Mufti di Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke navigasi Pergi ke carian

Malaysia sebuah negara yang unik kerana wujud beberapa institusi menaungi Islam sebagai agama Persekutuan seperti diperuntukkan dalam Perlembagaan. Ia lebih terserlah melalui konsep Raja Berperlembagaan dengan wujudnya institusi Raja Melayu bertanggung jawab terhadap pengurusan hal ehwal Islam[1].

Ini ditambah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI). Tugasnya adalah untuk menimbang, memutus dan mengeluarkan fatwa terhadap perkara mengenai Islam yang dirujuk oleh Majlis Raja-Raja.

Selepas mesyuarat Jawatankuasa, keputusan dan pandangan hukum diputuskan akan dimaklumkan kepada mesyuarat Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam dipengerusikan Perdana Menteri yang kemudiannya akan mengemukakan bersama dengan pengesyorannya kepada Majlis Raja-Raja untuk dibincangkan Jawatankuasa Fatwa Negeri bagi menentukan fatwa dan pewartaannya di peringkat negeri.

Keistimewaan Malaysia sebagai negara Islam lebih terserlah kerana isu membabitkan kefatwaan terletak di bawah bidang kuasa negeri. Melalui akta, enakmen dan ordinan berkaitan, institusi fatwa di negeri berhak mengeluar dan mewartakan fatwa di negeri masing-masing.

Malaysia juga satu-satunya negara yang mempunyai mufti di setiap negeri berjumlah seramai 14 mufti[1]. Begitu juga hal berkait pewartaan fatwa yang menjadikannya sebagai antara peruntukan dilindungi undang-undang yang tidak terdapat di negara lain.

Jawatankuasa Muzakarah MKI berperanan sebagai medium penyelidikan dan penyelarasan hukum di negara ini, selaras prosedur pengeluaran fatwa di peringkat negeri yang memperuntukkan fatwa hanya boleh dikeluarkan Sahibus Samahah Mufti bersama Jawatankuasa Fatwa Negeri melalui peruntukan undang-undang berkaitan fatwa.

Senarai mufti semasa[sunting | sunting sumber]

Senarai Mufti yang sedang berkhidmat di Malaysia
Negeri/Wilayah Penyandang Tahun Dilantik
Selangor Selangor Dato' Dr Haji Anhar Haji Opir 2021[2]
Terengganu Terengganu Prof. Madya Dr. Haji Mohamad Sabri bin Haron 2021
Wilayah Persekutuan Wilayah Persekutuan Datuk Dr. Luqman bin Haji Abdullah 2020[3]
Johor Johor Dato’ Haji Yahya Ahmad 2018[4]
Kedah Kedah Dato' Paduka Syeikh Fadzil bin Awang 2017[5]
Perlis Perlis Prof. Madya Dato' Arif Perkasa Dr. Mohd Asri Zainul Abidin 2015[6]
Pulau Pinang Pulau Pinang Dato' Seri Dr. Wan Salim Wan Mohd Noor 2014[7]
Melaka Melaka Datuk Wira Haji Abdul Halim Tawil 2012
Sabah Sabah Datuk Haji Bungsu @ Aziz Haji Jaafar 2012
Sarawak Sarawak Datu Haji Kipli Haji Yassin 2010[8]
Negeri Sembilan Negeri Sembilan Dato' Haji Mohd Yusof Haji Ahmad 2009
Kelantan Kelantan Dato' Haji Mohamad Shukri Mohamad 2007
Pahang Pahang Dato' Sri Dr Haji Abdul Rahman Haji Osman 2007
Perak Darul Ridzuan Perak Jawatan kosong

Senarai bekas mufti di negeri-negeri[sunting | sunting sumber]

 Perlis[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Sheikh Mahmud Haji Muhd. Saman 1941-1945
2 Ustaz Salleh Othman 1945-1970
3 Dato’ Alim Panglima Haji Mat Jahya Haji Hussin 1984-2006
4 Dato' Arif Perkasa Prof. Madya Datuk Dr. Mohd Asri Zainul Abidin 2006-2008
5 Dato' Murshid Diraja Datuk Dr Juanda Jaya 2009-2014

 Kedah[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Pengerusi Jawatankuasa Fatwa
1 Sheikh Haji Abdul Rahman bin Haji Abdul Latif 1965
2 Sheikh Mahmud bin Haji Noh 1966
3 Dato’ Sheikh Abdul Halim bin Haji Othman 1967-1973
4 Dato’ Paduka Syeikh Abdul Majid bin Mohd. Noor 1973-1978
5 Dato’ Haji Abdul Rahman bin Abdullah 1979-1987
(4) Dato’ Paduka Syeikh Abdul Majid bin Mohd. Noor 1998-2000
Mufti
(4) Dato’ Paduka Syeikh Abdul Majid bin Mohd. Noor 2000-2002
6 Dato’ Paduka Syeikh Hasbullah bin Haji Abdul Halim 2002-2009
7 Dato’ Paduka Syeikh Muhamad Baderudin bin Haji Ahmad 2009-2017

