Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan dari UMNO)
Pergi ke navigasi Pergi ke carian
Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu
United Malay National Organisation
UMNO / PEKEMBAR
ڤرتوبوهن کبڠساءن ملايو برساتو
SingkatanUMNO, PEKEMBAR
PresidenDato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi
PengerusiDato' Paduka Haji Badruddin Amiruldin
Setiausaha agungDatuk Seri Haji Ahmad Haji Maslan
Timbalan PresidenDato' Seri Utama Haji Mohamad Haji Hasan
Naib PresidenDato' Sri Ismail Sabri Yaakob
Dato’ Seri Mahdzir Khalid
Dato' Mohamed Khaled Nordin
Ketua PemudaDato’ Dr. Asyraf Wajdi Dato’ Dusuki
Ketua PuteriDato' Zahida Zarik Khan
PengasasDato' Sir Onn Dato' Jaafar
Ditubuhkan11 Mei 1946; 75 tahun yang lalu (1946-05-11)
Disahkan11 May 1946
13 February 1988 (UMNO Baru)
Didahului olehPertubuhan Melayu Bersatu
Ibu pejabatTingkat 38, Menara Dato’ Onn, Pusat Dagangan Dunia Putra, Jalan Tun Ismail, 50480 Kuala Lumpur
AkhbarNew Straits Times
Berita Harian[nb 1]
Harian Metro[nb 2]
Sayap beliaPergerakan Pemuda UMNO
Sayap wanitaPuteri UMNO
Sayap wanitaWanita UMNO
Sayap belia wanitaPergerakan Puteri UMNO
Keanggotaan4 Juta (awal 2018)
IdeologiKetuanan Melayu,
Nasionalisme,[2][3] Konservatisme[4]
AgamaIslam: Ahli Sunah Waljamaah
Penggabungan kebangsaanParti Perikatan (1952–73)
Barisan Nasional (1973–kini)
Muafakat Nasional (2019-kini)
Perikatan Nasional (2020-kini)
Warna     Merah dan putih1
SloganBersatu, Bersetia, Berkhidmat
Lagu partiBersatu, Bersetia, Berkhidmat
Dewan Negara:
10 / 70
Dewan Rakyat:
38 / 222
Dewan Undangan Negeri:
143 / 587
Simbol pilihan raya
Barisan Nasional.png
Bendera parti
UMNO (Malaysia).svg
Laman sesawang
umno.org.my
umno-online.my
Politik Malaysia
Parti politik
Pilihan raya
1Merah putih telah digunakan semenjak sebelum kemerdekaan lagi.
Sebahagian daripada siri tentang
Sejarah Malaysia
Kemerdekaan Malaya dan proklamasi penggabungan Borneo Utara dan Sarawak bagi membentuk Malaysia.
 
Portal Malaysia

Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu (Jawi: ڤرتوبوهن کبڠساءن ملايو برساتو, juga dikenali sebagai UMNO; /ˈəmn/ atau PEKEMBAR/ڤکمبر) ialah sebuah parti politik di Malaysia yang dipimpin oleh Presiden, Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi selepas Dato' Sri Najib Tun Razak mengumumkan perletakan jawatan Presiden UMNO berkuatkuasa serta merta pada 12 Mei 2018. UMNO merupakan tulang belakang bagi Barisan Nasional, ialah parti kerajaan terbesar yang juga parti pemerintah bagi kerajaan negeri Perlis, Pahang, Johor dan Melaka. UMNO tidak menubuhkan bahagian/cawangan di negeri Sarawak dan Organisasi ini juga tidak tertumpu sepenuhnya di Negeri Sabah kerana kebanyakan Bumiputera di Sabah adalah tergolong dari bangsa bukan-melayu - demi menghormati bumiputera asal di Sabah. (Pribumi/Bumiputera Sabah).[5] UMNO bergabung dengan Kerajaan PN dan 'mengangkat' sembilan jawatan menteri dalam Kabinet Muhyiddin Yassin pada Mac 2020. Walaubagaimanapun, Presiden UMNO, iaitu Ahmad Zahid Hamidi telah mengumumkan untuk menarik sokongannya pada 8 Julai 2021 (tarikh yang sama dengan tarikh Parti Pejuang Tanah Air diluluskan oleh Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia - ROS).

UMNO dianggap sebagai parti nasionalisme Melayu atau ketuanan Melayu.[6][7] Menurut perlembagaan parti ini, asasnya adalah untuk berjuang mendukung cita-cita kebangsaan Melayu demi mengekalkan maruah dan martabat bangsa, agama dan negara.[8] Ia juga yang memperjuangkan hak-hak istimewa orang Melayu dan orang Bumiputera.[9]

Dalam pilihan raya umum UMNO 2018, yang dianggap oleh banyak pihak sebagai penting dalam perkembangan parti, bekas Timbalan Perdana Menteri Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi telah dipilih sebagai presiden UMNO, yang mendapat lebih banyak undi berbanding saingannya Khairy Jamaluddin (bekas ketua Pemuda UMNO) dan Tengku Razaleigh Hamzah (veteran UMNO).[10]

Sejarah[sunting | sunting sumber]

Pejabat UMNO Selangor di Shah Alam.

Selepas British kembali ke Tanah Melayu selepas Perang Dunia II, Malayan Union dibentuk. Walau bagaimanapun, Kesatuan ini telah ditemui dengan banyak pembangkang kerana kerangka perlembagaannya, yang dikatakan mengancam kedaulatan Melayu ke atas Tanah Melayu. Satu siri kongres Melayu telah diadakan, memuncak dalam pembentukan parti nasionalis, UMNO pada 10 Mei 1946 di Kongres Melayu Ketiga di Johor Bahru, dengan Datuk Onn Jaafar sebagai pemimpinnya. UMNO sangat menentang Malayan Union, tetapi pada mulanya tidak mencari kuasa politik. UMNO tidak mempunyai pilihan dengan terus memainkan peranan sokongannya kepada raja-raja British. British bekerjasama dengan pemimpin UMNO dan membantu mengalahkan pemberontakan komunis.[11]

Pada tahun 1949, selepas Malayan Union digantikan oleh Persekutuan Tanah Melayu yang separa-autonomi, UMNO beralih fokusnya kepada politik dan tadbir urus. Orang-orang Melayu mencari hak-hak kelahiran mereka sejak kerajaan Malaya tidak mengumumkan secara terbuka, menyebabkan situasi yang membingungkan. Walau bagaimanapun, pentingnya perjuangan UMNO nampaknya tidak berasaskan kaum. Kerana mereka juga berjuang untuk kaum lain apabila mereka berada di kemuncak negara.[12]

