Timbalan Perdana Menteri Malaysia

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Pergi ke navigasi Pergi ke carian
Timbalan Perdana Menteri Malaysia
تيمبالن ڤردان منتري مليسيا
Coat of arms of Malaysia.svg
Government Ensign of Malaysia.svg
Penyandang
Kosong
Jabatan Perdana Menteri
GelaranYang Amat Berhormat
Ahli kepadaKabinet Malaysia
Lapor kepadaParlimen Malaysia
KediamanSri Satria
PusatPerdana Putra, Putrajaya
PelantikYang di-Pertuan Agong atas nasihat Perdana Menteri Malaysia
Pemegang sulungAbdul Razak Hussein
Pembentukan31 Ogos 1957 (1957-08-31) (64 tahun yang lalu)
GajiRM18,168.15 sebulan[1]
Laman sesawangwww.pmo.gov.my/tpm

Timbalan Perdana Menteri Malaysia ialah jawatan politik kedua tertinggi Kerajaan Malaysia. Ia merupakan jawatan yang tidak terkandung dalam Bab 3 Badan Eksekutif Perkara 43 Jemaah Menteri dalam Perlembagaan Malaysia.[2] Jawatan ini dilantik secara konvensyen sahaja. Setiap Timbalan Perdana Menteri diwajibkan untuk memegang jawatan Menteri dalam Jemaah Menteri sebagai syarat untuk dilantik ke jawatan tersebut. Kebiasaannya, Timbalan Perdana Menteri adalah bakal Perdana Menteri yang seterusnya seperti mana ketika Barisan Nasional menguasai Dewan Rakyat Malaysia. Mereka yang dilantik pula kebiasaannya adalah dari kalangan Ahli Dewan Rakyat Malaysia. Ahli Dewan Negara Malaysia juga layak untuk dilantik sebagai Menteri seterusnya sebagai Timbalan Perdana Menteri. Tetapi, oleh kerana tempoh maksima seseorang boleh menjawat jawatan sebagai Dewan Negara Malaysia adalah selama 6 tahun, menyebabkan mereka kurang sesuai untuk dilantik ke jawatan tersebut.

Namun, tidak semua daripada mereka berjaya untuk dilantik sebagai Perdana Menteri atas pelbagai sebab. Antara bekas Timbalan Perdana Menteri yang tidak berpeluang untuk menjadi Perdana Menteri termasuklah, Tun Musa Hitam yang bersara kerana tekanan politik, Tun Abdul Ghafar Baba juga bersara kerana tekanan politik penggantinya, Dato' Seri Anwar Ibrahim kerana dipecat ketika dalam jawatan, Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi kerana Barisan Nasional kalah dalam Pilihan raya umum Malaysia 2018 dan Dato' Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail kerana kejatuhan Kerajaan Pakatan Harapan disebabkan Tun Dr. Mahathir Mohamad meletakkan jawatan sebagai Perdana Menteri.

Tan Sri Muhyiddin Yassin hampir menerima nasib yang sama pada tahun 2015 apabila digugurkan dari senarai rombakan Kabinet Malaysia 2015 lalu. Beliau bagaimanapun akhirnya berjaya menjadi Perdana Menteri selepas Tun Dr. Mahathir Mohamad meletakkan jawatan.

Bilangan Timbalan Perdana Menteri Malaysia adalah seramai 13 orang. Penyandang terkini ialah YAB Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob, Menteri Pertahanan Malaysia dan Ahli Parlimen Bera. Beliau juga merupakan Naib Presiden UMNO.

Kemudahan[sunting | sunting sumber]

Setiap Timbalan Perdana Menteri akan mendapat segala kemudahan yang diperuntukkan kepadanya seperti kediaman rasmi, iaitu Sri Satria, penggunaan pesawat rasmi kerajaan yang digunakan oleh Yang di-Pertuan Agong dan Perdana Menteri Malaysia. Sebuah motor pengiring Unit Tindak Khas juga digunakan ketika mengiringi perjalanan ke suatu tempat untuk tujuan kerja rasmi.

