gagasan "Malaysian Malaysia" sebagai ganti untuk Malaysia Melayu. Beliau berhujah bahawa "Orang Melayu mula berhijrah ke Malaysia secara beramai-ramai sekitar 700 tahun dahulu sahaja. Dalam kalangan orang Melayu di Malaysia sekarang, kira-kira satu pertiganya merupakan pendatang yang agak baru seperti Syed Jaafar Albar yang datang ke Tanah Melayu dari Indonesia sejurus sebelum zaman pertang pada usia 30 tahun lebih. Oleh itu, adalah salah dan tidak masuk akal untuk sesebuah kelompok kaum tertentu menyangka dirinya lebih wajar bergelar rakyat Malaysia sedangkan kaum lain boleh menjadi rakyat Malaysia atas restu mereka [Melayu] sahaja."

Lee kemudiannya merintih: "Malaysia — milik siapa? Milik rakyat Malaysia. Tetapi siapakah rakyat Malaysia? Harap saya begitu, Tuan Yang Dipertua. Namun dalam duduk di dewan ini, kadang-kadang saya ragu-ragu sama ada diri saya boleh digelar rakyat Malaysia. Demikianlah keraguan yang menyelubungi fikiran ramai, dan ... [sebaik sahaja] perasaan hati digerakkan, dan timbulnya perbalahan antara kaum atas kata-kata yang tidak terucap itu, maka akan timbulnya peperangan yang akan memecahbelahkan seluruh bangsa dan meleraikan Malaysia." Bagaimanapun, Lee juga memburukkan keadaan dengan membuat kenyataan perkauman sendiri. Kebanyakan ucapan beliau menyentuh perkadaran kaum di Malaysia dengan mengingatkan pendengar bahawa bukan Melayu sudah menjadi majoriti dengan 61% penduduk berbanding Melayu pada 39% sambil bertanya seketika, "Mengapakah harus kita kembali ke Singapura yang lama dan sekali lagi mengurangkan bilangan bukan Melayu di Malaya kepada minoriti?" Lee memburukkan lagi kekeruhan hubungan PETIR-UMNO dengan acap kali mendesak supaya kerajaan persekutuan menghukum 'ultras' mereka yang termasuk pemimpin tertinggi UMNO seperti Syed Jaafar Albar dan Syed Nasir Ismail.

Kenyataan Lee itu memarahkan ramai pihak, terutamanya ahli politik Perikatan. Tan Siew Sin menggelarnya "kuasa pengacau yang terhebat dalam seluruh sejarah Malaysia dan Malaya." Tunku menganggap pandangan Lee terlalu melampau, sementara lain-lain ahli UMNO berpendapat bahawa Lee sekadar memuaskan hati masyarakat Cina Malaysia dengan retoriknya. Kenyataan Lee tentang penghijrahan Melayu yang agak lewat dibidas dengan pedas; ujar Syed Jaafar: "Adalah satu penghinaan untuk mengatakan bahawa Melayu sekelompok dengan kaum-kaum lain..." Pesan akhbar UMNO Malaya Merdeka, jika Melayu tertekan dan kepentingan mereka tidak dibela, Malaysia akan digabungkan dengan Indonesia. Demikianlah yang paling dikhuatiri oleh Tunku Abdul Rahman yang berhemat bahawa pelampau sebenar bukanlah puak ultra, sebaliknya mereka yang mengidami gagasan "Melayu Raya" untuk "menyelesaikan" kaum Cina selaku ancaman sebenar.

Ketegangan hubungan sesama kaum menyebabkan rusuhan pada tahun 1964 yang kemudiannya diangin-anginkan oleh ahli PETIR Melayu, Othman Wok sebagai dirancang terlebih dahulu oleh puak ultra. Pada tahun selepas rusuhan, ketegangan masih memuncak. Syed Jaafar Albar mengujar bahawa "Di mana saya berada, saya tetap Melayu", lantas dibalas dengan bidasan pedas oleh Lee yang berucap di Parlimen dengan demikian, "Jika saya ke sana sini mengulangi kata-katanya — di mana saya berada, saya tetap Cina — ke mana hala tuju kita? Tapi saya sentiasa mengingatkan rakyat bahawa saya orang Malaysia. Saya sedang belajar bahasa kebangsaan dan saya menerima Perkara 153 Perlembagaan."

Lee bertegas bahawa beliau tidak menentang hak istimewa Melayu atau Perkara 153 dengan berkata: "Jika kaum-kaum imigran ... tidak nampak masalahnya, jika mereka tidak memahami perasaan Melayu yang miskin, dan oleh itu tidak kasihan padanya, maka boleh saya katakan, tidak lama lagi dia akan meluahkan perasaan tidak puas hatinya dalam cara yang amat tegas hingga seluruh negara menjadi huru-hara." Tidak ramai dalam kalangan Perikatan yang mengambil berat dakwaannya itu. Para ahli UMNO bertegas bahawa "Malaysian Malaysia" membayangkan ketidaksamarataan sama sekali ekorn gugurnya keistimewaan Melayu. Senu Abdul Rahman, seorang Menteri persekutuan berpendapat bahawa laungan kesamarataan Lee akan menutup peluang kepada Melayu untuk menceburi ekonomi: "Kami meminta peluang, iaitu pelang untuk beroleh kekayaan ekonomi untuk orang-orang kami." Dengan mengecam Lee atas kenyataan bahawa beliau rakyat Malaysia atas usahanya sendiri, Senu bertanya: "Hak yang dinikmati oleh Lee hari ini tidak jatuh dari langit atau dari entah mana, sebaliknya dikurniakan padanya. Adakah beliau tidak sedikit pun berasa terima kasih kepada kaum peribumi negara ini?" Balas Lee: "Tidak, saya tidak menikmati layanan baik oleh sesiapa. Saya di sini mengikut hak. Dan 61 peratus rakyat Malaysia harus menerimanya, jika tidak ia hilang. Tanpanya, mereka tentu tiada masa depan." Sesetengah pihak seperti Syed Jaafar Albar melanjutkan pendirian Senu dan menggelar orang Melayu, sebagai Bumiputra dan "tuan rumah" yang layanan baiknya disalah oleh "bangsa asing" atau "orang tumpangan" seperti Lee. Ini mencetuskan balasan dari ahli Jemaah Menteri, Lim Swee Aun yang bertegas bahawa "kami tuan bersama, bukan orang tumpangan, bukan tamu."

Ada juga yang tidak sehaluan dengan pandangan umum dalam UMNO. Ismail Abdul Rahman berucap di Parlimen bahawa "...kedua-dua pihak Perikatan dan PETIR berpegang pada gagasan Malaysian Malaysia," cuma berlainan caranya. Ismail menyifatkan pendirian PETIR sebagai "leraikan perkauman serta-merta," sementara Perikatan menuntut "dua langkah. Pertama, keharmonian sesama kaum; kedua, keadaan tanpa perkauman yang mutlak." Kenyataan demikian dibidas oleh Lee sebagai omong-omong kosong yang tidak dapat dipandang berat melainkan puak ultra dikawal.

Pemisahan

Lee meneruskan kempennya dengan membentuk Majlis Solidariti Malaysia (MSC) yang terdiri daripada parti-parti berbilang kaum seperti PETIR, Parti Progresif Rakyat (PPP) dan Parti Demokratik Bersatu (UDP) pada tahun 1965. Di satu-satunya sidanfg am MSC, beberapa orang pemimpin parti-parti berkenaan tampil untuk melafazkan sokongan kepada gagasan Malaysian Malaysia. D.R. Seenivasagam dari PPP menuduh Perikatan menyalahgunakan Perkara 153 untuk "menindas bukan Melayu", sementara Ong Kee Hui dari Parti Rakyat Bersatu Sarawak (SUPP) berkata, "Kita melihat sikap tidak bertolak ansur dan tanda-tanda penidakan kesamarataan politik yang menjadi-jadi terhadap rakyat bukan Melayu. Demi kebaikan negara dan diri kita, hal ini mesti dibanteras dan dikawalnya kecenderungan ke arah perkauman sempit. Kesamrataan politik harus dikurniakan kepada mereka semua yang menetap di sini dan menganggap negara ini sebagai tempat tinggal mereka tanpa mengira asal-usul kaum mereka."