Pada tahun 1951, Onn Jaafar meninggalkan UMNO selepas gagal membuka keanggotaannya kepada orang-orang Melayu bukan Melayu untuk membentuk Parti Kemerdekaan Malaya (PKM).[13] Tunku Abdul Rahmanmenggantikan Dato' Onn sebagai Presiden UMNO. Pada tahun yang sama, Parti Radikal memenangi pilihan raya majlis perbandaran Malaya-George Town yang mendakwa enam daripada sembilan kerusi yang ada. Pada tahun berikutnya, cawangan UMNO Kuala Lumpur membentuk pakatan pilihan ad-hoc dan sementara dengan cawangan Selangor Persatuan Cina Malaysia (MCA) Selangor untuk mengelak bertanding kerusi yang sama dalam pilihan raya majlis perbandaran Kuala Lumpur.[14] UMNO dan MCA akhirnya membawa sembilan daripada dua belas kerusi, berhadapan dengan tamparan hebat kepada IMP. Selepas beberapa kejayaan lain dalam pilihan raya majlis tempatan, gabungan itu telah diformalkan sebagai "Perikatan" pada tahun 1954.[15]

Pada tahun 1954, pilihan raya negeri diadakan. Dalam pilihan raya ini, Perikatan memenangi 226 daripada 268 kerusi di seluruh negara. Pada tahun yang sama, Majlis Perundangan Persekutuan dibentuk, terdiri daripada 100 kerusi. 52 akan dipilih, dan selebihnya akan dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi British. Perikatan menuntut agar 60 daripada kerusi dipilih, tetapi walaupun Tunku terbang ke London untuk berunding, firma British yang dipegang. Pilihan raya untuk majlis itu diadakan pada tahun 1955, dan Perikatan yang kini diperluaskan untuk memasukkan Kongres India Tanah Melayu (MIC), mengeluarkan manifesto yang menyatakan matlamat mencapai kemerdekaan menjelang tahun 1959, yang memerlukan pendidikan sekolah rendah untuk semua kanak-kanak, melindungi hak-hak raja-raja Melayu sebagai raja-raja perlembagaan, mengakhiri kecemasan Komunis, dan mereformasi perkhidmatan awam melalui pengambilan lebih ramai orang Melayu berbanding dengan orang asing.[16][17]

Apabila keputusan itu dikeluarkan, ia muncul bahawa Perikatan telah memenangi 51 daripada 52 kerusi yang dipertandingkan, dengan kerusi yang lain pergi ke PAS (Parti Islam Se-Malaya, sekumpulan Islamis yang berpecah dari UMNO). Tunku menjadi Ketua Menteri Tanah Melayu pertama.[18]

Sepanjang tempoh ini, Darurat Tanah Melayu telah berterusan. Tentera Pembebasan Rakyat Malaya (MRLA), yang disokong oleh Parti Komunis Malaya (MCP), melakukan tindakan keganasan seperti merobohkan ladang, mengganggu rangkaian pengangkutan dan komunikasi, menyerang balai polis, dan sebagainya. Matlamat mereka adalah akhir penjajahan di Tanah Melayu. British mengisytiharkan MCP, bersama beberapa kumpulan politik sayap kiri, menyalahi undang-undang pada tahun 1948. Pada tahun 1955, kerajaan Perikatan bersama-sama dengan Pesuruhjaya Tinggi British mengisytiharkan pengampunan bagi pemberontak komunis yang menyerah diri. Wakil dari kerajaan Perikatan juga bertemu dengan pemimpin MCP dalam usaha menyelesaikan konflik dengan aman, seperti manifesto mereka dalam pilihan raya yang dinyatakan. Chin Peng, Setiausaha Agung MCP, menegaskan MCP dibenarkan bertanding dalam pilihan raya dan diisytiharkan sebagai parti politik yang sah sebagai pra-syarat untuk meletakkan senjata. Walau bagaimanapun, Tunku menolak ini, menyebabkan kebuntuan.[19]

Pada tahun 1956, Tunku mengetuai sekumpulan perunding, yang terdiri daripada ahli-ahli politik Perikatan dan wakil-wakil pemerintah Melayu, ke London. Di sana, mereka mengadakan perjanjian dengan British untuk kemerdekaan. Tarikh kemerdekaan ditetapkan pada 31 Ogos 1957 dengan syarat sebuah suruhanjaya bebas ditubuhkan untuk merangka sebuah perlembagaan untuk negara. Kerajaan Perikatan juga dikehendaki untuk tidak merampas harta benda British dan asing lain di Tanah Melayu. Perjanjian pertahanan juga akan ditandatangani.[20]

Suruhanjaya Reid, yang diketuai oleh Lord William Reid, dibentuk untuk merangka perlembagaan. Walaupun konsep seperti federalisme dan monarki berperlembagaan, perlembagaan yang dicadangkan juga mengandungi peruntukan yang melindungi hak-hak istimewa bagi orang Melayu, seperti kuota kemasukan ke pendidikan tinggi dan perkhidmatan awam, dan menjadikan Islam agama rasmi persekutuan. Ia juga menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara, walaupun hak untuk pendidikan vernakular dalam bahasa Cina dan Tamil akan dilindungi. Walaupun Tunku dan raja-raja Melayu telah meminta Suruhanjaya Reid untuk memastikan bahawa "dalam Malaya bebas semua warganegara harus diberi hak, keistimewaan dan peluang yang sama dan tidak boleh diskriminasi atas alasan kaum dan kepercayaan," keistimewaan Melayu, yang ramai di dalam UMNO disokong, sebagaimana yang dikehendaki oleh Suruhanjaya Reid sebagai satu bentuk tindakan afirmatif yang akhirnya akan dihentikan. Langkah-langkah ini dimasukkan sebagai Perkara 3, 152 dan 153 Perlembagaan.[21][22] Seperti yang dijangka, kemerdekaan diisytiharkan oleh Stadium Tunku di Merdeka pada 31 Ogos 1957, menandakan peralihan ke era baru politik Malaya dan Malaysia.

Zaman Dato Onn[sunting | sunting sumber]

Satu perhimpunan besar-besaran yang dikenali sebagai Kongres Melayu Se-Malaya pertama telah diatur oleh Persatuan Melayu Selangor di Kelab Sultan Sulaiman, Kampung Baharu, Kuala Lumpur pada 1 hingga 4 Mac 1946 dan seramai 41 Pertubuhan-pertubuhan Melayu telah menghantar wakil masing-masing.[23]

Dato Onn bin Jaafar daripada Persatuan Melayu Johor telah dipilih sebagai Pengerusi Kongres. Hampir semua wakil pertubuhan telah berucap termasuk dua orang wakil kanak-kanak.[24][25]

Tiga usul telah diluluskan oleh Kongres seperti berikut:

  • Menubuhkan Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu;
  • Membantah pertubuhan Malayan Union; dan
  • Mengadakan Derma Pelajaran Kebangsaan Melayu sahaja.