Era Kemerdekaan Malaysia (1957-1970)[sunting | sunting sumber]

Mantan Perdana Menteri Malaysia pertama iaitu Almarhum Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan.Timbalan Perdana Menteri yang pertama ialah Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato' Hussein.
TunAbdulRazak.jpg

Era Pembangunan Malaysia (1970-1976)[sunting | sunting sumber]

Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-2 iaitu Allahyarham Tun Abdul Razak bin Dato' Hussein mempunyai seramai dua orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Timbalan Perdana Menteri ke-2 Allahyarham Tun Dr. Ismail bin Dato' Abdul Rahman merupakan Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang pertama meninggal dunia sewaktu dalam perkhidmatan iaitu pada 2 Ogos 1973. Kekosongan jawatan tersebut diisi oleh Allahyarham Tun Hussein bin Dato' Onn sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-3.
Ismail Rahman.jpg Tun Hussein Onn (MY 3rd PM).jpg

Era Perpaduan Malaysia (1976-1981)[sunting | sunting sumber]

Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-3 iaitu Allahyarham Tun Hussein bin Dato' Onn hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Sewaktu Tun Hussein Onn dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-3, jawatan Timbalan Perdana Menteri menjadi kosong selama kira kira 2 bulan. Kemudian pada 2 Mac 1976, Tun Dr. Mahathir bin Mohammad mengisi jawatan tersebut sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-4.
Mahathir 1984 cropped.jpg

Era Pemodenan Malaysia (1981-2003)[sunting | sunting sumber]

Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-4 iaitu Tun Dr. Mahathir bin Mohamad mempunyai seramai empat orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Timbalan Perdana Menteri ke-5, Tun Musa bin Hitam merupakan Timbalan Perdana Menteri Malaysia yang pertama meletakkan jawatan. Timbalan Perdana Menteri ke-6, Allahyarham Tun Ghafar bin Baba meninggal dunia pada 23 April 2006. Manakala Timbalan Perdana Menteri ke-7, Dato' Seri Anwar bin Ibrahim pula merupakan Timbalan Perdana Menteri yang pertama yang dipecat daripada Kerajaan. Susulan daripada pemecatan Dato' Seri Anwar bin Ibrahim sebagai Timbalan Perdana Menteri, Tun Abdullah bin Ahmad Badawi menggantikan tempat beliau sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-8.
Musa-hitam.jpg Ghafar Baba.jpg Anwar 980416.jpg Abdullah Badawi in April 2008.jpg

Era Pembangunan Modal Insan Malaysia (2003-2009)[sunting | sunting sumber]

Mantan Perdana Menteri Malaysia ke-5 iaitu Tun Abdullah bin Ahmad Badawi hanya mempunyai seorang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Sewaktu Tun Abdullah dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-5, jawatan Timbalan Perdana Menteri mejadi kosong sekali lagi tetapi hanya selama 68 hari sahaja. Kemudian pada 7 Januari 2004 Dato' Seri Najib bin Tun Haji Abdul Razak mengisi jawatan tersebut sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-9.
Najib Razak 2008-08-21.jpg

Era Transformasi Malaysia (2009-2018)[sunting | sunting sumber]

Perdana Menteri Malaysia ke-6 iaitu Dato' Seri Najib bin Tun Haji Abdul Razak mempunyai dua orang Timbalan Perdana Menteri sepanjang beliau memegang jawatan pucuk pimpinan Kerajaan. Tan Sri Muhyiddin Yassin merupakan timbalan beliau yang pertama tetapi disingkirkan daripada jawatan tersebut pada 28 Julai 2015 atas sebab menegur cara beliau menanggani isu 1Malaysia Development Berhad. Kemudian, Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid bin Hamidi menggantikan tempat Tan Sri Muhyiddin Yassin sebagai Timbalan Perdana Menteri ke-11.
MuhyiddinUS.jpg Deputy Prime Minister Hamidi - 2017 (36294565072) (cropped).jpg

Era Malaysia Baru (2018-2020)[sunting | sunting sumber]

Perdana Menteri Malaysia ke-4 iaitu Tun Dr. Mahathir bin Mohamad yang juga merupakan Perdana Menteri Malaysia ke-7.[3] Penyandang terakhirnya ialah Dato' Seri Datin Dr. Wan Azizah binti Wan Ismail. Beliau merupakan Timbalan Perdana Menteri wanita yang pertama sejak tahun 2018 hingga 2020 dan juga Timbalan Perdana Menteri yang pertama selain dari parti Barisan Nasional.[4]
Wan Azizah Wan Ismail, 2019.jpg

Era Malaysia Prihatin (7 Julai 2021-16 Ogos 2021)[sunting | sunting sumber]