Tidak lama kemudian, ahli parlimen UMNO Mahathir bin Mohamad menyelar Lee di Parlimen: "[Cina di Singapura] tidak pernah mengenal pemerintahan Melayu dan tidak tahan dengan gagasan bahawa golongan yang dikuasai oleh mereka kini harus dapat memerintah mereka." Lee membalas dengan ucapan spontan dalam bahasa Melayu sepenuhnya untuk menentang dasar kerajaan yang pro-Melayu:

"Memang ada jutawan Cina dengan kereta dan rumah besar. Apakah dengan mewujudkan segelintir jutawan Melayu dengan kereta besar dan rumah besar merupakan jawapannya? ... Jika kita mengelirukan rakyat untuk mempercayai bahawa mereka miskin kerana tiada terdapat hak-hak istimewa orang Melayu atau kerana anggota pembangkang menentang hak-hak orang Melayu, apakah yang akan berlaku kepada kita akhirnya? Anda membuat orang-orang kampung percayabahawa mereka miskin kerana tidak bertutur dalam bahasa Melayu, kerana kerajaan tidak menulis dalam bahasa Melayu, jadi mereka mengharapkan satu keajaiban akan berlaku pada tahun 1967 [apabila bahasa Melayu menjadi bahasa Kebangsaan dan bahasa rasmi yang tunggal]. Sebaik-baik sahaja kita semua mula bertutur bahasa Melayu, mereka akan menikmati taraf hidup lebih tinggi, dan jika tidak berlaku apakah jadinya nanti?.....Sementara itu, apabila sahaja terdapat kegagalan dalam dasar-dasar ekonomi, sosial dan pendidikan, anda menoleh dan berkata, oh orang-orang Cina yang jahat ini, orang India dan orang-orang lain telah menentang hak-hak orang Melayu. Mereka tidak menentang hak-hak orang Melayu. Mereka, orang-orang Melayu, mempunyai hak sebagai rakyat Malaysia untuk mendaki ke paras yang lebih tinggi dalam latihan serta pendidikan yang telah melahirkan masyarakat bukan Melayu yang lebih berdaya saing. Bukankah ini yang sepatutnya di lakukan? Bukan dengan menyogok mereka dengan doktrin-doktrin kabur bahawa apa yang mereka perlu lakukan ialah dengan mendapatkan hak-hak bagi segelintir orang Melayu istimewa dan dengan itu segala masalah mereka akan terhurai."

Lama-kelamaan, Tunku Abdul Rahman serik dengan segala perbalahan ini dan berasa yakin bahawa sebarang percanggahan retorik yang selanjutnya hanya akan berkesudahan dengan keganasan, lalu meminta Singapura supaya berpecah. Singapura menjadi negara merdeka pada tahun 1965 dengan Lee sebagai Perdana Menteri pertama. Biarpun Perkara 152 Perlembagaan Singapura menyebut orang Melayu sebagai "peribumi" Singapura serta memandatkan perlindungan istimewa buat hak dan keistimewaan mereka, namun ia tidak menetapkan sebarang dasar untuk tujuan itu.

Sesetengah pihak mendakwa bahawa pembentukan Malaysia menguatkan ketuanan Melayu: "Pemerkasaan hak Melayu yang beransur layu dalam lima atau enam tahun [sebelum pembentukan Malaysia] seperti yang dikhuatiri oleh Suruhanjaya Reid, berlaku di sebalik layanan tidak sama rata yang umum" selepas terbentuknya Malaysia.

Peristiwa 13 Mei dan Dasar Ekonomi Baru

Isu bahasa

Dalam Perlembagaan Persekutuan termaktub penangguhan 10 tahun selepas kemerdekaan untuk mengubah bahasa rasmi dari Inggeris ke Melayu. Dalam meniti tahun 1967, segelintir orang Cina mula mendesak agar diwujudkan sebuah dasar bahasa lebih liberal yang membenarkan sedikit penggunaan bahasa Mandarin dalam hal-ehwal awam. Ini dibidas kuat oleh golongan pelampau UMNO dan PAS, tetapi Perikatan mengusulkan suatu kompromi dalam Rang Undang-Undang Bahasa Kebangsaan yang memaktubkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi tetapi membenarkan bahasa Inggeris untuk keadaan-keadaan tertentu serta bahasa bukan Melayu untuk tujuan-tujuan bukan rasmi. Tunku Abdul Rahman menyifatkannya sebagai "jalan yang menjamin kedamaian", tetapi Rang itu ditentang oleh sejumlah besar kaum Melayu yang membentuk Barisan Bertindak Bahasa Kebangsaan dengan harapan untuk memansuhkan atau meminda Rang berkenaan. Kepimpinan Tunku Abdul Rahman juga dipertikai secara meluas dan terbuka.

13 Mei

Pada tahun 1969, berlangsungnya sebuah pilihan raya umum yang julung kalinya dipertandngkan oleh parti-parti pembangkang bukan berasaskan Melayu secara besar-besaran, selain pilihan raya 1964 apabila PETIR mencabar Perikatan di Semenanjung Malaysia. Dua buah parti pembangkang utama yang berentap pada tahun 1969 adalah Parti Tindakan Demokratik (DAP) selaku pewaris PETIR di Malaysia yang ditanggap umum sebagai berasaskan Cina, dan Parti Gerakan Rakyat Malaysia (Gerakan), sebuah parti yang tampak berbilang kaum pimpinan bekas jaguh MCA, Lim Chong Eu, serta golongan cendekiawan golongan menengah seperti Tan Chee Khoon dan Syed Hussein Alatas. Kedua-dua parti itu mengusulkan dasar-dasar tentang bahasa, pendidikan dan hak Melayu yang berlawanan sama sekali dengan dasar kerajaan, lebih-lebih lagi DAP menyambung perjuangan "Malaysian Malaysia" yang ditinggalkan oleh Lee Kuan Yew. Setengah pihak, khususnya dari DAP, menggesa agar dinaikkan tarafnya bahasa-bahasa Inggeris, Mandarin dan Tamil kepada status bahasa rasmi di samping bahasa Melayu. Juga dituntut adalah sokongan yang lebih padu untuk aliran pendidikan Cina.

Gerakan pimpinan Lim Chong Eu dan Syed Hussein Alatas telah meraih beberapa kerusi Parlimen dalam pilihan raya umum 1969.

Pada masa yang sama, PAS cuba meraih undi dengan menuduh UMNO menjual hak peribumi Melayu kepada kaum "pendatang asing". Setelah keputusan diumumkan, PAS mencatat kejayan kecil sementara DAP dan Gerakan berjaya menumbangkan Perikatan di tiga buah negeri serta nyaris memecahkan majoriti dua pertiga yang lama dipegang oleh Perikatan di Parlimen. Sebahagian besar kemenangan ini mengalahkan MCA yang sejurus selepas itu mengumumkan hasratnya untuk tidak menyertai kerajaan baru selepas pilihan raya kerana MCA tiada lagi memegang mandat untuk mewakili kepentingan Cina dalam kerajaan. DAP dan Gerakan dengan gembiranya menganjurkan perarakan kemenangan di Kuala Lumpur pada 11 dan 12 Mei, di mana para peserta mencaci hamun kaum Melayu sambil membawa sepanduk bercogan kata seperti "Semua Melayu kasi habis." Ekoran perarakan itu, satu kenyataan meminta maaf dikeluarkan. Namun demikian, kaum Melayu yang terperanjat menyalahkan pengundi Cina kerana membeloti "formula Perikatan dengan mengundi pembangkan yang telah membangkitkan semula persoalan asasi tentang bahasa dan hak istimewa Melayu".

Para pelampau Melayu menyambut baik tindakan MCA kerana berpendapat bahawa kerajaan yang didominasi oleh UMNO dan Melayu akan lebih membela kepentingan mereka. Pada 13 Mei, UMNO telah mengadakan perhimpunan sendiri yang kemudiannya bertukar menjadi rusuhan yang kini dikenali dalam sejarah sebagai "Peristiwa 13 Mei". Perhimpunan itu dikhabarkan dianjurkan oleh Menteri Besar Selangor, Harun bin Idris yang ditanggap sebagai cauvinis Melayu. Pada hari itu, para penyokong UMNO berkumpul di rumah Harun di mana perhimpunan dijadualkan bermula; ramai antara mereka yang melela-lelakan parang dan lain-lain senjata. Sesetengah pemimpin mengecam "perlekehan" oleh para "kafir" di perarakan kemenangan yang lepas, sambil menggelar perhimpunan balas ini sebagai cara untuk "mengajar kaum Cina" kerana mencabar kekuasaan Melayu. Tidak lama kemudian, gerombolan itu mula menyerang pemandu kereta Cina yang berlalu-lalang serta membakar rumah-rumah dan kedai-kedai Cina. Maka merebaknya rusuhan yang berlarutan selama dua hari walaupun setelah dikerahnya tentera.

Kesan daripada rusuhan itu, Parlimen digantung sementar darurat diisytiharkan. Majlis Gerakan Negara (MAGERAN) dibentuk untuk menyelia pentadbiran negara dalam darurat. Biarpun rusuhan sudah reda, namun ketegangan masih berbahang. Boikot bukan Melayu terhadap barangan dan perkhidmatan Melayu menerima sambutan yang hangat, sementara ramai orang Melayu seperti Mahathir Mohamad dan Raja Muktaruddin Daim mulai menyeri agar dibentuknya kerajaan autokrasi yang diketuai oleh UMNO sahaja serta pelucutan Tunku Abdul Rahman. Menurut sesetengah sumber, segolongan "ultra" yang terdiri daripada Syed Nasir Ismail, Musa Hitam, dan Tengku Razaleigh berpendapat bahawa Perlembagaan yang berkongsi kuasa telah gagal, serta bersepakat bahawa negara wajar "dipulangkan" kepada Melayu. Mereka dikatakan bersetuju untuk memanggil Mahathir ke Kuala Lumpur di mana beliau mengetuai kempen anti-Tunku.