Satu jawatankuasa yang terdiri dari Dato Onn Jaafar, Dato Panglima Bukit Gantang, Dato Nik Ahmad Kamil, Dato Hamzah Abdullah dan Encik Zainal Abidin Ahmad (Za'aba) telah dipilih untuk menyediakan draf piagam atau Perlembagaan UMNO untuk dibentangkan dan diterima oleh Kongres Melayu Se-Malaya kelak.[26][27]

Walaupun ada bantahan yang hebat daripada kaum Melayu, Kerajaan British tetap meneruskan rancangan mereka dan pada 1 April 1946 menubuhkan Malayan Union. Orang-orang Melayu dan pertubuhan-pertubuhan Melayu terus membangkang dan tidak memberi sebarang sokongan terhadap Malayan Union. Pada 11 Mei 1946, Kongres Melayu Se-Malaya ketiga dan perhimpunan agung pertama Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu atau PEKEMBAR (UMNO) berlangsung di Istana Besar Johor Bahru dan Perlembagaan UMNO telah diterima dan diluluskan oleh para peserta. UMNO pun lahirlah secara rasmi.[28]

Dato Onn mencadangkan bahawa keahlian parti dibuka kepada semua penduduk Tanah Melayu, tanpa mengira kaum, dan nama UMNO ditukarkan menjadi "Pertubuhan Kebangsaan Penduduk Tanah Melayu Bersatu". Disebabkan cadangan itu ditentang, Dato Onn meletakkan jawatan sebagai presiden UMNO apabila persidangan Majlis Mesyuarat Agung Keenam diadakan pada 25 - 26 Ogos 1951. Dato Onn kemudian menubuhkan Parti Kemerdekaan Malaya (IMP) pada 26 Ogos 1951.[29]

Zaman Tunku Abdul Rahman[sunting | sunting sumber]

Pada 1951, Tunku Abdul Rahman dilantik sebagai Presiden UMNO kedua. Atas persepakatan di antara UMNO, MCA dan MIC mengadakan mesyuarat kerajaan British di London, kemerdekaan Tanah Melayu tercapai. Beliau meletakkan jawatan sebagai Perdana Menteri dan Presiden UMNO pada 1971 dan digantikan oleh timbalannya, Datuk Abdul Razak Hussein.

Zaman Tun Abdul Razak[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 1971, Tun Abdul Razak mengumumkan Dasar Ekonomi Baru yang bertujuan membantu orang Melayu. Dasar ini menyasarkan pegangan ekonomi orang Melayu sebanyak 30% menjelang 1990 namun gagal.

Zaman Tun Hussein Onn[sunting | sunting sumber]

Pada Januari 1976, Hussein Onn dilantik menjadi Presiden UMNO dan Perdana Menteri Malaysia yang ketiga selepas kematian Tun Abdul Razak. Pada 20 April 1981, beliau melancarkan Skim Amanah Saham Nasional yang merupakan satu dana amanah bumiputera yang bertujuan untuk meningkatkan ekuiti bumiputera dalam ekonomi negara.

Zaman Tun Dr. Mahathir Mohamad[sunting | sunting sumber]

UMNO telah diharamkan oleh mahkamah pada 4 Februari 1988 selepas berlakunya krisis kepimpinan UMNO pada 1987 yang menyaksikan Tengku Razaleigh Hamzah telah bertanding jawatan Presiden UMNO namun kalah dengan perbezaan undi yang kecil. Dr Mahathir telah mendaftar satu pertubuhan baru dengan nama UMNO Baru pada 13 Februari 1988. Kemudiannya, Tengku Razaleigh telah menubuhkan parti serpihan UMNO, Semangat 46 selain berlakunya Krisis Perlembagaan Malaysia 1988.

Pada 1999, Dr Mahathir Mohamad menyingkir Datuk Seri Anwar Ibrahim dari jawatan Timbalan Perdana Menteri Malaysia pada 1998 dan kemudian dari Timbalan Presiden UMNO serta keahlian dalam UMNO. Parti Keadilan Nasional, kini Parti Keadilan Rakyat ditubuhkan selepas gelombang Reformasi Datuk Seri Anwar Ibrahim yang seterusnya menjadi pesaing sengit UMNO, dalam Pilihanraya Umum 2008 yang lepas.

Zaman Tun Abdullah Ahmad Badawi[sunting | sunting sumber]

Pada tahun 2003, Tun Dr Mahathir menyerahkan jawatan Presiden UMNO kepada Tun Abdullah Ahmad Badawi. Pada 2004, UMNO dan Barisan Nasional mencapai kemenangan kerusi tertinggi dalam sejarah pilihan raya di Malaysia dengan mendapat 198 daripada 219 kerusi atau 90.41% kerusi. Namun pada 2008, UMNO dan Barisan Nasional mengalami kemerosotan undi sehingga menyebabkan Pakatan Rakyat menguasai 4 negeri di Semenanjung Malaysia (Kedah, Pulau Pinang, Perak, dan Kedah) selain PAS mengekalkan Kelantan.

Zaman Najib Razak[sunting | sunting sumber]

2010 menjadi dimensi baru bagi UMNO Malaysia, yang akan memulakan tahun baru dengan pelancaran program UMNO Juara Rakyat. Program ini telah dilancarkan oleh Perdana Menteri merangkap Presiden UMNO, YAB Datuk Seri Mohd Najib Tun Haji Abd Razak. Sesungguhnya program ini merujuk kepada hasrat UMNO untuk menjuarai kehidupan rakyat, menjuarai pembelaan rakyat, menjadi johan dalam membangun rakyat dan sentiasa berada di barisan hadapan untuk rakyat. Menerusi program ini juga akan meletakkan UMNO berada nombor satu di hati rakyat dengan rakyat juga sentiasa berada di tempat utama dalam perjuangan UMNO. Malah jika berlaku malapetaka maka UMNO yang pertama akan datang membantu dan konsep ‘juara’ itu sendiri akan meletakkan pemimpin bekerja dengan lebih keras agar menjadi nombor satu.

Di bawah pimpinan Najib, UMNO memperoleh sejumlah 9 kerusi pada pilihan raya ke-13 dan berjaya mengambil alih semula kerajaan Kedah.

Mendahulukan Rakyat Model Transformasi UMNO[30]

Presiden UMNO, Datuk Seri Najib Tun Razak pada hari terakhir Perhimpunan Agung UMNO Ke-61 telah menggariskan tujuh elemen bertema Mendahulukan Rakyat sebagai asas pengisian dalam Model Transformasi UMNO untuk persiapan menghadapi Pilihan Raya Umum Ke-13 serta memastikan kuasa orang Melayu terus dipertahankan.