Perdana Menteri Malaysia ke-8 iaitu Tan Sri Muhyiddin bin Mohd Yassin pada asalnya tidak melantik sesiapa sebagai Timbalan Perdana Menteri dan hanya dibantu oleh empat orang Menteri Kanan. Namun, selepas lebih setahun mengetuai Kerajaan Malaysia, beliau telah melantik Ismail Sabri Yaakob sebagai timbalannya.[5]
DSIS Cropped.jpg

Era Keluarga Malaysia (21 Ogos 2021-kini)[sunting | sunting sumber]

Perdana Menteri Malaysia ke-9, Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob juga tidak menamakan seorang Timbalan Perdana Menteri ketika mengumumkan Kabinet sulungnya.

Senarai Timbalan Perdana Menteri Malaysia[sunting | sunting sumber]

Parti komponen:       Parti Perikatan (AP)       Barisan Nasional (BN)       Pakatan Harapan (PH)

Parti politik:       Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO)       Parti Keadilan Rakyat (PKR)

No. Tempoh Timbalan Perdana Menteri Potret Jawatan Sebelum Parti Perdana Menteri
1 31 Ogos 1957
-
22 Sept 1970
(4770 Hari)
Tun
Abdul Razak Hussein, Bar-at-Law (Lincoln's Inn)
Ahli Parlimen Pekan
(1922-1976)
TunAbdulRazak.jpg Menteri Pelajaran
Tanah Melayu

ke-1
UMNO
(AP)
Tunku Abdul Rahman
2 22 Sept 1970
-
2 Ogos 1973
(1045 Hari)
Tun Dr.
Ismail Abdul Rahman, MD (Melbourne)
Ahli Parlimen Johor Bahru
(1915-1973)
Ismail Rahman.jpg Timbalan Pengarah
MAGERAN
UMNO
(AP)
Abdul Razak Hussein
3 13 Ogos 1973
-
24 Ogos 1974
(376 Hari)
Tun
Hussein Onn, Bar-at-Law (Lincoln's Inn)
Ahli Parlimen Johor Bahru
(1922-1990)
Tun Hussein Onn (MY 3rd PM).jpg Menteri Pelajaran
Malaysia

ke-6
UMNO
(AP)
24 Ogos 1974
-
15 Januari 1976
(529 Hari)
UMNO
(BN)
4 2 Mac 1976
-
16 Jul 1981
(1962 Hari)
Tun Dr.
Mahathir Mohamad, MBBS (NUS)
Ahli Parlimen Kubang Pasu
(1925)
Mahathir 1984 cropped.jpg Menteri Pendidikan
Malaysia

ke-7
UMNO
(BN)
Hussein Onn
5 18 Jul 1981
-
16 Mac 1986
(1702 Hari)
Tun
Musa Hitam, BA (UM), MA (Sussex)
Ahli Parlimen Kota Tinggi
(1934)
Musa-hitam.jpg Menteri Pendidikan
Malaysia

ke-8
UMNO
(BN)
Mahathir Mohammad


6 10 Mei 1986
-
15 Okt 1993
(2715 Hari)
Tun
Abdul Ghafar Baba
Ahli Parlimen Jasin
(1925-2006)
Ghafar Baba.jpg Naib Presiden
UMNO
UMNO
(BN)
7 1 Dis 1993
-
2 Sept 1998
(1736 Hari)
Dato' Seri
Anwar Ibrahim, BA (UM)
Ahli Parlimen Permatang Pauh
(1947)
Anwar 980416.jpg Menteri Pendidikan
Malaysia

ke-11
UMNO
(BN)
8 8 Jan 1999
-
31 Okt 2003
(1757 Hari)
Tun
Abdullah Ahmad Badawi, BA (UM)
Ahli Parlimen Kepala Batas
(1939)
Abdullah Badawi in April 2008.jpg Menteri Luar Negeri
Malaysia

ke-10
UMNO
(BN)
9 7 Jan 2004
-
3 Apr 2009
(1913 Hari)
Dato' Seri
Mohd Najib Abdul Razak, BSc (Notthingham)
Ahli Parlimen Pekan
(1953)
NJBB (cropped).jpg Menteri Pendidikan
Malaysia