Mahathir mengarang sepucuk surat terbuka kepada Tunku Abdul Rahman yang menuduhnya "memberi kepada orang-orang Cina apa yang mereka tuntut... terlangsung bagi muka." Lama-kelamaan, para mahasiswa di institut-institut pengajian tinggi di seluruh negara mula mengadakan tunjuk perasan besar-besaran yang menyeru supaya Tunku Abdul Rahman meletak jawatan untuk membuka laluan kepada seorang pemimpin yang akan memulihkan "kedaulatan Melayu". Maka berlakunya rusuhan sekali-sekala yang dipercayai dicetuskan oleh lawan-lawan Tunku.

Daripada akur kepada tindakan mereka, Tunku Abdul Rahman melucutkan keahlian Mahathir dan Musa Hitam dari UMNO. Menteri Dalam Negeri, Ismail Abdul Rahman mendakwa bahawa puak 'ultra' ini menganuti fahaman yang 'gila' berkenaan penaklukan mutlak oleh sesebuah kaum terhadap kaum-kaum lain tanpa mengambil kira ketetapan perlembagaan; tambahnya pula, polarisasi telah wujud dalam politik negara tatkala golongan rasialis pelampau dalam kalangan parti pemerintah sedang terdesak dalam cuba menjatuhkan kepimpinan ketika ini.

Dilema Melayu dan Dasar Ekonomi Baru

Dalam tersingkirnya dari politik, Mahathir mengarang buku The Malay Dilemma yang mana beliau menyentuh kontrak sosial berhujah "bahawa orang Melayulah penduduk asal atau penduduk bumiputera Tanah Melayu dan orang Melayulah sahaja yang dapat mendakwa Tanah Melayu sebagai satu-satunya negara mereka. Mengikut amalan di seluruh dunia, maka is bermakna orang Melayu mempunyai hak-hak yang tidak dapat dipisahkan mengenai bentuk dan tanggungjawab kewarganegaraan yang boleh dikenakan ke atas warganegara yang bukan berketurunan bumiputera."

Mahathir meluahkan rasa bimbang dengan "terlalu ramai warganegara bukan Melayu yang boleh menguasai orang-orang Melayu" apabila "...secara tiba-tiba sedarlah orang Melayu bahawa dia tidak boleh menganggap Tanah Melayu sebagai tanah airnya. Tidak ada lagi Tanah Melayu — tanah air bagi orang Melayu. Dia sekarang sudah jadi orang lain, orang Malaysia, tetapi orang Melayu Malaysia dengan kuasanya di Tanah Melayu — tanah airnya — sekarang bukan sahaja diperkongsikan dengan orang lain, malahan diperkongsikan secara tidak sama rata. Tambahan pula dia sekarang diminta supaya melepaskan lebih banyak lagi pengaruh yang ada padanya." Mahathir membela hak Melayu berteraskan jalan fikiran "orang tetap" serta hujah-hujah yang menyokong dasar afirmatif yang terpilih oleh Suruhanjaya Reid: "Tujuan di sebalik layanan istimewa ini bukanlah untuk meletakkan orang-orang Melayu ke suatu kedudukan yang superior, tetapi adalah untuk menyamakan kedudukan mereka dengan orang-orang bukan Melayu. ... Orang-orang Melayu tidaklah megah dengan layanan ini." Sebaik sahaja menjadi Perdana Menteri, Mahathir menafikan sebarang perubahan dalam pendiriannya semenjak buku itu dikarang. Kemudian, Mahathir dan Musa Hitam menyertai semula UMNO dan kerajaan pimpinan Tun Abdul Razak iaitu Perdana Menteri Kedua dengan Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang berasaskan sesetengah pembaharuan yang disokong oleh buku Mahathir itu. Matlamat DEB tertulis sebagai menghapuskan "pengenalan kaum mengikut fungsi ekonomi". Untuk mencapainya, DEB menyasarkan supaya golongan "Bumiputra" meraih 30% hasil ekonomi negara menjelang 1990, mencakupi pelbagai perkara seperti penyertaan dalam bursa saham awam serta skim perubahan persendirian. Sesetengah pengulas mendakwa bahawa ini memupuk sikap seakan-akan zero-sum antara Melayu dengan Cina. Bagaimanapun, tujuan DEB tidak tertulis sebagai mengagihkan semula kekayaan secara langsung, sebalikny untuk membesarkan kongsian ekonomi dan kongsian pendapatan buat orang Melayu, maka mempertingkat penyertaan semua kaum dalam ekonomi.

Rasional utama DEB seperti yang termaktub dalam Rancangan Malaysia Kedua adalah menyelesaikan "jurang ekonomi" antara Cina dengan Melayu. Pada tahun 1969, kongsian ekuiti Melayu dilaporkan berada pada 1.5% sementara kaum Cina pula pada 22.8%; yang selebihnya rata-rata dalam tangan bangsa asing. Sesetengah pembangkang berhujah bahawa sedangkan kongsian Cina dalam ekonomi mengakis kongsian Melayu, namun jurang kekayaan antara Melayu terkaya dan termiskin kian besar — dalam tahun 1957 hingga 1970, kongsian 20% Melayu terkaya dalam keseluruhan kongsian Melayu dalam ekonomi dilaporkan meningkat dari 42.5% ke 52.5% sementara 40% Melayu termiskin mengalami kemerosotan dari 19.5% ke 12.7%.

MAGERAN mengeluarkan laporan yang mengupas punca keganasan 13 Mei dengan berhujah bahawa pekerjaan penjawat awam yang lazimnya mengambil kerja Melayu pun dikuasai oleh bukan Melayu dalam kebanyakan bidang kecuali Polis dan Tentera yang masih mengekalkan majoriti besar Melayu. Kesimpulan laporan itu: "Allegations that the non-Malays are excluded are regarded by the Malays as deliberate distortion. The Malays who already felt excluded in the country's economic life, now began to feel a threat to their place in the public services. No mention was ever made by non-Malay politicians of the almost closed-door attitude to the Malays by non-Malays in large sections of the private sector in this country."

Menurut Rancangan Malaysia Kedua, DEB bertujuan "Membentuk sebuah masyarakat perdagangan dan per industrian di kalangan orang Melayu" menerusi "perusahaan milik penuh dan usaha sama". Sebelum ini, menurut seorang ahli ekonomi tempatan, kerajaan memainkan peranan-peranan mentadbir, menyokong dan mengatur dalam cubaan menyelesaikan ketidaksamarataan ekonomi, tetapi mengelak daripada mewakili usaha langsung dan giat dalam memupuk kepentingan Melayu. Pada ketika ini, kerajaan bukan sahaja mengehadkan kemasukan Cina dan India ke dalam universiti, jawatan awam serta dana awam, bahkan juga giat mencampur tangan dalam ekonomi demi meluaskan ruang berniaga bagi orang Melayu. Salah satu bidasan terhadap meningkatnya campur tangan ini adalah bahawa UMNO sendiri kononnya mendapat untung besar daripada meluasnya peranan kerajaan.

Sebelum ini pernah terdapat rancangan tindakan afirmatif yang terhad, tetapi semua ini rata-rata tertumpu pada perkhidmatan awam seperti mana Perkara 153 dalam Perlembagaan. Kemasukan ke institusi pengajian tinggi pula amat berasaskan merit. Kerajaan Tunku lebih menggemari dasar laissez-faire yang mengurangkan campur tangan dalam ekonomi. Biarpun wujudnya beberapa agensi seperti Lembaga Pembangunan Industri Desa (RIDA) yang cuba membantu golongan usahawan Melayu, namun rancangan-rancangan mereka dikritik kerana berasaskan wang serahan dan memberati mereka yang berhubungan politik. RIDA ditukar namanya kepada Majlis Amanah Rakyat atau MARA pada 1965 lalu menjadi lambang pembangunan keusahawanan Melayu.

Biarpun bertujuan menyelesaikan ketidaksamarataan ekonomi, lama-kelamaan DEB ini dikaitkan dengan ketuanan Melayu. Kedua-dua konsep ini jarang disamakan secara langsung, tetapi sering diungkit sekali dengan implikasi bahawa DEB berpuncakan ketuanan Melayu. Campur tangan DEB yang hebat dalam ekonomi menyebabkan wajah keteguhan UMNO selaku pejuang ketuanan Melayu yang tiada tandingan dengan kebolehan parti itu untuk menopang peluang-peluang niaga yang lumayan.