Tujuh Elemen penting tersebut ialah:

  • Perlunya mengamalkan sikap mementingkan pasukan dan bukan kumpulan sendiri.
  • Ahli dan pemimpin UMNO pada semua peringkat mesti menentukan maruah dan kepentingan parti lebih besar daripada kepentingan diri.
  • Ahli dan pemimpin UMNO perlu memenangi pemikiran, hati dan jiwa rakyat supaya parti dilihat inklusif.
  • Mahir teknologi dengan menguasai media baru, terutama laman sosial seperti Facebook dan Twitter.
  • Memberi tumpuan kepada empat juta pengundi baru menjelang pilihan raya umum akan datang.
  • UMNO mesti menuju sifar masalah, termasuk mengelakkan pertelagahan pada peringkat bahagian; dan
  • Amalan mendahulukan rakyat dalam sebarang tindakan.

Peranan UMNO Merubah Orang Melayu

Presiden Parti juga menekankan peranan UMNO sebagai parti unggul orang Melayu. Antara peranan UMNO adalah seperti berikut:

  • Komited untuk melakukan bukan saja apa yang terbaik, tetapi apa yang betul demi rumpun Melayu.
  • Merubah orang Melayu daripada bangsa tidak berkesedaran politik sebelum Perang Dunia Kedua kepada bangsa yang mampu merebut kemerdekaan dengan siasah hujung lidah menundukkan kuasa besar dunia iaitu British.
  • Menggerakkan kesedaran nasionalisme, semangat patriotisme dan demokrasi politik.
  • Kepemimpinan Umno berjaya menjadi teraju ulung mentransformasikan Malaysia dengan pantas seperti dikecapi hari ini.

Pasca-PRU Ke-14[sunting | sunting sumber]

Pada 9 Mei 2018, Mahathir dan gabungannya, Pakatan Harapan (PH) memenangi pilihan raya umum ke-14 yang menamatkan pemerintahan 61 tahun UMNO sebagai sebahagian gabungan Perikatan dan kemudiannya Barisan Nasional.[31] Sejak itu, UMNO mengalami pengunduran besar-besaran dari anggota-anggota berpangkat, ketua-ketua negeri serta juga Anggota Parlimen lalu menyokong parti BERSATU binaan Mahathir serta parti-parti serantau seperti Parti Warisan Sabah pada bulan-bulan setelah pilihan raya.[32][33][34]

Pada bulan September 2019, UMNO berkeputusan unutk menjalin perjanjian dengan PAS sebagai gabungan Muafakat Nasional. Tujuan utamanya adalah untuk menyatukan masyarakat Melayu Muslim dalam pilihan raya.[35] Walau bagaimanapun, tidak ada perjanjian rasmi dengan pihak lain daripada BN, walaupun ada tuntutan agar BN dimasukkan ke dalam Muafakat Nasional.[36][37] Pada Disember, pindaan pada perlembagaan UMNO telah disepakati oleh ahli-ahli UMNO, termasuk menetapkan perjuangan demi agama Islam sebagai matlamat terhadapan parti, disusuli dengan perjuangan demi bangsa dan negara.[38] BN terus berfungsi sebagai gabungan empat parti yang terdiri daripada UMNO, MCA, MIC dan PBRS sehingga kejatuhan kerajaan PH pada Mac 2020 lalu bergabung dengan Perikatan Nasional untuk membentuk kerajaan baharu.[39]

UMNO dalam krisis politik (2020-)[sunting | sunting sumber]

Pada 23 Februari 2020, pakatan Muafakat Nasional (UMNO dan PAS) mengadakan mesyuarat luar biasa di Janda Baik, Pahang, serta majlis tertinggi UMNO di Pusat Dagangan Dunia Putra.[40]

Presiden UMNO, Ahmad Zahid Hamidi pergi ke Istana Negara pada petang untuk bertemu dengan dengan Yang di-Pertuan Agong. Selepas pertemuan itu, beberapa pemimpin parti pembangkang, termasuk Naib Presiden UMNO, Ismail Sabri Yaakob bergabung dengan para penyokong Azmin Ali di Sheraton Hotel, Kuala Lumpur.[41]

Setelah perbincangan awal, pada 25 Februari, UMNO dan PAS membuat pengumuman untuk menarik sokongan mereka terhadap Mahathir untuk terus menjadi Perdana Menteri, dan meminta pembubaran parlimen.[42] Sebelum ini, dilaporkan bahawa ketika semua parti politik menyuarakan sokongan mereka terhadap Mahathir, beliau bercadang untuk menubuhkan "kerajaan perpaduan" yang tidak dapat disetujui oleh pihak UMNO dan PAS.[43][44] Annuar Musa, Setiausaha Agung UMNO, mengatakan asas rundingan dengan Mahathir ialah cadangan UMNO dan PAS untuk memberikan sokongan untuk membentuk gabungan alternatif tanpa DAP. Oleh itu, kedua-dua pihak PAS dan UMNO menyatakan sokongan mereka untuk pilihan raya.[45]

Pada 28 Februari, semua ahli parlimen daripada Muafakat Nasional menandatangani perjanjian yang menyokong Muhyiddin Yassin menjadi Perdana Menteri ke-8.[46] Muhyiddin Yassin dan sekutunya termasuk pemimpin parti dari UMNO, PAS, Gabungan Parti Sarawak, Parti Bersatu Rakyat Sabah, dan Parti Solidariti Tanah Airku bertemu dengan Agong.[47][48] Beliau juga mengumumkan bahawa gabungannya akan terdiri daripada BERSATU, UMNO, PAS, PBRS, GPS dan STAR, dan dinamakan sebagai Perikatan Nasional. Dalam kabinet Muhyiddin yang dibentuk pada 10 Mac, enam orang ahli parlimen UMNO menjadi Menteri dan lapan ahli parlimen UMNO menjadi Timbalan Menteri.

Pada 30 Jun, Salleh Said Keruak, bekas Ketua Menteri Sabah serta bekas ahli UMNO membatalkan permohonannya untuk bergabung dengan PKR setelah berfikir secara mendalam dan mengambil kira landskap politik semasa serta pergolakan dalaman PKR. Katanya, keputusan itu dibuat April lalu dan dengan pembatalan itu beliau kekal tidak berpihak dengan mana-mana parti sejak meninggalkan UMNO pada tahun 2018. Sebelum ini, Salleh memohon untuk menyertai PKR pada Oktober tahun lalu.[49]

Pada 8 Julai 2021, UMNO secara rasmi membuat keputusan untuk menarik balik sokongan kepada kerajaan Muhyiddin.[50] Parti tersebut turut menyebut bahawa kerajaan Muhyiddin gagal menangani pandemik COVID-19 dan menyalahgunakan darurat.[51] Pada Ogos, penarikan sokongan dikukuhkan lagi dengan persetujuan antara para ahli tertinggi UMNO, dengan kenyataan rasmi penarikan diunjurkan kepada Yang di-Pertuan Agong; sekurang-kurangnya 14 orang ahli parlimen UMNO dikatakan menarik sokongan.[52][53] Sungguhpun, kebanyakan ahli BN dikatakan masih menyokong Muhyiddin.[54]