ke-13
UMNO
(BN)
Abdullah Ahmad Badawi
10 10 Apr 2009
-
29 Jul 2015
(4584 Hari)
Tan Sri
Muhyiddin Yassin, BA (UM)
Ahli Parlimen Pagoh
(1947)
MuhyiddinUS.jpg Menteri Perdagangan
Antarabangsa dan
Industri Malaysia

ke-16
UMNO
(BN)
Mohd Najib Abdul Razak
11 29 Jul 2015
-
9 Mei 2018
(1015 Hari)
Dato' Seri Dr.
Ahmad Zahid Hamidi, BA (UM), MSc (UPM), PhD (UPM)
Ahli Parlimen Bagan Datuk
(1953)
Deputy Prime Minister Hamidi - 2017 (36294565072) (cropped).jpg Menteri Pertahanan
Malaysia

ke-14
UMNO
(BN)


12 21 Mei 2018
-
24 Februari 2020
(644 Hari)
Dato' Seri Dr.
Wan Azizah Wan Ismail, MB BCh BAO (RCSI)
Ahli Parlimen Pandan
(1952)
Wan Azizah Wan Ismail, 2019.jpg Ketua Pembangkang
Malaysia

ke-13
PKR
(PH)
Mahathir Mohamad
13 7 Julai 2021
-
16 Ogos 2021
(40 Hari)
Dato' Sri
Ismail Sabri Yaakob, LLB (UM)
Ahli Parlimen Bera
(1960)
DSIS Cropped.jpg Menteri Kanan Keselamatan UMNO
(BN)
Muhyiddin Yassin

Garis masa[sunting | sunting sumber]

Ismail Sabri YaakobWan Azizah Wan IsmailAhmad Zahid HamidiMuhyiddin YassinNajib RazakAbdullah Ahmad BadawiAnwar IbrahimAbdul Ghafar BabaMusa HitamMahathir MohamadHussein OnnIsmail Abdul RahmanAbdul Razak Hussein

Pada tempoh berikut, merupakan tempoh ketika tiada Timbalan Perdana Menteri dilantik:

1. 15 Januari 1976 — 2 Mac 1976: 47 hari ketika peralihan TPM ke-3 ke TPM ke-4 sewaktu era pentadbiran Tun Hussein Onn.
2. 16 Mac 1986 — 10 Mei 1986: 55 hari ketika peralihan TPM ke-5 ke TPM ke-6 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad.
3. 15 Oktober 1993 — 1 Disember 1993: 47 hari ketika peralihan TPM ke-6 ke TPM ke-7 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad.
4. 2 September 1998 — 8 Januari 1999: 128 hari ketika peralihan TPM ke-7 ke TPM ke-8 sewaktu era pentadbiran Tun Dr. Mahathir Mohamad.
5. 31 Oktober 2003 — 7 Januari 2004: 68 hari ketika peralihan TPM ke-8 ke TPM ke-9 sewaktu era pentadbiran Tun Abdullah Badawi.
6. 9 Mei 2018 — 21 Mei 2018: 12 hari ketika peralihan TPM ke-11 ke TPM ke-12 sewaktu era pentadbiran ke-2 Tun Mahathir Mohamad.
7. 24 Februari 2020 — 7 Julai 2021: 499 hari ketika peralihan TPM ke-12 ke TPM ke-13 sewaktu era pentadbiran Tan Sri Muhyiddin Yassin.
8. 16 Ogos — 28 Oktober 2021: 73 hari ketika peralihan TPM ke-13 ke TPM ke-14 sewaktu era pentadbiran Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob.

Senarai mantan Timbalan Perdana Menteri yang tukar / tinggal parti politik[sunting | sunting sumber]

Parti politik:       Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO)       Parti Keadilan Rakyat (PKR)       Parti Pribumi Bersatu Malaysia (BERSATU)       Parti Kemerdekaan Malaya (IMP)       Parti Negara (NATIONAL)       Bebas