 Kelantan[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Haji Nik Wan Daud Wan Sulaiman 1893-1907
2 Haji Wan Ishak Haji Abdullah 1907-1908
3 Haji Wan Musa Wan Abdul Samad 1909-1916
4 Haji Wan Muhamad Wan Abdul Samad 1916-1920
5 Dato’ Haji Che Idris Haji Che Hassan 1921-1927
6 Dato' Haji Ibrahim Haji Yusof 1928-1941
7 Dato’ Haji Ahmad Maher Haji Ismail 1945-1968
8 Tuan Guru Dato’ Haji Muhammad Nor Haji Ibrahim 1968-1987
9 Dato’ Haji Ismail Haji Yusof 1987-1988
10 Dato’ Haji Muhamad Che Wook 1988-1990
11 Dato' Haji Hasbullah Mohd Hassan 1990-2007

 Terengganu[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Syeikh Wan Abdul Kadir Abdul Rahim Al-Fatani (Syeikh Abdul Qadir Bukit Bayas) Sehingga 1853
2 Syed Muhammad bin Zainal Abidin Al-Idrus (Tok Ku Tuan Besar Paduka Indera) 1860-1878
3 Haji Wan Abdullah bin Wan Muhammad Amin Al-Fatani (Tok Syeikh Duyung) 1878-1889
4 Haji Wan Muhammad bin Haji Wan Abdullah 1890-1912
5 Dato Indera Guru Haji Wan Mohd Salleh bin Wan Ismail 1912-1931
6 Dato Kamal Wangsa Haji Wan Sulaiman bin Wan Daud 1932-1936
7 Syeikh Hassan bin Said Al-Yamani 1940-1952
8 Dato' Purba Diraja Wan Abdul Rahman bin Wan Long 1952-1967
9 Dato' Sangsura Pahlawan Haji Wan Long Mohd Saleh bin Wan Ahmad 1952-1957
10 Syeikh Syed Yusof bin Ali Al-Zawawi 1953-1975
11 Dato' Indera Guru Haji Wan Abdul Manan bin Haji Wan Yaakob 1976-1988
12 Dato' Pangeran Diraja Dato' Engku Haji Alwi bin Engku Haji Ambak Al-Idrus 1988-2000
13 Dato' Al-Syeikh Abdul Halim bin Abdul Kadir 2000-2004
14 Dato' Dr Haji Mohamad Zubir bin Haji Awang 2004-2005
15 Dato' Haji Ismail bin Yahya 2006-2008
16 Dato' Dr Haji Alias bin Abdullah 2009-2013
17 Dato' Dr. Haji Zulkifly Haji Muda 2013-2021

 Pahang[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Habib Mohamad Amin 1865
2 Tuan Haji Uthman Haji Senik 1905-1918
3 Tuan Haji Abbas Taha 1939-1950
4 Tuan Syeikh Abdul Rahim Ibrahim Al-Samanudi 1950-1951
5 Tuan Haji Abu Bakar Mohd Yassin 1951-1976
6 Dato' Haji Sidek Haji Ariffin 1976-1982
7 Dato' Haji Muhammad Taib Haji Hassan 1982-1997
8 Dato' Haji Sulaiman Ahmad 1998-2007

 Pulau Pinang[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Guru Haji Abdullah Fahim 1951-1956
2 Tuan Guru Abdullah Ismail 1961-1964
3 Datuk Haji Adnan Haji Hashim 1969-1981
4 Tuan Haji Abdul Rashid Haji Hashim 1982-1984
5 Dato' Haji Muhammad Haji Hashim 1984-1993
6 Dato' Syeikh Azmi Ahmad 1993-1997
7 Dato' Seri Haji Hassan Haji Ahmad 1997-2014

 Perak Darul Ridzuan[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Haji Muhammad Zain bin Muhammad Amin 1935-1941
2 Tuan Haji Ismail Haji Hamzah 1941-1954
3 Tuan Haji Muhammad Tahir Muhammad Saman 1955-1957
4 Tuan Haji Sha'aya Abdul Majid 1957-1963
5 Dato' Haji Abu Hassan Abdul Majid 1963-1977
6 Dato' Haji Muhammad Ghazali Haji Abdullah 1977-1981
7 Dato' Seri Haji Abdul Malek Haji Nordin 1981-1985
8 Tan Sri Dato’ Seri (Dr.) Haji Harussani Haji Zakaria 1985-2021