Ideologi[sunting | sunting sumber]

UMNO secara terang-terangan mewakili orang Melayu Malaysia, walaupun mana-mana Bumiputera (orang asli Malaysia, kategori yang termasuk orang-orang seperti Kadazan, Iban, Dayak, dan lain-lain dari Malaysia Timur) boleh menyertai parti itu. UMNO menyebarkan Ketuanan Melayu, iaitu satu konsep bahawa kaum Bumiputera, termasuk Melayu, menikmati status istimewa di negara ini berdasarkan penyelesaian awal tanah mereka yang kini membentuk Malaysia dan hasil pengiktirafan orang Melayu dalam Perkara 153 Perlembagaan Malaysia.[55]

Presiden UMNO[sunting | sunting sumber]

# Presiden Tempoh mula Tempoh tamat
1 CO 1069-504-04 (7893277884) (cropped).jpg Dato' Sir Onn Jaafar 11 Mei 1946 25 Ogos 1951
2 Tunku abd rahman.jpg Tunku Abdul Rahman 25 Ogos 1951 23 Januari 1971
3 TunAbdulRazak.jpg Tun Abdul Razak Hussein 25 Jun 1972 14 Januari 1976
4 Male portrait placeholder cropped.jpg Tun Hussein Onn 15 September 1978 28 Jun 1981
5 Male portrait placeholder cropped.jpg Tun Dr. Mahathir Mohamad 28 Jun 1981 31 Oktober 2003
6 Abdullah Badawi in April 2008.jpg Tun Abdullah Ahmad Badawi 23 September 2004 26 Mac 2009
7 Najib Razak (cropped).jpg Dato' Sri Mohd Najib Tun Abdul Razak 26 Mac 2009 12 Mei 2018
8 Deputy Prime Minister Hamidi - 2017 (36294565072) (cropped).jpg Dato' Seri DiRaja Dr. Ahmad Zahid Hamidi 30 Jun 2018 kini

Lagu UMNO[sunting | sunting sumber]

Lagu UMNO diilhamkan oleh Datuk Siti Rahmah Kassim dan dicipta oleh Johari Salleh pada 1985.

Bersatu, Bersetia, Berkhidmat

Bersatu Kita Bersatu
Dengan Setia Berganding Bahu
Jiwa Teguh Berpadu
Kita Rumpun Melayu

Bersama Kita Bersama
Mendukung Hasrat Semua
Berjasa Pada Bangsa
Agama Dan Negara

Lambang Kita Yang Gagah
Dipandang Mulia Dan Indah
"Bersatu, Bersetia, Berkhidmat"
Cogan Katanya
UMNO Terus Mara
Untuk Rakyat Malaysia
Pencipta / Lirik: Dato' Johari Salleh [56] [57]

Struktur dan keahlian[sunting | sunting sumber]

Penjawat jawatan terkini[sunting | sunting sumber]

Berikut senarai pemegang jawatan UMNO Malaysia Sesi 2018-2021:

Majlis Kerja Tertinggi UMNO Malaysia
Jawatan Nama Catatan
Pengerusi Tetap Tan Sri Badruddin Amiruldin
Timbalan Pengerusi Tetap Kosong
Presiden Dato' Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi
Timbalan Presiden Dato' Seri Utama Haji Mohamad Hasan
Naib Presiden Dato' Sri Ismail Sabri Yaakob
Dato' Seri Diraja Haji Mahdzir Khalid
Dato' Haji Mohamed Khaled Nordin
Ketua Wanita Datuk Seri Dr. Noraini Ahmad
Ketua Pergerakan Pemuda Dato' Dr. Asyraf Wajdi Dusuki
Ketua Pergerakan Puteri Dato' Zahida Zarik Khan
Setiausaha Agung Datuk Seri Ahmad Maslan
Bendahari Agung Datuk Seri Utama Tengku Adnan Tengku Mansor
Ketua Penerangan Shahril Sufian Hamdan
Ahli Majlis Kerja Tertinggi
Dipilih Dato' Seri Diraja Dr Zambry Abd Kadir
Datuk Dr Shamsul Anuar Nasarah
Dato' Seri Reezal Merican Naina Merican
Dato' Sri Mohd Sharkar Shamsudin
Datuk Seri Abd Rahman Dahlan
Datuk Seri Razali Ibrahim
Dato' Sri Azalina Othman Said
Dato' Sri Bung Moktar Radin Ketua UMNO Sabah
Dato' Md Alwi Che Ahmad
Datuk Rosnah Abdul Rashid Shirlin
Datuk Seri Panglima Abdul Azeez Abdul Rahim
Tan Sri Noh Omar
Dato' Sri Ahmad Shabery Cheek
Mejar Jeneral Dato' Seri Jamil Khir Baharom (B)
Dato' Dr. Fathulbari Mat Jahya
Dato' Azian Osman
Datuk Khaidhirah Abu Zahar
Dato' Ahmad Jazlan Yaakub
Dato' Jalaluddin Alias
Dato' Ir Hasni Mohammad
Datuk Zahidi Zainul Abidin
Datuk Suraya Yaacob
Dilantik Dato' Sri Tajuddin Abdul Rahman
Dato' Mohd Khusairi Abdul Talib Telah meninggal dunia
Datuk Seri Abdul Rahman Mohamad
Datuk Rosni Sohar
Dato' Arman Azha Abu Hanifah
Dato' Norliza Abdul Rahim
Datuk Rais Yassin
Nurul Amal Mohd Fausi
Datuk Dr Mohd Puad Zarkashi
Datuk Johan Abd Aziz
Datuk Ir Dr Shaik Hussein Mydin
Datuk Yaakub Khan
Datuk Mohd Razlan Muhammad Rafii
Datuk Rizam Ismail
Turut Hadir Dato' Sri Wan Rosdy Wan Ismail
Dato' Seri Azlan Man
Dato' Saarani Mohamad
Datuk Musa Sheikh Fadzir
Datuk Seri Johari Abdul Ghani
Dato' Sri Ab Rauf Yusoh
Datuk Seri Utama Sulaiman Md Ali
Dato' Seri Ahmad Said
Tan Sri Annuar Musa
Dato' Ismail Lasim
Setiausaha Kerja Dato' Mohd Sumali Reduan
Pengerusi Perhubungan Negeri
Sabah Datuk Seri Bung Moktar Radin
Perlis Dato' Seri Azlan Man
Kedah Datuk Seri Jamil Khir Baharom
Pulau Pinang Datuk Musa Sheikh Fadzir
Perak Datuk Saarani Mohamad
Selangor Tan Sri Noh Omar
Negeri Sembilan Datuk Seri Mohamad Hassan
Melaka Datuk Seri Abdul Rauf Yusoh
Johor Datuk Ir Hasni Mohammad
Pahang Datuk Seri Wan Rosdy Wan Ismail
Terengganu Dato' Seri Haji Ahmad Said
Kelantan Datuk Ahmad Jazlan Yaakub
Wilayah Persekutuan Datuk Seri Johari Abdul Ghani