No. Nama Tarikh Parti Politik Sebab Catatan Era Pentadbiran
Keluar Masuk
1 Tun Hussein Onn (MY 3rd PM).jpg
Hussein Onn
1951 UMNO IMP Mengikuti ayahanda beliau
Onn Jaafar
Penubuhan parti baharu:
IMP pada 1951
Tunku Abdul Rahman
1953 IMP NATIONAL IMP kurang sambutan &
Penubuhan NATIONAL*
IMP dibubarkan
pada 1953
Tunku Abdul Rahman
1964 NATIONAL UMNO NATIONAL dibubarkan dan
dipelawa semula ke UMNO*
NATIONAL dibubarkan
pada 19 Januari 1962
Tunku Abdul Rahman
2 Mahathir Mohamad 2007.jpg
Mahathir Mohamad
26 Sept
1969
UMNO Bebas Dipecat keahlian:
- Mengkritik kepimpinan
Tunku Abdul Rahman**
Masuk semula UMNO
pada 7 Mac 1972
Tunku Abdul Rahman
19 Mei
2008
UMNO Bebas Tidak yakin
akan kepimpinan
Abdullah Ahmad Badawi***
Masuk semula UMNO
pada 4 Apr 2009
Abdullah Ahmad Badawi
29 Feb
2016
UMNO Bersatu Hilang kepercayaan
terhadap kepimpinan
Najib Razak dan UMNO
Penubuhan parti baharu
Bersatu pada 9 Sept 2016
Najib Razak
28 Mei
2020
Bersatu Pejuang Dipecat keahlian:
- Membangkang pembentukan
kerajaan Muhyiddin Yassin
Penubuhan parti baharu
Pejuang pada 12 Ogos 2020
Muhyiddin Yassin
3 Musa-hitam.jpg
Musa Hitam
1960 UMNO Bebas Dipecat keahlian:
-Pengikaran terhadap
Peristiwa 13 Mei****
Masuk semula UMNO
pada 1971
Tunku Abdul Rahman
3 Jun
1989
UMNO Bebas Bersara daripada menyertai
arena politik
Non-Partisan Mahathir Mohamad
4 Anwar 980416.jpg
Anwar Ibrahim
2 Sept
1998
UMNO PKR Dipecat keahlian:
- Kes Liwat
- Krisis Kewangan Asia 1997
Penubuhan parti baharu:
PKR pada 4 Apr 1999
Mahathir Mohamad
5 MuhyiddinUS.jpg
Muhyiddin Yassin
24 Jun
2016
UMNO Bersatu Dipecat keahlian:
- Menegur kepimpinan
Najib Razak
Penubuhan parti baharu:
Bersatu pada 9 Sept 2016
Najib Razak

-*Penarikan diri Hussein Onn daripada UMNO dan IMP adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri
-**Pemecatan Mahathir Mohamad pada Era Pentadbiran Tunku Abdul Rahman adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri
-***Penarikan diri Mahathir Mohamad daripada UMNO pada Era Pentadbiran Abdullah Ahmad Badawi dan Najib Razak adalah selepas beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri
-****Pemecatan Musa Hitam pada Era Pentadbiran Tunku Abdul Rahman adalah sebelum beliau dilantik menjadi Timbalan Perdana Menteri

Senarai bekas Timbalan Perdana Menteri yang masih hidup[sunting | sunting sumber]

Nama Umur
Tun Dr Mahathir Mohamad 96 tahun
Tun Musa Hitam 87 tahun
Dato' Seri Anwar Ibrahim 74 tahun
Tun Abdullah Ahmad Badawi 81 tahun
Dato' Sri Mohamad Najib Tun Abdul Razak 68 tahun
Tan Sri Muhyiddin Yassin 74 tahun
Dato' Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi 68 tahun
Dato' Seri Dr Wan Azizah Wan Ismail 68 tahun
Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob 61 tahun

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ "CPPS Policy Factsheet: Remuneration of Elected Officials in Malaysia" (PDF). Centre for Public Policy Studies. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 11 May 2016. Dicapai pada 11 May 2016.
  2. ^ Jawatan yang tidak disebut dalam perlembagaan tapi tetap jadi idaman ramai
  3. ^ Tun Mahathir angkat sumpah sebagai Perdana Menteri ke-7 pagi ini.
  4. ^ Wan Azizah jadi Timbalan Perdana Menteri.
  5. ^ "Ismail Sabri dilantik TPM, Hishammuddin Menteri Kanan Luar Negeri - PMO". Astro Awani. Foto oleh Kementerian Pertahanan. 7 Julai 2021. Diarkibkan daripada yang asal pada 2021-07-07. Dicapai pada 7 Julai 2021.CS1 maint: others (link)

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Pautan Luar[sunting | sunting sumber]


Penyandang Terdahulu Timbalan Perdana Menteri Malaysia Penyandang Kemudian
Dato' Seri Datin Dr. Wan Azizah Wan Ismail kosong