Pindaan perlembagaan dan perubahan dasar yang lain

Parliamen meluluskan beberapa pindaan pada Perlembagaan sebaik sahaja selepas Peristiwa 13 Mei untuk mengehadkan kebebasan bersuara serta mengukuhkan perkara-perkara tertentu yang berkenaan dengan hak istimewa Bumiputera.

Parlimen akhirnya bersidang semula pada tahun 1971. Biarpun DEB diluluskan tanpa kelulusannya, namun restu Parlimen diperlukan untuk meminda Perlembagaan. Akta Perlembagaan (Pindaan) 1971 yang digubah oleh kerajaan bersempena beberapa pindaan pada Akta Hasutan mengehadkan kebebasan untuk bersuara mengenai "isu-isu sensitif" seperti bahasa kebangsaan, hak istimewa Melayu, Raja-Raja Melayu, dan peruntukan untuk kerakyatan. Sekatan-sekatan ini juga mencakupi Ahli-Ahli Parlimen, maka membatalkan imuniti Parlimen sebelum ini. Pindaan-pindaan ini memperjelas erti Perkara 152 serta merangkumkan "anak negeri mana-mana antara Negeri Sabah dan Sarawak" di bawah Perkara 153 yang mana hak-hak yang hanya dipegang oleh Melayu sahaja kini diberikan kepada semua Bumiputra. Selain itu, Yang di-Pertuan Agong kini boleh mengarahkan sebarang universiti atau maktab untuk melaksanakan sistem kuota berkadar yang memberati Bumiputra. Semua institusi pengajian tinggi segera melaksanakan sistem kuota atas arahan Kementerian Pendidikan; maka ekoran itu, sesetengah pihak mempersoal kepatuhan tindakan itu dengan perlembagaan atas sebab bahawa Yang di-Pertuan Agong sendiri tidak mengeluarkan sebarang perintah.

Yang penting sekali, pindaan terhadap perkara-perkara yang menyentuh "isu-isu sensitif" yang disebut di samping ayat yang berkenaan dengan undang-undang pindaan ini adalah dilarang tanpa perkenan Majlis Raja-Raja Melayu. Maka dengan itu kukuhlah Perkara-Perkara yang "sensitif" ini yang dikecam hebat oleh ahli-ahli pembangkang yang berhujah bahawa jika Parlimen boleh disekat daripada membincangkan isu-isu tertentu, maka tercabulnya kedaulatan Parlimen. Tidak pasti juga sama ada sekatan ke atas pembahasan "isu-isu sensitif" tersebut juga mencakupi larangan itu sendiri. Walau apa pun, peruntukan-peruntukan itu diluluskan. Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA) yang membolehkan kerajaan untuk memberkas sesiapa yang dianggapnya sebagai ugutan kepada keselamatan negara untuk suatu jangka masa yang tidak tentu tanpa semakan kehakiman, turut dipinda pada tahun 1971 untuk menekankan pemeliharaan keharmonian antara kaum.

Kebanyakan perubahan ini ditentang hebat di dalam Parlimen mahupun dari luar negara. Sewaktu mula-mula diumumkan, akhbar British mendakwa bahawa perubahan-perubahan berkenaan memelihara sistem feudal yang menguasai masyarakat Melayu dari sebarang perubahan dengan memberikan kuasa sekatan hebat kepada raja-raja perlembagaan yang 'kuno'. Penapisan terhadap isu-isu sensitif pula dilabelkan sebagai bercanggah dengan seruan Tun Abdul Razak demi "kesedaran sepenuhnya bahawa hal-hal penting tidak boleh didiamkan begitu sahaja lagi..." Pembidas-pembidas lain berhujah bahawa Perkara 153 sekadar "mangkuk nasi kertas" dan juga tidak sama sekali melanjutkan keistimewaan kepada golongan orang asli, maka rasionalnya agak meragukan.

Satu lagi perubahan dasar datang dalam bidang pendidikan. Pada tahun 1970, pihak kerajaan menggantikan bahasa Inggeris dengan bahasa Melayu sebagai bahasa perantaraan di institusi-institusi pengajian rendah, menengah dan tinggi. Wakaupun kerajaan masih menaja pendidikan Cina dan Tamil, namun kebanyakan bukan Melayu menganggap dasar ini sebagai "paling mendiskriminasi" setakat ini. Rasional kerajaan untuk ini adalah demi membuka peluang pendidikan yang lebih cerah buat orang Melayu, khususnya mereka yang terpaksa membuat peralihan dari sekolah berbahasa Melayu ke universiti berbahasa Inggeris. Juga dihujahkan bahawa penyatuan para pelajar dengan satu bahasa boleh memupuk lagi keharmonian kaum sambil secara tidak langsung menekankan "kemelayuan negara".

Pada tahun yang sama diumumkannya penukaran bahasa perantaraan itu, diumumkannya pula Dasar Kebudayaan Kebangsaan. Tun Syed Nasir Syed Ismail menyifatkan dasar-dasar kerajaan sebagai bertujuan membentuk sebuah "identiti Islam kebumiputeraan" buat rakyat Malaysia. Pada dasarnya, matlamat dasar ini adalah mengasimilasikan kaum bukan peribumi ke dalam jati diri peribadi Malaysia. Biarpun ditentang kuat oleh golongan pendesak Cina, namun kerajaan enggan menarik semula Dasar Kebudayaan Kebangsaan. Demi memupuk perpaduan negara, turut diperkenalkannya Rukunegara. Biarpun Rukunegara itu sendiri langsung tidak menyentuh ketuanan Melayu atau kontrak sosial, namun kerajaan pernah mengulas tentang "kedudukan Melayu dan Bumiputera lain, kepentingan sah kaum-kaum lain, serta pemberian kerakyatan" sebagai segi-segi utama dalam Perlembagaan sambil menegaskan bahawa "Rakyat tidak seharusnya mempertikai kesetiaan rakyat lain atas alasan bahawa dia tergolong dalam kaum tertentu." Seorang pengulas politik menyifatkan hal tersebut sebagai pengisytiharan rasmi buat kontrak sosial atau "Racial Bargain" (tawar-menawar perkauman).

Politik dan "dominasi Melayu"

Ragam lama Perikatan yang mana setiap kaum diwakili oleh sebuah parti, akhirnya diketepikan dengan pembentukan Barisan Nasional (BN) pada tahun 1974. Sesetengah bekas parti pembangkang, termasuk Gerakan, PPP dan PAS, menyertai BN pimpinan UMNO. Walaupun MCA dan MIC turut serta, namun pengaruh mereka dihakis oleh parti-parti bukan Melayu yang lain dalam parti campuran ini. Pada tahun 1977, PAS dibuang dari BN, maka tinggal UMNO sebagai wakil Melayu tunggal dalam BN, biarpun sesetengah parti yang tampak bercampur kaum turut serba sedikit berwakil Melayu. Setelah pengundurannya, PAS mengambil pendekatan yang berbeza terhadap keistimewaan Melayu dengan mengecam DEB sebagai diskriminasi kaum dan melanggar Islam.

Pada tahun 1974, Mahathir dilantik ke dalam Jemaah Menteri Tun Razak. Dua tahun kemudian sahaja, beliau menjadi Timbalan Perdana Menteri di bawah Tun Hussein Onn yang mengambil tempat Tun Razak yang meninggal dunia tiba-tiba.

Dalam kemuncak DEB 1970-an, "dominasi Melayu" merupakan lumrah kehidupan yang diterima umum oleh rakyat Malaysia. Sedangkan tempoh 1957 hingga 1969 dianggap sebagai ketika "dominasi Melayu" paling tidak dilembutkan oleh "tawar-menawar antara kaum" dalam lingkungan kerajaan Perikatan, namun sejak Peristiwa 13 Mei, para pengulas politik berhujah bahawa suasana politik ketika ini jelas berada dalam "penguasaan hegemoni" oleh kaum Melayu dan UMNO; pada tahun 1970, seorang ahli Jemaah Menteri mengatakan bahawa hak istimewa Melayu akan kekal buat "seratus tahun akan datang". Pada tahun 1977, Tunku Abdul Rahman mengamati bahawa golongan bukan Bumiputera terasa seolah-olah dijadikan rakyat kelas dua di negara. Dasar perkauman kerajaan terus berlandaskan dan berjustifikasikan dua alasan yang ditulis oleh Mahathir dalam Dilema Melayu, iaitu taraf "bersejarah" keutamaan Melayu di Tanah Melayu serta "keperluan istimewa" Melayu. Oleh sebab perbincangan atau pertikaian umum terhadap isu-isu tersebut telah dijadikan jenayah, maka tidak banyak terdapat karya terbitan tempatan yang membincangkan ketuanan Melayu secara kritis, sekali gus merumitkan cubaan untuk menilai ketuanan Melayu mahupun menambah alasan untuk dasar kerajaan selain dua alasan yang sedia dikemukakan.