Jawatankuasa Pusat[sunting | sunting sumber]

Jemaah Penasihat dan Majlis[sunting | sunting sumber]

Wakil rakyat[sunting | sunting sumber]

Dewan Negara[sunting | sunting sumber]

Senator[sunting | sunting sumber]

Ahli-ahli Senator Malaysia tidak dipilih secara pilihanraya. Setiap daripada 13 dewan undangan negeri memilih dua Senator; baki 44 dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong. UMNO mempunyai 10 orang Ahli Dewan Negara yang dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong dan melalui Dewan Undangan Negeri.[58]

Lantikan Tempoh Ahli Catatan
Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg Yang di-Pertuan Agong 03.11.2014 - 02.11.2017 YB Senator Datuk Seri Haji Abd Halim bin Abd Samad Timbalan Yang Di-Pertua Dewan Negara

Lantikan kali kedua

03.11.2017 - 02.11.2020
05.06.2017 - 04.06.2020 YB. Senator Datuk Haji Bashir bin Haji Alias
03.11.2014 - 02.11.2017 YB Senator Prof. Emeritus Tan Sri Dato` Seri Dr. Ibrahim Shah bin Abu Shah Lantikan kali kedua
11.12.2017 - 10.12.2020
17.07.2018 - 16.07.2021 YB Senator Datuk Haji Ismail Ibrahim
17.07.2017 - 16.07.2020 YB Senator Puan Sopiah Sharif
 Perlis 25.07.2018 - 24.07.2021 YB Senator Tuan Kamarudin Abdun
25.07.2018 - 24.07.2021 YB Senator Puan Hajah Sabani Mat
 Pahang 10.08.2018 - 09.08.2021 YB Senator Puan Siti Fatimah Yahaya
 Melaka 20.05.2020 - 19.05.2023 YB Senator Datuk Seri Mohamad Ali Mohamad

Dewan Rakyat[sunting | sunting sumber]

Ahli Parlimen Malaysia ke-14[sunting | sunting sumber]

UMNO mempunyai 38 ahli parlimen di dalam Dewan Rakyat.

Dewan Undangan Negeri[sunting | sunting sumber]

Dewan Undangan Negeri Perak
25 / 59
Dewan Undangan Negeri Pahang
24 / 42
Dewan Undangan Negeri Sembilan
15 / 36

Dewan Undangan Negeri Johor
14 / 56
Dewan Undangan Negeri Melaka
13 / 28
Dewan Undangan Negeri Sabah
14 / 60

Dewan Undangan Negeri Terengganu
10 / 32
Dewan Undangan Negeri Perlis
9 / 15
Dewan Undangan Negeri Kelantan
8 / 45

Dewan Undangan Negeri Selangor
4 / 56
Dewan Undangan Negeri Kedah
3 / 36
Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang
2 / 40

Dewan Undangan Negeri Sarawak
0 / 82

Keputusan pilihan raya umum[sunting | sunting sumber]

Pilihan raya Jumlah kerusi dimenangi Jumlah undi Perkongsian undi Hasil pilihan raya Pemimpin pemilihan
1955
34 / 52
589,933 58.90% 34 kerusi; Kerajaan (Parti Perikatan) Tunku Abdul Rahman
1959
52 / 104
553,160 35.75% 18 kerusi; Kerajaan (Parti Perikatan) Tunku Abdul Rahman
1964
59 / 104
458,854 38.10% 7 kerusi; Kerajaan (Parti Perikatan) Tunku Abdul Rahman
1969
52 / 144
7 kerusi; Kerajaan (Parti Perikatan) Tunku Abdul Rahman
1974
62 / 144
10 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Abdul Razak Hussein
1978
70 / 154
4 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Hussein Onn
1982
70 / 154
1 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Mahathir Mohamad
1986
83 / 177
1,474,063 31.06% 13 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Mahathir Mohamad
1990
71 / 180
12 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Mahathir Mohamad
1995
89 / 192
9 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Mahathir Mohamad
1999
72 / 193
9 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Mahathir Mohamad
2004
109 / 219
2,483,249 35.9% 20 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Abdullah Ahmad Badawi
2008
79 / 222
2,381,725 29.33% 22 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Abdullah Ahmad Badawi
2013
88 / 222
3,252,484 29.45% 9 kerusi; Kerajaan (Barisan Nasional) Najib Razak
2018
54 / 222
kemudian (2018-2020)
38 / 222
kemudian (2020-2021)
39 / 222
kemudian (2021)
38 / 222
2,548,251 17.56% 36 kerusi pasca 37 kerusi; Pembangkang (Barisan Nasional) Najib Razak

Keputusan pilihan raya negeri[sunting | sunting sumber]

Pilihan raya negeri Dewan Undangan Negeri
Dewan Undangan Negeri Perlis Dewan Undangan Negeri Kedah Dewan Undangan Negeri Kelantan Dewan Undangan Negeri Terengganu Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang Dewan Undangan Negeri Perak Dewan Undangan Negeri Pahang Dewan Undangan Negeri Selangor Dewan Undangan Negeri Sembilan Dewan Undangan Negeri Melaka Dewan Undangan Negeri Johor Dewan Undangan Negeri Sabah Jumlah kerusi / Jumlah bertanding
2/3 majoriti
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
2 / 3
1959
10 / 12
18 / 24
1 / 30
5 / 24
10 / 24
21 / 40
17 / 24
14 / 28
11 / 24
13 / 20
20 / 32
1964
9 / 12
18 / 24
8 / 30
20 / 24
10 / 24
22 / 40
17 / 24
13 / 28
14 / 24
13 / 20
20 / 32
1969
9 / 12
12 / 24
10 / 30
12 / 24
4 / 24
18 / 40
16 / 24
12 / 28
11 / 24
11 / 20
19 / 32
54 / 68
1974
8 / 12
12 / 26
13 / 36
18 / 28
9 / 27
22 / 42
23 / 32
19 / 33
15 / 24
13 / 20
20 / 32
1978
10 / 12
14 / 26
22 / 36
27 / 28
9 / 27
23 / 42
24 / 32
19 / 33
15 / 24
13 / 20
20 / 32
1982
9 / 12
19 / 26
22 / 36
22 / 28
10 / 27
24 / 42
24 / 32
20 / 33
15 / 24
13 / 20
20 / 32
1986
12 / 14
20 / 28
28 / 39
29 / 32
12 / 33
26 / 46
25 / 33
26 / 42
18 / 28
12 / 20
22 / 36
1990
12 / 14
22 / 28
0 / 39
22 / 32
12 / 33
27 / 46
25 / 33
26 / 42
18 / 28
12 / 20
21 / 36
1994
19 / 48
1995
13 / 15
26 / 36
6 / 43
24 / 32
12 / 33
30 / 52
28 / 38
30 / 48
20 / 32
16 / 25
25 / 40
1999
10 / 15
16 / 36
2 / 43
4 / 32
10 / 33
26 / 52
21 / 38
26 / 48
20 / 32
16 / 25
25 / 40
24 / 48
2004
12 / 15
23 / 36
21 / 45
27 / 32
14 / 40
34 / 59
31 / 42
35 / 56
22 / 36
18 / 28
33 / 56
32 / 60
2008
12 / 15
12 / 36
6 / 45
23 / 32
11 / 40
27 / 59
29 / 42
18 / 56
19 / 36
18 / 28
32 / 56
32 / 60
2013
12 / 15
19 / 36
12 / 45
17 / 32
10 / 40
30 / 59
28 / 42
12 / 56
21 / 36
17 / 28
32 / 56
31 / 60
2018
10 / 15
kini
9 / 15
3 / 36
kini
2 / 36
9 / 45
kini
8 / 45
10 / 32
2 / 40
28 / 59
kini
25 / 59
24 / 42
4 / 56
15 / 36
13 / 28
17 / 56
kini
14 / 56
17 / 60
kini
1 / 60
2020
14 / 73