 Selangor[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Syeikhul Islam
1 Tengku Mahmud Zuhdi Tengku Abdul Rahman 1935-1952
Mufti
2 Tuan Haji Yusuf Sahabuddin 1953-1968
3 Dato' Haji Muhammad Ghazali Haji Abdullah 1968-1973
4 Dato' Haji Md Salleh Hassan Farid 1974-1975
5 Dato' Haji Hassan Haji Omar 1976-1985
6 Dato' Haji Ishak Haji Baharom 1985-1997
7 Dato' Setia Haji Mohd Tamyes Abd Wahid 1998-2021

 Wilayah Persekutuan[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tan Sri Dato' Sheikh Abdul Mohsein Haji Salleh 1971-1984
2 Dato’ Sheikh Othman Haji Ibrahim 1986-1990
3 Tan Sri Abdul Kadir Talip 1991-1997
4 Datuk Haji Md Hashim Haji Yahya 1997-2003
5 Datuk Dr. Mohammad Yusoff Hussain 2003-2005
6 Datuk Haji Wan Zahidi Wan Teh 2005-2014
7 Datuk Seri Dr. Zulkifli bin Mohamad Al Bakri 2014-2020

 Negeri Sembilan[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Sheikh Haji Ahmad Haji Muhammad Said 1950-1964
2 Dato’ Haji Abu Hasan Haji Sail 1969-1987
3 Sheikh Dato’ Haji Mohd Murtadza Sheikh Haji Ahmad 1987-2008

 Melaka[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Tuan Haji Khalil Haji Husin 1960
2 Tuan Guru Haji Hassan Haji Abu Bakar 1960-1979
3 Datuk Sheikh Haji Md. Yunos bin Haji Mohd Yatim 1979- 1996
4 Datuk Wira Haji Rashid Redza bin Haji Md. Saleh 1996-2011

 Johor[sunting | sunting sumber]

No Penyandang Tempoh khidmat
Mufti
1 Dato' Syed Salim bin Ahmad al-Attas 1885-1889
2 Dato' Abdullah bin Musa 1889-1895
(1) Dato' Syed Salim bin Ahmad al-Attas 1895-1899
(2) Dato' Abdullah bin Musa 1899-1907
3 Dato' Syed Abdul Kadir bin Mohsin Al-Attas 1907-1933
4 Dato' Syed Alwi bin Tahir al-Haddad 1934-1941
5 Tan Sri Dato' Haji Hassan Yunus 1941-1947
(4) Dato' Syed Alwi bin Tahir al-Haddad 1947-1961
6 Tan Sri Dato' (Dr.) Haji Abdul Jalil Hassan 1962-1964
7 Dato' Haji Abdul Rahim Yunus 1965-1977
8 Dato' Syed Alwi Abdullah Al-Haddad 1977-1981
9 Dato' Haji Ahmad Awang 1981-1999
10 Dato' (Dr.) Haji Nooh Gadut 1999-2008
11 Dato' Haji Mohd Tahrir bin Dato' Kiyai Haji Samsuddin 2008-2018

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ a b Dr Mohd Kamel Mat Salleh (23 September 2020). "Keunikan institusi fatwa sebagai menara rujukan". Berita Harian. New Straits Times Press (M) Bhd. Dicapai pada 10 November 2020.
  2. ^ "Anhar kini Mufti Selangor baharu". Kosmo!. 29 Julai 2021. Dicapai pada 29 Julai 2021.
  3. ^ Yusmizal Dolah Aling; Muhammad Saufi Hassan (15 Mei 2020). "Dr Luqman dilantik Mufti Wilayah Persekutuan". Harian Metro. Dicapai pada 10 November 2020.
  4. ^ "Sultan Johor perkenan pelantikan mufti baru". Malaysiakini. 13 November 2018. Dicapai pada 10 November 2020.
  5. ^ Muhaamad Hafis Nawawi (21 Julai 2017). "Syeikh Fadhil Mufti Kedah yang baru". Harian Metro. Dicapai pada 10 November 2020. Cite has empty unknown parameter: |dead-url= (bantuan)
  6. ^ Bernama (3 Februari 2015). "Dr Asri dilantik semula sebagai Mufti Perlis". Astro Awani. Dicapai pada 10 November 2020.
  7. ^ "P.Pinang Tidak Halang Tazkirah Antara Solat Tarawih". mStar. 23 Jun 2014. Dicapai pada 10 November 2020.
  8. ^ https://lakmns.org.my/images/masjasa/ahli2019/DATO%20HAJI%20KIPLI.pdf