Puak ultra yang didakwa merancang untuk mempergunakan huru-hara pasca 13 Mei pada ketika ini sudah pun mengawal kerajaan. Razaleigh selaku Menteri Kewangan disanjung sebagai "Bapa Ekonomi Bumiputera". Musa Hitam dan Mahathir yang semakin meningkat nama dalam arena politik pula mengekalkan imej "ultra" mereka walaupun tidak begitu pasti sama ada demikianlah niat mereka atau sebaliknya. Wartawan K. Das pernah menceritakan bahawa Musa pernah memberitahunya "bahawa seorang ahli politik muda Malaysia perlu menyentuh perkauman habis-habisan walaupun dalam jasadnya tidak sebatang pun tulang cauvinis." Setelah bersara, Musa berkata bahawa "para pemimpin negara sering kali menyalahkan orang lain apabila berdepan dengan kemelut yang getir" serta menggunakan taktik perkauman untuk mengisi "perut kosong" mereka.

Pemuda UMNO khususnya mengekalkan imej "ultra" sejak 1960-an. Salah seorang Naib Presidennya membalas perbincangan untuk menganjurkan pelbagai pasukan dalam UMNO berasaskan fahaman politik bahawa "Tujuan asal UMNO adalah memperjuangkan kepentingan kaum Melayu dan ini harus diteruskan. Jangan ada puak-puak dalam UMNO." Pada tahun 1980, Tun Hussein Onn mengumumkan penyerahan kuasa kepada Mahathir disebabkan masalah kesihatan. Mahathir menyandang jawatan mulai tahun 1981 dengan Musa Hitam selaku timbalannya.

Pentadbiran Mahathir

Tindakan afirmatif dan bantahan Cina

Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun Razak.

Dasar tindakan afirmatif DEB diteruskan di bawah pemerintahan Mahathir. Para pengulas politik menganggap pentadbiran ini di peringkat awalnya sebagai kesinambungan "penguasaan hegemoni" ke atas politik Malaysia oleh Melayu, terutama sekali UMNO. Pada ketika itu, Mahathir tertumpu kepada mengukuhkan kuasanya di dalam UMNO dan pemerintahan. Justeru, tidak banyak terdapat perbalahan antara Melayu dan bukan Melayu mengenai isu ketuanan Melayu ketika itu.

Pada tahun 1981, MCA mengkaji DEB dan lain-lain dasar kerajaan dari sudut pandangan Cina. Hasil dapatannya menyentuh beberapa masalah termasuk dakwaan bahwa kerakyatan Malaysia kaum Cina tidak dihormati serta penguasaan Melayu dalam perkhidmatan awam, dengan hujah bahawa matlamat DEB untuk menghapuskan pengenalan kaum dengan fungsi ekonomi telah terbatal. Selain itu, adalah didakwa bahawa bukan Melayu kekurangan perwakilan di Parlimen dan Jemaah Menteri disebabkan gerimander; kawasan Parlimen luar bandar yang rata-rata Melayu mengatasi kawasan Parlimen bandar yang bercampur kaum biarpun jumlah penduduk kawasan bandar jauh mengatasi jumlah luar bandar. Namun demikian, UMNO mengelak daripada bersemuka langsung dengan MCA tentang hal itu.

Tensions rose after the 1986 general election when it appeared that UMNO on its own commanded a working Parliamentary majority, allowing it to govern without the support of other parties. Several UMNO leaders seriously discussed the possibility of governing alone; one, Abdullah Ahmad, publicly espoused permanent Malay supremacy and relegating non-Malays to second-class citizenship. Such calls for unilateralism were eventually disregarded, and the Barisan Nasional government continued. However, some UMNO officials warned non-Malay parties to avoid "playing with fire" by questioning the Malays' special rights and privileges or Hak Keistimewaan Orang Melayu. At the UMNO General Assembly that year, Mahathir stated: "We do not wish to rob other people of their rights. But let no one try to rob us of our rights." When Parliament reconvened, the DAP began raising objections to what they alleged was the division of Malaysians into "first and second class citizens". In response, some UMNO MPs began referring to the non-Malays as pendatang asing (foreign immigrants, or aliens) in Parliament. When the DAP attempted to enquire about the distribution of economic equity among the races to evaluate the NEP's progress, the Standing Orders of Parliament were amended to forbid such inquiries. This led the DAP to allege that the NEP's aims had been met, and that it could be allowed to expire in 1990.

Some, such as Petaling Jaya city councillor Richard Yeoh, believe that Abdullah Ahmad, an aide of Mahathir's, was the first to use the term "ketuanan Melayu". Yeoh described the context in which Ahmad used it as "a fairly benign speech and most of us might have had no problem with it, but it has been taken to mean Malay supremacy by some Umno leaders who don't necessarily know what it means."

Ethnic tension continued to grow shortly after Mahathir narrowly defeated Tengku Razaleigh Hamzah for the UMNO Presidency in 1987. Around this time, several deposit-taking co-operatives (DTCs), some associated with the MCA, collapsed. To save Chinese investors, the MCA asked the government to bail out the DTCs, citing a previous bailout of Bumiputra financial institutions. UMNO's reluctance to acquiesce led MCA Deputy President Lee Kim Sai to warn that the MCA might quit the government. Later that year, the government posted several non-Chinese-educated staff to senior positions in Chinese vernacular schools. Anwar Ibrahim, then Education Minister, refused to yield to protests from the MCA, and stated that the decision was final, despite a previous informal agreement on the issue between the Malay and Chinese communities.

The Gerakan, MCA and DAP held rallies and boycotted classes in Chinese primary schools to protest the move; UMNO Youth held its own rallies to assert ketuanan Melayu, hosting banners with slogans such as "revoke the citizenship of those who opposed the Malay rulers", "13 May has begun", and "soak it [the keris, a Malay dagger] with Chinese blood". Future Deputy Prime Minister and then UMNO Youth Chief Najib Razak (the son of Tun Razak) threatened to bathe a keris with Chinese blood. This however is not true because the keris (keris Panca Delima) was only used as a symbol in UMNO Youth Chief sector when Hishamuddin took over as its leader.Diarkibkan Februari 18, 2006 di Wayback Machine</ref> The flames were fanned further when in an unrelated incident, a Malay soldier ran amok in a predominantly Chinese area, killing one and injuring another two.

The government then launched Operation Lalang (Weeding Operation), detaining 55 people under the ISA. More were arrested over the next few months. Although most were opposition politicians — including Parliamentary Opposition Leader Lim Kit Siang — a few from BN were included. All BN politicians were released from detention after two months, while those from the opposition remained in custody for much longer. The government later justified these detentions on grounds of security, stating that the detainees had played up the issue of Chinese education to incite racial sentiment. Some of Mahathir's supporters saw this as a vindication of his rejection of the Tunku's "compromise" with the non-Malays, teaching the non-Malays not to criticise the government and its pro-Malay policies.

Many critics did not take this explanation seriously. UMNO was in crisis at the time, with Mahathir's faction narrowly defeating Razaleigh's in the party elections. Razaleigh's supporters filed a lawsuit alleging irregularities in the election process which appeared likely to succeed, triggering new party elections. In this context, one MCA politician charged that the government had pursued a "hidden agenda," deflecting public attention from UMNO's crisis with a "deviation in the implementation of the Chinese education policy." The Tunku himself claimed that Mahathir used the issue to mobilise the Malays "as a united force to a common enemy — and the imaginary enemy in this case was the Chinese community."

The Lord President of the Supreme Court, Salleh Abas, was sacked by Mahathir soon after he agreed to hear the appeal of Mahathir's opponents within UMNO.

In the end, Mahathir's camp "won" the court case when it was held that as the party was an illegal organisation under the Societies Act due to some of its branches not being formally registered, the plaintiffs' case was invalid; an illegal society could not hold new elections for its leaders. Mahathir immediately set up "UMNO (Baru)" (New UMNO), transferring all of old UMNO's assets to the new party. Most of his supporters also joined UMNO (Baru), and eventually the "(Baru)" was dropped, making it, for all intents and purposes, the same as the old UMNO. When the Supreme Court agreed to hear an appeal on the case, the government suspended and later sacked Lord President Salleh Abas and five other Supreme Court judges, triggering the 1988 Malaysian constitutional crisis. The new Supreme Court later dismissed the case.

Razaleigh then formed the Semangat 46 (Spirit of '46) party to challenge the government. In the 1990 general election, ketuanan Melayu was used as an issue, with UMNO accusing Semangat 46, PAS, the DAP and other opposition parties of conspiring to end Malay supremacy. The government also repeatedly warned that the 13 May riots would be repeated if it did not maintain its two-thirds majority in Parliament. Full-page advertisements depicting bloodshed and carnage were published in major national newspapers. Tensions rose further when the Tunku called on voters to support Semangat 46 instead of the new UMNO, with several UMNO politicians demanding that his title of "Bapa Kemerdekaan" (Father of Independence) be withdrawn, and his statue removed from Parliament House. Despite this, the government retained its two-thirds Parliamentary majority, with Semangat 46 winning only eight seats.