Kontroversi[sunting | sunting sumber]

Kontroversi ideologi UMNO di Sabah dan Sarawak[sunting | sunting sumber]

Seperti yang kita ketahui, UMNO mempunyai ideologi lebih kepada ideologi pengutamaan bangsa Melayu dan lebih mengutamakan Tanah Melayu. Ideologi UMNO menjadikan orang Sabah dan Sarawak merasa tersinggung dan pada masa yang sama merasa terpencil dari Negara Malaysia kerana kebanyakan orang asli di Sabah dan Sarawak adalah penduduk asli berbangsa bukan-Melayu. Kontroversi ini berlanjutan selepas tahun 1996, ketika Tun Mahathir Mohammad masih memerintah Malaysia dan mengeluarkan kenyataan dalam bentuk penentangan terhadap undang-undang mengenai hak-hak orang asli di Sabah dan Sarawak (1996 - 2001). Pada tahun 2002, beberapa ahli UMNO meminta maaf atas kenyataan Tun Mahathir dan berjanji akan melindungi hak hak Sabah dan Sarawak seperti yang termaktub di dalam Perjanjian Malaysia 1963.[59]

1MDB[sunting | sunting sumber]

Laporan media dari bulan Jun 2018 menunjukkan bahawa SPRM membekukan akaun bank yang berkaitan dengan UMNO, kononnya berkaitan dengan penyiasatan terhadap kontroversi 1MDB. [1]. [60]

Lihat juga[sunting | sunting sumber]

Nota kaki[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Pada tahun 1972, cabang pelaburan UMNO membeli operasi Malaysia Straits Times Press, yang merangkumi Berita Harian. Yang dibeli daripada penerbitan telah diletakkan di bawah pengurusan New Straits Times Press, yang juga merupakan nama penerbitan utamanya [1]
  2. ^ kepunyaan syarikat induk yang sama seperti Berita Harian.

Rujukan[sunting | sunting sumber]

  1. ^ Edge 2004, m/s. 185.
  2. ^ Helen Ting. "The Politics of National Identity in West Malaysia: Continued Mutation or Critical Transition? [The Politics of Ambiguity]" (PDF). Southeast Asian Studies, Kyoto University. J-Stage. m/s. 3/21 [33] and 5/21 [35]. UMNO came into being in 1946 under the impetus of the Anti-Malayan Union Movement based on this ideological understanding of ketuanan Melayu. Its founding president, Dato’ Onn Jaafar, once said that the UMNO movement did not adhere to any ideology other than Melayuisme, defined by scholar Ariffin Omar as “the belief that the interests of the bangsa Melayu must be upheld over all else”. Malay political dominance is a fundamental reality of Malaysian politics, notwithstanding the fact that the governing coalition since independence, the Alliance [subsequently expanded to form the Barisan Nasional or literally, the “National Front”], is multiethnic in its composition.
  3. ^ Jinna Tay; Graeme Turner (24 July 2015). Television Histories in Asia: Issues and Contexts. Routledge. m/s. 127–. ISBN 978-1-135-00807-9.
  4. ^ Senkyr, Jan (2013), "Political Awakening in Malaysia", KAS International Reports (7): 73–74
  5. ^ UMNO Online. UMNO's Constitution: Foundation and Goals. From: "Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada 29 February 2012. Dicapai pada 5 January 2013. Unknown parameter |deadurl= ignored (bantuan)CS1 maint: archived copy as title (link)
  6. ^ UMNO Online. UMNO's Constitution: Goal 3.5. From:"Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada 29 February 2012. Dicapai pada 5 January 2013. Unknown parameter |deadurl= ignored (bantuan)CS1 maint: archived copy as title (link)
  7. ^ UMNO Online. UMNO's Constitution: Goal 3.3. From:"Archived copy". Diarkibkan daripada yang asal pada 29 February 2012. Dicapai pada 5 January 2013. Unknown parameter |deadurl= ignored (bantuan)CS1 maint: archived copy as title (link)
  8. ^ "salinan arkib". Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-02-29. Dicapai pada 2011-06-08.
  9. ^ UMNO Online. Tujuan Parti 3.6. Dari: http://umno-online.com/?page_id=2787 Diarkibkan 2012-02-29 di Wayback Machine
  10. ^ "Umno elections historic, ensure party remains relevant, says Zahid - Nation | The Star Online". www.thestar.com.my. Dicapai pada 2018-07-01.
  11. ^ "Malaysia : History | The Commonwealth".
  12. ^ Adam, Ramlah binti, Samuri, Abdul Hakim bin & Fadzil, Muslimin bin (2004). Sejarah Tingkatan 3, pp. 60–65, 75. Dewan Bahasa dan Pustaka. ISBN 983-62-8285-8.
  13. ^ Joseph M. Fernando (18 June 2007). "The rebel in Onn Jaafar". The Star. The Malaysian Bar. Dicapai pada 19 June 2007.
  14. ^ Keat Gin Ooi, penyunting (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor, Volume 1. ABC-CLIO. m/s. 138. ISBN 9781576077702.
  15. ^ Adam, Samuri & Fadzil, p. 124, 135.
  16. ^ Adam, Samuri & Fadzil, pp. 137–140.
  17. ^ "About MIC: History" Diarkibkan 20 Februari 2006 di Wayback Machine. Retrieved 28 January 2006.
  18. ^ Adam, Samuri & Fadzil, p. 140.
  19. ^ Adam, Samuri & Fadzil, p. 103–107.
  20. ^ Adam, Samuri & Fadzil, pp. 148, 151.
  21. ^ Adam, Samuri & Fadzil, p. 153–155.
  22. ^ Ooi, Jeff (2005). "Social Contract: 'Utusan got the context wrong'" Diarkibkan 30 Oktober 2005 di Wayback Machine. Retrieved 11 November 2005.
  23. ^ "Malaysia : History | The Commonwealth".
  24. ^ Joseph M. Fernando (18 June 2007). "The rebel in Onn Jaafar". The Star. The Malaysian Bar. Dicapai pada 19 June 2007.
  25. ^ Keat Gin Ooi, penyunting (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor, Volume 1. ABC-CLIO. m/s. 138. ISBN 9781576077702.
  26. ^ Adam, Samuri & Fadzil, pp. 137–140.
  27. ^ "About MIC: History" Diarkibkan 20 Februari 2006 di Wayback Machine. Retrieved 28 January 2006.
  28. ^ Joseph M. Fernando (18 June 2007). "The rebel in Onn Jaafar". The Star. The Malaysian Bar. Dicapai pada 19 June 2007.
  29. ^ Keat Gin Ooi, penyunting (2004). Southeast Asia: A Historical Encyclopedia, from Angkor Wat to East Timor, Volume 1. ABC-CLIO. m/s. 138. ISBN 9781576077702.
  30. ^ https://www.pmo.gov.my/dokumenattached/speech/files/img_101103122625_0001.pdf
  31. ^ "Malaysia election: Opposition scores historic victory". BBC News. 10 May 2018. Dicapai pada 11 May 2018.
  32. ^ "Three Johor Umno reps jump to Pribumi". The Star. 12 Mei 2018. Dicapai pada 21 Julai 2019.
  33. ^ "Kelantan Wanita Umno info chief, 50 others, jump to Pribumi". The Star. 13 May 2018. Dicapai pada 21 July 2019.
  34. ^ "Sabah Umno exodus sees nine of 10 Aduns, five of six MPs leave". The Star. 12 Disember 2018. Dicapai pada 21 Julai 2019.
  35. ^ "What's next for Piagam Muafakat Nasional?". The Malaysian Reserve. 18 September 2019.
  36. ^ "MCA's future in Muafakat Nasional remains unclear". New Straits Times. 30 November 2019.
  37. ^ Reme Ahmad (5 December 2019). "Calls in Umno for Barisan Nasional to 'migrate' to Muafakat Nasional". The Straits Times.
  38. ^ Hidayah Hairom (7 Disember 2019). "UMNO pinda perlembagaan parti, letak Islam di depan". Sinar Harian.
  39. ^ Adib Povera (4 March 202). "Perikatan Nasional coalition to set up joint secretariat". New Strait Times.
  40. ^ "Apa maksud 5 mesyuarat politik diadakan serentak hari ini?". Astro Awani. 23 Februari 2020. Dicapai pada 26 Februari 2020.
  41. ^ Yiswaree Palansamy (23 February 2020). "Azmin arrives at Sheraton Hotel, first sighting since rumoured new coalition". Malay Mail. Dicapai pada 24 February 2020.
  42. ^ "Muafakat Nasional cadang bubar Parlimen, tarik balik SD sokong Dr M". Bernama. 25 Februari 2020. Dicapai pada 27 Februari 2020.
  43. ^ "Dr Mahathir proposes to lead 'unity government' — sources". The Edge Markets. 25 Februari 2020. Dicapai pada 27 Februari 2020.[pautan putus]
  44. ^ Justin Ong (26 Februari 2020). "Malaysia still in limbo as Agong continues search for new PM". Yahoo! News. Dicapai pada 17 Mei 2020 – melalui Malay Mail.
  45. ^ "Umno and PAS withdraw support for Dr M". MalaysiaKini. 25 Februari 2020. Dicapai pada 27 Februari 2020.
  46. ^ "Tuan Ibrahim: All PAS, Umno MPs signed SD for Muhyiddin to be PM". Bernama. 27 February 2020. Dicapai pada 28 February 2020.
  47. ^ "Wakil pemimpin parti tiba di Istana Negara pagi ini" [Party leaders' representatives arrived at the National Palace this morning]. Astro Awani. 29 February 2020. Dicapai pada 29 February 2020.
  48. ^ "Muhyiddin ketuai Perikatan Nasional jumpa Agong" [Muhyiddin lead Perikatan Nasional to have audience with the Agong]. Berita Harian. 29 February 2020. Dicapai pada 29 February 2020.
  49. ^ "Salleh batalkan permohonan sertai PKR". Sinar Harian. 30 April 2020.
  50. ^ "UMNO Tarik Balik Sokongan Serta Merta". 8 Julai 2021. Dicapai pada 8 Julai 2021.
  51. ^ "Gagal Penuhi Aspirasi Rakyat, UMNO Tarik Balik Sokongan Kepada PM Serta Merta". 8 Julai 2021. Dicapai pada 8 Julai 2021.
  52. ^ P, Prem Kumar (3 Ogos 2021). "Muhyiddin cornered as UMNO formally tells king it drops support". Nikkei Asia Review (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2021.
  53. ^ Mohd, Hariz; B, Nantha Kumar (3 Ogos 2021). "14 Umno MPs retract support for PN so far - party sources". Malaysiakini (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2021.
  54. ^ Kaur, Minderjeet (3 Ogos 2021). "3 PKR MPs and 40 BN MPs behind Muhyiddin, claims Umno Supreme Council man". Free Malaysia Today (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 4 Ogos 2021.
  55. ^ Singh, Daljit; Smith, Anthony. Southeast Asian Affairs 2002.
  56. ^ "Di sebalik penciptaan lagu UMNO". Utusan Malaysia. Dicapai pada 24 Jun 2018. Cite has empty unknown parameter: |dead-url= (bantuan); Check |archive-url= value (bantuan)
  57. ^ Hakim, Akmal (11 Disember 2015). "Komposer muzik dedah inspirasi cipta tiga dekad lagu Umno". The Rakyat Post. Diarkibkan daripada yang asal pada 2018-06-24. Dicapai pada 24 Jun 2018. Cite has empty unknown parameter: |dead-url= (bantuan)
  58. ^ "Senarai Ahli Dewan Negara". Parlimen Malaysia. Dicapai pada 22 November 2014.
  59. ^ "Kontroversi Parti Politik UMNO di Bumi Borneo, Sabah dan Sarawak". CARNEGIE Endowment For International Peace. Dicapai pada 2018-05-11.
  60. ^ "1MDB UMNO Scandal". The Emerald Insight. Dicapai pada 2018-05-11.
Sastera

Pautan luar[sunting | sunting sumber]