Reviewing and reworking economic policies

Prior to the expiration of the NEP in 1990, there was much debate over whether the policy should be renewed, replaced, or scrapped altogether. The government organised an official review of the NEP in the years leading up to its expiration. The NEP had been faced with a number of criticisms throughout its lifetime, most of them related to political corruption and other inefficiencies.

One point of dispute was the calculation of Malay equity. Although officially, as of 1992, the Malays controlled 18% of the economy, some dismissed this figure as misleading. It was argued that as in reality, much of this amount comprised equity held by government agencies, therefore it belonged to Malaysians as a whole. The practice of awarding public works contracts mainly to Bumiputras was argued to be stifling Malay competency by providing little incentive to improve. Many Bumiputra contractors in turn subcontracted their jobs to others, who were in some cases Chinese; "Ali Baba" arrangements with "the Malay [Ali] using his privileges to acquire licences and permits denied the non-Malay, then accepting a fee to be the front-man while the non-Malay [Baba] ran the business," were prevalent. Some suggested that the NEP "might have worked, if the Malay had actually wanted to learn the ropes. But more often than not, he just wanted to be rich."

Some said the disbursement of shares favoured the politically-connected, many of whom immediately sold the shares at market price, reaping the arbitrage instead of holding on and increasing the Malay share of equity, which the policy was intended to do. Although the NEP managed to create a class of Malay millionaires, it was charged that this was mainly due to cronyism, benefiting only the politically-connected. Some agreed, but argued against taking action; one PAS politician stated: "The Malays do not want justice to affect their interests." Other commentators have suggested that although most of the benefits under the NEP accrued to the politically-connected, the government intended for them to "trickle down to the Malay masses", and also for the Malay nouveau riche to provide "entrepreneurial role models" for other Malays.

During the 1980s, concern continued to grow about discrimination in higher education. At this point, the Education Minister told Parliament of "dissatisfaction" and "disappointment" among non-Malays concerning "lessening opportunities" for higher education. Later in 1997, then Education Minister Najib Tun Razak defended the quotas as necessary, claiming that only 5% of all local undergraduates would be Malays if quotas were abolished.

Another criticism was that the NEP and other affirmative action had actually reduced the Malays' self-confidence, despite Mahathir's intention of building a Malay business class to serve as role models for impoverished Malays. One Malay journalist opined: "[U]nder this New Economic Policy, no Bumiputra could ever be sure that such 'victories' as came his way were fully deserved." The NEP was also criticised for seeking to improve the Malays' overall share of the economy, even if this share were to be held by a small number of Malays. Some quarters accused the NEP of being too heavy-handed in its approach towards affirmative action, maintaining it had "deprived qualified non-Malays of opportunities for higher education and job promotions" and forcing many non-Malays to emigrate instead. This, combined with the impressions of the NEP as corrupt and associated with ketuanan Melayu, led to "deep resentment", particularly among the Chinese. The NEP was criticised as "set[ting] those Malaysians so honoured with it above the rest, granting them the preferential treatment of the NEP," while "divid[ing] Malaysians into first- and second-class citizens".

In 1990, the NEP was replaced by the National Development Policy (NDP), which continued most of the NEP-era policies. The Malay share of the economy, though substantially larger, was not near the 30% target according to government figures. In its review of the NEP, the government found that although income inequality had been reduced, some important targets related to overall Malay corporate ownership had not been met. Both Mahathir and the Tunku had expressed concern that the Malays remained too reliant on the Chinese economically.

Claims that the NEP had retarded economic growth were dismissed; it was posited that the NEP had managed to avert further racial rioting, which would have hurt economic growth more than the NEP. The NEP was also defended as having created a Malay middle class and improving standards of living without compromising the non-Bumiputra share of the economy in absolute terms; statistics indicated that the Chinese and Indian middle classes also grew under the NEP, albeit not as much as the Malays'. The overall Malaysian poverty rate had shrunk from 50% at independence to 7%. It was also argued that ethnic stereotypes had been largely stamped out due to the NEP's success in creating a Malay upper class. Although many of the NEP's goals were restated by the NDP, the new policy appeared to be geared more towards wealth retention and creation, as opposed to simple redistribution. Nevertheless, many of the policies from the NEP era were retained under the NDP, which was set to expire in 2020.

Bangsa Malaysia and political liberalisation

During the 1990s, Mahathir and UMNO made a public about-face on the government's cultural policies, with the formation of the Wawasan 2020 (Vision 2020) and Bangsa Malaysia (Malaysian Race) plans. Mahathir named one obstacle to establishing Malaysia as a developed nation by the year 2020 as: "the challenge of establishing a matured, liberal and tolerant society in which Malaysians of all colours and creeds are free to practice and profess their customs, cultures and religious beliefs and yet feeling that they belong to one nation." Mahathir proposed the establishment of "one Bangsa Malaysia with political loyalty and dedication to the nation". After the government's 1995 general election victory, Mahathir elaborated: "Bangsa Malaysia means people who are able to identify themselves with the country, speak Bahasa Malaysia (the Malaysian or Malay language) and accept the Constitution."

Mahathir later explained that "The idea before was that people should become 100 per cent Malay in order to be Malaysian. We now accept that this is a multi-racial country. We should build bridges instead of trying to remove completely the barriers separating us." Such a dramatic change was perceived by the non-Malay communities as a "complete retraction" of earlier policies emphasising assimilation of non-Malays. The government took measures to stress this change, decreasing emphasis on Malay as the one and only national language by permitting local universities to use English as the medium of instruction for certain subjects. Diplomas from the MCA-sponsored and Chinese-majority Tunku Abdul Rahman College (TARC) were officially recognised by the government for employment in the civil service. For the first time, religions other than Islam were given airtime on state radio and television, although they were not allowed to proselytise. Lion dances — a traditional Chinese performance which had been banned for decades — were not only permitted but even attended by Mahathir and other top government officials.

Although the early 1990s saw marked economic growth, commentators suggested that Mahathir's liberal policies had played the key role in his popularity and the Barisan Nasional's landslide 1995 election victory. One pundit wrote that "Most Malaysians could not remember a time of greater prosperity or lesser inter-ethnic recrimination. ... Economic indicators alone would not have captured the pride that Malaysians had discovered, perhaps for [the] first time, in being Malaysian."

Lim Kit Siang attributed the opposition's defeat to Mahathir's liberalism and the government's adoption of the DAP's stance on issues like "language, culture and education". Some, however, doubted Mahathir's sincerity. One UMNO Youth official suggested that "The Barisan government's flexible move ... only shows that we are enjoying the highest level of tolerance purely based on the level of confidence in terms of political and economic position of the Malays. We share the political power with the Chinese. When they need to increase their political support from their community it is very important for them to serve the main concerns of the Chinese. So, why shouldn't we allow that? We can ... achieve a win-win situation. This is a purely political move. ... Similarly we UMNO Youth have to be often seen as a very racialist political group fighting for the Malay interests. ... However, those finished agendas that we have done, such as Islam, Bahasa Melayu [the Malay language] and the special status of the Malays, should not be questioned in any circumstance because these are very sensitive issues."

In the latter part of the 1990s, government policies were loosened to combat the Asian economic crisis by encouraging foreign investment. In 1999, a new opposition party supported by Mahathir's former deputy, Anwar Ibrahim (who had been jailed for sodomy after his controversial sacking) led to a revival of the "13 May" warnings. However, the government maintained its Parliamentary majority. In 2003, Mahathir officially resigned as Prime Minister, and was succeeded by his deputy, Abdullah Ahmad Badawi.

Abdullah Ahmad Badawi, meritocracy, and ketuanan Melayu

A new Prime Minister

After Abdullah Ahmad Badawi succeeded Mahathir as the Prime Minister of Malaysia, Ketuanan Melayu was introduced into the national secondary school curriculum.

Prior to Abdullah's ascension in 2003, although ketuanan Melayu had been enunciated by several prominent Malay leaders, it had not been given a proper name. Around this time, the term "ketuanan Melayu" — "tuan" being the Malay word for "lord" or "master" — came into common usage, even entering the government-approved secondary school curriculum. Universiti Kebangsaan Malaysia professor of sociology Norani Othman has said that the term is evocative of "notions of enslavement," since "In Malay classical terms, the word 'ketuanan' implies lordship over captives, which is a pre-feudal concept that is out of sync in 1957, 1963 and today."

A government-approved secondary school history textbook published in 2004 by Dewan Bahasa dan Pustaka, the government-owned publishing company, defined ketuanan Melayu as:

Semangat cinta akan apa saja yang berkaitan dengan bangsa Melayu seperti hak politik, bahasa, kebudayaan, warisan, adat istiadat dan tanah air. Semenanjung Tanah Melayu dianggap sebagai tanah pusaka orang Melayu.

Its English translation is as follows:

A passion for all that is related to the Malay race, such as political rights, language, culture, heritage, tradition and the homeland. The Malay peninsula is regarded as the Malays' land by birthright.

In 2003, the United Malays National Organisation (UMNO) political party Youth Information Chief Azimi Daim stated: "In Malaysia, everybody knows that Malays are the masters of this land. We rule this country as provided for in the federal constitution. Any one who touches upon Malay affairs or criticizes Malays is [offending] our sensitivities."

Although its proponents claimed that ketuanan Melayu was directly derived from Article 153 of the Constitution, the Reid Commission which drafted the framework for the Constitution had stated that the provisions for Malay privileges were to be temporary in nature, and eventually abolished, citing the only reason for their existence as tradition and economic necessity as a form of affirmative action for the Malays. Despite this, those who challenge ketuanan Melayu or "Malay rights" were still often berated, especially by politicians from UMNO. Many UMNO politicians continued referring to non-Malays as "orang pendatang" or "pendatang asing" (foreign immigrants).

Meritocracy

Before leaving office, Mahathir had condemned Malays who relied on their privileges. Abdullah continued this, warning Malays to learn to live without crutches or end up in wheelchairs. His administration began the practice of meritocracy, which Mahathir had tentatively proposed, and university admissions quotas were eliminated. However, some charged that this did not eliminate discrimination in education. The pre-university stream was divided into two; one course prepared students for the Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) standardised examination, lasting two years, while the other comprised various matriculation courses graded by individual lecturers, typically lasting a year.

Critics dismissed meritocracy as a sham, arguing that it was unfair to consider the two streams equivalent for admissions purposes. Though ostensibly open to non-Bumiputra, critics alleged that most who took matriculation were Malays.

Previously, the constitutionality of Malay- or Bumiputra-only matriculation courses had been questioned, as the amended Article 153 prohibited refusal of admission to students on grounds of race alone. As a result, matriculation courses were opened to non-Bumiputra. However, some in UMNO considered meritocracy too harsh on rural Malay students, disadvantaging them compared to their urban counterparts, and called for the restoration of quotas to avoid an "uneven playing field".

At the 2004 UMNO General Assembly, Deputy Permanent Chairman Badruddin Amiruldin waved a book on the 13 May Incident, warning: "Fifty-eight years ago we had an agreement with the other races, in which we permitted them to menumpang [reside temporarily] on this land. ... Let no one from the other races ever question the rights of Malays on this land. Don't question the religion, because this is my right on this land." Then Higher Education Minister Shafie Salleh also declared at the assembly that non-Bumiputras would never be permitted to enter the Universiti Teknologi MARA (UiTM), which is Bumiputra-only: "I will not compromise on this matter."

Then at the following year's General Assembly, Education Minister and UMNO Youth head Hishammuddin Hussein — the son of Tun Hussein Onn — brandished the keris while calling for the restoration of the NEP as part of the National Development Policy (NDP) that Mahathir had initiated. According to Hishammuddin, the keris symbolised the role of UMNO Youth in championing the Malay race. Meanwhile, his deputy, Khairy Jamaluddin — Abdullah Badawi's son-in-law — discussed the revival of the NEP in the form of a separate entity titled as the New National Agenda (NNA). Hishammuddin would later describe the keris as a "unifying symbol", stating that "The young people today no longer see it as a symbol to uphold ketuanan Melayu."

"Racial politics"

Chinese politicians within the government raised issues with the Constitution in late 2005. Lim Keng Yaik of Gerakan asked for a re-examination of the social contract in order to ascertain whether Bangsa Malaysia could be achieved. Lim was severely criticised by many prominent Malay politicians, including Khairy Jamaluddin and Ahmad Shabery Cheek. The Malay press, mostly owned by UMNO, also ran articles condemning the questioning of the social contract. Lim responded: "How do you expect non-Malays to pour their hearts and souls into the country, and to one day die for it if you keep harping on this? Flag-waving and singing the 'Negaraku' (national anthem) are rituals, while true love for the nation lies in the heart."

A year earlier, Abdullah had mentioned the most "significant aspect" of the social contract as "the agreement by the indigenous peoples to grant citizenship to the immigrant Chinese and Indians". Although Abdullah went on to state that the character of the nation changed to "one that Chinese and Indian citizens could also call their own," the speech went largely unremarked. Finally, Lim stated that the Malay press had blown his comments out of proportion and misquoted him. The issue ended with UMNO Youth chief Hishammuddin Hussein warning people not to "bring up the issue again as it has been agreed upon, appreciated, understood and endorsed by the Constitution."

In January 2006, the government announced a Rukunegara awareness campaign. The government press agency, BERNAMA, quoted the Tunku as saying in 1986 that "The Malays are not only the natives but also the lords of this country and nobody can dispute this fact". The articles of the Constitution touching on the official religion of Islam, the monarchy, the status of Malay as the national language, and Malay special rights were described as "clearly spell[ing] out the acknowledgment and recognition that the Malays are the indigenous 'pribumi' [natives] of this land." It was then stated that the new emphasis on the Rukunegara was to prevent further questioning of the social contract, which "decides on the political polarity and socio-economic standing of Malaysians".

Later, a survey of Malaysians found that 55% of respondents agreed politicians should be "blamed for segregating the people by playing racial politics". Mukhriz Mahathir — Mahathir's son and an UMNO Youth leader — defended UMNO's actions because of economic disparities, insisting that "As long as that remains, there will always be people to champion each race to equalise things." Shahrir Abdul Samad, the chairman of the BN Backbenchers' Club, argued that politicians were simply responding to "a country ... divided into different races," asking, "if you talk about Malay issues to the Malay community, is that playing racial politics?" M. Kayveas, the President of the PPP, disagreed: "Every 12 months, the parties go back to one race championing their own causes and, at the end of the day, when the general election comes, we talk about 'Bangsa Malaysia'."

Reflecting the mutual climate of distrust and racialist policies in both Singapore and Malaysia (in Singapore, the policies allegedly being pro-Chinese), Lee Kuan Yew sparked another debate in September on the role of Malay primacy in Malaysian politics, stating that the Chinese had been "systematically marginalised" in both Malaysia and Indonesia. The resulting diplomatic incident, with ensuing denials of marginalisation from Malaysian government politicians, led to Lee issuing an apology for his remarks which also attempted to justify them. Abdullah indicated he was not satisfied with what he referred to as a "qualified apology", but the Malaysian government accepted it nevertheless.

The following month, a controversy arose after the Asian Strategic and Leadership Institute (ASLI) issued a report calculating Bumiputra-held equity at 45% — a stark difference from the official figure of 18.9%, used by politicians to justify the retention or revival of the NEP. One local analyst suggested that "If Bumiputra equity is 45 per cent, then surely the next question is, why the need for Bumiputera rights? It has implications for government policy and it (removing indigenous rights) is one thing UMNO will never accept at present." The report's methodology was criticised for using market value instead of par value for its calculations of equity, and limiting its scope to a thousand publicly listed companies. It also included government-linked companies (GLCs) as Bumiputra-owned companies. Some, however, criticised the government, alleging that par value did not accurately reflect the value of the enterprises studied, and claimed that a portion of GLC equity should be considered Bumiputra-held. The report was later withdrawn, but the controversy continued after an independent media outlet cited a study following the government methodology that indicated Bumiputra equity had passed the 30% mark in 1997.

At the Johor UMNO convention that same month, Johor Menteri Besar (Chief Minister), Abdul Ghani Othman, criticised the Bangsa Malaysia and "meritocracy" policies. Ghani described Bangsa Malaysia as a threat to the Malays and their Constitutional position, suggesting it could "threaten national stability" as well. Ghani insisted that the policy "be applied in the context ... with the Malays as the pivotal race", and described meritocracy as a "form of discrimination and oppression" because rural Malay students could not compete with their urban counterparts. In the resulting controversy about his remarks, several federal ministers criticised Ghani, with one saying that Bangsa Malaysia "has nothing to do with one race given a pivotal role over others", and another arguing that "It does not impinge on the rights of Bumiputeras or other communities." Ghani stood by his comments, declaring that the proponents of Bangsa Malaysia were also advocating a "Malaysian Malaysia", as Lee Kuan Yew had, even though "the government has rejected it from the start." Najib, the Deputy Prime Minister, suggested that any effort to define Bangsa Malaysia politically would be fruitless, and as such the debate was unnecessary; he also insisted that "It does not question the special rights of the Malays, our quota or anything of that sort." The UMNO Annual General Assembly that year was the first to be televised in full; it became a subject of controversy when delegates such as Hashim Suboh made speeches utilising heavy racial rhetoric; Hishammuddin, who had brandished the kris again, was asked by Hashim when he would "use it". After the assembly, Hishammuddin insisted that the kris was not a symbol of Malay supremacy.

In October 2007, Lee provoked more debate after suggesting that "If they (Malaysia) would just educate the Chinese and Indians, use them and treat them as their citizens, they can equal us (Singapore) and even do better than us and we would be happy to rejoin them." UMNO Information Chief Muhammad Muhammad Taib responded, telling the press that Malaysia implemented policies to assist economically disadvantaged Malays, instead of neglecting them as Singapore did, stating also that at one point the Malays would have to compete on a level playing field with other Malaysians.

Political watershed

In the 2008 general election, BN was returned to power for the first time without its customary 2/3 supermajority in the Dewan Rakyat, meaning it could no longer pass constitutional amendments without the support of opposition parties. The election results were widely seen as reflecting discontent about the state of the country's economy and increasing ethnic tensions within the country; the three main opposition parties had campaigned on a platform condemning the NEP and the government's response to widening economic disparities. The month after, the Crown Prince of Kelantan Tengku Faris Petra said during an assembly organised by the newly-formed Malay Unity Action Front that since the Malays had given into granting the non-Malays citizenship, the latter should not seek equality or special treatment. In his speech, the prince also called for Malay unity to ensure that Malay sovereignty and supremacy was preserved.

Anwar Ibrahim, former UMNO deputy President and former Deputy Prime Minister, whose Parti Keadilan Rakyat became the second-largest party in Parliament after the elections, and the de facto leader of the opposition Pakatan Rakyat coalition, chose to instead reject ketuanan Melayu in favour of "ketuanan rakyat" (people's supremacy). Celebrating the end of his five-year ban from political activity on 15 April 2008, he told reporters: "We are here to counter the massive propaganda campaign by Umno leaders, who are talking on Malay supremacy. And giving clear definitive answer in reply of this, to say that what we want, what we desire for is a new Malaysia, is supremacy for all Malaysians." A week later, his wife Wan Azizah Wan Ismail, president of PKR, told the press that "we should not keep talking about Malay supremacy or marginalising a certain race, which is not what the people want to see," urging instead the adoption of ketuanan rakyat.

Not long thereafter, Hishammuddin himself apologised for his brandishing of the keris at the three previous UMNO annual general assemblies, saying he was sorry "if it had affected the non-Malays". He refused to comment on whether he would repeat the act in the future. His conditional apology was met with heavy criticism from within UMNO; one media outlet described the reaction as such: "The sentiment among many in the party is that the Chinese and Indians betrayed the BN when they voted for Pakatan Rakyat. There is hurt. There is anger. So why should Hishammuddin be too concerned about what non-Malays think of the keris act?" Many felt that the apology itself threatened Malay supremacy. Abdullah welcomed the apology, saying it was brave and "made it clear to the non-Malays the important role the keris had in the Malay community". In response to questions about the diminishing of Malay supremacy post-elections, he said that it was more about parity for the Bumiputra communities, rejecting the notion of political dominance:

So when we talk about (Malay supremacy), we mean we must be successful in many fields. It is never about ruling over others, or forcing our power upon them... We are not going to be a race that dominates others. We want to be a party that represents the Malays and that is ready to co-operate for the future of Malays and the people, as Malays will also succeed when all Malaysians are successful. ... That is Malay supremacy and I hope people will understand it.

Shortly thereafter, Information Minister Ahmad Shabery Cheek insisted that ketuanan Melayu did not imply a master-slave relationship in any sense between the Malays and non-Malays. Instead, he suggested, it referred to the institution of the Malay monarchs, who had once been the "masters", but gave up their primacy when the Federal Constitution was adopted at independence. Shabery cited Article 182 of the Constitution, which grants the royalty certain legal immunities, as an example of Malay supremacy. However, some prominent members of the royalty such as the Raja of Perlis and former Yang di-Pertuan Agong Tuanku Syed Sirajuddin Putra Syed Jamalullail have themselves been critical of ketuanan Melayu; in early 2009, the Raja stated that "In Malaysia, every race is tuan [master]... I believe that if everyone understands that every individual of any race, should not be deprived of their rights, then the efforts of certain parties who think that the supremacy or rights should only be given to a particular race can be stopped."

In late 2009, the Cabinet decided to change the curriculum of Biro Tata Negara (National Civics Bureau, or BTN) programmes, which are mandatory for public servants and students studying on public funds. Many, especially politicians from Pakatan Rakyat, had previously criticised BTN programmes as propaganda for ketuanan Melayu; citing this, the Selangor state government banned its civil servants and students from attending BTN courses. Some Ministers and former Prime Minister Mahathir defended BTN as necessary to imbue participants with the values of discipline and honesty, denying they had anything to do with ketuanan Melayu. Minister in the Prime Minister's Department Nazri Aziz insisted the Cabinet was right to demand a change in BTN, calling Mahathir a racist and saying:

They all know what the syllabus is all about so who are we to say that it did not happen? You want to lie? You make people laugh. I mean there are people who attended the courses who came out very angry. There were many instances of the use of words like ketuanan Melayu. It is ridiculous...

See also

Portal Malaysia

• Status of religious freedom in Malaysia

Rujukan

Wikiquote mempunyai koleksi petikan mengenai:

Ketuanan Melayu

• James Chin. (2009) The Malaysian Chinese Dilemma: The Never Ending Policy (NEP), Chinese Southern Diaspora Studies, Vol 3, 2009
• Abdullah, Asma & Pedersen, Paul B. (2003). Understanding Multicultural Malaysia. Pearson Malaysia. ISBN 983-2639-21-2.
• Adam, Ramlah binti, Samuri, Abdul Hakim bin & Fadzil, Muslimin bin (2004). Sejarah Tingkatan 3. Dewan Bahasa dan Pustaka. ISBN 983-62-8285-8.
• Goh, Cheng Teik (1994). Malaysia: Beyond Communal Politics. Pelanduk Publications. ISBN 967-978-475-4.
• Hickling, R.H. (1991). Essays in Malaysian Law. Pelanduk Publications. ISBN 967-978-385-5.
• Hilley, John (2001). Malaysia: Mahathirism, Hegemony and the New Opposition. Zed Books. ISBN 1-85649-918-9.
• Hwang, In-Won (2003). Personalized Politics: The Malaysian State under Mahathir. Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 981-230-185-2.
• Jawan, Jayum A. (2003). Malaysian Politics & Government. Karisma Publications. ISBN 983-195-037-2.
• Josey, Alex (1980). Lee Kuan Yew: The Crucial Years. Times Books International. ISBN 981-204-448-5.
• Keith, Patrick (2005). Ousted! Media Masters. ISBN 981-05-3865-0.
• Khoo, Boo Teik (1995). Paradoxes of Mahathirism. Oxford University Press. ISBN 967-65-3094-8.
• Lee, Kuan Yew (1998). The Singapore Story. Marshall Cavendish Editions. ISBN 981-204-983-5.
• Lim, Kit Siang (1978). Time Bombs in Malaysia (2nd ed.). Democratic Action Party. No ISBN available.
• b. Maaruf, Shaharuddin (1984). Concept of a Hero in Malay Society. Eastern Universities Press. ISBN 9971-71-204-0.
• Maidin, Zainuddin (1994). The Other Side of Mahathir. Utusan Publications & Distributors. ISBN 967-61-0486-8.
• Means, Gordon P. (1991). Malaysian Politics: The Second Generation. Oxford University Press. ISBN 0-19-588988-6.
• Milne, R.S. & Mauzy, Diane K. (1999). Malaysian Politics under Mahathir. Routledge. ISBN 0-415-17143-1.
• Mohamad, Mahathir bin (1970). The Malay Dilemma. Times Books International. ISBN 981-204-355-1.
• Musa, M. Bakri (1999). The Malay Dilemma Revisited. Merantau Publishers. ISBN 1-58348-367-5.
• Noor, Farish A. (2005). From Majapahit to Putrajaya: Searching for Another Malaysia. Silver Fish Books. ISBN 983-3221-05-X.
• Ongkili, James P. (1985). Nation-building in Malaysia 1946–1974. Oxford University Press. ISBN 0-19-582681-7.
• Putra, Tunku Abdul Rahman (1986). Political Awakening. Pelanduk Publications. ISBN 967-978-136-4.
• Rashid, Rehman (1993). A Malaysian Journey. Self-published. ISBN 983-99819-1-9.
• Roff, W.R. (1974). The Origins of Malay Nationalism. Penerbit Universiti Malaya. No ISBN available.
• Sopiee, Mohamed Noordin (1976). From Malayan Union to Singapore Separation: Political Unification in the Malaysia Region 1945 – 65. Penerbit Universiti Malaya. No ISBN available.
• Federal Territory MCA Liaison Committee (Ed.), Malaysian Chinese. Eastern Universities Press. No ISBN available.
• Trinidade, F.A. & Lee, H.P. (eds., 1986). The Constitution of Malaysia: Further Perspectives and Developments. Penerbit Fajar Bakti. ISBN 967-65-0030-5.
• Von Vorys, Karl (1975). Democracy without Consensus: Communalism and Political Stability in Malaysia. Princeton University Press. ISBN 0-691-07571-9.
• Ye, Lin-Sheng (2003). The Chinese Dilemma. East West Publishing. ISBN 0-9751646-1-9.

Templat:Ethnic nationalism